Zo leeft men in Korea
Door Ontwaakt!-correspondent in Korea
KOREANEN zijn een zeer gehard en buitengewoon vriendelijk volk. Zij zijn stil en gereserveerd wanneer zij in de buurt van hun oudere familieleden zijn, maar bij andere gelegenheden zijn zij bijzonder vrolijk en levendig in hun dagelijkse omgang. Dit geeft veel bezoekers in Korea wel eens aanleiding tot de vraag: „Waarover redetwisten die twee?”
Het stereotiepe antwoord van de gids luidt dan meestal: „Nergens over. Hij nodigt hem uit voor een kop thee.” Een Koreaanse uitnodiging voor een kop thee zou door een Engelsman als de beginfase van een straatgevecht kunnen worden beschouwd.
Koreanen zijn over het algemeen een trots, blij volk die het heerlijk vinden bij elkaar te zijn en met elkaar te lachen en te praten. Als de gasten buitenlanders zijn, heeft de gastheer dubbele vreugde. Als hij gasten in zijn huis heeft uitgenodigd, zingt hij misschien zijn lievelingslied voor hen. De Koreaanse gewoonte eist echter dat de gasten dan op hun beurt hun lievelingslied voor hun gastheer zingen. Dit leidt tot heel wat schrapen van de keel en verontschuldigingen, maar de gastheer zal aandringen. Het is de Koreaanse gewoonte.
Veel buitenlandse bezoekers maken de fout de Koreanen naar moderne maatstaven te beoordelen. Zij nemen niet in aanmerking dat Korea een land is dat bijna 4000 jaar geboekstaafde geschiedenis achter zich heeft en een uitgebreid stelsel van omgangsvormen bezit. Bijna alles wat een Koreaan doet, geschiedt op de een of andere manier precies volgens in de etiquette vastgelegde regels.
Bezoek aan een Koreaans huis
Neem bijvoorbeeld eens de typerende wijze waarop een vreemdeling een Koreaans huisgezin bezoekt. De huizen zijn vaak volledig omgeven door een hoge muur met een enorm grote poort aan de voorzijde, met een dakje erboven. De poort staat misschien twintig à dertig meter van het huis af.
Als iemand dus op de poort klopt, doet hij dat niet zachtjes. Hij bonst erop en schudt haar zelfs in haar scharnieren heen en weer om de aandacht van het dienstmeisje te trekken. Zij komt naar buiten, ziet een vreemdeling naast een Koreaan staan en holt onmiddellijk het huis weer in om een van de huisbewoners, meestal de vrouw des huizes, te halen. Na de huisbewoner met een buiging en beleefdheidsbetuiging te hebben begroet, wordt het doel van het bezoek verteld, waarna de huisbewoner de bezoeker meestal uitnodigt de binnenkamer van het huis te betreden.
Na haar gasten op kleine kussens op de vloer te hebben laten plaats nemen, verdwijnt de gastvrouw nogal haastig. Zij gaat met het dienstmeisje naar de keuken om wat lekkers klaar te maken. Er wordt dan van een bezoeker verwacht dat hij geduldig blijft zitten, zelfs al moet hij tien minuten of nog langer wachten.
Spoedig komt de vrouw des huizes, net zo haastig als zij wegging, weer door de schuifdeuren terug, zet een tafeltje tussen de gasten neer en vult dit met verschillende koekjes, zoetigheden en geschild fruit. Dan schenkt zij koffie of thee in en doet daar, als gebaar van vriendelijkheid, zelf suiker in. Pas daarna wordt er een klein gesprekje begonnen, dat echter niets te maken heeft met het doel van het bezoek. Er moeten eerst nog verscheidene andere punten worden afgehandeld. Waar komt u vandaan? Hoe oud bent u? Bent u getrouwd? Hebt u kinderen? Zo niet, waarom niet? Er worden zonder verlegenheid en met goede smaak persoonlijke vragen gesteld die voor een westerling volkomen ongepast zouden zijn, maar de Koreaanse gewoonte staat dit toe.
