तळटीप

b सा. युगाच्या ७६० या वर्षी, करायट्‌स नावाच्या एका यहुदी गटाने शास्त्रवचनांना काटेकोर निष्ठा दाखवण्याची निक्षून मागणी केली. “तोंडी नियम” आणि तालमूद याविषयी रब्बींचा अधिकार नाकारून त्यांच्याकडे बायबलच्या पाठाचे पद्धतशीर संरक्षण केल्याचे मोठे कारण होते. या गटातील विशिष्ट कुटुंबे कुशल मॅसोरेटीक नकलाकार झाले.