Leren zwemmen
ZWEMMEN is een vaardigheid die men zich werkelijk niet zonder inspanning eigen kan maken. Het opent de gelegenheid tot veel genoegens, met inbegrip van waterskiën, surf-riding en duiken. Het voorziet ook in de beste lichaamsbeweging. Bovendien wordt men erdoor bevrijd van hulpeloosheid in het water, zodat men er zelfs zijn leven mee kan redden.
Kunt u zwemmen? En kunnen uw kinderen zwemmen? De waarde van de zwemkunst wordt geïllustreerd door een boottocht die de christelijke apostel Paulus ondernam. Een storm dreef de boot ter hoogte van het eiland Malta aan de grond, waar de achtersteven werd stukgeslagen. Zij die konden zwemmen, sprongen het water in en zwommen veilig aan land. Zou u dat hebben gekund? Als u kunt zwemmen, zult u in deze tijd aan soortgelijke noodtoestanden het hoofd kunnen bieden. — Hand. 27:42-44.
Methoden en geesteshouding
Sommigen denken dat een van de manieren om iemand te leren zwemmen is, hem in diep water te gooien zodat hij wel gedwongen wordt te zwemmen als hij niet wil zinken. Dit kan echter een schrikaanjagende ervaring zijn, en personen die er volgens deze methode toe zijn gebracht te zwemmen, genieten maar zelden van het water. Zij worden er wellicht zelfs bang voor. Wanneer men leert zwemmen, is het veel beter een stap-voor-stapprogramma te volgen waardoor zulke ervaringen worden vermeden.
In werkelijkheid is de vrees voor water, en niet het meester-worden van de zwemkunst zelf, de belangrijkste hinderpaal om te leren zwemmen. Zwemmen is werkelijk heel gemakkelijk, want het menselijk lichaam ondervindt een natuurlijke opwaartse druk en zal blijven drijven. Bij zwemmen komt het er dus alleen maar op aan, de armen en benen als peddels te gebruiken om het lichaam voort te bewegen.
Wat dient er echter te gebeuren als men bang is voor water? Zo iemand dient niet te worden uitgelachen of met ongeduld te worden behandeld. In plaats daarvan dienen er pogingen te worden gedaan bij hem het vertrouwen op te bouwen dat hij gemakkelijk kan leren zwemmen. Hij dient geholpen te worden zowel te beseffen hoe eenvoudig de bewegingen zijn waarvan bij het zwemmen gebruik wordt gemaakt, alsook te begrijpen dat zijn lichaam niet zal zinken als hij zich ontspant. Tracht ook elke achtereenvolgende stap van het zwemprogramma zodanig in te leiden dat hij niet in een situatie wordt geplaatst waarin bij vermoedelijk te kort zal schieten.
Voorbereidende stappen
Zelfs voordat er met de lessen in een zwembad of in een andere flinke hoeveelheid water wordt begonnen, kunnen er bepaalde voorbereidingen worden getroffen. Een kind kan zich oefenen in het inhouden van zijn adem en vervolgens in het uitademen. Dit klinkt misschien heel eenvoudig, maar als hij het nog niet eerder heeft geprobeerd, zal het wellicht enige oefening vereisen.
Een kind kan zich ook oefenen in het natmaken van zichzelf, vooral van zijn gezicht. Het is belangrijk dat hij hieraan gewend raakt. Nog een belangrijke vaardigheid is, onder water zijn adem te kunnen inhouden. Hij zou zich hierin in de badkuip of zelfs in een bak water kunnen oefenen. Beschouw zelfs deze kleine vaardigheden niet als vanzelfsprekend. Als het kind het goed doet, laat het hem dan weten.
Vervolgens kan hij onder water leren uitademen. Vertel hem dat hij door zijn mond moet uitademen en dat u luchtbellen moet zien als bewijs dat hij dat inderdaad doet. Hij zal dit wellicht leuk vinden als er een spelletje van wordt gemaakt door net te doen of hij een motorboot is. Laat hem vervolgens, met zijn mond dicht, door zijn neus uitademen, maar laat hem zich er eerst in oefenen boven water door zijn neus uit te ademen. Anders zou hij, wanneer hij met zijn gezicht onder water is, instinctief lucht willen opsnuiven in plaats van uitblazen. Zo zou hij water kunnen opsnuiven, en dat is nogal pijnlijk.
