Haver is goed voor u

DE WIJZE koning Salomo schreef eens: „Ik ben te weten gekomen dat er voor hen niets beters is dan zich te verheugen en goed te doen tijdens zijn leven; en ook dat ieder mens eet en inderdaad drinkt en het goede ziet voor al zijn harde werk. Het is de gave Gods.” Een van de voedingsmiddelen die speciaal geschikt zijn om een mens in staat te stellen zwaar werk te verrichten, is de graansoort die bekendstaat als haver. — Pred. 3:12, 13.

Haver wordt overal ter wereld verbouwd en wel ongeveer één miljard hectoliter per jaar, waarvan meer dan een vierde in de Verenigde Staten wordt geproduceerd. In dat land wordt haver alleen door maïs overtroffen. Er zijn ongeveer honderd verschillende soorten haver, waaronder witte, rode, gele, grijze en zwarte haver. Het is een geliefkoosde graansoort van de Schotten en niet zonder goede reden. Het gedijt op schrale grond zoals in Schotland voorkomt en is de meest economische van alle graansoorten wat voedingswaarde betreft, terwijl haverstro voor veevoer en kunstmest kan worden gebruikt.

In sommige landen wordt een aanzienlijk gedeelte van de haveroogst voor veevoer gebruikt, zoals voor paarden en kippen. Ze is in feite het beste voer voor paarden, daar het uitstekend is voor de opbouw van weefsels en spieren. Paarden bewijzen de boer hun waarde door hun spieren te gebruiken en hebben daarom haver nodig.

Voor veel mensen is haver eveneens een uitstekend voedingsartikel. Hoever de haverteelt precies teruggaat, is thans niet bekend, daar haver in de bijbel niet wordt genoemd. Er wordt in de bijbel trouwens evenmin melding gemaakt van bepaalde andere belangrijke graansoorten, zoals maïs, rijst en rogge. Haver wordt echter wel in de misjna genoemd, die omstreeks het jaar 200 G.T. werd voltooid. Als er voor het eerst melding van wordt gemaakt, wordt er over wilde haver gesproken in de zin van een lastig onkruid.

Hippócrates, de zogenaamde vader der geneeskunde, die in de vijfde eeuw v.G.T. leefde, schreef dat haver die tot pap of gruwel (dunne pap) werd gemaakt „als ze wordt gegeten verzadigt en verkwikt”. Per gewichtshoeveelheid overtreft haver alle andere graansoorten wat voedingswaarde betreft. In de vorm van havermout is ze niet alleen rijk aan zetmeel — 67 percent —, maar ook aan eiwit — 16 percent; vet, 7 percent; mineralen, 2 percent, en de rest vocht of water. Alles bij elkaar bevat een pond havermout 2050 calorieën. Hieruit volgt dat een verstandig gebruik van havermout een bezuiniging kan zijn op het gebruik van kostbaardere levensmiddelen. Havermout is in het bijzonder een goede bron van vitamine B₁.

Een van de redenen waarom haver zoveel vóór heeft boven andere graansoorten is dat als ze wordt gemalen alleen de buitenste schil wordt verwijderd en dat de zemelen en de kiem, de vitamine- en mineraalrijke gedeelten, erin blijven. Havermout is daarom veel voedzamer dan enig ander ontbijtvoedsel dat grotendeels uit wit meel of gepolijste rijst is gemaakt. Dit is inderdaad iets om in overweging te nemen, want volgens Dr. J. Mayer, voedseldeskundige aan de Harvard-universiteit, is het vitamine- en mineraalgehalte van het voedsel van de gemiddelde Amerikaan in de afgelopen twintig jaar verminderd. — New York Times van 12 maart 1970.

Er zijn vele manieren waarop geplette of gehakselde haver gebruikt kan worden. Om te beginnen kan havermout worden gebruikt om er een vulsel voor kip of kalkoen van te maken en, in plaats van broodkruimels of paneermeel, voor het bereiden van gehakt. Ook als bindmiddel kan havermout worden gebruikt, in plaats van bloem.

Er zijn ook veel manieren waarop havermout bij het bakken kan worden gebruikt. Havermoutkoekjes smaken verrukkelijk maar zijn bovendien voedzaam. Om ze zonder bloem te maken, moet men vier kopjes havermout, twee kopjes bruine suiker en één kopje olie nemen. Meng dit en laat het acht uur staan. Voeg hieraan twee goed geklopte eieren, een half theelepeltje zout, één theelepeltje amandelextract en desgewenst rozijnen en noten toe. Bak ze vijftien minuten lang in een matig warme oven en laat ze afkoelen alvorens ze van de plaat te nemen. Het resultaat? Een koekje zo smakelijk, voedzaam en gezond als u zich maar zou kunnen wensen.

Er bestaat ook haverbrood, waarop de Schotten dol zijn, en ook „scones” worden met havermout bereid. Havermout kan ook met bloem worden gebruikt voor het maken van pasteikorsten, dadel-nootrepen, enzovoort. En het meest algemene gebruik van havermout is natuurlijk voor pap of in droge vorm als ontbijtvoedsel met warme melk. Als zodanig is havermout al vijfentwintig eeuwen een lievelingskostje. Gekookt met melk, honing en stukjes appel, en opgediend met tarwekiemen en schijfjes banaan is havermout een maaltijd op zichzelf.

Ja, havermout is goed voor u. Met een beetje culinaire vindingrijkheid kan havermout bovendien tot de lievelingsgerechten van uw gezin behoren.