तळटीप

c एक पुरावा हा आहे, की त्यामध्ये “नाव” ही इब्री अभिव्यक्‍ती, १९ वेळा पूर्ण किंवा संक्षिप्त रुपात दिलेली आहे. प्राध्यापक हॉवर्ड लिहितात: “एका यहुदी वादविवादकाने एका ख्रिस्ती लेखात उल्लेखलेले ईश्‍वरी नाव उद्धृत करणे लक्षणीय आहे. हे जर ग्रीक किंवा लॅटिन ख्रिस्ती लेखाचा इब्री अनुवाद असते तर पाठामध्ये एखाद्याने YHWH या अनिर्वचनीय ईश्‍वरी नावाचे संकेतचिन्ह नव्हे तर अडोनाय [प्रभू] या शब्दाची अपेक्षा केली असती. . . . त्याने हे अनिर्वचनीय नाव कसे जोडले ते एक गूढ आहे. पुरावा सबळरीत्या सूचित करतो, की शेम-टोबला मिळालेल्या मत्तयाच्या प्रतीतील पाठात ईश्‍वरी नाव आधीच होते व त्याने कदाचित ते नाव काढून टाकण्याबद्दल दोषी ठरण्याचा धोका स्वतःवर ओढवून घेण्याऐवजी ते त्यातच राहू दिले.” पवित्र शास्त्रवचनांचे नवे जग भाषांतर—संदर्भासहित (इंग्रजी), ख्रिस्ती ग्रीक शास्त्रवचनांमध्ये ईश्‍वरी नाव वापरण्यास आधार म्हणून शेम-टोबच्या मत्तयाचा (जे२) उपयोग करते.