Een blik op de wereld
Bewerkt de gevangenis een hervorming bij de gedetineerden?
● Hoe doeltreffend zijn gevangenissen als „verbeteringsgesticht”? Te oordelen naar de rapporten van het Britse Ministerie van Binnenlandse Zaken ziet de toestand er somber uit. De rapporten laten zien dat 75 procent van de mannelijke gevangenen beneden de 21 jaar binnen twee jaar nadat zij uit de gevangenis zijn ontslagen, opnieuw wegens een zwaar vergrijp worden veroordeeld. Voor volwassen mannen is dit 50 procent en voor vrouwen 40 procent. Ondertussen begint het aantal gedetineerden in Brittannië kritieke proporties aan te nemen — 45.500 vorig jaar juli. „De omstandigheden in onze gevangenissen zijn van dien aard dat wij niet mogen verwachten dat degenen die er werken — laat staan de gevangenen zelf — ertegen opgewassen zijn”, zei de minister van Binnenlandse Zaken Whitelaw. En de Daily Telegraph voegt eraan toe: „Het zou huichelachtig zijn voor te wenden dat onder zulke druk constructieve normen voor bewaking of zelfs maar menselijk fatsoen in acht genomen zouden kunnen worden.”
Huwelijksbedrog
● „Bij elk opinieonderzoek zal 95 procent beweren dat buitenechtelijke verhoudingen altijd verkeerd zijn”, zegt Lynn Atwater, sociologe aan de Seton Hall University. Maar, zo vervolgt zij, „ten minste 50 procent houdt er wel een dergelijke verhouding op na”. Haar bevindingen, die stoelen op interviews met honderden vrouwen over heel de VS, laten zien dat buitenechtelijke verhoudingen het snelst toenemen onder jonge vrouwen beneden de 24 jaar. Volgens de wetenschappelijke onderzoekster worden als voornaamste redenen voor zulke immorele affaires „gelegenheid tot communicatie, vertrouwelijke omgang en de ander te leren kennen”, opgegeven. Het onderzoek wijst echter ook uit dat geen van de vrouwen die hun echtgenoot bedriegen, hun huwelijk willen beëindigen. „Het is veel gemakkelijker om een nieuwe kortstondige relatie op te bouwen dan te trachten reeds lang bestaande huwelijkspatronen te veranderen”, legt zij uit.
Plantenonderzoek maakt bloeitijd door
● In nieuwe laboratoria voor genetische manipulatie, die overal in de VS als paddestoelen uit de grond schieten, is men druk bezig nieuwe gewassen te ontwikkelen in de hoop het tekort in de voedselproduktie ten behoeve van de zo sterk groeiende wereldbevolking te kunnen aanvullen. Onder andere wordt gewerkt aan gewassen die hun eigen kunstmest en insektenbestrijdingsmiddelen vervaardigen en planten die op zilte grond gedijen of slechts een geringe hoeveelheid water nodig hebben. Tot dusver hebben de geleerden resultaten bereikt met tomaten die in zeewater groeien, maïs die in de woestijn kan gedijen en rijst met een 10 procent hoger eiwitgehalte. Sommigen voorspellen dat deze bedrijvigheid zal uitgroeien tot een markt waarin per jaar zo’n $100 miljard omgaat. En grote bedrijven die hopen straks ook een deel van de winst op te strijken, investeren thans hun kapitaal in deze modernste onderneming, plantenonderzoek.
