Met tyfoons leven
Door Ontwaakt!-correspondent op de Filippijnen
EEN groep internationale experts die gedurende december 1969 in Quezon City op de Filippijnen waren bijeengekomen, moest een belangrijke kwestie behandelen. Volken in het hele gebied van de Grote Oceaan waren hier hevig bij geïnteresseerd. Het onderwerp van gesprek was niet van politieke aard. Neen, want dit was de tweede jaarvergadering van de Tyfooncommissie van de Internationale Meteorologische Organisatie en de Economische Commissie van de Verenigde Naties voor Azië en het verre Oosten.
Als onderwerp van gesprek trekken tyfoons meer dan slechts nieuwsgierige belangstelling van de bevolking van het westelijke deel van de Grote Oceaan. Velen van deze mensen hebben werkelijk de razernij van een tyfoon meegemaakt. Zij hebben gezien hoe daken van huizen werden meegesleurd. Zij hebben gezien hoe hele huizen werden verpletterd alsof ze van papier en lucifershoutjes waren gemaakt. Zij zijn bekend met de verschrikking van modderig water dat om hun huizen kolkt — water dat in de loop van de storm met bakken neerviel. Zij hebben zich tegen de grond gedrukt en hulpeloos gewacht terwijl winden met een snelheid van ruim honderd zestig kilometer per uur de gehele landstreek geselden.
Het is derhalve niet te verwonderen dat de beraadslagingen van deze commissie, die een week lang duurden, werden bijgewoond door afgevaardigden uit Taiwan, Hong Kong, Korea, Laos, Vietnam, Thailand en de Filippijnen. Ook andere geïnteresseerde landen zoals Australië, Frankrijk, Nederland, Rusland, Engeland en de Verenigde Staten waren vertegenwoordigd doordat ze waarnemers hadden gezonden. Allen waren benieuwd te zien wat er gedaan zou kunnen worden om deze grillige reus, de tyfoon, wanneer hij als een razende te keer gaat, te beteugelen.
Enkele feiten omtrent de tyfoon
Wat is een tyfoon? Het woord beschrijft een weersverschijnsel waarbij de wind rond een lagedrukgebied waait. Tot dezelfde familie als tyfoons behoren wervelwinden, tornado’s en waterhozen. De tyfoon is echter de grootste van allemaal in breedte, in hoogte en in windsnelheid. Ja, wanneer de windsnelheid meer dan honderd twintig kilometer per uur bedraagt, kan men spreken van een tyfoon. Soortgelijke stormen worden in het Caribische gebied en het oostelijk deel van de Verenigde Staten „hurricanes” genoemd.
Wanneer men de enorme energie beschouwt die bij een tyfoon vrijkomt, moet men zich wel afvragen waar al die energie vandaan komt. Het antwoord is dat ze afkomstig is van waterdamp. Maar hoe? Probeer het u eens zo voor te stellen: Er is veel warmte voor nodig om een ketel water op een kachel volkomen te verdampen. Al die warmte wordt dan om zo te zeggen opgesloten in de waterdamp. De energie die gedurende het verdampingsproces is geabsorbeerd, zou nu vrijgemaakt kunnen worden als wij dezelfde hoeveelheid waterdamp weer in de vloeibare toestand zouden condenseren.
Volgens dit zelfde proces bevindt zich in een tyfoon van middelmatige omvang een hoeveelheid energie die gelijkstaat met de energie van 40.000 waterstofbommen. Dit helpt ons te begrijpen dat een tyfoon een constante watertoevoer moet hebben om zijn kracht te behouden. En het verklaart waarom de tyfoon wanneer hij boven land passeert, geneigd is in snelheid toe te nemen en kracht te verliezen, maar boven water in vaart zal afnemen en in hevigheid zal toenemen.
