Een blik op de wereld

’s Nachts rijden is gevaarlijk

◆ Drieënvijftig percent van alle verkeersongevallen met dodelijke afloop die in 1969 in de Verenigde Staten plaatsvonden, voltrok zich ’s nachts. Statistici zeggen dat dit, als men de verminderde verkeersstroom die er ’s nachts is in aanmerking neemt, betekent dat het dodencijfer bijna drie maal zo hoog is als het dodencijfer overdag. Indien u ’s nachts moet rijden, doe het dan voorzichtig aan.

Laser in zakformaat

◆ Door geleerden van de Bell Telephone Laboratoria is een laser in zakformaat ontwikkeld die naar verluidt betrouwbaar en veelzijdig is. Hij kan voortdurend op kamertemperatuur in werking zijn op batterijen van een zaklantaarn. Andere halfgeleider-lasers hebben grote hoeveelheden energie nodig en ontwikkelen zoveel hitte, dat ze slechts een fractie van een seconde per keer in werking kunnen worden gesteld.

Gelijke rechten voor de vrouw

◆ Op 10 augustus van het vorige jaar werd door het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een grondwetswijziging goedgekeurd waardoor de vrouw gelijke rechten worden gewaarborgd. De voornaamste gedachte van het voorgestelde grondwettelijke amendement is: „Gelijkheid van rechten onder de wet zal noch door de Verenigde Staten noch door enige afzonderlijke Staat wegens het geslacht worden onthouden of beknot.” Wanneer het amendement eenmaal door het congres is behandeld, zal het nog door drie vierde van het aantal Amerikaanse staten, ofte wel 38 staten, moeten worden geratificeerd alvorens het een wet van het land wordt. Afgevaardigde Martha W. Griffiths van Michigan zei dat als gevolg van het amendement wel 1000 wetten van staten, die zij discriminerend acht voor de vrouw, nietig verklaard kunnen worden.

Verandering in de communie

◆ Het Vaticaan heeft de beperkingen in verband met het drinken van de wijn door leken tijdens de communie opgeheven. Tot voor kort dronken alleen de priesters de wijn terwijl de leken alleen de hostie nuttigden. In juni van het vorige jaar vaardigde paus Paulus VI instructies uit waarbij het katholieken is toegestaan de communie „onder beide gedaanten” te ontvangen. In de vijftiende eeuw pleitte Johannes Huss hier reeds voor en het vormde een van de beschuldigingen die tegen hem werden ingebracht waardoor hij ten slotte als een ketter werd geëxcommuniceerd.

Atomaire hartgangmaker

◆ Door geleerden van het atoomlaboratorium te Harwell is een hartgangmaker ontwikkeld die werkt op een atoombatterij. Hij is met succes bij een 56-jarige patiënte ingeplant. De gangmaker is bedoeld om de hartslag van patiënten die aan een hartstoornis lijden, gaande te houden. De conventionele gangmakers moesten iedere twee jaar weer worden vervangen, hetgeen telkens een operatie vereiste. De nieuwe gangmakers hebben een levensduur van minstens tien jaar. De krachtbron bestaat uit een uiterst kleine hoeveelheid plutonium 238 die is vervat in een capsule met een omvang van enkele millimeters. De warmte van het plutonium wordt gebruikt om elektriciteit op te wekken die het hart aan het pompen houdt. Deze nieuwe vinding is zeer welkom, aangezien alleen al in Groot-Brittannië jaarlijks 1300 conventionele gangmakers bij mensen werden ingeplant. — Ontleend aan Protestantse Gezondheidszorg van augustus 1970.

Gevaarlijk bloed

◆ Daar in veel Amerikaanse steden een chronisch tekort aan voorraden bloed voor transfusies heerst, zijn kranten er de aandacht op gaan vestigen dat een hoog percentage van het bloed dat voor transfusies wordt gebruikt, afkomstig is van commerciële bloedbanken die de donors betalen. Onder hen die hun bloed verkopen bevinden zich verslaafden aan verdovende middelen, haveloze alcoholici en militairen wier bloed door malaria is geïnfecteerd. Patiënten die zulk bloed toegediend krijgen, nemen de kwalen van de donors over. In de stad New York bijvoorbeeld schat men dat 60 percent van het bloed dat voor transfusies wordt gebruikt, afkomstig is van commerciële bloedbanken. Hierop commentaar leverend, schreef de New York Times van 5 september 1970: „Het gevolg is dat er een soort ’transfusie-roulette’ op nationale schaal is ontstaan, aangezien men bij commercieel bloed een groter risico loopt infecties als hepatitis of malaria te krijgen, en doktoren kunnen niet voor honderd percent zeker weten welke fles bloed besmet kan zijn.” Deze krant vermeldde tevens dat elk jaar minstens 1500 Amerikanen aan „hepatitis ten gevolge van transfusies” sterven.

