ईयोब

“मी माझ्या आईच्या पोटातून उघडाच आलो,

आणि उघडाच परत जाईन.+

 ३ “माझा जन्म झाला तो दिवस नाहीसा होवो,+

‘पुरुष गर्भ राहिला आहे!’ असं म्हणण्यात आलं ती रात्र नष्ट होवो.

स्वर्गातल्या देवाला त्याचं स्मरण न राहो;

त्या दिवसावर प्रकाशाचा एकही किरण न पडो.

 ६ काळाकुट्ट अंधार त्या रात्रीला काबीज करो;+

वर्षाच्या दिवसांत तो दिवस आनंदी न होवो,

कोणत्याही महिन्यात त्याला मोजलं न जावो.

 ७ खरंच! ती रात्र निष्फळ ठरो;

तिच्यात आनंदाचा स्वर ऐकू न येवो.

 ८ दिवसाला शाप देणारे;

लिव्याथानला*+ जागं करू शकणारे तिला शाप देवो.

ती व्यर्थच उजेडाची वाट पाहत राहो,

सूर्योदयाची किरणं तिला न दिसोत.

१० कारण तिने माझ्या आईच्या उदराची* दारं बंद केली नाहीत;+

तिने मला दुःखापासून लपवलं नाही.

१३ नाहीतर, आज मी शांतपणे पडलो असतो;+

मी गाढ झोपेत निश्‍चिंत पडलो असतो.+

१४ ज्यांनी बांधलेल्या इमारती आज ओसाड पडल्या आहेत,*

अशा राजांसोबत आणि त्यांच्या मंत्र्यांसोबत मी असतो.

१५ किंवा, ज्यांच्याजवळ भरपूर सोनं होतं,

ज्यांचे महाल चांदीने भरले होते, अशा राजकुमारांसोबत मी असतो.

१६ मी अकाली पडलेल्या गुप्त गर्भासारखा;

कधीच प्रकाश न पाहिलेल्या बाळासारखा का झालो नाही?

१७ तिथे तर दुष्टांनाही त्रासातून सुटका मिळते;

तिथे थकलेल्यांना विश्रांती मिळते.+

१८ तिथे सगळेच कैदी निश्‍चिंत असतात;

त्यांना कोणीही बळजबरीने कामाला लावत नाही;

१९ तिथे लहानमोठे सगळे सारखेच असतात,+

तिथे गुलामाला आपल्या मालकापासून स्वातंत्र्य मिळतं.

ते गुप्त खजिन्यासारखा त्याचा शोध घेतात,

२२ मृत्यू येतो तेव्हा त्यांना आनंद होतो,

ते मोठा आनंद साजरा करतात.

२३ ज्याला देवाने स्वतः कुंपण घालून कोंडलं आहे,

अशा वाट हरवलेल्या माणसाला तो प्रकाश का दाखवतो?+

२४ कारण उसासेच माझं अन्‍न झाले आहेत,+

माझा आक्रोश+ पाण्यासारखा वाहतो.

२५ ज्याची मला भीती होती तेच माझ्या बाबतीत घडलं,

ज्या संकटाचं मला भय होतं तेच माझ्यावर कोसळलं.

२६ मला जराही शांती, स्वस्थता किंवा विश्राम मिळाला नाही,

आणि तरीही माझ्या वाट्याला दुःखं येतच राहतात.”

आणि तू दुर्बळांना धीर द्यायचास;

 ४ अडखळणाऱ्‍यांना तुझ्या शब्दांनी दिलासा मिळायचा,

आणि पडायच्या मार्गावर असलेल्यांना* तू सावरायचास.

 ९ देवाच्या श्‍वासाने त्यांचा नाश होईल,

आणि त्याच्या क्रोधाच्या फुंकराने त्यांचा शेवट होईल.

१० सिंह डरकाळी फोडतो, आणि तरुण सिंह गुरगुरतो,

पण ताकदवान सिंहांचेही* दात तुटतात.

११ शिकार न मिळाल्यामुळे सिंह मरून जातो,

आणि त्याच्या छाव्यांची पांगापांग होते.

१२ एकदा कोणीतरी एकांतात मला एक गोष्ट सांगितली,

त्या गोष्टीची कुजबुज माझ्या कानावर आली.

१३ रात्री लोक गाढ झोपेत असताना,

मला दृष्टान्त दिसले आणि माझ्या विचारांनी मला बेचैन केलं.

१४ मी भीतीने थरथर कापू लागलो,

आणि माझी सगळी हाडं लटपटू लागली.

१५ काहीतरी* माझ्या चेहऱ्‍यावरून गेलं;

माझ्या अंगावर काटा उभा राहिला.

१६ मग ते एकाजागी थांबलं,

ते काय होतं हे मला ओळखता आलं नाही;

फक्‍त एक आकृती मला दिसत होती.

१८ बघ, देवाचा त्याच्या सेवकांवर भरवसा नाही,

तो तर त्याच्या स्वर्गदूतांच्याही चुका काढतो.

 २ कारण मूर्खाच्या रागामुळे त्याच्यावर मृत्यू ओढवतो,

आणि भोळ्याच्या मनातला हेवा त्याचा जीव घेतो.

 ३ मी मूर्खाची भरभराट होताना पाहिली आहे,

पण अचानक त्याच्या घराला शाप लागतो.

 ४ त्याच्या मुलांना संरक्षण मिळत नाही;

शहराच्या फाटकांजवळ त्यांना चिरडलं जातं,+ पण कोणीही त्यांना वाचवत नाही.

 ५ त्याने कापणी केलेलं पीक उपाशी माणूस खातो,

तो काट्या-कुसळांतूनही धान्य काढून नेतो,

आणि त्यांची संपत्ती बळकावली जाते.

 ६ कारण संकटं काही धुळीतून उगवत नाहीत,

आणि विपत्ती काही जमिनीतून निघत नाही.

 ७ आगीतून ठिणग्या वर उडणारच,

तसंच, माणसाच्या जीवनात संकटं ही येणारच.

 ८ पण मी तर देवाकडे याचना केली असती,

मी माझा वाद देवासमोर ठेवला असता.

 ९ तो महान आणि गूढ गोष्टी घडवून आणतो,

त्याची अद्‌भुत कार्यं मोजण्यापलीकडे आहेत.

१० तो पृथ्वीवर पाऊस पाडतो

आणि शेतांना पाणी पुरवतो.

११ तो गरिबाला वर आणतो,

तो निराश झालेल्याचं तारण करतो.

१२ तो धूर्त लोकांचे कट हाणून पाडतो,

तो त्यांचे प्रयत्न यशस्वी होऊ देत नाही.

१३ तो बुद्धिमानांना त्यांच्याच चलाखीत पकडतो,+

त्यामुळे त्या धूर्तांचे बेत निष्फळ होतात.

१४ दिवसाढवळ्या त्यांना अंधार वेढतो,

आणि भर दुपारी ते रात्र असल्याप्रमाणे चाचपडतात.

१५ तो गरिबांना बलवानांच्या हातून सोडवतो,

ज्यांच्या तोंडात तलवार आहे, त्यांच्यापासून तो त्यांचं रक्षण करतो.

१६ म्हणून दीनदुबळ्यांना आशा आहे,

पण दुष्टांचं तोंड बंद होतं.

१७ पाहा! देव ज्याला ताडन देतो तो सुखी आहे;

म्हणून सर्वशक्‍तिमान देवाची शिकवण कधीही नाकारू नकोस!

१८ कारण तो जखम करतो, पण तिला पट्टीही बांधतो;

तो घाव करतो, पण आपल्याच हातांनी बरंही करतो.

१९ तो तुला सहा संकटांपासून वाचवेल,

आणि सातव्यानेही तुला काही नुकसान होणार नाही.

२० तो तुला दुष्काळात मृत्यूपासून;

आणि युद्धात तलवारीच्या धारेपासून सोडवेल.

२१ तू जिभेच्या तडाख्यापासून सुरक्षित राहशील,+

आणि विनाश येईल तेव्हा तुला त्याची भीती वाटणार नाही.

२२ तू विध्वंसाला आणि उपासमारीला हसशील,

आणि पृथ्वीवरच्या हिंस्र प्राण्यांना तू भिणार नाहीस.

२३ शेतातले दगडगोटे तुला इजा करणार नाहीत,*

आणि रानातले जंगली पशू तुझ्याशी प्रेमाने वागतील.

२४ तुझा तंबू सुरक्षित आहे याची तुला खातरी असेल,

तू आपल्या कुरणाची* पाहणी करशील,

तेव्हा कळपातला एकही प्राणी कमी झालेला नसेल.

२५ तुला पुष्कळ मुलंबाळं होतील,

जमिनीतून उगवणाऱ्‍या गवतासारखे तुझे भरपूर वंशज होतील.

२६ कापणीच्या वेळी गोळा केल्या जाणाऱ्‍या धान्याच्या पेंढ्यांसारखा,

तू कबरेत जाईपर्यंत सुदृढ असशील.

२ “जर कोणी माझ्या दुःखाचं+ वजन करून पाहिलं;

माझं संकट तराजूत तोलून पाहिलं,

 ३ तर ते समुद्रातल्या वाळूपेक्षाही जड असेल.

 ४ कारण सर्वशक्‍तिमान देवाचे बाण माझ्या शरीरात रुतले आहेत,

त्यांचं विष माझ्या सगळ्या शरीरात पसरत आहे;+

देवाकडून आलेल्या संकटांनी माझ्यावर आक्रमण केलं आहे.

 ८ देवाने माझी विनंती मान्य केली असती

आणि माझी इच्छा पूर्ण केली असती,

तर किती बरं झालं असतं!

 ९ देवाने मला चिरडून टाकलं असतं,

आणि त्याचा हात पुढे करून मला मारून टाकलं असतं,

तर किती बरं झालं असतं!+

१० कारण त्यामुळे माझी दुःखातून सुटका झाली असती;

भयंकर वेदना होऊनही मी आनंदाने मृत्यूला कवटाळलं असतं,

कारण पवित्र देवाचे+ शब्द मी कधीही नाकारले नाहीत.

१५ माझे स्वतःचे भाऊ* हिवाळ्यातल्या ओढ्यासारखे धोकेबाज+ निघाले आहेत,

हिवाळ्यातल्या कोरड्या पडणाऱ्‍या ओढ्यांसारखे ते आहेत.

१६ वितळणाऱ्‍या बर्फामुळे आणि हिमामुळे,

ते ओढे गढूळ झाले आहेत.

१७ पण काही काळाने ते कोरडे पडतात आणि नाहीसे होतात;

उष्णता वाढल्यावर ते सुकून जातात.

१८ ते वळसे घेत वाहत राहतात;

वाळवंटात वाहत जाऊन ते दिसेनासे होतात.

१९ तेमावरून+ येणारे काफिले त्यांचा शोध घेतात;

शबाचे+ प्रवासी* त्यांची वाट पाहतात.

