Het huishouden organiseren — Maakt het enig verschil?
„OOST west, thuis best”, luidt een bekend spreekwoord. Vaak is het huis, wegens de wijze waarop alles er toegaat en de boel eruit ziet, echter een bron van frustratie. In plaats dat de gezinsleden zich daar op hun gemak voelen, zouden zij misschien graag ergens anders willen zijn.
Zou een goede organisatie van het huishouden, ook al wilt u niet dat uw huis als een fabriek is — gereglementeerd en koud — verschil kunnen uitmaken voor uw gehele gezin? Beschouwt u de mogelijkheden eens.
In de eerste plaats verschaft een goede organisatie iemand tijd — tijd voor andere belangrijke activiteiten of dingen die men graag doet. Het gaat hier niet om het besparen van enkele minuten, maar van uren per week. Eén onderzoek toont bijvoorbeeld aan dat er „door het gebruik van een verbeterde methode voor de dagelijkse schoonmaakwerkzaamheden, een tijdbesparing van 53 percent werd bereikt”. Door een goede organisatie werd de werktijd met de helft bekort!
Ten tweede vermindert een goede organisatie frustraties, zoals dat men voortdurend van alles kwijt is, dat men zich in verlegenheid gebracht voelt wanneer er onverwachte gasten komen of dat men altijd met het probleem kampt dat bepaalde dingen nog niet of slechts half gedaan zijn. Door een georganiseerd huishouden wordt men geholpen evenwichtig te zijn.
Ten derde schenkt het de huisvrouw (aangezien haar huis haar „werkterrein” is) een gevoel van trots dat zij iets presteert, een gevoel van waardigheid. In al deze opzichten draagt een goede organisatie van het huishouden dus tot het geluk van het gezin bij.
Hoe kunt u, indien u dat wenst, echter veranderingen in uw huishouden aanbrengen? Waar zou u met de organisatie ervan kunnen beginnen?
Organisatie begint met de juiste houding
Het gezin dient tot samenwerking aangemoedigd te worden. Als de vrouw de enige is die de dingen terugzet op de plaats waar ze behoren, kan zij gemakkelijk ontmoedigd raken. De man dient de leiding te nemen in het aanmoedigen tot samenwerking en hij dient erop toe te zien dat de taken die aan de gezinsleden zijn toegewezen, niet veronachtzaamd worden.
Hij kan ook tot een fijne sfeer in het huisgezin bijdragen door een grote achting voor de rol van de huisvrouw aan te kweken. Sta hier eens een ogenblik bij stil: Zij moet de talenten van binnenhuisarchitecte, onderwijzeres, secretaresse, verpleegster, huishoudster, wasvrouw en kokkin in zich verenigen! Eén autoriteit zegt over „de ingewikkelde facetten van het besturen van een huishouden”: „Het is ongetwijfeld een van de gecompliceerdste en veelzijdigste werkzaamheden die men ooit van één persoon heeft verwacht.”
Een vrouw doet er veel moeite voor een maaltijd te bereiden. Deze kan een waar kunstwerk zijn. Maar hoe vaak bedanken anderen haar voor wat zij doet? Waardering van de zijde van de gezinsleden is van grote invloed op de houding van de moeder, terwijl haar houding weer van invloed is op het huisgezin.
Waardoor dient uw houding als huisvrouw beheerst te worden? Door zorg. Zorg betekent: uw liefde voor uw gezin te tonen door de manier waarop u uw huishouden bestuurt. Zorg betekent dat u uw hoofd bij uw werk houdt en de dag niet doorbrengt met over dingen te dromen die u liever zou doen. Als u zorgt, zult u er moeite voor doen de dingen niet altijd uit te stellen. Begin de dag vroeg. Let ook op problemen. Een kleine traan is zoveel gemakkelijker te drogen dan een grote.
Neem, als een hulp om een goede houding te bewaren, er de tijd voor een ogenblik voldoening van uw werk te hebben. ’Zie het goede voor al uw harde werk. Het is de gave Gods’, zegt de bijbel (Pred. 3:13). Wanneer u schoongemaakt of gekookt hebt, doe dan een stapje achteruit en kijk naar wat u gepresteerd hebt. Zie de waarde ervan in.