Veel priesterhuwelijken lopen op echtscheiding uit

◆ „Priesters die in weerwil van de celibaatswetten in het huwelijk treden, ervaren dat het huwelijkspad niet steeds over rozen gaat — want velen van hen stevenen recht op een echtscheiding af”, zo schreef De Telegraaf van 8 oktober 1970. De Belgische priester P. Carette heeft op een vergadering van 300 rebellerende collega’s in Amsterdam verklaard dat ongeveer 60 percent van de huwelijken van Nederlandse priesters op een scheiding uitdraait.

In de laatste jaren zijn bijna duizend Nederlandse priesters uit de kerk getreden om te trouwen.

Oe Thant waarschuwt opnieuw

◆ Meer dan een jaar geleden waarschuwde Oe Thant, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, dat de volken wellicht nog maar tien jaar hadden om hun problemen op te lossen. Nog niet zo lang geleden verklaarde hij opnieuw dat de mensheid nu snel over de hele aarde hun problemen moeten oplossen of anders zullen „omkomen — zo niet met de hevige knal van een atoomslachting, dan toch wel met het gesnik van een mensheid en een menselijke beschaving die door hun lucht, water, natuurlijke hulpbronnen en voedsel heen zijn geraakt”.

Nigeriaanse functionaris hekelt kerk

◆ Nigeria’s staatsgevolmachtigde van financiën, Obafemi Awolowo, wekte veel opzien door de methodistenkerk in dat land scherp aan te vallen. Volgens de in Nigeria verschijnende Sunday Times heeft hij gezegd dat de kerk was veranderd „in een moderne tegenhanger van de tempel die door Jezus in Jeruzalem werd bezocht en door hem met een rovershol vergeleken werd”. Zich tijdens een synode rechtstreeks tot de kerkleiders richtend deelde hij zijn niet bepaald vriendelijk kijkend gehoor mee: „Geld of de mammon zit nu in de kerk op een verheven troon.” Hij verklaarde dat huichelarij hoogtij vierde, dat de armen helemaal niet meer werden gewaardeerd en dat alleen de rijken en zij die een sociaal belangrijke positie innamen, in de kerk wat te betekenen hadden. Hij vertelde de geestelijken dat zij „soms met ongeëvenaarde meedogenloosheid met elkaar wedijveren om promotie”.

Met hepatitis besmet bloed dodelijk

◆ In de Boston Evening Globe wordt meegedeeld dat in Boston en omgeving de door bloedtransfusies overgebrachte hepatitis voor gemiddeld één persoon per maand dodelijk is. Naar verluidt is dit aantal in Chicago één dode in de vier dagen. In een Newyorks ziekenhuis kreeg 25 percent van de patiënten die een open-hartoperatie ondergingen deze leverziekte ten gevolge van geïnjecteerd bloed. Het blad voegt eraan toe: „Het is een groeiend probleem en doktoren en mensen van de openbare gezondheidsdienst schijnen niet bij machte het te elimineren.” Een van de oorzaken van dit groeiende probleem is dat steeds meer mensen verslaafd worden aan verdovende middelen, hepatitis oplopen door het gebruik van vuile injectienaalden en dan hun bloed voor geld aan commerciële bloedbanken verkopen.

Jumbo-„wervelstorm”

◆ Autoriteiten hebben bekendgemaakt dat het jumbo-straalvliegtuig met zijn vleugeltippen winden veroorzaakt die vergelijkbaar zijn met een wervelstorm. Deze trechtervormige draaiwinden verlaten de vleugels de een na de ander en kunnen lichtere vliegtuigen uiteenrukken of andere straalvliegtuigen uit de koers drijven. Hoewel er bij jumbo-jets geen neerstorting als gevolg van „volgstroomwervelingen” is gerapporteerd, tonen die berichten aan dat zulke wervelingen in 98 gevallen bij kleinere straalvliegtuigen tot vliegongevallen hebben bijgedragen, met als gevolg 20 doden en 54 ernstig gewonden. De jumbo-„wervelstormen” zijn naar verluidt bijna tweemaal zo krachtig als die welke door kleinere straalvliegtuigen zoals de Boeing 707 worden teweeggebracht. Men heeft nu instructies uitgevaardigd in verband met het bewaren van voldoende afstand tussen vliegtuigen in de lucht, ten einde dit gevaar tot een minimum te beperken.

130 kilometer dode vis

◆ Tussen Schotland en Denemarken hebben Noorse onderzoekers een enorme laag dode vis aangetroffen, zo blijkt uit een AP-bericht dat in Het Vrije Volk van 19 oktober jl. werd opgenomen. De laag is ongeveer 130 kilometer lang en heeft een dikte van enkele meters. Het vissenkerkhof werd ontdekt door een Noors zeeresearchschip, dat tien uur heeft moeten varen voor het de laag dode vis eindelijk voorbij was. De oorzaak van deze massale vissterfte schijnt een giftig bijprodukt te zijn van een of meer vinylchloridefabrieken in Engeland of op het vasteland. Men is vooral geschrokken vanwege het feit dat het zeegebied waar de dode vissen werden aangetroffen juist hun paaiplaats is. Terwijl de mensheid er aldus mee voortgaat haar eigen leefmilieu en dat van dieren en planten tot het „verstikkingsmoment” aan toe te verontreinigen, doet Gods Woord, de bijbel, tegelijkertijd de geruststellende toezegging dat de Schepper van ons aardse tehuis en van al wat leeft degenen zal „verderven die de aarde verderven”, en dat „ook de schepping zelf vrijgemaakt zal worden van de slavernij des verderfs”.