२० त्यांच्यावर विनाकारण भरवसा ठेवल्यामुळे त्यांची फजिती होते;

तिथे येऊन फक्‍त निराशा त्यांच्या पदरी पडते.

२१ तुम्हीही माझ्याशी असंच वागला आहात;+

माझ्यावर आलेलं भयंकर संकट पाहून तुम्ही घाबरून गेला.+

२३ तुम्ही एखाद्या शत्रूपासून माझं संरक्षण करावं;

किंवा जुलूम करणाऱ्‍यांपासून मला वाचवावं,* अशी मी अपेक्षा केली का?

२४ मी काय केलंय ते सांगा, मी शांतपणे तुमचं ऐकीन;+

माझं काय चुकलं हे मला समजावून सांगा.

२७ तुम्ही तर एखाद्या अनाथावरही चिठ्ठ्या टाकाल,+

आणि आपल्याच मित्राचा सौदा कराल!*+

 २ गुलामासारखा तो सावलीची आस धरतो,

मजुरासारखा आपल्या मजुरीची वाट पाहतो.+

 ५ माझं शरीर किड्यांनी भरलंय; घाणीने माखलंय,+

माझ्या त्वचेवर खपल्या आहेत आणि त्यांतून पू निघतोय.+

 ६ माझं आयुष्य विणकराच्या यंत्रापेक्षाही वेगाने सरत चाललंय,+

ते आशेविनाच संपणार आहे.+

 ७ माझं जीवन म्हणजे नुसती वाफ आहे;+

मला पुन्हा कधीही आनंदाचे दिवस दिसणार नाहीत,* हे विसरू नकोस.*

 ८ आज जे मला पाहतात, त्यांना मी पुन्हा दिसणार नाही;

तुझी नजर मला शोधेल, पण मी नसेन.+

 ९ विरळ होत होत नाहीशा होणाऱ्‍या ढगासारखा,

कबरेत* जाणारा पुन्हा वर येत नाही.+

१० तो पुन्हा आपल्या घरी परतणार नाही,

त्याच्या ठिकाणचे लोक त्याला विसरून जातील.+

माझ्या मनातली व्याकूळता मी बोलून दाखवीन;

माझ्या भयानक दुःखाची मी तक्रार करीन!+

१२ मी काय समुद्र किंवा समुद्रातला महाकाय प्राणी आहे,

की तू माझ्यावर पहारा ठेवावास?

१३ ‘मला माझ्या पलंगावर विश्रांती मिळेल;

माझ्या बिछान्यावर माझं दुःख थोडं कमी होईल,’ असा जेव्हा मी विचार करतो,

१४ तेव्हा तू मला स्वप्नं दाखवून घाबरवतोस

आणि दृष्टान्त दाखवून भयभीत करतोस.

१५ त्यामुळे, गुदमरून मरावं असं मला वाटतं,

या शरीरापेक्षा* मृत्यू परवडला असं मला वाटतं.+

१७ नाशवंत मानव आहे तरी काय, की तू त्याच्याबद्दल विचार करावा,

किंवा त्याच्याकडे लक्ष द्यावं?*+

२० मानवांवर नजर ठेवणाऱ्‍या देवा,+ मी पाप केलं असलं,

तरी मी तुझं काय नुकसान करू शकतो?

कारण लवकरच मी धुळीत पडेन,+

तू मला शोधशील, पण मी नसेन.”

 ४ तुझ्या मुलांनी त्याच्याविरुद्ध पाप केलं असेल,

आणि त्यांच्या बंडामुळे त्याने त्यांना शिक्षा दिली असेल;

 ५ पण तरीही जर तू देवाकडे मदत मागितलीस+

आणि सर्वशक्‍तिमान देवाकडे कृपेसाठी याचना केलीस,

 ६ आणि जर तू खरोखर शुद्ध आणि प्रामाणिक असशील,+

तर तो नक्की तुझ्याकडे लक्ष देईल

आणि तुझ्या हक्काचं स्थान तुला परत मिळवून देईल.

 ७ आणि जरी तुझी सुरुवात लहान असली,

तरी तुझं भविष्य महान असेल.+

 ८ तुझ्या आधीच्या पिढीच्या लोकांना विचार,

त्यांच्या वाडवडिलांनी ज्या गोष्टी शोधून काढल्या, त्यांकडे लक्ष दे.+

 ९ कारण आपला जन्म तर काल-परवाचा आहे, आणि आपल्याला काहीच माहीत नाही,

पृथ्वीवरचं आपलं आयुष्य सावलीसारखं आहे.

१२ जरी त्यांना कळ्या आल्या असल्या,

तरी ते इतर झाडांच्या आधी सुकून जातील.

१३ देवाला विसरणाऱ्‍या सर्वांची अशीच परिस्थिती होईल,*

कारण दुष्टाची* आशा नष्ट होईल.

१४ तो व्यर्थ गोष्टींवर भरवसा ठेवतो

त्याचा भरवसा कोळ्याच्या जाळ्यासारखा* नाजूक आहे.

१५ तो त्याच्या घराला टेकेल, पण ते तुटून जाईल;

तो त्याला पकडण्याचा प्रयत्न करेल, पण ते टिकणार नाही.

१६ तो सूर्यप्रकाशातल्या एखाद्या कोवळ्या झाडासारखा आहे,

त्याच्या फांद्या बागेत सगळीकडे पसरतात.+

१७ त्याची मुळं दगडाच्या ढिगाऱ्‍यांमध्ये गुंततात;

तो आपलं घर दगडांमध्ये शोधतो.

१८ पण जेव्हा त्याला त्याच्या ठिकाणावरून उपटलं जाईल,

तेव्हा ते ठिकाण त्याला नाकारून म्हणेल, ‘मी तुला कधीच पाहिलं नाही.’+

१९ हो, तो अशाच प्रकारे नाहीसा होईल;+

मग त्याच्या जागी मातीतून इतर झाडं उगवतील.

२० जे खरेपणाने वागतात, त्यांना* देव कधीच नाकारणार नाही;

आणि तो दुष्टांना कधीच मदत करणार नाही.*

२१ तो तुला पुन्हा हसवेल

आणि तू पुन्हा आनंदाने जयजयकार करशील.

२२ तुझा द्वेष करणारे लज्जित होतील,

दुष्टांच्या तंबूचा नाश केला जाईल.”

 ३ एखाद्याने देवाशी वाद करायचं ठरवलं,*+

तरी त्याला त्याच्या हजारातल्या एकाही प्रश्‍नाचं उत्तर देता येणार नाही.

 ५ तो पर्वत हलवतो* आणि कोणाला कळतही नाही;

तो रागात त्यांना उलथून टाकतो.

 ६ तो पृथ्वीला तिच्या जागेवरून हलवतो,

आणि तिचे खांब थरथरू लागतात.+

 ७ त्याची आज्ञा झाली तर सूर्य चमकत नाही,

तो ताऱ्‍यांचा प्रकाश झाकून टाकतो.+

 ८ तो स्वतः आकाशाला पसरवतो,+

तो समुद्राच्या उंच लाटांवर चालतो.+

 ९ त्याने सप्तऋषी, मृगशीर्ष आणि कृत्तिका* ही नक्षत्रं बनवली,+

आणि दक्षिणेकडच्या आकाशातली* सर्व नक्षत्रंही त्याचीच निर्मिती आहेत.

१० तो महान आणि गूढ कार्यं करतो,+

त्याची अद्‌भुत कार्यं मोजण्यापलीकडे आहेत.+

११ तो माझ्या जवळून जातो, पण मी त्याला पाहू शकत नाही;

तो माझ्यासमोरून जातो, पण मी त्याला ओळखू शकत नाही.

१३ देव आपला राग आवरणार नाही;+

राहाबचे*+ सहायकही त्याला नमन करतील.

१४ त्यामुळे त्याला उत्तर देताना मला सांभाळून बोलावं लागेल;

त्याच्याशी वादविवाद करताना शब्द जपून वापरावे लागतील!

तो माझं ऐकेल, असं मला वाटत नाही,

१७ कारण तो वादळाने मला चिरडतो

आणि कारण नसताना मला आणखी जखमी करतो.+

१८ तो मला श्‍वासही घेऊ देत नाही;

माझी संकटं तो वाढवतच राहतो.

२० मी योग्य जरी असलो, तरी माझं तोंड मला दोषी ठरवेल;

मी खरेपणाने वागलो,* तरी तो मला अपराधी घोषित* करेल.

२१ मी जरी खरेपणाने वागलो,* तरी मला स्वतःबद्दल खातरी नाही;

वीट आलाय मला या जीवनाचा!*

२२ शेवटी काय, एकूण एकच! म्हणून मी म्हणतो,

‘दुष्ट आणि निर्दोष* या दोघांचाही तो नाश करतो.’

२३ जर अचानक पूर येऊन लोकांचा मृत्यू झाला,

तर निर्दोष लोकांची वाईट अवस्था पाहून तो हसेल.

२४ त्याने पृथ्वी दुष्टांच्या हाती सोपवली आहे;+

तिच्या न्यायाधीशांचे डोळे* त्याने झाकले आहेत.

२५ माझे दिवस तर दूतापेक्षाही* वेगाने पळत आहेत;+

ते पळत आहेत, पण त्यांत कोणताही आनंद दिसत नाही.

२६ वेताच्या होड्यांसारखे,

शिकारीवर झेप घेणाऱ्‍या गरुडांसारखे, ते वेगाने निघून जातात.

२७ जरी मी म्हणालो, ‘मी तक्रार करणार नाही,

चेहरा उदास दिसू देणार नाही आणि आनंदी राहीन,’

२८ तरी माझ्या सगळ्या दुःखांमुळे माझ्या मनात भीती असेल,+

आणि मला माहीत आहे, की तू मला निर्दोष ठरवणार नाहीस.

२९ जर मी अपराधीच* ठरणार असेन,

तर मी का उगाच प्रयत्न करत राहू?+

३० मी जर स्वतःला वितळणाऱ्‍या बर्फाच्या पाण्याने धुतलं,

आणि आपले हात राखेच्या पाण्याने धुतले,+

३१ तर तू मला चिखलाच्या खड्ड्यात बुडवशील,

आणि माझ्या कपड्यांनाही माझी घृणा वाटेल.

३२ देव काही माणूस नाही, की मी त्याला उत्तर द्यावं,

आणि त्याच्याविरुद्ध खटला लढावा.+

आणि मला घाबरवण्याचं सोडून दिलं,+

३५ तर मी न घाबरता त्याच्याशी बोलीन,

कारण त्याला घाबरणं माझ्या स्वभावात नाही.

मी माझ्या तक्रारी बोलून दाखवीन;

माझं भयंकर दुःख मी व्यक्‍त करीन!

 ३ तू माझ्यावर अत्याचार करतोस;

आपल्याच हाताच्या निर्मितीला+ तुच्छ लेखतोस,

आणि दुष्टांचा सल्ला मान्य करतोस,

असं करून तुला काय मिळेल?