Hoe ontstaan tyfoons? Geleerden zijn tot op heden nog niet in staat geweest met het volledige antwoord voor de dag te komen. Enkele van de factoren die ertoe bijdragen, zijn echter bekend. Drie ervan zijn: 1.Een warme oceaanoppervlakte met een zeetemperatuur van ten minste 26° Celsius (79 °F.); 2. een dikke laag vochtige lucht die zich tot een hoogte van drie of meer kilometer uitstrekt en 3. voldoende breedte, aangezien tropische stormen niet aan de equator kunnen ontstaan en zelden binnen vijf graden van de equator ontstaan. Het voornaamste gebied waar tyfoons ontstaan die van invloed zijn op Zuidoost-Azië, is de streek in de Grote Oceaan ten zuiden van Guam doch ten noorden van de equator. Een tweede gebied is de Chinese Zee.
Noodzaak van verbeterde waarschuwingssystemen
Een van de voornaamste beschouwingen op deze vergadering van de Tyfooncommissie was, hoe de waarschuwingssystemen verbeterd konden worden zodat de mensen ruimschoots de tijd zouden hebben om zichzelf en hun eigendommen te beschermen. Wanneer u bedenkt dat het voornaamste gebied waar tyfoons ontstaan door de grote uitgestrektheid van de oceaan wordt gevormd, is het gemakkelijk te begrijpen met welke grote moeilijkheden men te kampen heeft om meteorologische posten op te richten. Tegenwoordig verlaten voorspellers zich op radarrapporten, satellietfoto’s en kaarten van vroegere weerspatronen ten einde de plaats te bepalen waar stormen zich ontwikkelen.
Wanneer men deze plaats heeft opgespoord, worden er vliegtuigen uitgestuurd om na te gaan in welke richting ze zich verplaatsen en hun positie in kaart te brengen. De barometerdruk wordt geregistreerd, alsook de windsnelheid en andere factoren die van pas kunnen komen bij het bepalen van de duur, snelheid, baan en afstand van de storm. Op grond van deze rapporten worden er kaarten gemaakt en waarschuwingen voorbereid die door middel van de nieuwsmedia tot het publiek worden uitgezonden.
Het ligt voor de hand dat hoe groter het aantal meteorologische posten is dat zich verspreid over het ontwikkelingsgebied van de stormen of het aangrenzende gebied bevindt, des te nauwkeuriger de voorspellingen zullen zijn. In de afgelopen jaren zijn er extra faciliteiten in werking gesteld op grond van de medewerking van de Tyfooncommissie in Taiwan, Hong Kong en Korea. Er worden pogingen gedaan om betere communicaties tot stand te brengen tussen de diverse betrokken landen zodat er betere waarschuwingen gegeven kunnen worden.
Ook weerschepen worden in overweging genomen. Zowel Rusland als de Verenigde Staten hebben belangstelling getoond voor het plan een oceaanweerschip in de Grote Oceaan nabij Guam te stationeren. Het doel ervan zou zijn, eventuele stormen op te sporen en weersgesteldheden in het gebied te registreren. Zo’n drijvende weersinstallatie zou, aangezien ze ter plaatse aanwezig is, de vroegste aanwijzingen van een gevaarlijke storm kunnen waarnemen.
Pogingen om de schade te verminderen
Er zijn diverse proefnemingen gedaan om te trachten de door tyfoons aangerichte schade te verminderen. Aangezien de energie van de tyfoon in zijn waterdamp ligt opgesloten, zou door het weer condenseren van de waterdamp tot water de energie vrijkomen en de kracht van de tyfoon worden gebroken voordat hij land kan bereiken. Daarom wordt er zoveel aandacht geschonken aan het bezaaien van de wolken met chemicaliën. De bedoeling van deze procedure is om de buienontwikkeling te bevorderen zodat de wolken het water zullen loslaten terwijl ze zich nog boven zee bevinden. Hoewel er nog niet veel resultaten zijn bereikt, hoopt men dat deze methode in de toekomst toch succes zal hebben.
Heel veel van de door tyfoons aangerichte schade wordt veroorzaakt door de enorme overstroming die het gevolg is van de zware regenval op het land. Er worden plannen overwogen en uitgevoerd voor de aanleg van dammen en dijken ten einde overtollig water te beteugelen. Men is thans met projecten bezig in het bekken van de rivier de Tansui op Taiwan en in het laaggelegen gebied van de rivier de Pampanga op de Filippijnen.