Behalve houding, zijn in verband met de organisatie van het huishouden ook plan, plaats en methode van belang.
De organisatie van het huishouden vereist een plan
Een goed plan schenkt de huisvrouw vrijheid. Hoe dan wel? Zij hoeft dan niet rond te kijken en zich zorgen te maken over de vele dingen die gedaan moeten worden. Zij weet dat er voor elke taak tijd gereserveerd is.
Een plan maken, betekent niet dat u elk uur van de dag moet indelen, hoewel sommigen dat wel doen. Maak veeleer een lijst van de dingen die dagelijks, wekelijks, maandelijks en eens in de zoveel tijd gedaan moeten worden. Schrijf op elke lijst de belangrijkste dingen bovenaan. Plan vervolgens voor elke dag van de week bepaalde werkzaamheden waarbij u wekelijkse en maandelijkse karweitjes invoegt waar u denkt dat ze het beste passen. Probeer het plan dan eerst uit en breng waar nodig veranderingen aan. Als u uw plan bekijkt, zult u taken zien die tegelijkertijd gedaan kunnen worden. Terwijl iets kookt, kunt u bijvoorbeeld vaak naaien of strijken.
Hoewel een huisvrouw nog meer te doen heeft, nemen meestal drie fundamentele terreinen een groot gedeelte van haar tijd in beslag, namelijk (1) het schoonmaken van en de zorg voor het huis, (2) voedsel, met inbegrip van kopen en koken en (3) kleding, met inbegrip van wassen en verstellen.
Hoe organiseert u uw schoonmaakwerkzaamheden? Stof neemt nooit een dag vakantie. Sommigen vinden daarom dat er elke dag een „kleine beurt” gegeven moet worden — stoffen, opredderen. Dat bespaart de huisvrouw vaak veel tijd en energie wanneer de tijd voor een „grote beurt” aanbreekt, zoals het boenen van vloeren en meubelen. Als voorwerpen niet zo vuil worden, kunnen ze gemakkelijker schoongemaakt worden. Ook behoeft u zich, door geregeld kleine schoonmaakbeurten te geven, geen zorgen te maken over de aanblik van het huis, terwijl de gezinsleden zien dat er dagelijks voor hen wordt gezorgd om hun het leven zo aangenaam mogelijk te maken.
Wanneer u uw schoonmaakwerkzaamheden organiseert, vermijd het dan dingen nodeloos over te doen. Als u, nadat u de meubelen in een kamer hebt afgestoft, de vloer aanveegt of een bed opmaakt, waarbij de dekens in de lucht wapperen, wat gebeurt er dan? Dan worden de meubelen die u net hebt afgestoft, met stof en pluisjes bedekt. Organisatie bespaart tijd.
Wat het inkopen van voedsel betreft: in die landen waar het niet nodig is dagelijks te winkelen, kunt u het beste minder vaak boodschappen doen. Waarom? U bespaart tijd, spaart uw lichaamsenergie en hoeft u er geen zorgen over te maken of u wel wat in de provisiekast hebt om uw gezin voor te zetten. Ook wanneer er onverwachte gasten komen, zit u niet met het probleem dat u niets in huis hebt. Van tevoren boodschappen doen, betekent dat u van tevoren uw menu moet opstellen. In werkelijkheid wordt u hierdoor geholpen meer zorg te besteden aan een evenwichtige voeding.
Noteer op een lijst of in een notitieboekje waar de voedselvoorraad ligt, en als u bemerkt dat iets bijna op is, schrijf dit dan op. Wanneer u bij het winkelen deze lijst raadpleegt, zal dit u heel wat tochtjes naar de winkel besparen. Ja, geschreven lijsten verbeteren de organisatie van het huishouden beslist.
In verband met een wasschema geven de meeste huisvrouwen de voorkeur aan een wekelijkse wasdag, hoewel de omstandigheden kunnen verschillen. Vaak zult u onder het wassen knopen missen en scheurtjes of slijtplekjes ontdekken. Het kan nuttig zijn een notitieboekje bij de hand te hebben om verstelwerkjes en benodigdheden op te schrijven.
