Een blik op de wereld
„Groene revolutie” verzandt
◆ Een redactioneel artikel in de New York Times van 2 januari 1973 schetste een relativerend beeld van de „groene revolutie”. Er werd in opgemerkt: „Minder dan een jaar nadat landbouwdeskundigen een wereldrijstoverschot voorspelden als gevolg van de invoering van nieuwe ’wonder’-zaden, zijn er de afgelopen weken berichten binnengekomen over grote voedseltekorten in Azië en delen van Afrika. De veelbelovende groene revolutie, die nooit zo groen is geweest als wel is voorgesteld, lijkt te verzanden.” Slechte weersomstandigheden „hebben dit jaar op de Filippijnen, in Zuid-Korea, Indonesië, Malaysia, Cambodja, Thailand, Burma, India en in de Afrikaanse staten aan de rand van de Sahara, een scherpe daling in de oogstopbrengsten veroorzaakt. . . . De terugkeer volgend jaar van gunstig groeiweer zal waarschijnlijk nog wel een wereldomvattende voedselschaarste voorkomen. Maar de acute problemen waarmee veel landen als gevolg van de grillige weersomstandigheden in één jaar te maken hebben, zijn een nuchter stemmende herinnering aan het precaire voedsel-bevolking-evenwicht dat in de wereld bestaat.”
Kernenergie aangevallen
◆ Het potentiële gevaar dat kerncentrales bieden, baart velen in de Verenigde Staten ernstig zorgen. Ralph Nader, rechtskundig consumentenadviseur, voegde zich bij de Bond van Verontruste Geleerden met een verklaring over de gevaren die verbonden zijn aan de bouw van dergelijke centrales in de buurt van grote bevolkingscentra. „Hoewel er geen kernexplosie kan plaatsvinden, komen er wel grote hoeveelheden radioactief materiaal vrij” als er een ongeluk zou gebeuren met het koelingsmechanisme. Nader merkte op: „Dit is de eerste maal dat dit land de ontwikkeling van een industrie heeft goedgekeurd die het land totaal kan wegvagen. Wij besteden miljarden aan de defensie, en maken onszelf tegelijkertijd extra kwetsbaar. Niemand is verantwoordelijk. Als er iets met een kerncentrale zou gebeuren, wie verliest dan zijn betrekking? Wie gaat dan de gevangenis in? Niemand kan verantwoordelijk gesteld worden.”
Aardbevingen en verlies aan mensenlevens
◆ Men schat dat over de hele wereld genomen sinds 1950 ongeveer 130.000 mensen gedood zijn door aardbevingen. De recente aardbeving in Nicaragua heeft volgens regeringsfunctionarissen naar schatting 10 à 12.000 mensenlevens geëist. In het verleden zijn er echter nog krachtiger aardbevingen geweest dan deze, die een sterkte had van 6,2 op de schaal van Richter. Een aardbeving in Chili bereikte een sterkte van 9-9,2. En de grote aardbeving van San Francisco in 1906, met een intensiteit van 8,2 op de schaal, heeft naar schatting een honderdmaal grotere kracht gehad dan de aardbeving die Managua verwoestte. Er is de vrees uitgesproken dat San Francisco opnieuw een aardbeving te wachten staat. Volgens B. A. Bolt, directeur van het seismografische station aan de universiteit van Californië, staat een 430 kilometer lang gebied van gekristalliseerd gesteente gespannen „als een horlogeveer”. Het gesteente zal „op een goede dag springen, en daarbij de bodem met alles wat erop is een meter of anderhalf opduwen”.
Veranderingen op de kaart
◆ In deze tijd zijn er veel regeringen en volken die elkaar hun gebieden betwisten. Dit schept voor kaartenmakers vele problemen. Grensverschuivingen en naamsveranderingen volgen elkaar in zo’n snel tempo op dat ze vaak niet meer op nieuwe kaarten kunnen worden aangegeven. De oprichting van Bangla Desh en de moeilijkheden tussen India en Pakistan, alsook de problemen tussen Honduras en Nicaragua en andere geschillen in Latijns-Amerika zijn slechts een paar situaties die er de oorzaak van kunnen zijn dat nieuwe kaarten snel verouderd kunnen raken. Ceylon heeft zijn oude naam, Sri Lanka, weer aangenomen, en Cambodja heeft zijn naam veranderd in de Republiek Khmer. Het zal ongetwijfeld wel een tijdje duren voordat het kaartlezende publiek zich weer aan deze veranderingen heeft aangepast.
