Een blik op de wereld
Kunstmesttekort
◆ Momenteel is er een acuut tekort aan kunstmest in de wereld. De beste bron voor de produktie van kunstmest is aardgas. Is er genoeg aardgas om kunstmest van te maken? In een redactioneel artikel van de New York Times werd hierover het volgende opgemerkt: „Deskundigen in dit land schatten dat wanneer slechts één kwart van het aardgas dat nu bij het aanboren van de olievelden in de streek van de Perzische Golf verloren gaat, naar een kunstmestfabriek ter plaatse zou worden geleid, aan de huidige wereldvraag naar stikstofmeststoffen zou kunnen worden voldaan. Sjeik Yamani, de Saoedi-Arabische olieminister, zei afgelopen week heel terecht in een toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties dat het ’ongepast en gewetenloos’ is dat een dergelijk gemakkelijk beschikbare brandstofvoorraad’ niet ten volle benut wordt.” Zal dit nu gaan gebeuren ?
Het genezen van zweren
◆ Wat is voor het genezen van zweren het belangrijkst? In een artikel van United Press International werd een uitspraak van Dr. W. Alvarez aangehaald, columnist voor een aantal bladen en emeritus hoogleraar van de Mayo geneeskundige faculteit van de universiteit van Minnesota, die zei: „Vrede des geestes — geen goede ziekenhuiszorg of een speciaal dieet — is de essentiële factor bij de behandeling van zweren.”
Nog nooit anders geweest?
◆ „De slechte toestanden van thans zijn er altijd al geweest” — is iets dat heel wat mensen zeggen. De bekende schrijver en historicus L. Mumford is het daar echter niet mee eens: „De situatie is thans anders. Toen in het verleden beschavingen bergafwaarts gingen, was dit een betrekkelijk plaatselijk gebeuren. Rome besloeg slechts een vrij klein gebied werkelijk . . . Nu, met een nauwer aaneengebonden wereld, samengehouden door moderne communicatiemiddelen gaat, wanneer de beschaving bergafwaarts gaat, onze hele planeet mee naar beneden. Daarenboven ging alles toen veel langzamer. De neergang van Rome was een proces dat zich over verscheidene generaties uitstrekte . . . Thans gaat de achteruitgang in beschaafde landen zeer snel.”
Graan voor whiskey
◆ Niet alleen worden geweldige hoeveelheden graan rechtstreeks in allerlei bakkerijprodukten verwerkt en ook indirect voor menselijke consumptie aangewend door het te verwerken in het voeder voor slachtvee — er is ook nog een geheel ander terrein van gebruik. Daarover stond in de Milwaukee Journal: „De hoeveelheid graan waaruit [whiskey en andere spiritualiën] in de V.S. worden gestookt, zouden voldoende zijn om 500.000 mensen in Zuid Azië op het niveau van hun huidige voedselgebruik in leven te houden.”
Katholiek Quebec
◆ In de Canadese provincie Quebec, eens een bolwerk van katholieke macht, is sinds 1960 de kerkelijke invloed snel getaand. Het aantal praktizerende katholieken in het Franssprekende deel van Montreal daalde de afgelopen tien jaar van 60 naar 30 percent, waarbij slechts 12 percent van degenen in de leeftijdsgroep van 15- tot 35-jarigen een aandeel heeft aan enige kerkelijke activiteit. Ook priesters zijn er nu in Quebec minder. Ongemerkt hebben deze veranderingen zich voltrokken. In een recent onderzoekrapport van een groep katholieke leken stond: „Veelvuldig is de beoefening van religie zonder veel ophef verlaten, zoals men ook een oud kledingstuk wegdoet dat nooit helemaal lekker heeft gezeten.”
„Bijna ongelooflijk”
◆ Conservatieve bankiers laten zich niet gauw in hun uitspraken gaan. Niettemin stond er in de maandelijks verschijnende Business Bulletin van de Clevelandse Kredietmaatschappij: „In termen van economische analyse en interpretatie zal 1973 (en waarschijnlijk ook 1974) in de herinnering blijven voortleven als een van de meest verbijsterende en frustrerendste periodes in de Amerikaanse Geschiedenis. . . . we hebben te maken gehad met een bijna ongelooflijke opeenvolging van illusies, verstoringen en schijnbaar onoplosbare dilemma’s.” „De aangelegenheden van regering en zakenwereld”, zo werd er vervolgd, gaan „onafwendbaar in de richting van een woelige [afloop], van welks uiteindelijke aard we ons nog geen volledig beeld kunnen vormen.”
