Een blik op de wereld
Stervende oceanen
◆ De Zwitserse oceanograaf Dr. J. Piccard heeft voorspeld dat met de huidige snelheid waarmee de vervuiling toeneemt, de oceanen van de wereld over 25 jaar geen leven meer zullen bevatten. Hij zei dat de ondiepe Oostzee als eerste zou sterven. Daarna zouden de Adriatische en de Middellandse Zee volgen; de getijden zijn in deze zeeën niet voldoende om het vuil weg te voeren. Ook de Franse diepzeeonderzoeker J. Y. Cousteau zei dat de vernietiging van de oceanen al voor 20 tot 30 percent voltooid is. Hij voorzei „het einde van alles binnen 30 tot 50 jaar als er niet onmiddellijk iets aan gedaan wordt”.
Bestrijding van luchtverontreiniging
◆ In Parijs heeft men twee reusachtige luchtfilters geplaatst om de luchtvervuiling in de stad te bestrijden. De zuilen, van ruim 4,8 meter hoog en 1,5 meter breed, zijn in principe grote stofzuigers. De lucht komt aan de onderkant door openingen naar binnen, wordt dan door filters gezogen en ten slotte aan de bovenkant weer naar buiten geblazen. Als de resultaten bevredigend zijn, zullen er nog meer van deze zuilen worden geplaatst.
Niet langer uitstervend
◆ De Indiaanse bevolking van Amerika groeit ongeveer viermaal zo snel als de bevolking in haar geheel. Dit komt hoofdzakelijk door een drastische verlaging in de kindersterfte. In 1950 werden er door het bureau voor de volkstelling 343.410 Indianen geregistreerd. In 1970 waren het er 792.730. Dit is het omgekeerde van de gang van zaken in de vorige eeuw.
De quasi-maan van de aarde
◆ Een klein hemellichaam, met slechts een middellijn van ongeveer drie kilometer, wordt nu als een quasi-maan van de aarde beschouwd. Computerberekeningen tonen aan dat het hemellichaam zich in een baan om de aarde en de maan bevindt. Dit is de eerste aanwijzing dat het aarde-maansysteem nog een ander hemellichaam bevat. Deze kleine maan wordt Toro genoemd en hij komt bij zijn omwentelingen op 15 miljoen kilometer afstand van de aarde. De baan en de snelheid van Toro worden door de zwaartekracht van de aarde constant gehouden.
Contactlenzen
◆ De belangstelling voor contactlenzen is door de ontwikkeling van zachte, buigzame lenzen sterk toegenomen. Hoewel deze lenzen bepaalde voordelen hebben boven de niet-buigzame soort, hebben ze het ernstige nadeel dat ze makkelijk besmet raken met bacteriën. Onlangs werden in Californië 1300 paar van deze lenzen in beslag genomen omdat er zich oog-beschadigende bacteriën op bevonden. Zelfs met de niet-buigzame soort dient men voorzichtig te zijn ten einde infectie te vermijden. Men mag ze nooit met de tong bevochtigen en daarna weer op de ogen plaatsen, en ook dienen de opbergdoosjes schoon gehouden te worden. De zachte soort moet iedere dag vijftien minuten lang worden uitgekookt.
De cholera verbreidt zich
◆ De cholera verbreidt zich snel in heel Afrika, het Midden-Oosten en het Verre Oosten. De cholera is sinds 1899 niet meer op zo’n grote schaal voorgekomen. Men schat dat het aantal doden de 20.000 reeds ruim heeft overschreden; er bestaat echter geen probleem op plaatsen waar voldoende medische en goede sanitaire voorzieningen aanwezig zijn. De ziekte wordt verbreid door voedsel en water die besmet zijn door menselijke uitwerpselen. De dood wordt veroorzaakt door een ernstig verlies aan lichaamsvocht.
Amandelen zijn nuttig
◆ Men heeft geschat dat er in 1971 bij Amerikaanse kinderen een miljoen paar amandelen zijn weggehaald. Dr. R.J. Haggerty van de Universiteit van Rochester betwijfelt of dit weghalen wel verstandig is. Volgens hem zijn slechts bij 2 of 3 percent van de kinderen de amandelen in zulk een slechte conditie dat chirurgisch ingrijpen noodzakelijk is. Men heeft ontdekt dat amandelen ziektekiemen opvangen en voor kinderen die bezig zijn om tegen verschillende ziekten weerstand op te bouwen, zeer belangrijk zijn.
Verlies van gehoor door antibiotica
◆ Sommige antibiotica hebben als schadelijk bijverschijnsel een verlies van gehoor tot gevolg, vooral als ze gecombineerd worden ingenomen. Hiertoe behoren streptomycine en neomycine. Volgens Modern Medicine van 4 oktober 1971 zijn ze „voor het slakkenhuis van het oor en voor de nieren zo giftig, dat het van bijzonder groot belang is om voor en gedurende de behandeling met deze geneesmiddelen, de werking van deze twee orgaanstelsels te blijven testen”.