Als de thee en de vruchten zijn genuttigd en de meeste vragen zijn beantwoord, gaat de vrouw des huizes op haar gemak zitten, voldaan dat zij haar gast heeft onthaald, waarna zij ten slotte informeert: „Wat is nu precies het doel van uw bezoek?”
Koreaanse huizen
De huizen waarin de Koreaanse middenstand woont, hebben meestal een dak van dakpannen en zijn van binnen en van buiten opgetrokken van ruw behakte houten pijlers. De ruimte tussen de pijlers wordt met natte klei opgevuld, die als het droog is, wordt geschilderd. De veranda is van gepolitoerd hout gemaakt. Men komt het huis binnen door schuifdeuren die bestaan uit een houten geraamte, beplakt met papier.
De binnenkamer van het huis is heel schoon, maar nagenoeg verstoken van meubilair. Misschien staat er een grote, met paarlemoer ingelegde kast die de kleren en het beddegoed van het gezin bevat. Meestal is er ook een kleine toilettafel met een spiegel en schoonheidsmiddelen op de plank. Er staat geen stoel voor, aangezien de tafel laag is gemaakt en wordt gebruikt terwijl iemand er met gekruiste benen voor zit. Als het huis in een grote stad staat, voltooit een televisietoestel het meubilair.
De vloer is vervaardigd van een soort cement en bedekt met wasachtig glanzend papier dat gemakkelijk schoon te houden is. Er worden nooit schoenen in huis gedragen en er zijn doorgaans geen stoelen en geen bedden. De vloer dient voor alles waarvoor gewoonlijk stoelen en bedden worden gebruikt.
De vloer wordt verwarmd door een vuur dat eronder wordt gestookt. Leidingen of buizen die door het cement heenlopen, voeren de warmte naar alle delen van de vloer. Hetzelfde vuur dat de vloer verwarmt, wordt door de huisvrouw gebruikt om haar maaltijden te koken. De keuken bevindt zich vlak naast het huis en ligt lager dan de vloer van de voornaamste kamers.
Als het tijd wordt om te eten, worden er kleine opvouwbare tafels uitgezet en het gezin eet zittend met gekruiste benen op de grond. Als het bedtijd is, worden de slaapmatten te voorschijn gehaald en leggen de gezinsleden zich bij elkaar op de warme vloer te ruste. Een dikke gewatteerde deken dient om op te slapen en een andere wordt als bedekking gebruikt.
Koreaanse kleding
De Koreaanse mannen dragen nu gewoonlijk westerse kleding, maar de vrouwen houden nog altijd vast aan de traditionele dracht. Hun voornaamste gewaad is de zogenaamde chima.
Dit is een lange, soepel vallende rok die van even boven de natuurlijke taillelijn tot onder de enkels reikt. Hij kan van elke willekeurige kleur en elk willekeurig patroon zijn, maar is meestal helder van tint. Een vrolijk gekleurd vest met mouwen wordt over deze lange rok heen gedragen en, in plaats van het vest van voren dicht te knopen, worden de voorpanden over elkaar geslagen en met een sierlijke broche vastgespeld. Met hun strak naar achteren getrokken haar in een stevige knot en gekleed in de vrolijk gekleurde soepel vallende traditionele dracht, zien Koreaanse vrouwen er zeer bevallig en vrouwelijk uit.
Wat Koreanen eten
Koreanen eten een interessante verscheidenheid van voedsel dat heel eenvoudig en gezond van samenstelling is. Vlees en vis zijn populair, maar worden niet in grote hoeveelheden gegeten. De maaltijd bestaat hoofdzakelijk uit groenten en verschillende soorten vruchten en noten. De gerechten zijn meestal heet en gekruid. Ze zijn nooit overgaar maar altijd net gestoomd en worden met sojasaus of een Spaanse-pepersaus gegeten. Rijst is de hoofdschotel en er worden enorme hoeveelheden van geconsumeerd. Een typisch Koreaanse maaltijd kan, behalve rijst, het volgende omvatten:
Kimchi, een heet gekruid gerecht, samengesteld uit in zuur ingelegde kool, komkommer, of knollen, in een Spaanse-pepersaus, zout, knoflook en eikels, plus stukjes zwaar gekruide vis. Er kan ook op tafel staan: gestoomde spinazie, taogee, gebakken tempee, zeewiersoep, rauwe oesters en rauwe of in suiker gebakken inktvis.
