Mag men vlees eten op vrijdag?

EEUWENLANG hebben de katholieken op vrijdag geen vlees gegeten. Dit was een kerkelijk voorschrift. Velen geloofden oprecht dat het een wet van de Almachtige God was, maar thans is dit veranderd.

In werkelijkheid werd het gebod van de vleesloze vrijdag pas ongeveer 1100 jaar geleden tot een verplichting gemaakt. Paus Nicolaas I (858–867) was degene die dit gebod invoerde. Hoe belangrijk nu werd het geacht dat katholieken zich aan deze regel hielden?

Een publikatie die voorzien is van het katholieke imprimatur, dat wil zeggen de kerkelijke goedkeuring, vermeldt: „De Katholieke Kerk zegt dat het voor een katholiek een doodzonde is om willens en wetens en zonder werkelijk ernstige reden en geldig excuus op vrijdag vlees te eten.” En dan volgt: De „Kerk zegt dat iemand die zonder berouw in doodzonde sterft, naar de hel zal gaan”. — Radio Replies, Rumble and Carty (1938).

Vrome mensen vermeden het dus zorgvuldig op vrijdag vlees te eten. Zij geloofden oprecht dat ongehoorzaamheid in dit opzicht tot hun eeuwige straf in een vurige hel zou kunnen leiden.

Toen, in begin 1966, machtigde paus Paulus VI echter de plaatselijke kerkelijke leiders deze onthoudingsverplichting in hun land, zover zij dit wenselijk achtten, te matigen. De paus handelde in overeenstemming met aanbevelingen die op het onlangs afgesloten Tweede Vaticaanse Concilie waren gedaan. Zo werden in het ene land na het andere de vleesloze vrijdagen praktisch afgeschaft — in Frankrijk, Canada, Italië, Mexico, de Verenigde Staten, enzovoort.

De uitwerking

De uitwerking op veel vrome katholieken is verschrikkelijk geweest. „Al die jaren dacht ik dat het een zonde was vlees te eten”, klaagde een huisvrouw in het midden-westen van de Verenigde Staten. „En nu hoor ik plotseling dat het geen zonde is. Dat is haast niet te begrijpen.”

Als u katholiek bent, kunt u dan begrijpen hoe een daad die door de kerk als een „doodzonde” werd beschouwd, plotseling goedgekeurd kan worden? Als het vijf jaar geleden wel een zonde was, waarom dan nu niet meer? Veel katholieken kunnen dit niet begrijpen.

Toen men een vrouw in Canada vroeg wat zij over de veranderingen in haar kerk dacht, antwoordde zij: „Ik weet het niet. Misschien kunt u het mij vertellen. Wat zouden ze nu gaan doen met al die mensen die voor vlees-eten-op-vrijdag naar de hel gestuurd zijn?”

Het zijn niet slechts een paar katholieken die zulke vragen hebben gesteld. De verandering in leer heeft hun vertrouwen in de kerk geschokt. Zou u niet net zo gaan denken wanneer datgene wat u altijd als uiterst belangrijk voor uw redding was voorgehouden, plotseling onnodig bleek te zijn? Zou u niet geneigd zijn ook de andere leerstellingen van uw kerk in twijfel te trekken?

De Katholieke Kerk heeft echter haar standpunt over de onthouding van vlees op vrijdag niet helemaal gewijzigd. Zelfs thans zijn katholieken verplicht zich op „Goede Vrijdag” van vlees te onthouden. In sommige streken mogen zij ook gedurende de vastentijd op vrijdag geen vlees eten.

Waarom vindt men het echter verkeerd op „Goede Vrijdag” vlees te eten, maar vindt men het op andere vrijdagen van het jaar toelaatbaar? Het heeft bij veel denkende mensen verwondering gewekt.

Veel mensen zijn zich gaan afvragen welke gronden er zowel voor deze als voor andere kerkelijke leerstellingen bestaan, en wat hen vooral in verwarring brengt is dat zij geen bevredigend antwoord hebben ontvangen.

Wat duidelijk blijkt

Uit de onbekwaamheid van de kerk om haar standpunt schriftuurlijk te verklaren blijkt een belangrijk feit: De Katholieke Kerk heeft haar leer niet gebaseerd op hetgeen Gods Woord zegt. Ze heeft veeleer een groot deel van haar geloofspunten en handelingen op de wankele tradities van mensen gegrondvest.

Dit blijkt duidelijk uit het voorschrift zich op vrijdag van vlees te onthouden. Want kijkt u maar, nergens in de bijbel zult u tegenkomen dat het christenen ooit verboden werd vlees te eten op welke vrijdag van het jaar, of welke andere dag dan ook. Het is geen gebod van God. De katholieke uitgave van een Amerikaanse bijbelvertaling, de Revised Standard Version, zegt zelfs dat het voorschrijven of gebieden „zich van spijzen te onthouden, die God heeft geschapen om met dankzegging te worden gebruikt” het bewijs is van een afvallig geloof. — 1 Tim. 4:1-4.

Aldus zijn vele waarheidzoekers de ogen geopend zodat zij zien dat de Katholieke Kerk zich niet strikt aan Gods Woord heeft gehouden en zij vragen zich af of een religie die dit niet doet hun vertrouwen en ondersteuning wel waard is.

Er zijn echter nog meer veranderingen die de mensen tegenwoordig evenzeer in verwarring brengen.

[Illustratie op blz. 9]

Wat zal er gebeuren met hen die voor vlees-eten-op-vrijdag naar de hel zijn gestuurd?