De geest werkt mee aan herstel
◆ Doktoren hebben ontdekt dat 40 percent van hun patiënten net zo goed zullen reageren op een placebo als op een gewoon geneesmiddel. De resultaten zijn zelfs nog beter als ook de dokter van mening is dat hij de patiënt een echt medicijn geeft. Volgens Dr. B. Grads van de McGill-universiteit in Canada is de geest voor het herstel van de patiënt even belangrijk als een geneesmiddel. In overeenstemming hiermee merkte Dr. A.J. Kantor van de Academie voor Psychosomatische Geneeskunde in de Verenigde Staten het volgende op: „Het werkzaamste medicijn kan praktisch nutteloos worden in de handen van een dokter die bij zijn patiënt niet in voldoende hoog aanzien staat . . . en een betrekkelijk inactief of zelfs volkomen werkeloos preparaat kan zeer werkzaam worden als de patiënt in de arts gelooft.”
Ontgoocheling op het terrein van harttransplantaties
◆ Sinds 1967 hebben artsen 166 harttransplantaties uitgevoerd. Maar het eerste enthousiasme is verdwenen. Er zijn teveel patiënten gestorven — tot dusver meer dan 85 percent. Ook ontstonden er ernstige bijverschijnselen, zoals: neerslachtigheid, korte periodes met verschijnselen van psychotische aard, geheugenstoornissen, slapeloosheid en duidelijk merkbare veranderingen in de persoonlijkheid. Volgens het tijdschrift Life is men op het terrein van de immunologie tot de conclusie gekomen dat „het hart een bijzonder, speciaal orgaan is, en niet louter een pomp; het is daarentegen een werktuig van een ongekende inwendige grootsheid en schoonheid”.
Werk dat bevrediging geeft van „levensbelang”
◆ Het maximale aantal jaren dat iemand kan leven, wordt bepaald door de erfelijkheid. Maar er zijn nog veel meer factoren bij betrokken die uiteindelijk bepalen of iemand die maximale grens bereikt. Volgens Dr. E. Palmore van de Duke-universiteit is de sterkst bepalende factor hierbij, vooral voor mannen, de mate waarin men van zijn werk geniet en dit werk als belangrijk beschouwt. Een andere belangrijke factor die werd genoemd, was het bezitten van een positieve instelling ten aanzien van het leven.
Reusachtige oorlogskosten
◆ Senator M. Hatfield van de Amerikaanse staat Oregon verklaarde dat de Verenigde Staten sinds 1965 $123.000.000.000 belastinggeld aan de Vietnamese oorlog hadden uitgegeven. Toch, zo merkte hij op, werd een verzoek van de stad Portland om $600.000 voor de aanleg van een belangrijke rioolleiding afgewezen wegens geldgebrek, terwijl de inwoners van de staat Oregon de afgelopen zes jaar $1.000.000.000 aan belastinggeld, voor de oorlog, hebben betaald.
Dieper in de schuld
◆ De financiële toestand waarin de Amerikaanse bijzondere hoger-onderwijsinstellingen (private colleges) verkeren, blijft zich verslechteren. Reeds 254 „zitten tot over hun oren in de schuld” en zullen waarschijnlijk over tien jaar niet meer bestaan aldus the Association of American Colleges. Er wordt nog aan toegevoegd: „De helft van de colleges . . . is reeds platzak. Wij ontdekten dat meer dan 100 instellingen het niet langer dan een jaar zullen kunnen uithouden.”
Populaire honden
◆ Een generatie geleden was naar verluidt de speelse cocker-spaniel in de Verenigde Staten de populairste hond. Op het ogenblik is, naar men bericht, de Duitse herdershond de populairste hond, die reeds lang algemeen wordt gewaardeerd om de bescherming die hij mensen en ook bezittingen biedt. Deze groeiende populariteit toont ook aan dat men zich steeds meer zorgen gaat maken over de misdaad. Doordat men bij de fok van herdershonden echter bepaalde eigenschappen te ver heeft opgevoerd zijn er duizenden onbetrouwbare en vaak te grote dieren ontstaan die voor hun eigenaars ook een bepaald gevaar opleveren. Franse poedels nemen, naar verluidt, de tweede plaats in populariteit in, gevolgd door dashonden en brakken.
Speurhonden geheel van hun stuk gebracht
◆ Kunnen speurhonden slechts één van twee identieke tweelingen opsporen? In Rome is men door het werken met speurhonden tot de ontdekking gekomen dat de geur van twee identieke tweelingen precies hetzelfde is en dat de honden er geen onderscheid tussen kunnen maken. Ze kunnen echter klaarblijkelijk wel onderscheid maken tussen twee niet-identieke tweelingen, omdat deze niet dezelfde geur hebben.
Reusachtige sneeuwvlokken
◆ In Bratsk, Siberië, vielen sneeuwvlokken die groter waren dan een voetbal. De grootste vlok had een dwarsdoorsnee van twintig centimeter en een lengte van vijftig centimeter. Sovjet-weerkundigen wijten dit verschijnsel aan ongewoon hoge temperatuurschommelingen, waardoor de vlokken in een wolk op en neer dwarrelden en zich zodoende tot steeds grotere vlokken rolden.
Veilig-speelgoedprogramma
◆ Meer dan 150 soorten speelgoed zijn in de Verenigde Staten op grond van de kinderbescherming- en veilig-speelgoedwet verboden verklaard. Tot dit speelgoed horen voornamelijk poppen, plastic piepbeestjes en andere soorten speelgoed waarvan de onderdelen verwondingen kunnen veroorzaken of ingeslikt kunnen worden. Door deze wet waren fabrikanten verplicht honderdduizenden stuks speelgoed uit de handel te nemen. De regering verkrijgt ook de medewerking van een toenemend aantal ziekenhuizen die vermelden welke verwondingen er door speelgoed zijn opgelopen.