 ५ तुझे दिवस मनुष्यांच्या दिवसांसारखे;

किंवा तुझी वर्षं मानवांच्या वर्षांसारखी आहेत का?+

 ७ मी निर्दोष आहे हे तुला माहीत आहे;+

आणि कोणीही मला तुझ्या हातून सोडवू शकत नाही.+

 ८ तू स्वतःच्या हातांनी मला आकार देऊन घडवलंस,+

आणि आता तूच माझा सर्वनाश करणार?

 ९ तू मला मातीपासून घडवलंस हे कृपा करून विसरू नकोस;+

मग आता तूच मला पुन्हा मातीत मिळवणार?+

११ तू मला मांसाने आणि त्वचेने झाकलंस;

हाडांनी आणि स्नायूंनी मला एकत्र जोडलंस.+

१२ तू मला जीवन आणि एकनिष्ठ प्रेम दिलंस;

मला सांभाळून, माझ्या जिवाचं* रक्षण केलंस.+

१४ मी पाप केलं असतं, तर तुझ्या नजरेतून ते सुटलं नसतं,+

तू माझ्या अपराधाची क्षमा केली नसतीस.

आणि मी निर्दोष असलो, तरी मान वर करून चालू शकणार नाही,+

कारण माझं जीवन अपमानाने आणि दुःखाने भरलं आहे.+

१६ मी मान वर केली, तर तू सिंहासारखा+ माझा पाठलाग करतोस

आणि पुन्हा माझ्याविरुद्ध आपली ताकद दाखवतोस.

१७ तू माझ्याविरुद्ध नवीन साक्षीदार उभे करतोस,

आणि माझ्यावर आणखी संतापतोस.

१९ म्हणजे मला जन्मताच कबरेकडे नेण्यात आलं असतं,

मी कधी अस्तित्वातच नव्हतो, असं झालं असतं.’

२० माझे थोडेच दिवस उरले आहेत ना?+ मग त्याने मला सोडून द्यावं;

त्याने माझ्यावरून आपली नजर हटवावी, म्हणजे मला थोडा तरी आराम मिळेल.*+

२२ तो घोर अंधकाराचा;

काळोखाचा आणि गोंधळाचा देश आहे.

 ४ कारण तू म्हणतोस, ‘माझी शिकवण शुद्ध आहे,+

मी देवाच्या नजरेत निष्कलंक आहे.’+

 ५ पण जर देव तुझ्याशी बोलला असता

आणि त्याने आपलं तोंड उघडलं असतं,+

 ६ तर त्याने बुद्धीची रहस्यं तुझ्यापुढे प्रकट केली असती,

कारण व्यावहारिक बुद्धीचे बरेच पैलू असतात.

 ९ त्याची लांबी पृथ्वीपेक्षा

आणि रुंदी समुद्रापेक्षा जास्त आहे.

१० जर त्याने जाताजाता एखाद्याला धरून त्याच्यावर खटला चालवला,

तर त्याला कोण अडवणार?

१२ जर कधी रानगाढवाने माणसाला जन्म दिला,

तरच मूर्ख माणसाला शहाणपण येईल.

१३ पण जर तू योग्य मनोवृत्ती दाखवलीस

आणि देवापुढे हात पसरलेस, तर बरं होईल.

१४ जर तू काही चुकीचं करत असशील, तर ते सोडून दे,

तुझ्या तंबूंमध्ये अनीती राहू देऊ नकोस.

१५ तेव्हा तू लाज न बाळगता आपली मान वर करू शकशील;

आणि न घाबरता, स्थिर उभा राहू शकशील.

१६ तेव्हा तू आपली दुःखं विसरशील;

वाहून गेलेल्या पाण्यासारखा तुला त्यांचा विसर पडेल.

१७ तुझं आयुष्य दुपारच्या उन्हापेक्षा प्रकाशमान होईल;

तुझ्या जीवनातला अंधारही सकाळसारखा असेल.

१८ आशेमुळे तू भरवसा ठेवशील,

तू आपल्या सगळ्या संपत्तीवर नजर फिरवशील आणि निर्धास्तपणे आराम करशील.

१९ तू निश्‍चिंत झोपशील आणि तुला कोणीही घाबरवणार नाही,

बरेच लोक तुझी कृपा मिळवण्याचा प्रयत्न करतील.

२० पण दुष्टांची नजर कमजोर होईल;

सुटकेसाठी त्यांना कोणतंही ठिकाण सापडणार नाही,

मृत्यूच त्यांची शेवटची आशा असेल.”+

 २ “खरोखर, तुम्ही लोकच फक्‍त शहाणे आहात,

तुम्ही जिवंत असेपर्यंतच जगात बुद्धी राहील!

 ४ मी देवाला हाक मारतो आणि त्याच्या उत्तराची अपेक्षा करतो,+

म्हणून माझ्या मित्रांसाठी मी थट्टेचा विषय बनलोय.+

 ५ बिनधास्त राहणारा माणूस संकटाला तुच्छ लेखतो,

ज्यांचे पाय लटपटतात* त्यांच्यावरच संकट येतं, असं तो मानतो.

 ६ लुटारूंच्या तंबूंमध्ये शांती असते,+

आणि देवाला चीड आणणारे सुरक्षित राहतात.+

 ७ पण, कृपा करून प्राण्यांना विचार, म्हणजे ते तुला शिकवतील;

आकाशातल्या पक्ष्यांना विचार, म्हणजे ते तुला सांगतील.

 ८ किंवा पृथ्वीकडे लक्ष दे,* म्हणजे ती तुला शिकवेल;

आणि समुद्रातले मासे तुला सांगतील.

 ९ हे यहोवाच्याच हाताचं कार्य आहे,

हे यांपैकी कोणाला माहीत नाही?

१० प्रत्येक प्राण्याचा जीव,

आणि प्रत्येक माणसाचा श्‍वास त्याच्याच हातात आहे.+

११ जसं जिभेला चव कळते,

तसंच कान शब्दांची पारख* करत नाहीत का?+

१३ देवाजवळ बुद्धी आणि सामर्थ्य आहे;+

त्याच्याजवळ समजशक्‍ती आहे+ आणि तो आपली इच्छा पूर्ण करतो.

१४ तो जे मोडतो, ते पुन्हा बांधलं जाऊ शकत नाही;+

तो जे बंद करतो, ते कोणताही माणूस उघडू शकत नाही.

१५ तो पावसाचं पाणी थांबवून ठेवतो, तेव्हा सगळं सुकून जातं;+

तो पाऊस पाडतो, तेव्हा पृथ्वीवर पूर येतो.+

१६ त्याच्याजवळ ताकद आणि व्यावहारिक बुद्धी आहे;+

वाट चुकणारा आणि वाट चुकायला लावणारा, दोघंही त्याच्याच हातात आहेत.

१७ तो सल्लागारांना अनवाणी चालायला लावतो,*

आणि न्यायाधीशांना वेड्यांत काढतो.+

१८ राजांनी घातलेल्या बेड्या तो मोकळ्या करतो,+

आणि त्यांच्या कंबरेला तो पट्टा बांधतो.

१९ तो पुजाऱ्‍यांना अनवाणी चालायला लावतो,+

आणि सत्ताधीशांना उलथून टाकतो.+

२० तो भरवशाच्या सल्लागारांचं तोंड बंद करतो,

आणि वडीलधाऱ्‍यांचा* समंजसपणा काढून घेतो.

२१ तो गर्विष्ठ शासकांना तुच्छ लेखतो,+

आणि बलवानांना निर्बल बनवतो.

२२ तो अंधारातल्या गुप्त गोष्टी उजेडात आणतो,+

आणि घोर अंधकाराला प्रकाशात आणतो;

२३ राष्ट्रांचा नाश करण्यासाठी तो त्यांना शक्‍तिशाली बनवतो;

त्यांना बंदिवासात नेण्यासाठी तो त्यांच्या सीमा वाढवतो.

२४ तो लोकांच्या पुढाऱ्‍यांची समजशक्‍ती* काढून घेतो

आणि वाट नसलेल्या ओसाड वाळवंटांतून त्यांना वणवण फिरायला लावतो.+

२५ तिथे प्रकाश नसल्यामुळे ते अंधारात चाचपडतात;+

तो त्यांना दारुड्यांसारखा भटकायला लावतो.+

१३ खरंच, मी आपल्या डोळ्यांनी हे सर्व पाहिलं आहे,

आणि कानांनी ते ऐकून, समजून घेतलं आहे.

 २ तुम्हाला जे कळतं, ते मलाही कळतं;

मी काही तुमच्यापेक्षा कमी नाही.

 ३ त्यापेक्षा मी सर्वशक्‍तिमान देवाशी बोलीन;

मी माझा वाद देवासमोर मांडीन.+

 ४ तुम्ही खोटं बोलून माझ्या नावाला कलंक लावत आहात;

तुम्ही सगळे बिनकामाचे वैद्य आहात.+

 ५ तुम्ही जर अगदी गप्प बसलात,

तरच तुमचं शहाणपण दिसून येईल.+

 ६ कृपा करून मी मांडलेला वाद ऐकून घ्या,

माझ्या याचनांकडे लक्ष द्या.

१० जर तुम्ही गुप्तपणे पक्षपात करण्याचा प्रयत्न केला,

तर तो तुम्हाला नक्की ताडन करेल.+

१५ जरी त्याने मला ठार मारलं, तरी मी शेवटपर्यंत वाट पाहीन;+

मी त्याच्यासमोर आपला वाद मांडीन.*

१६ तेव्हा तो माझ्यासाठी तारण ठरेल,+

कारण कोणीही दुष्ट माणूस* देवासमोर जाऊ शकत नाही.+

१७ माझे शब्द कान देऊन ऐका;

माझ्या बोलण्याकडे लक्ष द्या.

१८ पाहा, मी माझ्या दाव्याची तयारी केली आहे;

मी निर्दोष आहे, हे मला माहीत आहे.

२० हे देवा, माझ्या फक्‍त दोन विनंत्या मान्य कर,*

म्हणजे मी स्वतःला तुझ्यापासून लपवणार नाही.

२१ तुझा बलवान हात माझ्यापासून दूर कर,

आणि मला घाबरवू नकोस.+

२२ एकतर तू बोल आणि मी उत्तर देईन,

किंवा मला बोलू दे आणि तू उत्तर दे.

२६ तू माझ्याविरुद्ध भयानक आरोपांची नोंद करत राहतोस,

आणि माझ्या तरुणपणातल्या पापांचा हिशोब घेतोस.

२७ तू माझे पाय खोड्यांत* अडकवले आहेस,

तू माझ्या सर्व मार्गांवर पाळत ठेवतोस

आणि माझ्या पाऊलखुणांवर नजर ठेवतोस.

२८ त्यामुळे माणूस* एखाद्या कुजणाऱ्‍या वस्तूसारखा;

कसर लागलेल्या कापडासारखा खराब होत जातो.

