L-Isem Divin Jitlissen f’Iżrael
GĦAL sekli sħaħ, il-Ġudaiżmu tradizzjonali pprojbixxa strettament lill-prattikanti tiegħu milli jippronunzjaw l-isem divin, Jehovah. Skond il-Mixna, kulmin ilissen isem Alla ma se jkollu “ebda sehem fid-dinja li ġejja.”—Sanhedrin 10:1.a
Nhar it-30 taʼ Jannar, 1995, il-kap Sefardiku preċedenti tar-rabbini taʼ Iżrael ippronunzja l-isem divin deliberatament. Hu għamel dan waqt li beda jgħid tikkun, talba Kabalista taʼ korrezzjoni. Din it-talba titlissen sabiex Alla jkun jistaʼ jirrestawra ammont t’armonija fl-univers, li, skond l-adoraturi, ġiet imfixkla minn forzi mill-agħar. Il-gazzetta Yedioth Aharonoth, tas-6 taʼ Frar, 1995, iddikjarat: “Din hija liturġija taʼ qawwa tant inkredibbli li l-kliem tagħha jidher biss fi ktejjeb speċjali li ma jinbiegħx lill-pubbliku.” Huwa maħsub li billi jissejjaħ isem Alla f’dan il-kuntest tkun qed tingħata forza speċjali lil din ir-rikjesta.
Taʼ min jinnota li l-Bibbja tikkmanda lill-qaddejja t’Alla biex jużaw l-isem divin, Jehovah. (Eżodu 3:15; Proverbji 18:10; Isaija 12:4; Sofonija 3:9) Fit-test Ebrajk oriġinali tal-Bibbja, dan l-isem jidher kważi 7,000 darba. Madankollu, il-Bibbja twissi kontra l-użu ħażin taʼ isem Alla. It-tielet mill-Għaxar Kmandamenti jiddikjara: “La ssemmix l-isem tal-Mulej, Alla tiegħek, fix-xejn: għaliex lil min isemmi l-isem tiegħu fix-xejn, il-Mulej ma jħallihx bla kastig.” (Eżodu 20:7) Kif jistaʼ isem Alla jissemma fix-xejn? Kummentarju minn The Jewish Publication Society jinnota li t-terminu Ebrajk tradott “fix-xejn” jistaʼ jinkludi mhux biss “użu taċ-ċajt” taʼ l-isem divin imma wkoll “ir-ripetizzjoni taʼ barka mhix neċessarja.”
Mela, kif għandna nqisuha t-talba Kabalista taʼ korrezzjoni, it-tikkun? X’inhu l-oriġini tagħha? Fis-sekli 12 u 13 E.K., għamla mistika tal-Ġudaiżmu, imsejħa Kabala, bdiet tikseb il-popolarità. Fis-seklu 16, Isaac Luria, wieħed rabbi, introduċa t-“tikkunim” fil-liturġija Kabalista. L-isem t’Alla ntuża bħala seħer mistiku b’poteri speċjali, u sar parti mir-ritwal Kabalista. Taħseb li dan huwa użu xieraq taʼ l-isem t’Alla?—Dewteronomju 18:10-12.
Hi x’inhi t-tweġiba tiegħek għal din il-mistoqsija, int se taqbel li t-tlissin pubbliku taʼ l-isem t’Alla f’Iżrael taʼ żmien modern kien avveniment mhux tas-soltu ferm. Madankollu, Alla nnifsu bassar: “F’dak il-jum għad tgħidu: ‘Roddu ħajr lill-Mulej, sejjħu ismu, għarrfu lill-ġnus bl-għemejjel tiegħu, xandru li ismu huwa fl-għoli.’”—Isaija 12:4, 5.
B’ferħ, f’Iżrael, bħal f’iktar minn 230 pajjiż mad-dinja kollha, ix-Xhieda taʼ Jehovah qed jagħmlu kull sforz biex jgħinu lill-proxxmu tagħhom jikseb għarfien eżatt dwar Jehovah. It-tama tagħhom hi li iktar uħud għad isiru japprezzaw it-tifsir taʼ skritturi bħal Salm 91:14: “La tħabbeb miegħi, jien [Jehovah] neħilsu; la għaraf ismi, jiena nħarsu.”
[Nota taʼ taħt]
a Il-Mixna huwa ġabra taʼ kummentarji li jissupplimentaw il-liġi Skritturali, ibbażat fuq l-ispjegazzjonijiet minn rabbini msejħin it-Tannajm (għalliema). Tniżżel bil-miktub fl-aħħar tat-tieni u fil-bidu tat-tielet seklu E.K.
[Stampa f’paġna 28]
Hawnhekk fin-Negeb, l-isem taʼ Jehovah u l-Kelma tiegħu jintgħamlu magħrufin mill-poplu tiegħu
[Stampa f’paġna 29]
Tabella li turi l-isem divin