Kan zwemmen u tot nut zijn?
TIJDENS warm weer vindt er altijd een geweldige uittocht plaats naar zwembaden, stranden en meren. Velen genieten klaarblijkelijk van het zwemmen. Maar heeft het ook waarde te kunnen zwemmen? Kan zwemmen u tot nut zijn?
Zwemmen is duidelijk een aangename vorm van ontspanning. Maar het is tevens een zeer gezonde bezigheid. Veel doktoren schrijven het voor ter behandeling of voorkoming van bepaalde mentale en fysieke kwalen.
Talrijke voordelen
Soms vinden mensen met spataderen baat bij zwemmen. De beweging in het water masseert de aderen en oefent er druk op uit, waardoor ze veerkrachtiger worden. Ja, elk uitwendig lichaamsdeel wordt tijdens de bewegingen van de zwemmer door het water gemasseerd. Mensen die last hebben van slapeloosheid vinden vaak baat bij zwemmen, omdat hun zenuwen door de uitwerking van het water gekalmeerd worden.
Maar wat zwemmen bijzonder nuttig maakt, is de uitstekende oefening die het lichaam ontvangt. Bijna iedere spier werkt mee aan de gecoördineerde zwembewegingen. De spieren kunnen in een uitstekende conditie komen. Vaak verbetert de bloedsomloop en daarmee ook de werking van de nieren, de darmen en andere inwendige organen.
Zwemmen kan ook een hulp zijn bij het verbeteren van uw figuur. De op en neer gaande beweging van de benen bevordert stevige heupen en dijen, en na een tijdje kan zelfs de tailleomvang gaan verminderen. De bewegingen van de bovenarmen versterken de schouder- en rugspieren en bevorderen een goede houding. In sommige gevallen blijkt geregeld zwemmen zelfs de gelaatskleur te verbeteren; jonge mensen hebben vaak bemerkt dat zij geen last meer hebben van acne.
Maar als men kan zwemmen, kan dit zelfs nog grotere voordelen opleveren: het kan uw leven redden. Ieder jaar verdrinken er duizenden mensen; in de Verenigde Staten en Canada alleen al 7000 per jaar. En ongeveer de helft van de verdrinkingen gebeuren binnen een afstand van zes meter van de veilige kant! Als mensen zouden kunnen zwemmen, of beter zouden kunnen zwemmen, zouden velen hun leven in een onvoorziene noodsituatie kunnen redden.
Geen aangeboren vaardigheid
Mensen kunnen niet, zoals vissen, kikkers en andere dieren, vanaf hun geboorte zwemmen. Mensen moeten leren zwemmen. Maar het is een vaardigheid die u zich zonder veel moeite eigen kunt maken.
Zwemmen betekent eenvoudig dat u uw armen en benen op zodanige wijze beweegt dat uw lichaam in het water wordt voortgestuwd. Er bestaan verschillende methoden waarop dit gedaan kan worden. Sommige methoden zijn speciaal gericht op snelheid, terwijl andere beter geschikt zijn voor het afleggen van lange afstanden zonder vermoeid te raken. U kunt u het beste meer dan één methode eigen maken. Dit geeft u niet alleen meer vreugde en betere oefening, maar het kan zelfs uw leven redden.
Op zijn hondjes en de crawlslag
Aan verschillende zwemmethoden of slagen zijn namen gegeven. De gemakkelijkst te leren slag is het zwemmen op zijn hondjes. Het is voor mensen een natuurlijke zwemslag de houding van het lichaam en de bewegingen lijken op die van een klein kind als het zich over de grond beweegt. De ademhaling levert geen problemen op, want men kan het hoofd boven water houden. Heel jonge kinderen leren deze slag vaak zeer snel en kunnen op tweejarige leeftijd soms al een flinke afstand zwemmen.
Maar het zwemmen op zijn hondjes is niet zo erg mooi en tamelijk langzaam. Daarom blijven de meeste zwemmers niet bij deze slag stilstaan en gaan proberen de snelste zwemslag, de crawlslag, te leren. Naar verluidt leerde R. Cavill deze slag omstreeks 1900 van de zoon van een planter op de Solomon-eilanden. Uit latere naspeuringen bleek dat de eilandbewoners deze zwemslag al zo lang gebruiken als zij zich kunnen herinneren.
Met de invoering van de crawlslag werden de oude zwemrecords aan stukken gezwommen. En doordat de techniek voortdurend verbetert en men ook steeds meer de nadruk gaat leggen op een goede conditie, worden er steeds nieuwe records gebroken. Meisjes zwemmen nu de 400 en 1500 meter sneller dan nog maar vijftien jaar geleden mannen deden. Het wereldrecord dames van 17 minuten en 0,6 seconden over de 1500 meter is meer dan 51,3 seconden sneller dan het wereldrecord voor heren in 1956! Het wereldrecord heren op de 1500 meter is nu 15 minuten en 57,1 seconden; een behoorlijke wandelsnelheid!