Japanners worden groter
◆ Cijfers van het ministerie van onderwijs hebben aangetoond dat Japanse kinderen groter worden. Een recent onderzoek onder een groep van 340.000 kinderen en jongeren, van kleuterschool tot universiteit, heeft een opmerkelijk groeipatroon aangetoond. De gemiddelde Japanse jongen van twaalf jaar is op het ogenblik 6,3 cm langer, 4,5 kg zwaarder en heeft een 2,5 cm ruimere borstomvang dan zijn leeftijdgenoot in 1962. Het gemiddelde Japanse meisje van dezelfde leeftijd is nu 5,8 cm langer, 3,6 kg zwaarder en heeft een 3,8 cm ruimere borstomvang dan haar leeftijdgenote in 1962. De groeitoename wordt toegeschreven aan veranderingen in het dieet sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945.
Grotere kloof tussen rijk en arm
◆ Oppervlakkig lijkt het misschien alsof er in de periode 1960-71 een grote technologische vooruitgang is geboekt in de armere landen. In sommige van deze landen werd echter de armste 10 percent van de bevolking nog armer dan ze al was. In 1960 was de opbrengst per hoofd van de bevolking ƒ 7700 in de hooggeïndustrialiseerde landen en ƒ 620 in de onderontwikkelde. Maar in 1971 waren deze bedragen respectievelijk ƒ 11.340 en ƒ 855. In 1970 was in de ontwikkelingslanden 25 percent van de arbeidskrachten geheel of gedeeltelijk zonder werk. Er zijn tegenwoordig ook 800 miljoen analfabeten op aarde, 100 miljoen meer dan in 1950.
Wereldomvattende „misdaadcrisis”
◆ Secretaris-generaal Waldheim heeft de Algemene Vergadering van de V.N. gevraagd iets te doen aan de wereldomvattende „misdaadcrisis van groeiende omvang”. Hij verwees naar „het rijzende getij van geregistreerde gevallen van moord, beroving, inbraak en seksuele misdrijven waardoor vele gebieden op de aarde worden geteisterd”. In zijn verslag kwamen cijfers voor uit Canada, Polen, Uganda, Japan en andere landen. Rijke landen worden het meest geteisterd. Waldheim riep op tot een nieuwe benadering van de misdaadbestrijding.
Brandstof van rioolafval?
◆ Chemici, verbonden aan het Clarkson College of Technology in New York bestuderen de mogelijkheid om rioolafval om te zetten in brandstofolie. Zij zeggen dat menselijke en dierlijke faecaliën, na behandeling, door koken kunnen worden veranderd in een olie met laag zwavelgehalte. In Amerika zouden naar schatting de Amerikanen en hun huisdieren genoeg rioolafval produceren om jaarlijks 6,4 miljard liter van deze olie te kunnen maken. Indien dit goedkoop zou kunnen worden gedaan, zou rioolafval in een groot deel van ’s lands behoefte aan natuurlijke brandstof kunnen voorzien. Waarschijnlijk zal deze mogelijkheid echter niet op tijd benut kunnen worden. Topfunctionaris van de Commissie voor Atoomenergie, J. F. O’Leary, heeft de voorspelling gedaan dat de olie en benzine in Amerika binnen een jaar op rantsoen zullen worden gesteld. Hij is niet optimistisch over andere, buitenissige energiebronnen. Hij wees erop dat deze niet vóór het jaar 2000 economisch bruikbaar zouden zijn. Door echter wanneer dit mogelijk is lampen en andere apparaten in huis uit te schakelen, thermostaten laag te zetten en radiatoren bij warm weer uit te doen, kan men meehelpen aan een vermindering van het brandstofverbruik.
Televisie niet voor peuters
◆ Dr. Manuel Suarez-Perdeguero, bekend kinderarts in Spanje, verklaart: „Televisie is voor kinderen onder de vier of vijf jaar absoluut schadelijk.” Hij merkt op dat dit een „internationaal aanvaard” standpunt is. De gammastralen die een gewoon televisietoestel uitzendt kunnen schadelijk zijn voor de zich snel ontwikkelende hersenen van een klein kind. Het trillen van het televisiebeeld kan op latere leeftijd tot gezichtsstoornissen leiden. Door het zien van geweld loopt de persoonlijkheidsstructuur van het kind gevaar, en vaak wordt zijn lichamelijke ontwikkeling geschaad doordat het lange tijd achtereen in een zelfde houding blijft kijken. De arts merkte ook nog op dat de televisie het voorstellingsvermogen van jonge kinderen nadelig beïnvloedt.
„Zijn wij krankzinnig geworden?”