Tol van het alcoholisme
◆ „We verliezen onder medici het equivalent van een klas studenten per jaar” aan de alcohol, aldus het hoofd van de ontwenningsafdeling van het Algemene Ziekenhuis in San Francisco. Gesproken wordt over doktoren als de beroepsklasse met in Amerika het hoogste percentage alcoholici.
Gevolgen van de „relevantie”
◆ In de afgelopen jaren zijn de kerken van de christenheid in toenemende mate wereldsgezind geworden; zelf spreken ze over de maatschappelijke relevantie” van het christendom. Dit heeft hen alleen maar meer gelijk aan de wereld gemaakt. Het is dan ook begrijpelijk dat opmerkzame mensen de toekomst van de kerken in twijfel trekken. In de Londense Economist stond: „Men kan invloedrijke stemmen horen opgaan die in de niet al te verre toekomst de dood van de kerk als instituut voorzeggen. Lang voor het jaar 2000 zal er, volgens één katholieke schrijver, Mgr. Malachi Martin, geen religieuze instelling meer zijn die als de Rooms-Katholieke Kerk herkenbaar is. Een vooraanstaand Anglicaans geestelijke, de heer L. Paul, heeft de Kerk van Engeland een overeenkomstige sombere toekomst voorspeld.”
„Een taak voor de Schepper”
◆ Twee van ’s werelds beroemdste hartchirurgen leverden onlangs commentaar op de toekomst van transplantaties. Dr. M. E. DeBakey zei hierover: „Mijns inziens is de algemene belangstelling voor zover het harttransplantaties betreft, grotendeels verdwenen vanwege de ervaring die we daarmee hebben opgedaan . . . De resultaten waren niet zó goed dat ze een voortzetting rechtvaardigden.” Dr. Denton A. Cooley merkte op: „Ofschoon we nu zover zijn dat we alle onderdelen van het hart kunnen vervangen, is de hartspier het enige deel dat we niet kunnen vervangen . . . Dat lijkt me een taak voor de schepper . . . Het schijnt de grens te zijn waarvoorbij we nog niet hebben kunnen komen.”
Verandering van reisgewoonten
◆ Het brandstoftekort heeft tot verandering in reisgewoonten geleid. In West-Duitsland lag de verkoop van fietsen in november 1973 61 percent hoger dan in dezelfde maand van het voorgaande jaar. Volgens Nederlands grootste fietsenfabrikant steeg de verkoop van fietsen gedurende de laatste drie maanden van 1973 70 percent uit boven die in dezelfde periode van 1972. In de V.S. berichtte de Continental Trailways, een busonderneming, dat het aantal vervoerde passagiers tussen oktober en februari met 20 percent was gestegen. Ondertussen hebben twee belangrijke vliegmaatschappijen letterlijk elf van hun grote Boeing 747-toestellen in New Mexico in de motteballen gedaan. De Amerikaanse posterijen bieden 350 elektrische bestelwagentjes te koop aan.
Meer rookgevaren
◆ De recente ontdekking dat baby’s in de baarmoeder „ademhalen”, heeft een team van Engelse artsen in Oxford op het spoor van nog een ander rookgevaar gebracht, een gevaar waaraan een rokende moeder haar ongeboren kind blootstelt. Wanneer moeder rookt, kan men, aldus het rapport van deze artsen, de baby „in de baarmoeder naar adem zien snakken, . . schijnbaar zeker ten gevolge van een tijdelijk zuurstoftekort. Op lange termijn kan een dergelijk zuurstoftekort . . . de groei van de baby vertragen en soms zelfs schade aan de hersenen veroorzaken”, zo bericht de Londense Sunday Times. Daarnaast onthulde de New England Journal of Medicine de uitslag van een onderzoek onder 36.656 volwassenen, waaruit naar voren trad dat mannelijke rokers tweemaal zoveel last hadden van maagzweren als niet-rokers en op hun beurt maar half zoveel als vrouwelijke rokers.
Misdaad in het Oosten
◆ Uit recente Chinese en Russische berichten blijkt dat het Westen wat de misdaad betreft niet alleen staat. In de Zarja Vostoka, een krant die verschijnt in de Russische Sovjet-republiek Georgië, stonden berichten over diefstal, omkoperij, dronkenschap en corruptie op bestuursniveau. De zwarte markt had een man tot roebel-miljonair gemaakt. Het in Peking verschijnende communistische partijblad Jenmin Jich Pao pleit voor het instellen van straatpatrouilles om de „klassevijanden” die dag en nacht overal de steden onveilig maken „het initiatief te ontnemen”. Een campagne met aanplakbiljetten moet deze strijd tegen jeugdige „straatschenders” kracht bijzetten; vele mensen aarzelen ’s avonds nog alleen over straat te gaan. Alle soorten van misdrijven, van kruimeldiefstal tot moord, schijnen door deze „straatschenders” te worden gepleegd.