Gevaarlijke stortplaatsen
● Het Amerikaanse Bureau voor Milieubescherming heeft een programma van $1,3 miljard aangekondigd om de 400 ergste stortplaatsen van giftig chemisch afval op te ruimen. Tot dusver heeft het bureau 114 plaatsen geregistreerd die als bijzonder gevaarlijk voor de volksgezondheid worden beschouwd en waaraan „dringend prioriteit” moet worden gegeven. Een typerend geval is een dumpplaats waar de lekkage van chemisch afval zo ernstig is dat de ondergrondse drinkwatervoorziening erdoor verontreinigd is. Andere potentiële gevaren zijn een terrein waar 17.000 vaten met vergiftigd afval liggen te roesten en een andere plek waar men meer dan 100.000 liter gevaarlijke chemicaliën gewoon langs de kant van de weg heeft laten wegstromen. De meeste van deze geregistreerde stortplaatsen zijn het eigendom van bedrijven of particulieren, maar per stortplaats zal het naar schatting $5,5 miljoen aan belastinggelden gaan kosten om het chemische afval op te ruimen.
Een hondeleven
● Terwijl veel mensen het in de huidige tijd moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, schijnen honden het volgens de Toronto Star beter te hebben dan ooit. Ze krijgen goed te eten — de verkoop van dure lekkernijen en gezondheidsvoer voor de lieve dieren steeg het afgelopen jaar met 10 procent, terwijl de verkoop van het goedkopere ingeblikte hondevoer met 10 procent daalde. Ze worden verwend — hun toiletartikelen omvatten mondspoeling, eau de cologne, nagelvijltjes, shampoo en vlekkenwater. Ze gaan goed gekleed — in trench coats, wollen wintergoed en jasjes van fluweel, leer en zelfs nerts. En ze worden keurig begraven — in een kist met een grafzerk op speciale begraafplaatsen. Bij dit alles schijnt geld geen rol te spelen en de winkelvoorraden kunnen niet snel genoeg worden aangevuld. „Ik geloof dat mensen in een paniekstemming verkeren. Zij denken dat als zij er niet snel genoeg bij zijn, het artikel de deur uit is”, zei een eigenaar van een specialiteitenzaak. Klaarblijkelijk hebben honden nog niets van de inflatie gemerkt.
Richtinggevoel bij katten
● Toen de Australische familie Briscoe vorig jaar op vakantie was, sprong onverwacht hun kat Timmy uit een open autoraam en verdween in het dichte struikgewas. De gezinsleden zochten urenlang tevergeefs naar het dier en op de terugreis kochten zij een nieuwe kat. Maar zeven maanden later kwam Timmy thuis, zijn pootjes een beetje pijnlijk nadat hij 425 kilometer had afgelegd. Hoe katten de juiste richting bepalen is niet geheel en al duidelijk.
Brandwonden door heet water
● Volgens een bericht in The Journal of the American Medical Association lopen meer mensen brandwonden op door hete vloeistoffen dan door welke andere oorzaak maar ook. Elk jaar worden in de VS 112.000 mensen ten gevolge van brandwonden met spoed in het ziekenhuis opgenomen en 2600 van hen hebben zich doodgewoon aan water uit de warmwaterkraan gebrand. Uit het onderzoek blijkt dat de meeste gevallen van verbranding door heet water zich bij kinderen en ouden van dagen voordoen en dat zulke verbrandingen gewoonlijk „omvangrijker en ernstiger” zijn dan de brandwonden die men op een andere wijze heeft opgelopen. „Nagenoeg al deze letsels hadden voorkomen kunnen worden als men de temperatuur van de huisboiler op minder dan 54° Celsius en bij voorkeur op 50 tot 52° Celsius had gezet”, zegt het bericht. Bij geen enkele huishoudelijke taak heeft men echt heter water nodig.