Maar het probleem is dat de crawlslag moeilijk te leren is. Beide armen worden beurtelings in een bovenarmse beweging uit het water gebracht. Maar veel mensen doen dit niet goed. Zij buigen hun armen nauwelijks als zij ze uit het water brengen, maar zwaaien ze in een wijde boog naar voren. Hierdoor hebben hun heupen en benen de neiging van richting te veranderen, waardoor het lichaam gaat kronkelen en men extra beenbewegingen moet maken om dit weer te corrigeren. Men moet de benen bijna geheel recht houden en vanuit de heupen snel en krachtig op en neer bewegen, waarbij de hielen net boven het water komen. De enkels moeten ontspannen zijn.
Vooral een juiste ademhaling is bijzonder moeilijk, en toch kan men zonder juiste ademhaling beslist geen lange afstanden zwemmen. Wanneer het gezicht regelmatig naar één zijde draait, wordt er snel door de mondhoek ingeademd. Maar veel zwemmers richten hun hele hoofd van opzij of van voren op. Hierdoor verliest hun lichaam de juiste horizontale stand in het water, waardoor de tegendruk en de weerstand van het water wordt verhoogd.
Een goede zwemmer houdt zijn hoofd in het water, en als hij zijn gezicht naar de zijkant draait, haalt hij onder de normale waterspiegel adem — er wordt namelijk, doordat het hoofd door het water snijdt, een golfdal of kleine inzinking in het wateroppervlak gevormd. De uitademing geschiedt door de neus terwijl het gezicht onder water wordt gedraaid.
Als de arm- en beenbewegingen en ook de ademhaling nauwkeurig op elkaar zijn afgestemd, is de crawlslag een sierlijke zwemslag die weinig inspanning kost. Maar de meeste mensen zwemmen niet zo; zij worstelen zich door het water voort. Daarom raken velen die de crawlslag zwemmen snel uitgeput. De kustwacht van de Verenigde Staten schat dat de helft van de Amerikanen nog geen 15 meter kan zwemmen! Dit is ook de reden waarom er zo vaak mensen bij een noodsituatie verdrinken.
Daarom is het voor uw eigen veiligheid verstandig nog andere zwemslagen te kennen. Zwemslagen die geheel onder het wateroppervlak worden uitgevoerd zijn makkelijk te leren en ook minder vermoeiend, en kunnen daarom prettiger zijn om te zwemmen. Maar ze zijn vooral bijzonder waardevol omdat ze u in een onvoorziene noodsituatie het leven kunnen redden.
Waardevolle zwemslagen die u moet kennen
Voor de meeste mensen zal het kennen van de hierna beschreven zijslag het zwemmen tot een louter genoegen maken. De armen behoeven nooit boven water geheven te worden. En omdat het gezicht zich nooit onder water bevindt, bestaat ook niet het probleem van het beheersen van de ademhaling. Deze zwemslag stelt de zwemmer dus in staat het kalm aan te doen en uit te rusten.
Bij het uitvoeren van deze slag ligt de zwemmer op zijn zij met één oor in het water. Beide armen beginnen in de buurt van de kin; de bovenste arm wordt naar achteren gestrekt en de onderste arm wordt naar voren gestoken. Op hetzelfde moment worden de benen met een schaarbeweging gesloten. Men blijft een ogenblik in deze houding om goed uit te glijden. Dan worden de handen weer teruggebracht naar de kin, en de benen worden geopend voor een volgende schaarbeweging. Als u de glijperiode goed weet te benutten, en daardoor langzamer en rustiger zwemt, kunt u met tien slagen wel negen meter vooruitkomen.
Als het zwemmen met het gezicht omlaag of opzij u gaat vermoeien, kunt u wat rusten door op uw rug te gaan liggen en een andere slag te gebruiken. De rugslag die hierna beschreven wordt, is daarvoor zeer geschikt. U kunt u met deze slag op rustige wijze voortbewegen. Nog een voordeel is dat de ademhaling volledig boven water plaatsvindt. Deze slag is misschien het minst vermoeiend van alle. Hij is met succes onderwezen aan zeer gering begaafde niet-zwemmers, die slechts na een paar uur les een afstand van wel honderd meter konden afleggen.
De zwemmer ligt op zijn rug in het water. Zijn armen bevinden zich naast zijn lichaam, en zijn benen zijn rechtuit gestrekt. De benen worden nu gemakkelijk en snel beurtelings vanuit de heupen op en neer bewogen. De enkels dienen ontspannen te zijn. Tijdens de beweging mogen de tenen boven het water uitkomen.
