Zult u handelen overeenkomstig de waarheid?
Door Ontwaakt!-correspondent in Luxemburg
„NEE, dank u. Wij hebben onze eigen religie, ons eigen geloof.” „We zijn tevreden.” „We hebben genoeg aan onze kerk en willen graag blijven wat we zijn.”
Vaak hoort men dit van mensen wanneer men aan hun deur komt om over de bijbel te spreken. Hetgeen de indruk wekt als zouden de religies van de wereld werkelijk de geestelijke behoeften bevredigen van hun kudden, wanneer het gaat om kennis over God en het verschaffen van een richtsnoer in hun leven.
Toch zijn er de afgelopen jaren grote aantallen mensen geweest die hun ontevredenheid hebben uitgesproken over de rol die de kerken van de christenheid hebben vervuld. De Rooms-Katholieke Kerk bijvoorbeeld heeft de laatste jaren aan scherpe kritiek blootgestaan, en dit zelfs in gebieden waar het katholicisme eeuwenlang de scepter heeft gezwaaid. Neem Luxemburg bijvoorbeeld.
In het verleden namen de bewoners van dit kleine Westeuropese land hun aanbidding erg serieus. Met ontzag en achting spraken ze over hun priester als „Mijnheer pastoor”, het een grote eer achtend iets voor hem te mogen doen. In die situatie is echter grote verandering gekomen.
Tijdens een gesprek over de bijbel zei een man tegen een zendeling van Jehovah’s getuigen: „Werkelijk, ik ben het absoluut niet eens met onze katholieke Kerk en wat daar gebeurt. Onze kerk is in een toestand geraakt waarin ze nog maar weinig van doen heeft met de leer van het ware christendom. Wat mij betreft, ik ga naar geen enkele mis meer!”
Wat vooral zorgen baart is het afnemende aantal priesters. Had Luxemburg in 1900 één priester op elke 580 mensen — begin ’70 was die verhouding geslonken tot één priester op de 1000, en in sommige streken zelfs tot één op de 2000.
Een belangrijke oorzaak hiervan is de onverschilligheid van de Luxemburgse jeugd ten aanzien van het kerkelijk ambt en religie in het algemeen. Deze onverschilligheid trad enkele jaren terug des te sterker aan het licht toen religieus onderwijs op de middelbare scholen veranderde van een verplicht in een facultatief vak. Deze maatregel van bestuur was nog maar nauwelijks openbaar gemaakt, of negentien van de zevenentwintig leerlingen van een schoolklas in Diekirch stonden van hun zitplaatsen op en verlieten het klaslokaal, terwijl een van hen nog tegen de leraar zei: „U zult ons in uw bijbelklas niet meer terugzien.”
Een onthullende enquête
Zoals te verwachten viel, raakte de bisschop van Luxemburg bezorgd over deze ontwikkelingen. Eind 1970 zond hij dan ook een brief aan alle inwoners van Luxemburg van zestien jaar oud en daarboven met het verzoek om opbouwende kritiek en suggesties voor verbetering in zowel de katholieke als niet-katholieke wereld. In de brief werd een vragenlijst aangekondigd die kort daarna zou worden verstuurd om de Kerk wat meer kijk te geven op de denkwijze van de bevolking omtrent een grote verscheidenheid van onderwerpen. Deze inlichtingen zouden dan als basis dienen voor de besprekingen op een later te houden synode (een vergadering van de belangrijkste priesters in het land).
Tegen februari 1971 was een kwart miljoen vragenlijsten verstuurd. Een ongekende gebeurtenis in de geschiedenis van Luxemburg. Wat kwam er uit de bus?
Onder andere bleek dat slechts 50.505 van de katholieken die hadden gereageerd (63 percent), geloofden dat God zin gaf aan de wereld en het bestaan — daarnaast vonden 18.549 dat God ’ver weg is en weinig te maken lijkt te hebben met mijn persoonlijke leven’, terwijl 27.442 toegaven geen enkel doel in het leven te bezitten. Volgens het Tageblatt bleek uit de enquête voorts nog dat „bijna een derde van de katholieken van mening is dat de Luxemburgse Kerk zich te veel afgeeft met de rijken en invloedrijken en zich te weinig bekommert om de arme en gewone man”.