Als het een speciale gelegenheid betreft kan de maaltijd ook „vuurvlees” omvatten. Dit is een soort vlees-fondue die op de tafel waaraan men eet, wordt bereid. Als een stukje vlees gaar genoeg is, pikt iemand het met zijn eetstokjes op en doopt het voor het te eten in sojasaus. Dit is geen heetgekruid gerecht en bijna iedereen is verrukt over de unieke, onvergetelijke smaak.
Religie
Religie neemt in het leven van veel Koreanen een belangrijke plaats in. Op een bevolking van 33 miljoen zijn er 19,6 miljoen mensen die belijden met een religie verbonden te zijn. Hiervan zijn meer dan 12 miljoen boeddhist of confucianist. Voorouderaanbidding, een voornaam onderdeel van deze beide religies, wordt door meer dan 30 percent van de bevolking beoefend. Bijgeloof en waarzeggerij komen algemeen voor. Op elke straathoek in een stad kan men waarzeggers zien die goede zaken doen.
Velen beginnen in te zien dat, evenals het boeddhisme in de afgelopen 2000 jaar geen enkele werkelijke hulp voor de mensen is geweest, het ook nutteloos is vertrouwen te stellen in de moderne wetenschap. Als bewijs hiervan werd nog niet zo lang geleden in de plaatselijke pers bericht dat Seoel de meest verontreinigde stad ter wereld is. Veel Koreanen zien uit naar iets beters.
Als gevolg hiervan zijn Koreanen geïnteresseerd wanneer Jehovah’s getuigen hen bezoeken om uit te leggen wat de bijbel over de toekomst van de mens zegt. Interessant is echter dat de bijbelse belofte van „eeuwig leven” niet wordt toegejuicht (Joh. 3:16). „O, nee”, antwoordt een Koreaan wellicht. „We moeten allemaal sterven. Nieuwe mensen moeten geboren worden en wij ouderen moeten sterven!” Zij zeggen dit omdat hun religie hun vanaf hun geboorte heeft geleerd dat ouderdom en de dood begerenswaardig zijn, vooral omdat hun nakomelingen hen dan zullen aanbidden en hun offers zullen brengen.
Als een evangeliebedienaar van Jehovah’s getuigen derhalve met Koreanen spreekt, zal hij een beroep doen op hun zorg voor hun gezin en iets zeggen van: „Zou het niet werkelijk een zegen zijn een lang en gevuld leven te leiden en onze kinderen in een vredige omgeving te zien opgroeien tot voortreffelijke jonge mannen en vrouwen die altijd eerbied voor hun ouders tonen?” Wanneer duidelijk wordt gemaakt dat dit iets is wat God in de bijbel belooft, willen veel rechtgeaarde Koreanen meer weten.
Elke week worden er door Jehovah’s getuigen meer dan 20.000 bijbelstudies in Koreaanse huizen gehouden; en velen aanvaarden de bijbelse waarheden en worden ijverige bedienaren van het evangelie. Er prediken thans meer dan 16.700 getuigen van Jehovah in Korea, vergeleken met minder dan 8000 een krappe vijf jaar geleden. Afgelopen maand, van 1-5 augustus, is hier in Seoel een internationaal congres van Jehovah’s getuigen gehouden. Elke morgen was er een programma in het Engels om bezoekers bekend te maken met de gewoonten en de achtergrond van het land.
Korea is een van die landen ter wereld die een bijzonder snelle ontwikkeling doormaken: zijn bruto nationaal produkt neemt elk jaar met meer dan 10 percent toe. De gemiddelde Koreaan heeft ook een zeer goede schoolopleiding gehad. Terzelfder tijd blijft men vasthouden aan een uitgesproken oosterse leefwijze die veel westerlingen fascinerend vinden.