De armbewegingen zijn helemaal makkelijk en vereisen een minimum aan inspanning. Beide armen worden gelijktijdig op schouderhoogte gebracht. Ze worden in de ellebogen enigszins gebogen. Dan worden de handen — die voortdurend onder water blijven — weer tamelijk snel naar de dijen teruggebracht. Met uitzondering van deze snelle beweging naar het lichaam toe, is de armslag zeer rustig. Op een afstand van honderd meter moeten niet meer dan ongeveer zes armslagen worden gemaakt.
Als mensen deze rustige slagen kennen, vinden zij zwemmen niet alleen aangenamer, maar is het ook minder waarschijnlijk dat zij zullen verdrinken. Zij weten dat zij als zij moe worden en hun krachten voelen afnemen, een andere houding in het water kunnen aannemen en een andere zwemslag kunnen gebruiken.
Blijven drijven
Als u in moeilijkheden komt, is het belangrijk NIET IN PANIEK TE RAKEN. Vecht niet tegen het water. Blijf rustig. Zelfs als u vermoeid raakt en niet meer verder kunt zwemmen, kunt u altijd nog blijven drijven.
De meeste beginners denken dat zij met hun benen moeten schoppen en krachtig met hun armen moeten slaan om te blijven drijven. Maar dat is niet waar. Probeer u te ontspannen. De meeste mensen hebben een natuurlijk drijfvermogen en zullen, als zij niet in paniek raken, makkelijk blijven drijven.
Probeer het eens: ga op uw rug in het water liggen met uw gezicht naar boven. Het water zal uw oren bedekken, maar uw neus en mond zullen nog boven het oppervlak blijven. Spreid uw armen uit en maak een lichte roeibeweging met uw handen. Blijf gewoon ademen. Beweeg van tijd tot tijd heel even uw benen op en neer om te voorkomen dat ze naar beneden zakken.
Ook kunt u blijven drijven door een verticale positie in het water aan te nemen, maar wel enigszins voorover geheld. Laat uw armen losjes van uw schouder hangen. Het zal u misschien verbazen, maar de meeste mensen zullen in deze houding niet zinken. Zelfs zonder arm- of beenbewegingen zal uw lichaam blijven drijven met uw hoofd een klein eindje onder het oppervlak. Maar wat moet u doen als u na een kwart minuut of zo lucht nodig hebt?
Licht uw hoofd op en adem onder water door de neus uit. Terwijl u dit doet, brengt u uw benen naar boven en laat ze een schaarbeweging maken, waarbij u het water met uw voeten naar beneden duwt. Kruis tevens op ontspannen wijze uw armen voor uw hoofd. Uw hoofd zal nu uit het water komen, waardoor u wat adem zult kunnen halen.
Nadat u adem hebt gehaald, kunt u uw hoofd weer in het water laten zakken met uw gezicht naar beneden, en uw armen brengt u weer langs uw lichaam. Ontspan u tot u weer lucht nodig hebt, en herhaal dan de procedure. Een ernstig verbrande man die ook nog een arm gebroken had, bleef op deze wijze vijf uur drijven tot men hem ten slotte redde.
Neem voorzorgsmaatregelen; maak u de voordelen ten nutte
Zwemmen kan heel veel goeds brengen in de vorm van spel, ontspanning en een betere gezondheid. Het is goed om de rustige zwemslagen te kennen, die uw leven kunnen redden en ook uw vreugde in het water kunnen doen toenemen. Maar krijg terzelfdertijd ook niet teveel zelfvertrouwen, zodat u in het water risico’s gaat nemen of veiligheidsregels gaat negeren.
Ga nooit direct na het gebruiken van een maaltijd zwemmen. Er kunnen dan pijnlijke maagkrampen ontstaan, waardoor zelfs de beste zwemmers verdronken zijn. Zwem niet alleen; ga met iemand die in tijd van nood kan helpen. Laat kleine kinderen nooit alleen in of bij het water. Zij kunnen zonder ook maar een kik te geven verdrinken. Als u met een boot weggaat, draag dan altijd een zwemvest. Dit kan uw leven redden bij een onverwachte noodsituatie. Duik of spring nooit in vreemd water. Stel eerst een onderzoek in, en overtuig u ervan of het water voldoende diep is en vrij is van verborgen rotsen of balken.
Neem u in acht. Denk aan dit ernstig stemmende feit: In de Verenigde Staten komen verdrinkingen op de tweede plaats in de rij van dodelijke ongelukken. Maak u de voordelen die het zwemmen te bieden heeft, ten nutte, maar laat uw vreugde niet eindigen in een tragedie.
[Illustratie op blz. 21]
De zijslag kan het zwemmen aangenamer maken. Het gezicht komt nooit onder water en de zwemmer krijgt de gelegenheid uit te rusten
[Illustratie op blz. 22]
Ga, om te blijven drijven, op uw rug liggen en maak een roeibeweging met uw handen; beweeg uw benen licht op en neer