◆ De Britse historicus Arnold Toynbee heeft zich opnieuw uitgesproken tegen nationalisme en ten gunste van wereldheerschappij. Hij merkt op: „Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft nationalisme een verdubbeling van het aantal soevereine staten en een halvering van hun gemiddelde grootte tot gevolg gehad. . . . ’s Mensen problemen op het gebied van de bewapening en de gezondheid zijn wereldomvattend en schreeuwen om een oplossing; ze kunnen niet door de regeringen van afzonderlijke staten worden opgelost. Ze vragen om de instelling van een wereldautoriteit die met superieure macht is bekleed. Menselijke overleving vereist politieke eenheid, maar de geest van de mensheid is in toenemende mate gericht op verdeeldheid. Zijn wij krankzinnig geworden?”
Redding van de valk
◆ In een poging de slechtvalk voor uitsterving te behoeden, is er over de gehele wereld een speciale broedactie op touw gezet. Hoewel deze valk eens de meest voorkomende roofvogelsoort in Amerika was, is hij nu bijna geheel verdwenen. In de 48 staten op het vasteland van Amerika leven nog maar 150 à 200 valkenparen. Ook elders staan deze vogels op de rand van uitsterving. Het enorme gebruik van DDT en de „schietgraagte” van jagers worden verantwoordelijk gesteld voor het gevaar waarin deze vogelsoort verkeert. De valk is waardevol wegens de regulerende werking die hij uitoefent op de stand van de kleine vogels.
Een nauwkeurige pers?
◆ Het weergeven van de waarheid is een eerste vereiste voor een goed journalistiek verslag. Maar hoe nauwkeurig is de openbare pers? Onlangs verwees F. Mann van de LTV-Corporation in een toespraak naar het bezoek dat koningin Elizabeth van Engeland aan Frankrijk had gebracht: „Ook zij was geschokt door het beeld dat men van haar in de pers had gegeven. Het scheen dat de Franse media haar in de loop van de jaren reeds 92 verschillende malen zwanger hadden gemeld. Verder had zij al 149 ongelukken en negen miskramen gehad, 63 maal afstand gedaan van de troon, 73 maal op het punt gestaan van prins Philip te scheiden, reeds 32 maal op de rand van een zenuwinstorting verkeerd en 27 aanvallen op haar leven doorstaan.”
Dierentuinbewaker
◆ Problemen in verband met het toenemende vandalisme hebben de directeur van een dierentuin in Des Moines, in de Amerikaanse staat Iowa, ertoe bewogen een nieuwe nachtwaker in dienst te nemen: Becky, een leeuwin met een gewicht van 82 kilogram. Hoewel ze bekend staat als een „stoeiende leeuw” die niet bijt en niet klauwt, zal ze niettemin, aan een lijn gebonden, op uitstekende wijze haar werk doen.
Moord door angst
◆ Kan een persoon aan moord schuldig zijn zonder dat hij het motief heeft gehad om te doden? Ja. Tijdens een drie weken durend verhoor in New York gaf M. Smith toe dat hij de handen van een bejaarde vrouw had vastgebonden. Hij had haar niet geslagen en slechts twee dollar en een goedkope broche gestolen. Door deze ervaring werd de hartkwaal waaraan de vrouw leed, echter verergerd zodat zij van angst stierf. Smith werd door de rechtbank schuldig bevonden aan moord. Een dergelijk geval was in 90 jaar niet in de staat New York voorgekomen.
Psychiatrie en astrologie
◆ Steeds meer psychiaters maken bij hun praktijk gebruik van astrologie. Carl Jung, die als een van de vaders van de psychoanalyse wordt beschouwd, heeft naar verluidt geregeld gebruik gemaakt van astrologie. Psychiater Dr. E. L. Askren uit Atlanta, in de Amerikaanse staat Georgia, meldt dat „astrologie [tegenwoordig] de heuvels van de geest in kaart brengt”. Onlangs heeft hij voor het Astrologische Genootschap van Georgia een lezing over „psychologie en astrologie” gehouden.
Kinderen als moordenaars
◆ Een zorgvuldig onderzoek dat werd ingesteld naar de moord op vijf baby’s in Cleveland (Ohio) en omgeving, bracht aan het licht dat een kind dat nog niet naar school gaat een moord kan begaan. De slachtoffers, in leeftijd variërend van acht maanden tot anderhalf jaar, had men gebeten, doodgeslagen en laten vallen. Hun aanvallers waren kinderen van twee tot acht jaar oud, die klaarblijkelijk door jaloezie tot zulke daden waren gekomen. Kan ouderlijke opleiding ooit te vroeg beginnen?