Il-Biżaʼ mill-Mejtin Huwa Mifrux maʼ Kullimkien

Ix-​xemx ilha mhux ħażin li niżlet. Int qiegħed tirritorna d-​dar xi ftit iktar tard milli tixtieq. Hekk kif tibda miexi minn quddiem iċ-​ċimiterju lokali, qalbek tibda tħabbat iktar bl-​għaġla. Il-​kwiet tal-​lejl mudlam jġiegħlek tkun konxju taʼ l-​iċken ħoss. F’daqqa waħda tismaʼ fil-​bogħod ħoss li jaħsdek taʼ twerżieqa. Tħaffef il-​pass​—il-​polz tiegħek jibda jgħaġġel ukoll—​hekk kif terħilha għall-​protezzjoni taʼ darek.

INT qatt esperjenzajt sentimenti taʼ anzjetà meta kont f’xi ċimiterju jew qrib tiegħu? Jekk inhu hekk, stajt kont influwenzat minn kunċett reliġjuż li huwa komuni mad-​dinja kollha​—dak li l-​ispirti tal-​mejtin jistgħu jgħinu jew jagħmlu ħsara lill-​ħajjin.

Ħafna drawwiet superstizzjużi żviluppaw bħala riżultat tat-​twemmin li l-​mejtin jinħtieġu l-​għajnuna tal-​ħajjin jew li huma jistgħu jagħmlu ħsara lill-​ħajjin jekk ma jiġux imberrdin. F’xi pajjiżi taʼ l-​Amerka Latina, per eżempju, ħafna għandhom id-​drawwa li jibnu niċċa żgħira b’salib fuqha fejn tkun mietet xi persuna f’inċident. In-​nies jixegħlu xemgħat u jpoġġu l-​fjuri hemmhekk fi sforz biex juru interess fi jew jgħinu lir-​ruħ jew l-​ispirtu tal-​persuna mejta. F’xi każi, rapporti dwar talb mismugħ “b’mod mirakoluż” jiġu ċċirkolati, sabiex in-​nies jibdew jiffrekwentaw il-​post taʼ l-​animita, in-​niċċa żgħira għar-​ruħ jew l-​ispirtu taʼ l-​individwu mejjet. Hemmhekk jagħmlu l-​mandas, jew wegħdi, li jekk il-​persuna mejta tgħinhom iwettqu jew jirċievu xi ħaġa​—forsi fejqan mirakoluż—​huma se juru l-​gratitudni tagħhom b’mod speċjali. Mill-banda l-​oħra, jistaʼ jiġi rrapportat li r-​ruħ taʼ persuna qiegħda tidher fid-​dlam tal-​lejl, billi twerwer lil dawk preżenti. Taʼ spiss jingħad li erwieħ bħal dawn jinsabu penando, qegħdin idejqu lill-​ħajjin minħabba ġrajjiet tal-​passat.

F’ħafna pajjiżi n-​nies jagħmlu sforz kbir biex iberrdu l-​“ispirti” tal-​mejtin. Jinżammu festi elaborati, jiġu offruti sagrifiċċji, jingħad kliem li jaħji​—kollox f’attentat biex jiskansaw ir-​retribuzzjoni mingħand l-​ispirtu tal-​persuna mejta. Illi jikkwitaw lill-​ispirtu, huwa maħsub, se jirriżulta fi premjijiet u barkiet għal dawk li fadal ħajjin.

“Ħafna jemmnu li l-​ebda ġrajja ma sseħħ ‘b’mod ordinarju jew naturali,’” jgħid rapport wieħed mill-​Afrika. “Kull ġrajja​—kemm jekk huwa mard, diżastru, infertilità, diffikultà ekonomika, għarar jew nixfa, inċidenti, nuqqas taʼ unità fil-​familja, mewt—​hija maħsuba li hija kkaġunata minn spirti li ma jidhrux, u li għandhom poteri sovrumani.” Rapport ieħor jgħid: “Xi nies jemmnu li l-​ispirti taʼ l-​antenati tagħhom jokkupaw post fis-​sema u qegħdin il-​ħin kollu jgħassu fuq qrabathom ħajjin fuq l-​art. Jemmnu li l-​antenati għandhom poteri soprannaturali, li jistgħu jużaw biex ibierku u jipproteġu lil qrabathom fuq l-​art jew biex jikkastigawhom, jiddependi fuq kemm il-​qraba jonoraw jew jittraskuraw lill-​mejtin.”

Imma affarijiet bħal dawn huma f’armonija mal-​Kelma t’Alla? X’inhija l-​opinjoni tiegħek? (w94 10/15)