Tevens trad aan het licht dat 53.891 katholieken weliswaar geloven dat christelijk onderwijs aan kinderen hun ouderlijke verantwoordelijkheid is, maar een groot deel daarvan (38.333) vindt dat hun kennis van het geloof daarvoor onvoldoende is. Is dit misschien een reden waarom de jeugd van Luxemburg zich zo weinig om religie bekommert? Kunnen ouders die het ontbreekt aan basiskennis over het christendom, hun nageslacht toerusten met een sterk geloof?
Zou de Luxemburgse synode met oplossingen komen voor deze en andere problemen?
De synode een teleurstelling
Tot op dit moment is de synode uitgelopen op een teleurstelling. Begin 1974 waren er reeds negen commissies geïnstalleerd en 700.000 pagina’s volgedrukt in het kantoor van de Algemene Secretaris. Met welk resultaat? Raymond Streveler, woordvoerder van de commissie „Geloof en Evangelisatie”, vatte de resultaten van zijn commissie samen met de woorden: ’Qui trop embrasse, mal étreint’, (ofte wel: „Men moet niet te veel hooi op zijn vork nemen”), daarmee te kennen gevend dat het onderwerp veel te uitgebreid was om in een allesomvattend rapport te behandelen en tevens nog oplossingen voor specifieke problemen aan te geven.
Ook de andere commissies ondervonden problemen in de beginfase van hun werk. De hoop op een zinvol resultaat van de Luxemburgse synode is derhalve gering. De Algemene Secretaris, professor Paul Weber, schat dat ze met de huidige snelheid van besprekingen nog wel een jaar of tien zal voortduren.
Een gevaarlijke valstrik vermijden
De religieuze situatie in Luxemburg is trouwens typerend voor die in de gehele wereld. Overal komen mensen tot de ontdekking dat de religies van de christenheid niet aan de geestelijke behoeften van het volk hebben voldaan. Zal kennis van dit feit hen echter tot actie bewegen? Hier doemt een gevaarlijke valstrik op. Welke?
Misschien hebt u hem zelf opgemerkt? We doelen op de opmerkelijke terughoudendheid die veel mensen tonen wanneer het aankomt op verandering van eeuwenoude tradities en gewoonten. Kenschetsend hiervoor is het commentaar van een monnik in een bekend Luxemburgs klooster:
„Ik weet dat mijn kerk op vele punten in strijd is met de bijbel, ook dat de situatie in mijn kerk erg slecht is, en toch ben ik vastbesloten in mijn kerk te blijven. Een kapitein verlaat zijn zinkende schip nooit.”
Een jonge padvinder gaf uiting aan een zelfde soort van gevoelen, met de woorden: „Zonder de mis zou het voor mij niet echt zondag zijn.”
Een dergelijke houding treft men over de hele wereld aan. De macht der gewoonte plus loyaliteit ten aanzien van diep ingewortelde tradities houdt honderden miljoenen mensen onderworpen aan een religieus systeem waarvan zij allang weten dat het niet de waarheid leert of beoefent. Zult u toelaten dat gevoelens als deze u ervan weerhouden te handelen overeenkomstig datgene wat u als de waarheid kent? Dat zou een gevaarlijke situatie zijn. Hoe dat zo?
Ten eerste omdat zo’n houding God mishaagt. Aan de oude natie Israël die aan valse aanbidding bleef vasthouden, schreef Jeremia: „Een ontzettende toestand, ja, iets afschuwelijks, heeft zich voorgedaan in het land: De profeten zelf profeteren in werkelijkheid op grond van de leugen; . . . En mijn eigen volk heeft het graag zo gehad.” — Jer. 5:30, 31.
En aangaande dit „afschuwelijks” stelde God de vraag: „Zou ik wegens deze dingen geen rekenschap vragen, . . . of zou aan een natie als deze mijn ziel zich niet wreken?” (Jer. 5:29). Uit de bijbelprofetieën blijkt dat God spoedig op wereldomvattende schaal een ’afrekening’ zal houden met alle stelsels van aanbidding die niet in overeenstemming zijn met zijn Woord (2 Thess. 1:6-9). Hoe zal het u in die tijd vergaan? Dat hangt af van hetgeen u nu doet op grond van wat u als de waarheid kent.
Wat zult U doen?