१४ स्त्रीच्या पोटी जन्मलेल्या माणसाचं आयुष्य,

फक्‍त काही काळाचं+ आणि दुःखाने भरलेलं असतं.+

 २ तो कळीसारखा उमलून कोमेजून जातो,*+

सावलीसारखा तो पाहता पाहता नाहीसा होतो.+

 ३ हो, तू त्याच्यावर आपली नजर रोखली आहेस,

तू त्याला* न्यायालयात नेतोस.+

ते कापून टाकलं तरी त्याला पुन्हा पालवी फुटते,

आणि त्याच्या फांद्या वाढत जातात.

 ८ त्याचं मूळ जमिनीत जुनाट झालं

आणि त्याचं खोड मातीत सुकून गेलं,

 ९ तरी पाण्याचा गंध येताच त्याला अंकुर फुटेल;

आणि नवीन रोपासारख्या त्याला फांद्या येतील.

१० पण माणूस मेल्यावर तो असाहाय्यपणे पडून राहतो;

मनुष्याचा मृत्यू झाल्यावर, त्याचं काय उरतं?*+

११ समुद्रातलं पाणी नाहीसं होतं,

आणि नदीचं पाणी आटून ती कोरडी पडते.

आकाश नाहीसं होईपर्यंत, तो उठणार नाही,

त्याच्या झोपेतून तो जागा होणार नाही.+

१३ कृपा करून, मला कबरेत* लपव,+

तुझा राग शांत होईपर्यंत मला नजरेआड ठेव;

माझ्यासाठी एक निश्‍चित वेळ ठरवून माझी आठवण कर!+

माझ्या गुलामीचे* दिवस संपेपर्यंत;

माझ्या सुटकेची वेळ येईपर्यंत, मी वाट पाहत राहीन.+

मला पुन्हा पाहण्यासाठी तू आतुर होशील,*

कारण तू मला आपल्या हातांनी निर्माण केलंस.

१६ पण आता तू माझ्या प्रत्येक पावलावर नजर ठेवतोस;

तू फक्‍त माझ्या पापावर लक्ष ठेवतोस.

१७ तू माझा अपराध थैलीत बांधून ठेवतोस,

तू माझ्या चुका सांभाळून ठेवतोस.

१८ जसा पर्वत कोसळून त्याची माती होते,

आणि जसा खडक आपल्या जागेवरून निखळून पडतो,

१९ जसे पाण्याच्या प्रवाहाने खडक झिजतात,

आणि जसे पाण्याचे लोंढे मातीला वाहून नेतात,

तशी तू नाशवंत मानवाची आशा नष्ट केली आहेस.

२० त्याचा नाश होईपर्यंत तू त्याला चिरडत राहतोस,+

त्याचं स्वरूप बदलून तू त्याला पाठवून देतोस.

२१ त्याच्या मुलांचा सन्मान होतो, पण त्याला याची जाणीव नसते;

त्यांची दुर्दशा होते, पण त्याला ते समजत नाही.+

२२ शरीरात प्राण असेपर्यंतच त्याला दुःख जाणवतं;

तो जिवंत असेपर्यंतच शोक करतो.”

 ३ फक्‍त शब्दांचा मार काही कामाचा नाही,

आणि नुसतंच बोलून काही उपयोग नाही.

 ४ कारण तुझ्यामुळे देवाचं भय नाहीसं झालं आहे,

आणि तू इतरांना देवाबद्दल मनन करू देत नाहीस.

 ५ तुझा अपराध तुला असं बोलायला लावतो,*

तू धूर्त माणसांसारखा बोलतोस.

 ६ तुला मी नाही, तर तुझंच तोंड दोषी ठरवतं;

तुझे स्वतःचे ओठ तुझ्याविरुद्ध साक्ष देतात+

१० आमच्यामध्ये पिकलेल्या केसांचे आणि वयस्क लोक आहेत;+

ते तुझ्या वडिलांपेक्षाही वयाने मोठे आहेत.

११ देवाने दिलेलं सांत्वन;

आणि प्रेमाने बोललेले शब्द तुझ्यासाठी पुरेसे नाहीत का?

१३ तू देवाचा विरोध करतोस

म्हणून तू आपल्या तोंडून असे शब्द काढतोस.

१५ बघ, देवाला तर आपल्या स्वर्गदूतांवरही* भरवसा नाही,

त्याच्या नजरेत आकाशही शुद्ध नाही.+

मी जे पाहिलं आहे, ते तुला सांगतो,

१८ बुद्धिमान माणसांनी ते आपल्या वाडवडिलांकडून ऐकलंय,+

त्यांनी त्या गोष्टी लपवून ठेवल्या नाहीत.

१९ त्यांचा देश फक्‍त त्यांनाच देण्यात आला होता,

आणि त्यांच्यामध्ये कोणीही परका माणूस गेला नव्हता.

२० दुष्ट, निर्दयी माणसाला आयुष्यभर यातना होत राहतात,

त्याच्या आयुष्याची सगळी वर्षं संकटांनी भरलेली असतात.

२१ भयानक आवाज त्याच्या कानात घुमत राहतात;+

आणि शांतीच्या काळात त्याच्यावर दरोडेखोर हल्ला करतात.

२२ अंधारापासून सुटण्याची त्याला आशा वाटत नाही;+

त्याला तलवारीसाठी राखून ठेवलेलं असतं.

२३ ‘अन्‍न* कुठे मिळेल?’ असं विचारत तो वणवण फिरतो,

अंधाराचा दिवस जवळ आहे, हे त्याला चांगलं माहीत असतं.

२४ दुःख आणि चिंता त्याला सतावत राहतात;

हल्ला करायला सज्ज झालेल्या राजासारख्या, त्या त्याच्यावर मात करतात.

२५ कारण तो खुद्द देवाच्या विरोधात हात उगारतो;

तो सर्वशक्‍तिमान देवाशी लढण्याचं धाडस करतो.

२६ आपली जाडजूड, मजबूत ढाल घेऊन,

तो हट्टीपणे देवावर धावून जातो.

२७ त्याचं तोंड चरबीमुळे फुगलं आहे,

त्याच्या कमरेवर चरबी चढली आहे;

२८ नाश होण्याच्या मार्गावर असलेल्या शहरांमध्ये,

ओसाड पडतील अशा घरांमध्ये तो राहतो,

तिथे फक्‍त दगडांचे ढिगारे उरतील.

२९ तो श्रीमंत होणार नाही, त्याची मालमत्ता वाढणार नाही;

त्याची संपत्ती देशात पसरणार नाही.

३० अंधारापासून त्याची सुटका नाही;

एका ज्वालेने त्याची फांदी* होरपळून जाईल,

देवाच्या* तोंडून निघालेल्या फुंकराने त्याचा अंत होईल.+

३१ निरुपयोगी गोष्टींवर भरवसा ठेवून त्याने स्वतःला फसवू नये,

कारण बदल्यात त्याला निरुपयोगी गोष्टीच मिळतील.

३२ त्याचा दिवस येण्याआधी हे घडेल,

त्याच्या फांद्या कधीच फोफावणार नाहीत.+

३३ द्राक्षवेलासारखी त्याची कच्ची द्राक्षं गळून पडतील,

जैतुनाच्या झाडासारखा त्याचा मोहर झडून जाईल.

३४ कारण दुष्टांचा* समुदाय निष्फळ असतो,+

लाचखोरांचे तंबू आगीत जळून जातील.

३५ त्यांना विपत्तीचा गर्भ राहतो आणि ते वाईट गोष्टींना जन्म देतात,

त्यांच्या पोटी फसवणूक जन्माला येते.”

तुम्ही माझ्या जागी असता,

तर मीही डोकं हलवून,+

तुमच्याविरुद्ध लांबलचक भाषणं देऊ शकलो असतो.

 ५ पण नाही, त्याऐवजी मी माझ्या शब्दांनी तुम्हाला धीर दिला असता,

म्हणजे माझ्या ओठांच्या सांत्वनाने तुमचं दुःख हलकं झालं असतं.+

 ६ मी बोललो, तरी माझा त्रास कमी होत नाही,+

आणि मी बोलायचा थांबलो, तरी माझ्या वेदना कुठे कमी होतात?

 ७ आता तर त्याने मला अगदी हैराण करून सोडलंय;+

त्याने माझं घरदार* उद्ध्‌वस्त केलंय.

 ८ तू मला ताब्यात घेतलं आहेस; माझी अवस्थाच साक्ष देते,

माझं अशक्‍त शरीर माझ्याविरुद्ध साक्ष देतं.

 ९ त्याच्या क्रोधामुळे माझ्या चिंधड्या झाल्या आहेत;

त्याच्या मनात माझ्याबद्दल वैर आहे.+

११ देव मला पोरांच्या हाती देतो,

तो मला दुष्टांच्या ताब्यात देतो.+

१२ मी सुखात होतो, पण त्याने माझा चुराडा केला;+

त्याने माझं मानगूट धरून मला चिरडून टाकलं;

त्याने मला निशाण बनवलंय.

तो दयामाया न दाखवता माझ्या शरीरात खोलवर घाव करतो;+

तो माझं पित्त जमिनीवर ओततो.

१४ जागोजागी पडलेल्या भिंतीसारखी त्याने माझी अवस्था केली आहे;

तो योद्ध्यासारखा माझ्यावर धावून येतो.

१५ मी गोणपाट शिवून माझं अंग झाकलं आहे,+

मी माझा सन्मान* धुळीत गाडला आहे.+

१६ रडून रडून माझं तोंड लाल झालं आहे,+

माझ्या पापण्यांवर अंधाराची छाया* पडली आहे;

१७ खरंतर, मी कधीच कोणाचं काही नुकसान केलं नाही,

आणि माझी प्रार्थना शुद्ध आहे.

१९ या क्षणी माझा साक्षीदार;

माझ्या बाजूने साक्ष देणारा स्वर्गात आहे.

२० माझे साथीदार माझी थट्टा करतात,+

पण माझे डोळे देवासमोर अश्रू गाळतात.*+

२१ दोन माणसांत न्याय केला जातो,

तसा कोणीतरी माझ्यात आणि देवात न्याय करावा.+

२२ कारण आता थोडीच वर्षं उरली आहेत,

मग मी निघून जाईन आणि कधीही परत येणार नाही.+

१७ माझी शक्‍ती नाहीशी झाली आहे, माझे दिवस संपले आहेत;

कबर माझी वाट पाहत आहे.+

 ४ तू त्यांच्या हृदयापासून समंजसपणा लपवून ठेवला आहेस;+

म्हणून तू त्यांना वरचढ होऊ देत नाहीस.

 ५ असे लोक आपली संपत्ती मित्रांमध्ये वाटत फिरतात,

पण त्यांच्या मुलांची नजर अंधूक होते.

 ६ त्याने मला लोकांमध्ये थट्टेचा विषय* बनवलंय,+

म्हणून ते लोक माझ्या तोंडावर थुंकतात.+

 ७ चिंतेमुळे माझे डोळे कमजोर झाले आहेत,+

माझं शरीर हाडांचा सापळा झालंय.