Natuurlijk erkent men thans dat een voorname oorzaak van de overstroming te maken heeft met ’s mensen misbruik van het land. Door in het wilde weg bomen te kappen, heeft men het land van een natuurlijke vrijwaring tegen overstroming beroofd. De zware regenval die door tyfoons wordt veroorzaakt, is werkelijk nuttig indien het land de regen kan absorberen. Wanneer er echter bossen worden weggekapt en het land wordt bebouwd zonder rekening te houden met de instandhouding van de bodem, vloeit veel van de regen eenvoudig van de oppervlakte weg, wat dikwijls ernstige erosie tot gevolg heeft. Men tracht wetten te ontwerpen om ontbossing onder controle te houden en boeren worden aangemoedigd om vruchtwisseling toe te passen en op hellingen te ploegen volgens de hoogtelijnen, contour ploughing genoemd.
Wat u kunt doen
Hoewel er zelfs nu reeds in aanzienlijke mate van tevoren voor naderende tyfoons wordt gewaarschuwd, zijn velen geneigd de waarschuwing te negeren of niet ernstig op te vatten. Misschien hebben zij vroegere stormen overleefd en vinden zij dat er geen noodzaak bestaat zich zorgen te maken. Of het kan zijn dat de scherpte van hun gevoel voor groot gevaar door het verstrijken van de tijd sinds die laatste tyfoon is afgestompt. De handelwijze die zij volgen is zeer onverstandig. De beste handelwijze is, zich op het ergste voor te bereiden, acht te slaan op de stormwaarschuwingen van het meteorologisch instituut en bekend te raken met de betekenis van de openbare stormsignalen in welke vorm ze ook worden gegeven. Neem praktische voorzorgsmaatregelen en laat niet na ze volledig uit te voeren wanneer de tyfoon nadert.
Het is een hulp als men de tekenen kan herkennen waardoor de nadering van een tyfoon wordt aangeduid — kenmerken van de wind en de golven, hun gedrag in het algemeen. In Zuidoost-Azië bewegen tyfoons zich gewoonlijk in noordwestelijke richting.
Laat u niet te zeer door geruchten alarmeren. Schenk echter nauwlettend aandacht aan weerberichten zoals die via de radio, de televisie of de nieuwsbladen worden verschaft. Geef zonder uitstel gehoor aan de waarschuwing een gevaarlijk gebied te ontruimen. Als u het gerechtvaardigd vindt in uw huis te blijven, houd dan vooral rekening met al uw behoeften. Bedenk dat de elektriciteit tijdelijk afgesloten kan zijn. De watertoevoer kan zijn stopgezet of het water kan verontreinigd zijn. U zult dus voedsel willen hebben dat bijna of helemaal niet gekookt hoeft te worden en u zult beslist een voorraad goed drinkbaar water moeten hebben. Andere nooduitrusting dient nagezien te worden zodat u weet waar ze zich bevindt en dat ze in bruikbare conditie is.
Gewoonlijk meent men dat goed gebouwde huizen tamelijk veilig zijn. Het is echter verstandig daar niet al te zeer op te vertrouwen. Bij windsnelheden tot ruim driehonderd kilometer per uur zijn ze misschien niet veilig, vooral als ze dicht bij de kust of op een onbeschutte plaats staan. Enkele vragen die men van tevoren dient te beschouwen, zijn: Zijn er zware takken of bomen die op het huis zouden kunnen vallen? Is het dak stevig? In hoeverre zal overstroming een gevaar vormen?
In een groot deel van Zuidoost-Azië worden de huizen niet solide gebouwd. De bouwmaterialen bestaan uit bamboe, bladeren en houtprodukten. Wat kan men doen als er een tyfoonwaarschuwing wordt bekendgemaakt? Om het huis te verstevigen, worden er palen rechthoekig tegen het huis aan gezet en in de grond gegraven. Er worden ook tuien van het huis naar de grond gespannen. Aangezien de wind tijdens het voorbijtrekken van een tyfoon draait, worden er aan alle kanten van het huis palen en tuien gebruikt. Aan welke kant van het huis er dus ook druk wordt uitgeoefend, er is iets om dit tegen te gaan.