Wat dient iemand te doen wanneer hij tot het besef komt dat de kerk waartoe hij behoort, niet in overeenstemming is met de bijbelse waarheid? Niet door met een misplaatst gevoel van loyaliteit bij die kerk te blijven, maar door bijbelse voorbeelden te volgen kunnen zij die de waarheid liefhebben God behagen. Men denkt slechts aan Ruth de Moabitische of de apostelen en andere discipelen van Jezus, die na tot het besef gekomen te zijn dat hun vorm van aanbidding God niet behaagde, deze ten gunste van de ware aanbidding lieten varen (Ruth 1:16, 17; Gal. 1:14, 21-24; 1 Petr. 1:18). Zult u net zo naar de waarheid handelen als zij?
Dit te doen zal een zorgvuldig onderzoek van de bijbel vergen, want Jezus zei: „God is een Geest, en wie hem aanbidden, moeten hem met geest en waarheid aanbidden” (Joh. 4:24). De voor God aanvaardbare aanbidding dient ’met waarheid’ gepaard te gaan, dat wil zeggen, dient in harmonie te zijn met de waarheid die in Gods Woord wordt uiteengezet. Een beschouwing van de Schrift zal ook onthullen hoe God spoedig over de gehele aarde een eind zal maken aan goddeloosheid, en hoe zijn Koninkrijksregering weldra een nieuwe ordening van rechtvaardigheid zal inluiden, waarin vrede en overvloed het gemeenschappelijk deel van de mensheid zullen zijn in een de gehele aarde omspannend paradijs. — Dan. 2:44; Ps. 37:10, 11; Matth. 5:5.
Het blijde nieuws dat in de bijbel is vervat, bevredigt momenteel reeds de geestelijke honger van vele mensen over de gehele aarde — ook die van de Luxemburgse man van wie onderstaande ervaring is:
„Mijn ouders waren katholiek en traditiegetrouw werd ook ik katholiek gedoopt. Maar naarmate ik opgroeide, schonk de religie van mijn ouders mij steeds minder bevrediging. In de kerk voltrokken zich altijd maar weer dezelfde rituele handelingen, maar nooit kreeg ik als knaap van veertien antwoord op mijn vragen over de problemen in de wereld. Ik hield ermee op naar de kerk te gaan, al bleef ik ook, zoals de meeste mensen hier, officieel als katholiek geregistreerd staan.”
Gedesillusioneerd kwam deze man in aanraking met het communisme. Maar tijdens een bezoek aan Oost-Duitsland deed een blik op de Berlijnse Muur hem ook van dit systeem de zinloosheid inzien. Hij vervolgt:
„Het was omstreeks die tijd dat ik mijn toekomstige vrouw leerde kennen en ging trouwen. Enkelen van haar familieleden studeerden met Jehovah’s getuigen en aldus kwam ik in contact met hun boodschap. Ten slotte kreeg ik een bevredigend antwoord op al mijn vele vragen. Noch de valse religie, noch het communisme konden mij het kostbare bezit verschaffen waarin ik me nu verheug, namelijk, kennis van de waarheid dat alleen Gods koninkrijk in de nabije toekomst alle menselijke problemen zal oplossen. Slechts door middel van een kennis van Gods Woord kan iemand werkelijk vrij zijn, terwijl geen muur in de wereld zijn Koninkrijksmacht kan tegenstaan of verhinderen. Hier onder Gods volk heb ik de bron van werkelijke vreugde gevonden, ontspringend uit de alles overtreffende wet der liefde.”
Bent u tot het besef gekomen dat de religies van de christenheid in hun verantwoordelijkheid ten aanzien van zowel God als de mensen hebben gefaald? Zo ja, dan moet u een belangrijke beslissing nemen. Zult u vasthouden aan een religieus systeem dat duidelijk in strijd is met de bijbelse waarheid? Of zult u gehoor geven aan het schriftuurlijke gebod met betrekking tot „Babylon de Grote”, het wereldrijk van valse religie: „Gaat uit van haar, mijn volk”? (Openb. 18:4) Bij het nemen van die beslissing is het goed te denken aan wat staat in Jakobus 1:22: „Houd uzelf niet voor de gek door alleen naar de boodschap te luisteren; breng haar ook in praktijk.” — Het Nieuwe Testament in de omgangstaal.
[Illustratie op blz. 3]
BABYLON DE GROTE