 ८ हे पाहून प्रामाणिक लोकांना आश्‍चर्य वाटतं,

निर्दोष माणसाला दुष्टामुळे* राग येतो.

 ९ नीतिमान आपल्या मार्गाला धरून राहतो,+

ज्याचे हात निर्दोष आहेत, तो ताकदवान होत जातो.+

१० तुम्ही सगळे या आणि तुमचा वादविवाद पुन्हा सुरू करा,

मला तर तुमच्यापैकी कोणीही बुद्धिमान वाटत नाही.+

११ माझे दिवस संपले आहेत;+

माझ्या योजना, मनातल्या इच्छा धुळीला मिळाल्या आहेत.+

१२ ‘काळोख आहे तर लवकरच दिवस उजाडेल,’ असं म्हणून,

ते रात्रीला दिवस म्हणत राहतात.

१३ मी आणखी थोडा वेळ थांबलो, तर कबर* माझं घर होईल;+

मी माझा बिछाना अंधारात पसरीन.+

१६ ती* खाली, कबरेच्या* फाटकांपलीकडे जाईल

मीही तिच्यासोबत धुळीला मिळेन.”+

 ३ आम्हाला जनावरांसारखं;+

मूर्ख* माणसांसारखं का समजता?

 ४ तुम्ही जरी रागाने स्वतःचे तुकडेतुकडे केले,

तरी तुमच्यासाठी पृथ्वी ओसाड पडेल का?

 ५ दुष्ट माणसाचा प्रकाश विझून जाईल,

त्याच्या ज्वालेचं तेज नाहीसं होईल.+

 ६ त्याच्या तंबूतला प्रकाश अंधूक होईल,

त्याचा दिवा विझून जाईल.

 ७ त्याला भरभर पावलं टाकता येणार नाहीत,

तो स्वतःच्याच योजनांमुळे अडखळून पडेल.+

 ८ कारण त्याची पावलं त्याला जाळ्याकडे नेतील,

आणि चालता-चालता त्याचा पाय अडकेल.

 ९ त्याची टाच सापळ्यात अडकेल;

आणि तो पाशात पकडला जाईल.+

१० त्याच्यासाठी जमिनीवर दोरी लपवलेली असते;

त्याच्या वाटेवर सापळा रचून ठेवलेला असतो.

११ भय त्याला सर्व बाजूंनी घेरतं;+

भीती त्याचा पाठलाग करते.

१२ त्याची ताकद नाहीशी होते,

संकटामुळे+ त्याचे पाय लटपटतात.*

१३ त्याची त्वचा सडून जाते;

त्याच्या हातापायांना अतिशय भयानक रोग* जडतो.

१४ त्याला त्याच्या सुरक्षित तंबूमधून बाहेर काढून,+

भयांच्या राजाकडे* नेलं जातं.

१५ त्याच्या तंबूत परके लोक* राहतील;

त्याच्या घरावर गंधक विखरला जाईल.+

१६ त्याची मुळं सुकून जातील,

त्याच्या फांद्या कोमेजून जातील.

१७ पृथ्वीवर त्याची आठवण राहणार नाही,

कोणालाही त्याचं नाव लक्षात राहणार नाही.*

१८ त्याला उजेडातून अंधारात हाकलून दिलं जाईल

सुपीक देशातून त्याला घालवून दिलं जाईल.

१९ त्याला मुलंबाळं किंवा वंशज नसतील,

त्याच्या देशात* त्याचा कोणीही वारस उरणार नाही.

२० त्याच्या संकटाच्या दिवशी पश्‍चिमेकडचे लोक सुन्‍न होतील

आणि पूर्वेकडचे लोक भीतीने थरथर कापतील.

२१ देवाला न ओळखणाऱ्‍या माणसाच्या ठिकाणाची

आणि दुष्टाच्या तंबूंची हीच दशा होईल.”

 ४ मी जर खरोखर चूक केली असेल,

तर मी शिक्षा भोगायला तयार आहे.

 ५ जर तुम्ही स्वतःला माझ्यापेक्षा श्रेष्ठ समजत असाल;

माझा झालेला अपमान योग्यच आहे, असा दावा करत असाल,

 ६ तर लक्षात ठेवा, देवानेच मला फसवलंय,

त्यानेच मला त्याच्या जाळ्यात पकडलंय.

 ७ ‘अन्याय! अन्याय!’ असं ओरडूनही कोणी ऐकत नाही;+

मी मदतीसाठी हाक मारत राहतो, पण मला न्याय मिळत नाही.+

 ८ त्याने माझा मार्ग भिंतीने अडवलाय, मला पुढे जाता येत नाही;

माझ्या मार्गांवर त्याने काळोख पसरवलाय.+

 ९ त्याने माझं वैभव हिरावून घेतलंय,

माझ्या डोक्यावरचा मुकुट त्याने काढून घेतलाय.

१० मी कोलमडून पडेपर्यंत, तो चारही बाजूंनी माझ्यावर घाव घालतो;

तो माझी आशा एखाद्या झाडासारखी उपटून टाकतो.

११ त्याचा क्रोध माझ्यावर भडकतो,

तो मला आपला शत्रू समजतो.+

१२ त्याचं सगळं सैन्य येऊन मला वेढा घालतं;

ते माझ्या तंबूभोवती छावणी करतात.

१३ माझ्या भावांनासुद्धा त्याने माझ्यापासून दूर केलंय,

मला ओळखणाऱ्‍यांनी माझ्याकडे पाठ फिरवली आहे.+

१५ घरातले पाहुणे+ आणि माझ्या दासी मला परकं समजतात;

त्यांच्या दृष्टीने मी परदेशी आहे.

१७ माझ्या बायकोला माझ्या श्‍वासाचीही किळस येते,+

माझ्या भावांना मी दुर्गंधीसारखा झालोय!

१८ लहान मुलंही मला तुच्छ समजतात,

मी उठलो, की ते माझी टिंगल करतात.

२० माझी हाडं दिसू लागली आहेत,+

मी मृत्यूच्या तावडीतून अगदी थोडक्यात वाचलोय.

२१ दया करा माझ्या मित्रांनो, माझ्यावर दया करा,

कारण देवाच्या हाताने मला तडाखा दिलाय.+

२३ जर माझे शब्द लिहून ठेवण्यात आले असते;

पुस्तकात नोंदवून ठेवण्यात आले असते, तर किती बरं झालं असतं!

२४ लोखंडाच्या लेखणीने कोरून आणि शिसं ओतून,

ते दगडावर कायमचे लिहिण्यात आले असते, तर किती बरं झालं असतं!

२५ कारण मला सोडवणारा*+ जिवंत आहे, हे मला माहीत आहे;

तो नंतर येईल आणि पृथ्वीवर* उभा राहील.

२६ माझ्या त्वचेचा असा नाश झाल्यावरही

मी जिवंतपणी देवाला पाहीन.

२७ मी स्वतः त्याला पाहीन;

इतरांच्या नाही, तर स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहीन.+

२९ पण तलवारीचा धाक असू द्या,+

कारण अपराधांसाठी तलवारीने शिक्षा मिळते;

सर्वांवर एक न्यायाधीश आहे,+ हे लक्षात ठेवा.”

 २ “माझं मन खूप अस्वस्थ झालंय;

बेचैन करणाऱ्‍या विचारांमुळे आता मला उत्तर दिल्याशिवाय राहवत नाही.

 ३ तू माझं ताडन करून माझा अपमान केला आहेस,

आता माझी समजशक्‍ती मला उत्तर द्यायला भाग पाडत आहे.

 ४ तुला तर हे आधीपासून माहीतच असेल,

कारण पृथ्वीवर माणसाला* निर्माण करण्यात आल्यापासून असंच घडत आलंय.+

 ५ दुष्टाचा जल्लोष फार काळ टिकत नाही;

दुर्जनाचा* आनंद क्षणापुरता असतो.+

 ६ त्याचा अंहकार जरी आकाशाला भिडला,

आणि त्याचं डोकं जरी आभाळापर्यंत पोहोचलं,

 ७ तरी स्वतःच्या विष्ठेसारखा* त्याचा कायमचा नाश होईल;

त्याच्या ओळखीचे लोक, ‘तो कुठे गेला?’ असं विचारतील.

 ८ पण तो त्यांना सापडणार नाही, कारण तो स्वप्नासारखा विरून जाईल,

रात्रीच्या दृष्टान्तासारखा तो नाहीसा होईल.

 ९ जे त्याला पाहायचे, त्यांना तो पुन्हा दिसणार नाही,

आणि त्याच्या वस्तीत तो सापडणार नाही.+

१० त्याची मुलं गरिबांच्या हातापाया पडतील,

इतरांकडून बळकावलेली संपत्ती तो आपल्या हातांनी परत करेल.+

११ त्याच्या अंगात* तारुण्याचा उत्साह सळसळत होता,

पण तो* त्याच्यासोबत मातीला मिळेल.

१२ जर त्याला दुष्टपणा गोड लागला,

आणि त्याने तो जिभेखाली दाबून ठेवला,

१३ जर थुंकून टाकण्याऐवजी तो त्याला चघळत राहिला,

आणि त्याने तो तोंडातच धरून ठेवला,

१४ तर त्याचं अन्‍न पोटात गेल्यावर आंबून जाईल;

ते त्याच्या शरीरात नागाच्या विषासारखं* होईल.

१५ त्याने धनसंपत्ती गिळून टाकली आहे, पण त्याला ती ओकावी लागेल;

देव ती त्याच्या पोटातून बाहेर काढेल.

१६ तो नागांचं विष चोखेल;

विषारी सापाच्या दंशाने* त्याचा जीव जाईल.

१७ पाण्याचे झरे त्याला कधीही दिसणार नाहीत,

मधाच्या आणि लोण्याच्या नद्या तो पाहू शकणार नाही.

१८ आपल्या मालमत्तेचा उपभोग घेण्याआधीच* त्याला ती परत करावी लागेल;

व्यापारातून मिळवलेल्या संपत्तीचा तो आनंद घेऊ शकणार नाही.+

१९ कारण गोरगरिबांवर अत्याचार करून त्याने त्यांना निराधार सोडलंय;

दुसऱ्‍याने बांधलेलं घर त्याने बळकावलंय.

२० पण त्याच्या मनाला जराही शांती मिळणार नाही;

त्याची संपत्ती त्याला वाचवू शकणार नाही.

२१ हिसकावून घेण्यासारखं काहीच न उरल्यामुळे,

त्याची श्रीमंती टिकणार नाही.

२२ भरभराटीच्या काळात त्याला चिंता सतावू लागतील;

सर्व प्रकारची संकटं त्याच्यावर येतील.

२३ तो आपलं पोट भरत असताना,

देव* त्याच्यावर क्रोधाचा वर्षाव करेल,

त्याचा क्रोध त्याच्या आतड्यांपर्यंत जाईल.