Wat ook in aanmerking genomen moet worden, is welke uitwerking een tyfoon op iemands middelen voor levensonderhoud heeft. In veel gebieden van Zuidoost-Azië en op de eilanden van de Grote Oceaan vormen kokosbomen de voornaamste inkomstenbron. Hoewel deze bomen gewoonlijk niet worden ontworteld, hebben ze aanzienlijk veel schade te lijden van de tyfoon, voornamelijk doordat de bladeren beschadigd worden. Het schijnt dat de bladeren het vocht optrekken om de vrucht te voeden en ze bevatten het chlorofyl dat zo onontbeerlijk is om zonlicht in voedingsstoffen voor de plant om te zetten. Ook al blijft de boom na de grote storm vrucht dragen, dan bestaat er grote kans dat de kokosnoten leeg zullen zijn en derhalve geen commerciële waarde hebben.
Naar het schijnt kan er niets worden gedaan om tyfoons te voorkomen, maar er zouden enkele suggesties beschouwd kunnen worden omtrent de wijze waarop iets van het economische verlies ongedaan gemaakt kan worden. Boeren worden bijvoorbeeld aangemoedigd om peulvruchten zoals pinda’s, of mango’s en bananen tussen de kokosbomen te planten In veel gevallen waar deze suggestie is opgevolgd, hebben boeren er niet alleen een tweede bron van inkomsten bij gekregen, maar is de opbrengst van de kokosbomen met wel 69 percent toegenomen. En als de kokosbomen schade mochten lijden van de storm, dan groeit dit secundaire gewas veel sneller zodat de boer niet helemaal zonder inkomsten of voedselbron wordt gelaten.
Rijst is nog een belangrijk gewas in dit gebied. Wegens herhaaldelijk voorkomende tyfoons zijn sommige gebieden echter nutteloos wanneer het op het voortbrengen van een succesvolle rijstoogst aankomt. Een van deze gebieden is de provincie Batanes in het verre noorden van de Filippijnen. In plaats daarvan worden er wortelgewassen geplant, gewassen die niet zo hevig worden aangetast als rijst, misschien de camote of zoete aardappel. Dit zou in veel andere gebieden waar gewoonlijk grote verliezen ten gevolge van tyfoons worden geleden, een extra gewas kunnen zijn.
Voordelen van tyfoons
Met het oog op datgene wat hier over de gevaren van de tyfoon is gezegd, zou het niet te verwonderen zijn als men de indruk kreeg dat er niets in het voordeel van tyfoons gezegd kan worden. Toch zou dat niet waar zijn. Tyfoons doen ook heel veel goeds. Door hun tussenkomst bijvoorbeeld worden miljoenen liters zout water ontzout en wijd en zijd over het verdorde land verspreid. Als de mens zulke grote hoeveelheden zou moeten ontzouten, zouden daar veel kostbare installaties en vele jaren voor nodig zijn.
Is het mogelijk dat de mens en zijn tehuis nog andere voordelen van de krachtige winden van de tyfoon ondervinden? Ook hieromtrent beschikt de mens eenvoudig nog niet over alle antwoorden. In zijn onwetendheid heeft de mens onder de schadelijke gevolgen van de tyfoon te lijden en dat neemt een buitengewoon grote plaats in zijn geest in. Zijn studie van al de voordelen die de tyfoon voor de mens heeft, alsook voor de lucht die wij inademen en voor de bodem waaruit ons voedsel komt, bevindt zich nog in het beginstadium.
Wij kunnen er zeker van zijn dat onze Schepper, Jehovah God, in het komende nieuwe samenstel van dingen niet zal toelaten dat er zo’n verderf en verwoesting en verlies van menselijk leven zal zijn als er thans met tyfoons gepaard gaat. Hij zal zijn eigen edelmoedige belofte die in Ezechiël 34:27 staat opgetekend letterlijk vervullen door gehoorzame mensen op aarde het goede te schenken. Daar lezen wij namelijk: „Het geboomte van het veld moet zijn vrucht geven en het land zelf zal zijn opbrengst geven, en zij zullen werkelijk in zekerheid op hun grond blijken te zijn.” In plaats dat men in onzekerheid met tyfoons moet leven, zal er vertrouwen zijn in de preventieve en beschermende macht van de Maker van de wind, de oceaan en alle dingen.