Denk dus goed over uw werk na en stel een plan op voor uw dagelijkse werkzaamheden. Schrijf dingen op als u te veel details moet onthouden.
Organisatie betekent een goede indeling
Een huis dient ook goed ingedeeld te zijn, vooral op huishoudelijk gebied. Huishoudelijke voorwerpen (vegers, potten en pannen, schoonmaakartikelen) moeten een vaste plaats hebben. Indien de plaats die u er aanvankelijk voor had uitgekozen, niet de beste blijkt te zijn, breng hier dan beslist verandering in aan. Waarom zou u voor iets dat u geregeld in de badkamer nodig hebt, voortdurend naar de andere kant van het huis hollen?
Maakt het werkelijk zoveel uit hoe u de dingen indeelt? Beschouw bijvoorbeeld de keuken eens. Een onderzoek toonde aan dat toen een keuken opnieuw was ingedeeld — dezelfde ruimte, dezelfde uitrusting — er „elke dag 2191 stappen en 1 uur en 3 minuten werden bespaard”.
De U-vormige keuken is vaak het beste — de voorwerpen bevinden zich dichter bij elkaar en men hoeft er minder in te lopen. Ook kan men voorwerpen die aan haken worden opgehangen gemakkelijker vinden, terwijl men ze gewoonlijk snel bij de hand heeft.
Huishoudelijke methoden
Het maakt ook verschil welke methode u gebruikt. Een verandering in werkwijze kan betere resultaten in minder tijd betekenen. Kunt u uw werkmethoden verbeteren?
Bestudeer uw gewoonten eens en kijk dan of u de tijd die u voor een taak nodig hebt, kunt verminderen door een aantal handelingen of procedures over te slaan.
Veel taken blijken gemakkelijker verricht te kunnen worden wanneer beide handen vollediger worden gebruikt. Eén huisvrouw onthulde: „Hoe meer ik mijn best doe mijn linkerhand te gebruiken, des te nuttiger deze wordt.” Ook bestaat de neiging iets onnodig neer te leggen en daarna weer op te pakken om het opnieuw te gebruiken. Men verbetert zijn werkwijze door het voorwerp vast te houden totdat men ermee klaar is.
Beschouwt u ook eens de manier waarop u stof afneemt. Overdenk allereerst: ’Wat wil ik tot stand brengen? Wil ik het stof alleen maar verplaatsen?’ Het is duidelijk dat wanneer u het alleen maar verplaatst, het er morgen nog zal zijn, met nog wat stof erbij. De uitrusting kan verschillen, maar de beste methode is het stof bijeen te garen, het op te nemen en het buitenshuis te verwijderen. Hoewel een plumeau dus zijn verdiensten heeft, ontkomt u daardoor niet aan rondvliegend stof, terwijl een met wat vloeibare was bevochtigde doek het stof opneemt en verwijdert.
Leer een lesje van een timmerman met zijn gereedschapskist. Hij draagt die met zich mee omdat dit hem op de duur heel wat geloop en energie bespaart. Zo kan ook een mandje met wat benodigdheden u heel wat loopjes naar de keuken of werkkast besparen.
Wees evenwichtig in het organiseren van uw huishouding. Een dergelijke organisatie is geen doel op zichzelf. Laat uw kinderen of uw man nooit het gevoel hebben dat het huis voorgaat en dat hun behoeften op de tweede plaats komen.
Als iemand aan zijn thuis denkt, dient hij niet aan vier muren te denken. Wat de woning tot zijn thuis maakt, zijn de mensen — de hoedanigheid van de menselijke omgang die daar wordt aangetroffen. Indien u uw huis door middel van een redelijke organisatie tot een plaats kunt maken waar uw gezin gerieflijker kan wonen en gelukkiger kan zijn, vervult u stellig een waardevolle taak.
Ja, het maakt beslist verschil wanneer het huishouden georganiseerd is, en dit blijkt niet alleen uit de schone, opgeruimde kamers, maar ook uit vriendelijke gezichten en innerlijke voldoening. Het kan ertoe bijdragen dat men werkelijk met hart en ziel kan zeggen: „Oost west, thuis best.”