Temperatuur aan de polen stijgt
● Geleerden van de Columbia University zeggen bewijzen te hebben gevonden voor het feit dat de oppervlaktetemperatuur aan de polen stijgt. Volgens de New York Times zijn zij door recente satellietfoto’s van de zuidpool met oude atlassen en beschrijvingen van walvisvaarders te vergelijken, tot de conclusie gekomen dat van 1973 tot 1980 de gemiddelde omvang van het in de zomer door pakijs bedekte gebied met 35 procent is geslonken. Onderzoekingen van de oppervlaktetemperatuur aan de noordpool hebben eveneens een stijging van 0,9° Celsius boven vroeger gemeten maxima onthuld. Men wil dit verklaren als een gevolg van het broeikaseffect van de opeenhoping van koolzuurgas in de atmosfeer door de verbranding van fossiele brandstoffen. Deze invloed zou zich het sterkst doen gelden aan de polen, waar betrekkelijk weinig andere vormen van vervuiling voorkomen. Indien deze ontwikkeling zich voortzet, zou dit volgens de geleerden over de gehele wereld tot overstromingen kunnen leiden, omdat elke zomer meer poolijs zou smelten.
Straling om voedsel te conserveren?
● Vanwege de hoge energiekosten is men er in de levensmiddelenindustrie toe gebracht uit te zien naar een methode om via bestraling voedsel te conserveren in plaats van door het in te vriezen of in te blikken. In feite is men hier al sinds de jaren ’50 mee bezig geweest. Men beweert dat een dosis gammastralen die ver beneden de hoeveelheid ligt die nodig is om enige radioactiviteit in het voedsel teweeg te brengen, alle bacteriën in het voedsel kan doden terwijl daarbij slechts een minieme geur- of weefselverandering optreedt. Naar verluidt kan dit worden gedaan tegen 20 of 30 procent van de kosten die aan inblikken verbonden zijn. Nog een voordeel is dat bestraalde voedingsmiddelen bij kamertemperatuur in foliezakken houdbaar zijn, waardoor de hoge kosten van invriezing bij verscheping en export worden uitgeschakeld. Japan en sommige Europese landen hebben de techniek reeds goedgekeurd en men verwacht dat binnen enkele jaren bestraald voedsel op de Amerikaanse markt zal verschijnen, als de regering er haar goedkeuring aan geeft.
Rio’s levende transplantaten
● Sommige mensen stellen belangrijke lichaamsorganen ter beschikking opdat ze na hun dood als transplantaat gebruikt kunnen worden. Maar onlangs hebben verarmde inwoners van Rio de Janeiro (Brazilië) per advertentie aangeboden om — tegen hoge prijzen — hun hoornvliezen en nieren direct voor transplantatie te verkopen. „Het is heel simpel”, zei een man die een dergelijke advertentie had geplaatst, „aan de ene kant staat de man die geld bezit maar niet kan zien en aan de andere kant sta ik, die wel kan zien, maar geen geld heb. . . . drie jaar geleden kon ik met de helft van mijn salaris beter rondkomen dan nu.” De vraagprijs voor zulke organen kan wel $30.000 tot $40.000 bedragen.
Het verslag in de Washington Post noemt deze praktijk in Brazilië een „nieuwe rimpeling in een oude controverse” over de armen die hun bloed verkopen om er hun armzalige inkomen mee aan te vullen. Dientengevolge „zijn in Brazilië bloedtransfusies de voornaamste oorzaak van hepatitis”, bericht de Post. „Ex-president Ernesto Geisel heeft onlangs deze ziekte opgelopen: een gevolg van besmet bloed.”
Pygmeeënmysterie opgelost
● Waarom zijn pygmeeën zo klein? „Tot op heden was het een mysterie waarom ze zo klein van stuk bleven”, zegt de New York Times. Maar geleerden van de universiteit van Florida hebben onlangs het bloed van pygmeeën met dat van andere mensen vergeleken en daarbij een tekort geconstateerd aan het weinig bekende hormoon dat men met de naam insuline-achtige groeifactor (IGF-I) aanduidt. Het bloed van de pygmeeën bevatte normale hoeveelheden van het bekendere menselijk groeihormoon, doch slechts een derde van de normale hoeveelheid IGF-I. „De artsen veronderstellen dat IGF-I de voornaamste groeiregelaar is”, bericht de Times. „Men is er nog steeds niet achter hoe precies de werking ervan is.”