२४ जेव्हा तो लोखंडाच्या शस्त्रांपासून पळेल,

तेव्हा तांब्याच्या धनुष्यातून निघालेले बाण त्याला जखमी करतील.

२५ तो आपल्या पाठीत खुपसलेला बाण;

आपल्या पित्ताशयात घुसलेला चकाकता बाण ओढून काढेल,

भीतीने त्याचा थरकाप उडेल.+

२६ त्याची सगळी संपत्ती अंधारात गडप होईल;

कोणी वारा घातला नसतानाही, आग भडकून त्याला भस्म करेल.

२७ आकाश त्याचा अपराध उघड करेल;

पृथ्वी त्याच्याविरुद्ध उठेल.

२८ त्याचं घर पुरात वाहून जाईल;

देवाच्या* क्रोधाच्या दिवशी महापूर येईल.

२९ दुष्टाला देवाकडून मिळणारा वाटा

आणि देवाने त्याच्या नावावर केलेला वारसा हाच आहे.”

 २ “मी बोलतोय ते लक्ष देऊन ऐका;

इतकं केलंत तरी माझं सांत्वन होईल.

 ३ धीर धरा आणि माझं ऐकून घ्या;

मग माझी वाटेल तेवढी चेष्टा करा.+

 ५ चकित होऊन माझ्याकडे बघा

आणि आपल्या तोंडावर आपला हात ठेवा.

 ६ आठवण आली, की मी बेचैन होतो,

माझ्या सगळ्या अंगाचा थरकाप उडतो.

 ९ त्यांची घरं सुरक्षित असतात, त्यांना कसलीही भीती नसते,+

देव त्यांना शिक्षा करत नाही.

१० त्यांचे बैल निष्फळ होत नाहीत;

त्यांच्या गायींचे गर्भपात होत नाहीत, त्या वासरांना जन्म देतात.

१२ ते डफ आणि वीणा* घेऊन गातात

आणि बासरीच्या सुरांनी त्यांना आनंद होतो.+

१३ ते समाधानाने आयुष्य घालवतात

आणि शांतीने* कबरेत* जातात.

१७ दुष्टांचा दिवा विझून गेला;+

त्यांच्यावर संकट कोसळलं;

किंवा देवाने आपल्या रागात त्यांचा नाश केला, असं किती वेळा होतं?

१८ वाऱ्‍याने उडणाऱ्‍या गवताच्या काडीसारखी,

सोसाट्याच्या वाऱ्‍यासोबत उडून जाणाऱ्‍या भुशासारखी, कधी त्यांची दशा होते का?

२० त्याने आपल्या डोळ्यांनी आपला नाश पाहावा,

आणि सर्वशक्‍तिमान देवाच्या क्रोधाचा घोट त्याने स्वतः प्यावा.+

२१ कारण त्याच्या आयुष्यातले महिने जरी कमी करण्यात आले,+

तरी आपल्यानंतर आपल्या घरादाराचं काय होईल, याची त्याला काय पर्वा?

२३ एखादा माणूस धडधाकट असताना;

अगदी सुखासमाधानात असताना त्याचा मृत्यू होतो;+

२४ त्याच्या मांड्या भरदार असतात

आणि त्याची हाडं मजबूत असतात.

२५ पण दुसरा एखादा कोणत्याही चांगल्या गोष्टींचा आनंद न घेता,

दुःखी आयुष्य जगून मरतो.

२६ ते दोघंही मातीला मिळतात,+

आणि दोघांनाही किडे खाऊन टाकतात.+

२७ तुम्ही काय विचार करत आहात,

आणि मला त्रास देण्यासाठी* कोणत्या योजना करत आहात,+

हे मला चांगलं माहीत आहे.

३० म्हणजे तुम्हाला कळेल, की संकटाच्या दिवशी दुष्ट माणूस सुखरूप बचावतो,

आणि क्रोधाच्या दिवशी त्याची सुटका होते.

३२ त्याला दफनभूमीकडे नेलं जाईल,

तेव्हा त्याच्या कबरेवर पहारा ठेवला जाईल.

त्याच्या आधी जसे असंख्य लोक कबरेत गेले,

तशीच त्याच्या नंतरही सर्व माणसं जातील.*+

 ४ तो काय तुझी श्रद्धा पाहून

तुला न्यायालयात नेईल आणि शिक्षा देईल?

 ५ तुझ्या मोठ्या दुष्टपणामुळे;

आणि तुझ्या भरमसाट अपराधांमुळेच तो असं करत नाही का?+

 ६ तू अन्यायाने आपल्या भावांकडून त्यांच्या वस्तू तारण म्हणून घेतोस,

आणि लोकांकडून त्यांची वस्त्रं हिसकावून, त्यांना उघडं सोडून देतोस.*+

 ७ थकलेल्या माणसाला तू घोटभर पाणी देत नाहीस,

भुकेल्या माणसाला तू खायला भाकर देत नाहीस.+

 ८ ताकदवान असल्यामुळे तू खूप जमीन बळकावलीस,+

तिच्यावर फक्‍त तुझ्या मर्जीतले लोक राहतात.

 ९ पण तू विधवांना रिकाम्या हाती पाठवलंस,

आणि अनाथ मुलांना* चिरडलंस.

आणि भीती अचानक तुझ्यावर झडप घालते;

११ म्हणूनच तुला भयानक अंधारामुळे काही दिसत नाही,

आणि तू महापुरात बुडत आहेस.

१४ जेव्हा तो आकाशाच्या घुमटावर* चालतो,

तेव्हा मेघांच्या पडद्यामुळे त्याला काहीच दिसत नाही.’

१५ पूर्वीच्या काळात दुष्ट ज्या मार्गावर चालले,

त्याच मार्गावर तूही चालणार का?

१६ त्यांना त्यांच्या वेळेआधीच हिरावून घेण्यात आलं,*

त्यांचा पाया पुराने* वाहून गेला.+

१९ नीतिमान लोक हे पाहून आनंद करतील,

आणि निर्दोष त्यांची थट्टा करत म्हणतील:

२० ‘आमच्या विरोधकांचा नाश झालाय,

त्यांचं जे काही उरलं असेल, ते आगीत भस्म होईल.’

२१ देवाला जाणून घे, म्हणजे तू शांतीने राहशील;

आणि चांगल्या गोष्टी तुझ्या वाट्याला येतील.

२२ त्याच्या तोंडून निघालेल्या नियमांचं पालन कर,

त्याचे शब्द तुझ्या हृदयात साठवून ठेव.+

जर तू आपल्या तंबूमधून अनीती काढून टाकलीस,

२४ जर तू आपलं सोनं धुळीत फेकून दिलंस;

आणि ओफीरचं* सोनं+ दरीत टाकून दिलंस,

२५ तर सर्वशक्‍तिमान देव तुझ्यासाठी सोन्यासारखा;

आणि सर्वात मौल्यवान चांदीसारखा होईल.

२६ मग सर्वशक्‍तिमान देवामुळे तू आनंदी होशील,

आणि मान वर करून देवाकडे बघू शकशील.

२७ तू याचना करशील आणि तो तुझं ऐकेल;

त्याला केलेले नवस तू फेडशील.

२८ तू जे काही हाती घेशील ते यशस्वी होईल,

तुझा मार्ग उजळून जाईल.

२९ जर तू उद्धटपणे बोललास, तर तुझा अपमान होईल,

पण तो नम्र लोकांना वाचवेल.

३० तो निर्दोष लोकांना सोडवतो;

जर तुझे हात शुद्ध असतील, तर तुझी नक्कीच सुटका होईल.”

 २ “उसासे टाकून मी गळून गेलोय,

पण आजही मी गप्प बसणार नाही, मी तक्रार करत राहीन.+

 ४ मी त्याच्यासमोर माझी बाजू मांडली असती,

आणि बरेच तर्क* केले असते.

 ५ मग तो काय उत्तर देतो, हे मला कळलं असतं;

त्याने सांगितलेल्या गोष्टी मी लक्ष देऊन ऐकल्या असत्या.

 ७ मग त्याच्यासमोर प्रामाणिक माणूस आपला वाद सोडवू शकला असता,

आणि माझ्या न्यायाधीशाने मला कायमचं निर्दोष ठरवलं असतं.

 ८ पण मी पूर्वेकडे गेलो, तर तो तिथे नसतो,

आणि मी पश्‍चिमेला गेलो, तरी तो मला सापडत नाही;

 ९ तो उत्तरेकडे आपलं काम करत असला, तर मी त्याला पाहू शकत नाही;

आणि तो दक्षिणेकडे वळला, तरी तो मला दिसत नाही.

११ मी नेहमी त्याच्या पावलावर पाऊल ठेवून चाललो;

मी कधीही उजवीडावीकडे वळलो नाही.+

१४ माझ्या बाबतीत त्याने जे काही ठरवलंय,* ते तो नक्कीच करेल;

अशा बऱ्‍याच गोष्टी त्याने ठरवल्या आहेत.

१५ म्हणून मला त्याची भीती वाटते;

मी जितका त्याच्याबद्दल विचार करतो, तितकंच माझं भय वाढत जातं.

१६ सर्वशक्‍तिमान देवाने मला भयभीत केलंय,

माझ्या काळजाचं पाणी पाणी झालंय!

१७ अंधाराने मला घेरलंय आणि काळोखाने मला झाकून टाकलंय,

पण तरी मी शांत राहणार नाही.

 २ लोक सीमेचे दगड हलवतात;+

आपल्या कुरणासाठी ते दुसऱ्‍यांची मेंढरं चोरतात.

 ३ ते अनाथ मुलांचं* गाढव पळवून नेतात;

ते विधवेचा बैल तारण म्हणून जप्त करतात.*+

 ४ ते गरिबांना मार्गावरून बाजूला करतात;

दीनदुबळ्यांना त्यांच्यापासून लपावं लागतं.+

 ५ गोरगरीब जंगलातल्या रानगाढवांसारखे+ अन्‍न शोधत फिरतात;

मुलाबाळांसाठी अन्‍न शोधत ते वाळवंटात भटकतात.

 ६ त्यांना दुसऱ्‍यांच्या शेतात कापणी करावी लागते*

आणि ते दुष्टांच्या मळ्यात उरलेली द्राक्षं गोळा करतात.

 ८ पर्वतावरून येणाऱ्‍या पावसाने ते ओलेचिंब होतात;

आसरा नसल्यामुळे ते खडकांना बिलगून बसतात.

 ९ दुष्ट लोक वडील नसलेल्या मुलाला* आईच्या छातीपासून ओढून नेतात;+

गोरगरिबांचे कपडे ते कर्जासाठी तारण म्हणून घेतात.+

१० त्यामुळे गोरगरिबांना उघडंच फिरावं लागतं;

ते धान्याच्या पेंढ्या वाहून नेतात, पण स्वतः उपाशीच राहतात.