Wat er echter ook gebeurt, pas goed op dat u nooit een onredelijke angst in het kind doet ontstaan. Opmerkingen als „Eens ben ik bijna verdronken” of „Ik was doodsbang voor water” kunnen werkelijk zo iets teweegbrengen. Doe een bewuste poging om zwemmen als iets heel plezierigs voor te stellen.
In het zwembad
Misschien zal het niet zo moeilijk zijn hem in een badkuip te krijgen en hem zelfs zijn hoofd onder water te laten houden, maar het kan zijn dat een grotere hoeveelheid water hem schrik aanjaagt. Neem het kind daarom bij de hand en stel hem, terwijl u met hem het water inloopt, gerust dat het lekker water is. Als het water warm is, tussen 27° en 32° Celsius, is de kans groter dat hij het fijn zal vinden.
Door het geduld dat u toont en de aanmoediging die u geeft, kan zelfs een wat bang uitgevallen kind mettertijd worden geholpen het heerlijk te vinden in het water te waden en rond te spartelen. Laat hem zich oefenen in het kopje-onder-gaan en het onder-water-uitademen, net zoals hij in de badkuip deed. Onderschat deze voorbereidende stap om te leren zwemmen niet. Het is heel belangrijk dat men aan het water gewend raakt en niet bang is om helemaal nat te worden.
Nog een belangrijke stap om te leren zwemmen is, de kunst van het ritmisch ademhalen machtig te worden. Een van de beste methoden om dit te leren, is in het water op en neer te dansen. Vertel de persoon uw hand of de rand van het zwembad vast te houden. Laat hem daarna diep inademen, recht naar beneden onder water gaan, door zijn neus uitademen en uit het water opkomen. Laat hem dit langzaam doen terwijl u de volgende aanwijzingen geeft: „Diep inademen, zakken, uitblazen, omhoog, lucht happen.”
U kunt dit ook samen doen en er een spelletje van maken. Ga tegenover elkaar in het water staan dat tot borsthoogte reikt en houd op armlengte elkaars handen vast. Zak nu om de beurt, net als op een wipplank, in een ritmische beweging onder het wateroppervlak. Herinner de ander eraan diep in te ademen als hij bovenkomt en uit te ademen als hij onder water is.
Als iemand voor de eerste maal met het hoofd onder water gaat, is het vrijwel zeker dat hij de ogen gesloten zal houden. Het is echter belangrijk dat hij eraan went ze te openen. In de eerste plaats zal dit hem van heel wat watervrees bevrijden. En later, als hij leert zwemmen, zal het zowel voor zijn eigen veiligheid als voor die van anderen van belang zijn dat hij kan zien waarheen hij zich beweegt.
U zou hem kunnen leren deze kunst machtig te worden door ook hier een spelletje van te maken. U kunt beiden onderduiken en elkaar onder water een hand geven. U kunt een bepaald aantal vingers opsteken. Laat de ander uw vingers tellen, en wanneer u beiden uit het water komt, zou hij u kunnen zeggen hoeveel vingers u opstak. Nog een ander spelletje dat u heel wat pret kan bezorgen, is: zich in water dat tot aan het middel reikt op de bodem te laten zakken en daar gekleurde steentjes, schelpen of munten op te rapen.
Als degene die moet leren zwemmen zover is dat hij deze dingen kan, laat hem dan weten dat hij goede vorderingen maakt. Hij is nu gereed voor de belangrijkste en laatste stap die aan zwemmen voorafgaat.
Leren drijven
Deze stap is het drijven. Probeer eerst het zogenaamde „dobberen”. Vertel de leerling terwijl hij in water staat dat ongeveer tot borsthoogte reikt, dat hij door de knieën moet zakken totdat zijn kin het wateroppervlak raakt. Laat hem vervolgens diep inademen, vooroverbuigen, zijn knieën tot aan de borst optrekken en daarna zijn armen eromheen slaan. Hij zal dan met zijn rug naar het wateroppervlak gekeerd blijven drijven, zodat hij op een dobberende kurk lijkt. Het verdient aanbeveling dit dobberen of drijven éérst te leren, omdat men hierdoor de kunst machtig wordt vanuit de vooroverliggende drijfhouding weer overeind te komen.
