Een blik op de wereld

Wat uw afval „vertelt”

◆ Wat mensen weggooien, kan zeer onthullend zijn. Antropoloog W. Rathje merkte hierover op: „Wat u in afval aantreft, is het resultaat van wat mensen werkelijk hebben gedaan, niet van wat zij dachten te doen . . . of zouden willen dat zij hadden gedaan.” Hij leidde een groepje docenten en studenten van de universiteit van Arizona bij een project dat werd gehouden in de stad Tucson en waarbij men de afval onderzocht die van verschillende wijken met een verschillend welvaartspeil afkomstig was. Een van de ontdekkingen die hun nauwkeurige onderzoek opleverde, was dat blanke gezinnen meer weggooiden dan minderheidsgroepen. „Alleen al wat minder vlees als afval weggooien zou een gemiddeld gezin jaarlijks meer dan honderd dollar besparen”, zo merkte Rathje op.

Totaal bloed „onverdedigbaar”

◆ In een recent medisch bulletin, gericht aan ziekenhuizen die van het Duitse Rode Kruis bloed ontvangen, stond het volgende advies: „Al verscheidene jaren achtereen zijn er opmerkingen gemaakt . . . ten aanzien van het gebruik van zogenaamd ’totaal bloed’ voor geneeskundige doeleinden, waarvan de vele vermijdbare neveneffecten het verdere gebruik onverdedigbaar schijnen te maken. . . . Het is droevig het te moeten zeggen, maar bij gebruik van vers bloed is altijd de kans op syfilis-infectie aanwezig.” Opmerkend dat de verantwoordelijkheid voor ongewenste reacties „op de bloeddonorsdienst kan worden geschoven”, zo zegt het Duitse Rode Kruis, „zullen wij — zoals andere bloeddonorsdiensten reeds hebben gedaan . . . geen totaal bloed meer leveren”.

Voedsel of golfbanen

◆ Dit jaar zullen Amerikanen weer een hoeveelheid kunstmest op hun gazons, begraafplaatsen en golfbanen hebben gestrooid waaraan de arme landen in de wereld net voldoende hadden gehad om hun tekort te dekken. Na dit onlangs onder de aandacht te hebben gebracht van een subcommissie van de Amerikaanse Senaat, stelde J. P. Grant, voorzitter van de Overzeese Ontwikkelingsraad, nog eens duidelijk dat „de manier waarop wij eten — en onze gazons bemesten — van invloed is op het leven van andere mensen elders”.

Een land dat „van de ene in de andere week leeft”

◆ „We vechten letterlijk om ons hoofd boven water te houden”, waren de woorden waarmee de premier van Sri Lanka (voorheen Ceylon) commentaar gaf op de moeilijke economische toestand in haar land. Voor dit eiland met een bevolking van 13 miljoen mensen wordt het steeds moeilijker om geld te lenen; de inkomsten van de thee- en rubberexport liggen namelijk twee miljard dollar lager dan de snel oplopende kosten van de ingevoerde levensmiddelen. Thans heeft het land, waarvan de bevolking de afgelopen vijfentwintig jaar is verdubbeld, dringend behoefte aan tarwe en rijst. Een econoom zei dan ook: „We werken nu op week-basis. . . . We denken niet verder dan een week. Dat kunnen we eenvoudig niet.”

Zonnehuis

◆ „In Oss komen de eerste woningen in Nederland waarin zonne-energie wordt gebruikt” luidde een verrassende mededeling in het tijdschrift Natuur en Techniek van juni 1974, over een project van zes woningen die deel zullen uitmaken van een nieuwbouw van 400 tot 500 woningen. Behalve dat men door isolatie de warmtebehoefte met 50 percent wil terugbrengen, is het de bedoeling dat de zon 20 tot 25 percent van de benodigde energie voor de woningen zal gaan leveren. Achter een grote dubbele glazen ruit in een schuin dak wil men een 30 cm dikke betonlaag aanbrengen, waarin de zonnewarmte zich kan ophopen. In het beton bevinden zich met water gevulde pijpen, die naar een boilersysteem lopen, waarin het water nog eventueel verder kan worden verwarmd terwijl men ook lucht langs de betonlaag zal kunnen leiden om deze voor verwarming in huis te gebruiken.

’Geestelijken zijn werelds’

◆ Waarom laten zoveel mensen de „christelijke kerken” in de steek? Journalist A. Lejeune schreef in de Londense Daily Telegraph Magazine over een mogelijke verklaring: „Zulke geestelijken zijn werelds . . . zij hebben zich welbewust ten doel gesteld zich hoofdzakelijk om de aangelegenheden van deze wereld te bekommeren . . . Niet verrassend is het dan wanneer men grote groepen jonge mensen ziet die zich afkeren van deze welvaart-versie van het christendom om zich te wenden tot de mystiek en de religies van het Oosten . . . De mensen dorsten naar een koninkrijk dat niet van deze wereld is: en als de christelijke Kerk dat niet langer biedt, zullen ze het ergens anders gaan zoeken. Steeds meer moet ik denken aan de raad die professor Jowett, de grote Meester van Balliol, een eeuw geleden gaf: ’Geloof in God, mijn kind, wat de geestelijken ook zeggen.”’

Tabakvrije sigaretten

◆ Tabakvrije sigaretten zijn voor het ademhalingssysteem even schadelijk bevonden als de wel van tabak gemaakte. Onderzoekers van de universiteit van Tennessee, die sigaretten onderzochten van sla en gras, kwamen tot de conclusie dat elke soort van rook van brandbaar materiaal, schade toebrengt aan de ademhalingswegen.

Smeerbaarder smeermiddelen

◆ Waarom heeft niemand daar ooit eerder aan gedacht? Smeermiddelen nog smeerbaarder te maken! Hoe? Ingenieurs van General Motors hebben heel kleine kogeltjes door smeermiddelen gemengd en daarmee de wrijving naar verluidt sterk verminderd. Bij lage snelheid is de nieuwe toepassing bijna even doeltreffend als rollagers, maar tegen een fractie van de kosten. Een vijfhonderd kilo zware, loden plaat schijnt, op het smeermiddel gelegd, met een halve kilo kracht in beweging gebracht te kunnen worden.

Zelfgemaakte bommen?

◆ De Amerikaanse Commissie voor Atoomenergie heeft onlangs een onderzoekrapport vrijgegeven met ijzingwekkende inhoud, waarin namelijk wordt gesproken over het „grote en toenemende” gevaar van terroristen die radioactief materiaal zullen stelen om een „eenvoudige” atoombom van eigen makelij te fabriceren. Een deskundigenverklaring van T. B. Taylor, ontwerper van ’s werelds kleinste fusiebom, vormt de basis voor deze waarschuwing.