१२ शहरातून मरायला टेकलेल्यांचं कण्हणं ऐकू येतं;

जखमी झालेले मदतीसाठी आक्रोश करतात,+

पण देवाला याची काहीच पर्वा नाही.*

१३ दुष्ट प्रकाशाविरुद्ध बंड करतात;+

त्यांना त्याचे मार्ग माहीत नाहीत,

आणि ते त्याच्या मार्गांवर चालत नाहीत.

१४ खुनी पहाटेच उठतो;

तो दीनदुबळ्यांची, गरिबांची कत्तल करतो,+

आणि रात्री चोरी करतो.

१५ व्यभिचारी माणूस संध्याकाळची वाट पाहतो,+

‘मला कोणी पाहणार नाही,’ असं म्हणून,+

तो आपलं तोंड झाकून घेतो.

१७ सकाळ त्यांना गडद अंधारासारखी वाटते;

भयाण काळोख त्यांना ओळखीचा वाटतो.

१९ उष्णतेमुळे आणि दुष्काळामुळे जसं बर्फाचं पाणी नाहीसं होतं,

तसे पाप करणारे कबरेत* नाहीसे होतात.+

२१ तो वांझ स्त्रीवर अन्याय करतो,

आणि विधवेवर अत्याचार करतो.

२२ देव* आपल्या ताकदीने शक्‍तिशाली लोकांचा नाश करेल;

त्यांची भरभराट झाली, तरी त्यांना आपल्या जीवाचा भरवसा नसेल.

२३ देव* त्यांना निश्‍चिंत आणि निर्धास्त राहू देतो,+

पण त्यांच्या सगळ्या कृत्यांवर* त्याची नजर असते.+

त्यांना खाली ओढलं जातं;+

आणि कणसांप्रमाणे कापून, इतरांप्रमाणेच गोळा केलं जातं.

 २ “राज्य देवाचं आहे, तो शक्‍तिशाली आणि भीतिदायक आहे;

तोच स्वर्गात* शांती स्थापन करतो.

 ५ त्याच्या दृष्टीने तर चंद्रालाही तेज नाही

आणि त्याला तारेही अशुद्ध वाटतात.

 ६ मग किड्यासारख्या माणसाबद्दल;

कीटकासारख्या मानवाबद्दल काय बोलायचं!”

 ५ मेलेले थरथर कापतात;

ते समुद्र आणि त्यातल्या जीवांपेक्षाही खोलवर आहेत.

 ६ कबर* देवापुढे* उघडी आहे,+

आणि विनाशाचं ठिकाण त्याच्यापासून लपलेलं नाही.

 ७ तो मोकळ्या अंतराळावर* उत्तरेकडचं आकाश* पसरतो,+

त्याने पृथ्वीला निराधार टांगलंय.

 ८ तो पाण्याला ढगांमध्ये गुंडाळून ठेवतो,+

तरी या भाराने ढग फुटत नाहीत.

 ९ तो आपल्या राजासनावर ढग पसरून,

ते दृष्टिआड करतो.+

१० तो आकाश आणि समुद्र यांच्यामध्ये क्षितिजाची* रेघ ओढतो;+

प्रकाश आणि अंधार यांच्यात तो सीमा आखतो.

११ आकाशाचे स्तंभ थरथर कापतात,

त्याने आवाज चढवताच ते हादरून जातात.

१२ तो आपल्या सामर्थ्याने समुद्रात खळबळ माजवतो,+

आपल्या समजशक्‍तीने समुद्रातल्या महाकाय प्राण्याचे* तुकडेतुकडे करतो.+

१३ तो आपल्या श्‍वासाने* आकाश मोकळं करतो;

आपल्या हाताने चपळ* सापाला मारून टाकतो.

१४ पाहा! ही तर त्याच्या कार्यांची फक्‍त किनार आहे;+

त्याच्या सामर्थ्याची फक्‍त एक पुसटशी चाहूल आपल्याला ऐकू येते!

 २ “मला न्याय नाकारणाऱ्‍या जिवंत देवाची शपथ,+

मला* दुःख देणाऱ्‍या सर्वशक्‍तिमान देवाची शपथ,+

 ३ जोपर्यंत माझ्यात श्‍वास आहे

आणि देवाने घातलेला श्‍वास माझ्या नाकपुड्यांत आहे,+

 ४ तोपर्यंत माझ्या ओठांवर वाईट बोल येणार नाहीत;

आणि माझी जीभ खोटं बोलणार नाही.

 ६ मी नेहमी नीतीने चालीन, मी नीती सोडणार नाही;+

मी जिवंत असेपर्यंत, माझं मन मला दोषी ठरवणार नाही.*

 ७ माझ्या शत्रूची स्थिती दुष्टासारखी,

आणि माझ्यावर हल्ला करणाऱ्‍याची स्थिती, अनीतीने वागणाऱ्‍यांसारखी होऊ दे!

 ८ दुष्टाचा* नाश होतो आणि देव त्याच्या जीवनाचा* अंत करतो,

तेव्हा त्या दुष्टासाठी कोणती आशा उरते?+

 ९ त्याच्यावर संकट येईल,

तेव्हा देव त्याचा आक्रोश ऐकेल का?+

११ देवाच्या सामर्थ्याबद्दल* मी तुम्हाला शिकवीन;

सर्वशक्‍तिमान देवाबद्दल कोणतीही गोष्ट मी लपवून ठेवणार नाही.

१२ जर तुम्ही सगळ्यांनी दृष्टान्त पाहिले आहेत,

तर मग तुमची भाषणं इतकी अर्थहीन का वाटतात?

१३ दुष्टाला देवाकडून हाच वाटा मिळेल,+

अत्याचार करणाऱ्‍यांना सर्वशक्‍तिमान देवाकडून हाच वारसा मिळेल.

१४ त्याला खूप मुलं झाली, तर ती तलवारीने मरतील,+

त्याच्या वंशजांना खायला पुरेसं अन्‍न मिळणार नाही.

१५ त्याच्यामागे जे उरतील त्यांना महामारीमुळे पुरलं जाईल,

त्यांच्या विधवा त्यांच्यासाठी अश्रू गाळणार नाहीत.

१६ त्याने जरी धुळीसारखी चांदीची रास रचली

आणि मातीच्या ढिगाऱ्‍याप्रमाणे उत्तम वस्त्रं साठवून ठेवली,

१७ तरी त्याने जमवलेली ती वस्त्रं,

नीतिमान माणूस घालेल,+

आणि निर्दोष माणसं त्याची चांदी आपसात वाटून घेतील.

१९ तो झोपताना श्रीमंत असेल, पण त्याच्या हाती काहीच लागणार नाही;

तो डोळे उघडेल, तेव्हा त्याच्याजवळ काहीच नसेल.

२० संकटं त्याला पुरासारखी गाठतील;

रात्री त्याला वादळ उडवून नेईल.+

२१ पूर्वेकडचा वारा त्याला उचलून नेईल आणि तो नाहीसा होईल;

तो वारा त्याला त्याच्या ठिकाणाहून वाहून नेईल.+

२२ त्या जोरदार वाऱ्‍यापासून वाचण्याचा तो खूप प्रयत्न करेल,+

पण वारा दयामाया न दाखवता त्याला झोडपून काढेल.+

२८ चांदी खणून काढण्याचं ठिकाण असतं

आणि जिथे सोनं सापडतं अशीही जागा असते;

 २ लोखंड जमिनीतून काढलं जातं,

आणि खडक वितळवून तांबं काढलं* जातं.+

 ३ माणूस अंधारावर मात करतो;

काळोखात आणि घोर अंधारात

तो मौल्यवान धातू* शोधत अगदी टोकापर्यंत जातो.

 ४ लोकवस्तीपासून दूर तो जमिनीत खाण खणतो;

लोकांची ये-जा नसलेल्या ओसाड भागांत,

माणसं जमिनीत उतरून लोंबकळत असतात.

 ५ पृथ्वीवर अन्‍न उगवतं,

पण खाली जणू अग्नीने पृथ्वीची उलथापालथ होत असते.*

 ६ तिथे दगडांत नीलमणी सापडतात,

आणि धुळीच्या कणांत सोनं असतं.

 ७ शिकारी पक्ष्यांना तिथला मार्ग माहीत नाही;

काळ्या घारीच्या डोळ्याला ती वाट दिसत नाही.

 ८ कोणताही हिंस्र प्राणी तिथे पाऊल ठेवत नाही;

तरुण सिंह कधी तिथे शिकार शोधत फिरत नाही.

 ९ माणूस हाताने कठीण खडक* फोडतो;

तो पर्वतांचा पाया उलथून टाकतो.

१० तो पाषाणातून* पाण्याचे पाट*+ काढतो;

कोणतीच मौल्यवान वस्तू त्याच्या नजरेतून सुटत नाही.

११ तो नदीच्या उगमातून येणारं पाणी अडवतो

आणि जे गुप्त होतं, ते उजेडात आणतो.

१३ माणसांना तिची किंमत कळत नाही,+

आणि जिवंतांच्या देशात ती पाहायला मिळत नाही.

१५ ती शुद्ध सोन्याने विकत घेता येत नाही;

चांदीच्या मोबदल्यातही मिळत नाही.+

१६ ओफीरचं* सोनं+ किंवा दुर्मिळ गोमेद आणि नीलमणी देऊन

ती विकत घेता येत नाही.

१७ सोन्याशी किंवा काचेशी तिची तुलना होऊ शकत नाही,

उत्कृष्ट* सोन्याचं पात्र देऊन ती घेता येत नाही.+

१८ पोवळ्याचं आणि स्फटिकाचं तर नावही काढायला नको,+

कारण बुद्धीचं मोल मोत्यांपेक्षाही जास्त आहे.

१९ कूशचं पुष्कराज+ रत्नही तिच्या तोडीचं नाही;

शुद्ध सोन्यानेही ती विकत घेता येत नाही.

२१ प्रत्येक सजीव प्राण्यापासून ती लपलेली आहे+

आणि आकाशातल्या पक्ष्यांपासून ती गुप्त आहे.

२२ विनाश आणि मृत्यू म्हणतात,

‘आम्ही तर तिच्याबद्दल फक्‍त ऐकलंय.’

२३ तिला शोधायचा मार्ग देवालाच माहीत आहे;

ती कुठे राहते हे फक्‍त तोच सांगू शकतो,+

२४ कारण त्याची नजर पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्‍यांपर्यंत जाते,

आकाशाखालचं सर्वकाही त्याला दिसतं.+

२५ जेव्हा त्याने वाऱ्‍याचा जोर* ठरवला+

आणि पाण्याचं मोजमाप केलं;+

२६ जेव्हा त्याने पावसासाठी नियम घालून दिला+

आणि गरजणाऱ्‍या ढगाला मार्ग आखून दिला,+

२७ तेव्हा त्याने बुद्धीला पाहून, तिचं वर्णन केलं;

तिचा पाया रचून तिला पारखलं.