De vooroverliggende drijfhouding, dus met het gezicht naar beneden, komt eenvoudig hierop neer dat men met zijn gezicht naar beneden en met de armen en benen uitgestrekt in het water ligt. Laat de leerling, ten einde in deze houding te kunnen komen, in water staan dat iets hoger dan het middel reikt. Zeg hem vervolgens diep in te ademen, met zijn armen uitgestrekt voorover te buigen en met zijn gezicht naar beneden in het water te gaan liggen. Zijn benen moeten dan achter hem naar het wateroppervlak stijgen. Na een paar seconden laat u hem zijn knieën tot aan de borst optrekken en opnieuw een staande houding innemen.
Het is belangrijk deze drijfhouding te leren, want hierdoor wordt het de leerling duidelijk dat hij niet zal zinken wanneer hij met zijn gezicht omlaag in de zwemhouding ligt. Ook blijkt hier duidelijk uit dat zwemmen eenvoudig tot stand komt door het drijvende lichaam met arm- en beenbewegingen voort te stuwen. Maar voordat de leerling deze zwembewegingen tracht te maken, moet u hem eerst leren vooroverliggend door het water te glijden.
Laat hem tot aan zijn middel in het water gaan staan, met zijn rug naar de walkant van het zwembad. Nu moet hij zijn armen in het water voor zich uitstrekken, één been naar achteren buigen en de voet tegen de muur plaatsen. Zeg hem vervolgens dat hij diep moet inademen, met zijn gezicht voorover in het water moet gaan liggen en zich niet te hard met zijn voet tegen de muur moet afzetten. Van de vingertoppen tot de tenen zal hij dan volkomen gestrekt door het water glijden. Als hij zijn vaart kwijt is, moet hij weer gaan staan.
Als iemand tot hiertoe een dergelijk stap-voor-stapprogramma heeft gevolgd, waarbij hij elk onderdeel van de procedure leert beheersen, is hij vervolgens gereed om aan de zwemslagen zelf te gaan werken.
Hoe het doel bereikt wordt
Oefen eerst de beenbewegingen. Laat de leerling voorover in drijfhouding liggen. Hij kan de muur van het zwembad vasthouden of u zou hem met uw hand onder zijn middel kunnen ondersteunen. Zeg hem nu dat hij zijn benen vanuit de heupen al trappelend languit op en neer moet bewegen. Als u hem vasthoudt, zult u misschien merken dat hij door deze bewegingen in het water vooruitgaat. Prijs hem werkelijk voor deze prestatie. Hij kan al bijna zwemmen!
Vervolgens zijn de armbewegingen aan de beurt. Een kind zal misschien zijn armen uit het water willen opheffen zoals het dat de meeste zwemmers heeft zien doen. Vertel hem echter dat u eerst wilt dat hij ze onder water gebruikt.
Laat hem dezelfde vooroverliggende drijfhouding aannemen, terwijl u ter ondersteuning uw hand weer onder zijn middel houdt. Vertel hem dat hij eerst zijn ene arm uit moet steken en vervolgens de andere. De armbewegingen moeten ongeveer net zo zijn als een hond bij het zwemmen zijn poten beweegt. Terwijl de ene arm naar voren reikt, wordt de andere omlaag en naar achteren getrokken.
Nu gaat het er alleen nog maar om, gelijktijdig met de benen te trappelen en de armen uit te slaan om het lichaam voort te bewegen. Wanneer de leerling dit kan, is hij werkelijk aan het zwemmen! Hij zwemt nu zogenaamd „op zijn hondjes”, hetgeen de fundamentele zwemslag is.
Natuurlijk valt er nog veel meer te leren om een goede zwemmer te worden. Mettertijd zal de persoon zijn armslag verlengen en ten slotte bemerken dat hij zijn snelheid kan opvoeren door zijn armen boven water uit te slaan. Hij begint nu te crawlen. De crawlslag is de snelste en populairste zwemslag. Hij moet alleen nog leren de juiste ademhaling met zijn armen beenbewegingen te synchroniseren om deze zwemslag met succes te kunnen toepassen. Dit alles vereist oefening, oefening en nog eens oefening. Als men kan zwemmen, zal dit niet alleen vele uren van aangename activiteit kunnen betekenen, maar zal men er misschien zelfs zijn leven door kunnen redden.