Hoe staat het met witte bloem?

◆ Sinds lange tijd wordt door velen beweerd dat de witte bloem die voor het bakken van brood wordt gebruikt een tekort heeft aan voedende bestanddelen. Recente onderzoekingen door geleerden van het Amerikaanse ministerie van landbouw bevestigen deze bewering. Uit de bevindingen blijkt dat er veel van de voedende bestanddelen verloren gaat, zoals de natuurlijke B-vitaminen en ook vitamine E. Dit verlies vindt zowel bij het maal- als bij het bleekproces plaats, maar vooral tijdens het bleekproces. Thiamine, riboflavine, niacine en vitamine B₆ gingen eveneens voor een groot deel verloren. Van de oorspronkelijke hoeveelheid vitamine B₆ bleef slechts 15 percent over.

Stijgende werkloosheid in Engeland

◆ Het aantal werklozen in Engeland steeg in de maand augustus van het vorige jaar tot 605.843. Dat is het hoogste augustuscijfer van de laatste dertig jaar, aldus de Guardian Weekly. De werkloosheid onder de manlijke bevolking is meer dan een derde groter dan tijdens enige recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. Het totale aantal werklozen maakt 2,6 percent van de arbeidskrachten uit, vergeleken met 5 percent in de Verenigde Staten.

Misdadigers maken slachtoffers onder rasgenoten

◆ De Amerikaanse Commissie van Onderzoek omtrent Oorzaken en Middelen ter Voorkoming van Gewelddadigheid heeft statistieken uitgegeven die aantonen dat ongeveer 90 percent van het aantal moorden, aanrandingen en verkrachtingen die in de Amerikaanse stadsgebieden zijn gepleegd, tegen personen van hetzelfde ras werden begaan — zwart tegen zwart, blank tegen blank. Alleen met de berovingen was het duidelijk anders gesteld: 47 percent hiervan werd door negers tegen blanken gepleegd. Rasverschil niet in aanmerking genomen, werden door personen in de leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar vier maal zoveel misdrijven gepleegd als door ouderen.

Waarom staking?

◆ Meer dan 323.000 leden van de auto-arbeidersbond in de Verenigde Staten en ongeveer 22.000 van hen in Canada gingen vorig jaar september tegen General Motors, de grootste autofabrikant ter wereld, in staking. Waarom? Een van de belangrijkste oorzaken was inflatie. De Wall Street Journal berichtte: „De winsten over 1967 in de verenigde auto-industrie, evenals de loons- en salarisverhogingen elders in de economie, zijn voor het grootste deel ongedaan gemaakt door de stijgende prijzen van voedsel, kleding, onderdak en minder noodzakelijke dingen. . . . Het is heel duidelijk dat de vakbond meer inflatie verwacht en alle moeite doet voorop te blijven in de race.”

Sovjetmarine breidt zich uit

◆ Verscheidene maanden geleden hebben westerse deskundigen opgemerkt dat de Russische militaire macht van conventionele en kernwapens de „vloedlijn” had bereikt. Thans wordt in de Engelse gezaghebbende „Jane’s Fighting Ships” verklaard dat de Sovjetmarine „op weg is naar een climax in de jaren ’70”. De marine-uitbreiding van de Sovjet-Unie wordt als een nieuw bewijs opgevat dat deze natie vastbesloten is de Verenigde Staten op alle terreinen van de gewapende macht te overtreffen.

Olieschatten in gevaar

◆ Dr. W.M. Laird van het Amerikaanse departement van binnenlandse zaken gaf een somber beeld van de oliesituatie van de niet-communistische wereld. De niet-communistische landen zijn meer dan ooit van Arabische olie afhankelijk, aangezien West-Europa ongeveer 85 percent van zijn voorraden uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika betrekt en Japan ongeveer 90 percent uit het Midden-Oosten. Als een nieuw Arabisch-Israëlisch conflict de oliestroom uit Arabische landen zou stilleggen, wat dan? Volgens Laird zou het onmogelijk zijn die olie door brandstof uit andere tot nu toe bekende bronnen te vervangen.

Werken helpt voor lang leven

◆ Uit een recent onderzoek blijkt dat plattelandsbewoners die in hun jonge jaren zijn begonnen te werken en er na hun pensioengerechtigde leeftijd mee door zijn gegaan, het langst leven. Matigheid in levensgewoonten, juiste beweeggronden en creatieve belangstelling bleken eveneens van belang te zijn. Werk, vooral werk waarmee lichaamsbeweging gepaard gaat, is een zegen, geen vloek.