De kring is rond
◆ Ruilhandel, het uitwisselen van goederen, is volgens de theoretici lange tijd bij ’primitieve mensen’ in gebruik geweest om aan bepaalde begeerde produkten te komen die men niet zelf bezat, hetgeen zo doorging tot het geld als ruilmiddel zijn intrede deed, en naar men meende voor een veel geschiktere regeling zorgde. Thans rust echter vrijwel elk geldstelsel op een zeer wankele basis. Zo blijken Amerikaanse firma’s zelfs steeds moeilijker produkten in het buitenland te kunnen kopen; geld is niet meer in trek. Wat doen daarom nu veel „moderne” bedrijven? Ze zijn overgegaan op ruilhandel! „Ik geloof”, aldus J. T. Conner, voorzitter van de Allied Chemical Corporation, „dat we dit steeds meer gaan zien . . . ruilhandel.”
De vruchten van de „seksuele revolutie”
◆ Naar schatting 2,8 miljoen Amerikanen zijn het afgelopen jaar door gonorroea getroffen. Het infectiepercentage lag tweemaal zo hoog als in Zweden, waar de regering een uitgebreide publiciteitscampagne is begonnen om de ziekte in te dammen. „De seksuele revolutie kon in Amerika echter niet openlijk worden misprezen”, vertelde een woordvoerder van het Amerikaanse Centrum voor de gezondheidsdienst. Waarom dat niet kon? Omdat dit religieuze mensen zou kunnen kwetsen. Ondertussen hebben veel kerkelijke ambtsdragers het vuur van de „revolutie” alleen maar meer aangewakkerd. In The Catholic Weekly schreef een universiteitskapelaan uit Michigan over een ongetrouwde man en vrouw: „Hun eenvoudig te zeggen dat zij hun seksuele verlangens moeten ’beheersen’ zou een veel te onrealistisch antwoord zijn.”
Te weinig houthakkers
◆ Amerikaanse houtvesters melden een algemene daling van het aantal houthakkers. In de staat Maine, waar het kappen en verzagen van hout een belangrijke bedrijfstak vormt is hun aantal van 1955 tot 1972 van 6500 tot 1800 gedaald. Volgens een Newyorkse papierfabriek blijft slechts één van de 100 adspirant-houthakkers langer dan een maand op zijn post. Waarom? „Misschien”, zo stond in de New York Times als antwoord hierop, „hebben de sceptici in de industrie wel gelijk, en is de schaarste aan houthakkers — mannen met pit, kracht en uithoudingsvermogen en een bereidheid om onder elke extreme weersomstandigheid die men zich maar kan voorstellen, te werken — slechts een weerspiegeling van de algehele verweking. Waar zijn de pioniers die dit land ontgonnen?”
Religie en hongersnood
◆ Wat heeft de Ethiopische Orthodoxe Kerk gedaan om haar hongerige miljoenen te helpen? Na een verblijf van vijf weken in dat gebied schrijft M. Walker, columnist voor het Engelse blad The Guardian: „De kerk, die een derde van al het land bezit, heeft, droogte of geen droogte, haar pacht van de verarmde boeren opgeëist. . . . De boeren . . . hebben hun pacht en belastingen met ongeveer 90 percent van hun gewassen moeten betalen.” In Walkers verslag, zoals dit in de New York Times Magazine gepubliceerd werd, stond dat een provinciaal gouverneur „hardnekkig weigerde ook maar iets van het van buitenlandse hulp afkomstige voedsel te distribueren voordat hij zijn eigen oogst tot de laatste schepel tegen driemaal de normale prijs verkocht had. . . . De gouverneur had de kerk maandelijks een gift van ƒ13.000 gedaan en de priester had de bevolking van de plaats met massale excommunicatie bedreigd als zij de gouverneur zouden aanvallen.”
Monnikenleven
◆ Een onlangs ingesteld onderzoek onder de 14.000 kapucijner monniken die er in de wereld zijn, was voor het Vaticaan een schok. Bijna een derde van de „afgezonderde monniken gaf te kennen dat zij intieme betrekkingen met de andere sekse welkom zouden heten. Dat deel hechtte ook hun goedkeuring aan geweld, zo nodig, om „sociale gerechtigheid te bevorderen”. Vier vijfde van hen geloofde dat werken een betere manier is om in zijn levensonderhoud te voorzien dan de traditionele bedelarij van de kapucijner monniken.