‘पाहा! यहोवाची भीती बाळगणं म्हणजेच बुद्धी;+

आणि वाइटापासून दूर राहणं म्हणजेच समजशक्‍ती.’”+

तेव्हा देव माझा सांभाळ करत होता,

 ३ त्याचा दिवा माझ्या डोक्यावर चमकायचा,

आणि त्याचा प्रकाश मला अंधारातही वाट दाखवायचा,+

 ४ तेव्हा मी तारुण्यात* होतो,

आणि माझ्या तंबूवर देवाच्या मैत्रीची छाया होती,+

 ५ तेव्हा मला सर्वशक्‍तिमान देवाची साथ होती,

आणि माझी सगळी मुलं* माझ्या अवतीभवती होती,

 ६ तेव्हा माझी पावलं लोण्याने भिजलेली असायची,

आणि माझ्यासाठी खडकांतून तेलाच्या धारा वाहायच्या.+

 ७ तेव्हा मी शहराच्या फाटकावर जायचो+

आणि शहरातल्या चौकात+ आपल्या स्थानावर बसायचो.

 ८ तरुण मुलं मला पाहताच बाजूला व्हायची*

आणि म्हातारी माणसंही उठून उभी राहायची.+

 ९ अधिकारी माझ्यापुढे गप्प बसायचे

आणि ते आपला हात तोंडावर ठेवायचे.

१० प्रतिष्ठित माणसांच्या तोंडून शब्दही निघायचा नाही;

त्यांची जीभ टाळूला चिकटलेली असायची.

११ जो कोणी माझं बोलणं ऐकायचा, तो माझी प्रशंसा करायचा

आणि मला पाहणारे माझ्या बाजूने साक्ष द्यायचे.

१२ कारण मदतीसाठी हाक मारणाऱ्‍या गरिबांना मी वाचवायचो+

आणि अनाथांना व असाहाय्य माणसांना सोडवायचो.+

१३ जो मरायच्या बेतात होता, तो मला आशीर्वाद द्यायचा,+

मी केलेल्या साहाय्यामुळे विधवांना आनंद व्हायचा.+

१४ नीतीने वागणं माझ्यासाठी वस्त्रासारखं होतं;

न्याय माझ्यासाठी अंगरख्यासारखा* आणि पगडीसारखा होता.

१५ मी आंधळ्यांसाठी डोळे;

आणि लंगड्यांसाठी पाय झालो.

१६ मी गरिबांसाठी पित्यासारखा होतो;+

मी अनोळखी लोकांच्या खटल्यांचाही न्यायनिवाडा करायचो.+

१७ मी दुष्टाचा जबडा तोडायचो+

आणि त्याच्या तावडीत सापडलेल्या लोकांना सोडवायचो.

१८ मी म्हणायचो, ‘मला माझ्याच घरात* मरण येईल,+

आणि माझे दिवस वाळूच्या कणांइतके अगणित असतील.

१९ माझी मुळं पाण्यापर्यंत पसरतील,

आणि माझ्या फांद्या रात्रभर दवाने भिजलेल्या असतील.

२० माझी प्रतिष्ठा कधीच ढळणार नाही,

आणि मी आपलं धनुष्य चालवत राहीन.’

२१ लोक उत्सुकतेने माझं बोलणं ऐकायचे;

माझ्या सल्ल्याची शांतपणे वाट पाहायचे.+

२२ मी बोलल्यावर, ते आणखी काही बोलायचे नाहीत;

माझे शब्द त्यांना पावसाच्या मंद सरींसारखे वाटायचे.*

२३ पावसासारखी ते माझी वाट पाहायचे;

शेवटच्या पावसासारखी, ते आतुरतेने माझ्या शब्दांची वाट पाहायचे.+

२४ मी हसून त्यांच्याकडे पाहिलं, तर त्यांचा विश्‍वासच बसायचा नाही;

माझा प्रसन्‍न चेहरा पाहून त्यांना धीर यायचा.*

२५ त्यांचा प्रमुख म्हणून मी त्यांना मार्गदर्शन करायचो,

आपल्या सैन्यासोबत राहणाऱ्‍या राजासारखा;+

दुःखी लोकांचं सांत्वन करणाऱ्‍यासारखा मी होतो.+

३० पण ज्यांच्या वडिलांना, माझे कळप राखणाऱ्‍या कुत्र्यांसोबतही ठेवण्याचा

मी कधी विचार केला नसता,

असे तरुण आता मला हसतात;+

 २ त्यांच्या हातांचं बळ माझ्या काय कामाचं?

आधीच उद्ध्‌वस्त झालेल्या आणि ओसाड पडलेल्या

कोरड्या जमिनीवरून, मिळेल ते खाऊन ते पोट भरतात.

 ४ ते झाडाझुडपांतून खारट पानं गोळा करतात;

झाडांची कडवट मुळं त्यांचं अन्‍न आहे.

 ५ त्यांना त्यांच्या वस्तीतून हाकलून लावण्यात आलंय;+

चोराच्या मागून ओरडावं तसं लोक त्यांच्यावर ओरडतात.

 ६ ते दऱ्‍याखोऱ्‍यांत; जमिनीतल्या खड्ड्यांत

आणि कडेकपारींत राहतात.

 ७ ते झुडपांमधून ओरडत राहतात;

खाजकुइलीच्या झुडपांत ते घोळक्याने बसलेले असतात.

 ८ मूर्ख आणि नालायक माणसांच्या मुलांसारखं,

त्यांना देशातून हुसकावून लावण्यात* आलंय.

 ९ पण आता त्यांच्या गाण्यांतूनही ते माझी टर उडवतात;+

मी त्यांच्या हसण्याचा विषय* बनलोय.+

१० ते माझ्यापासून चार हात लांब राहतात;+

त्यांना माझी घृणा वाटते;

माझ्या तोंडावर थुंकायलाही ते कमी करत नाहीत.+

११ देवाने मला कमजोर* आणि असाहाय्य करून टाकलंय,

म्हणूनच ते माझ्यासमोर बेलगामपणे* वागतात.

१२ उजवीकडून ते टोळीने माझ्यावर उठतात;

ते मला सळो की पळो करून सोडतात,

आणि माझ्या मार्गावर विनाशाचे अडसर उभे करतात.

१३ ते माझे रस्ते उद्ध्‌वस्त करतात

आणि माझ्या संकटांत भर घालतात;+

त्यांना अडवणारा* कोणी नाही.

१४ भिंतीतल्या मोठ्या फटीतून* आत यावं, तसे ते येतात;

माझ्या संकटांत ते माझ्यावर तुटून पडतात.

१५ मला दहशत बसली आहे;

माझी प्रतिष्ठा वाऱ्‍यासारखी उडून गेली आहे,

माझी सुटकेची आशा ढगासारखी विरून गेली आहे.

१६ माझा जीवनप्रवाह आटत चालला आहे;+

दुःखाच्या दिवसांनी+ मला घेरलंय.

१७ रात्री माझ्या हाडांत असह्‍य कळा उठतात;*+

माझ्या तीव्र वेदना थांबतच नाहीत.+

१८ माझ्या रोगामुळे माझी वस्त्रं* विस्कटली आहेत,*

ती माझा गळा इतका आवळतात, की माझा जीव गुदमरतो.

१९ देवाने मला चिखलात फेकून दिलंय;

धुळीसारखी आणि राखेसारखी माझी अवस्था झाली आहे.

२० मी मदतीची याचना करतो, पण तू माझं ऐकत नाहीस;+

मी उभा राहतो, पण तू माझ्याकडे नुसताच पाहत राहतोस.

२१ तू निर्दयीपणे माझ्याविरुद्ध उठला आहेस;+

तुझ्या हाताच्या पूर्ण शक्‍तीने तू माझ्यावर प्रहार करतोस.

२३ मला माहीत आहे, की तू मला मृत्यूच्या दारात नेशील;

जिवंत असलेल्या सगळ्यांचीच त्या घरात भेट होणार आहे.

२४ पण संकटात मदतीसाठी आक्रोश करणाऱ्‍या,

असाहाय्य माणसावर* कोणी हल्ला करेल का?+

२६ मी चांगल्याची अपेक्षा केली, पण माझ्यासोबत वाईट घडलं;

मी उजेडाची वाट पाहत होतो, पण माझ्या वाट्याला अंधारच आला.

२७ माझी घालमेल संपतच नाही;

दुःखाचे दिवस माझ्यापुढे उभे आहेत.

२९ कोल्हे जणू माझे भाऊबंद;

आणि शहामृग माझे सोबती झाले आहेत.+

३० माझी काळवंडलेली कातडी गळून गेली आहे;+

उष्णतेने* माझी हाडं तापली आहेत.

३१ माझ्या वीणेतून* फक्‍त शोकाचे स्वर येतात;

माझ्या बासरीतून फक्‍त दुःखाचेच सूर निघतात.

 ४ देवाची नजर माझ्या मार्गांवर आहे;+

तो माझी सर्व पावलं मोजतो.

 ६ देवाने मला अचूक तराजूने तोलावं;+

म्हणजे त्याला माझा खरेपणा कळेल.+

 ७ जर माझी पावलं भरकटली असतील,+

किंवा माझ्या डोळ्यांनी माझ्या मनाला मोहात पाडलं असेल,+

किंवा माझे हात अशुद्ध झाले असतील,

 ८ तर मी पेरलेलं पीक दुसऱ्‍याने खावं+

आणि जे मी लावलं, ते उपटून टाकलं जावं.*

आणि मी माझ्या शेजाऱ्‍याच्या दाराजवळ टपून बसलो असेन,+

१० तर माझ्या बायकोने दुसऱ्‍या पुरुषाचं दळण दळावं,

आणि इतर माणसांनी तिच्यासोबत संबंध ठेवावेत.+

११ कारण ते माझ्याकडून घडलेलं लाजिरवाणं कृत्य असेल,

आणि त्या अपराधासाठी मला न्यायाधीशांकडून शिक्षा मिळावी.+

१२ ती उद्ध्‌वस्त करणारी आग असेल;+

ती माझ्या सर्व उत्पन्‍नाचा अगदी मुळापासून नाश करेल.

१३ माझ्या दासदासींनी माझ्याविरुद्ध तक्रार केल्यावर,*

जर मी त्यांना न्याय दिला नसेल,

१४ तर जेव्हा देव माझा न्याय करेल,* तेव्हा मी काय करीन?

१६ जर मी गरिबांची इच्छा पूर्ण केली नसेल,+

किंवा जर माझ्यामुळे विधवांचे डोळे पाणावले असतील;*+

१७ जर मी अनाथांना माझ्या घासातला घास दिला नसेल

आणि माझं अन्‍न एकट्यानेच खाल्लं असेल;+

१८ (कारण मी तर माझ्या तरुणपणापासून, अनाथाला* पित्यासारखं सांभाळलं आहे,

आणि लहानपणापासून* विधवांना* मदत केली आहे.)

१९ जर मी एखाद्याला कपड्यांशिवाय थंडीने मरताना पाहिलं असेल,

किंवा गरिबाकडे पांघरायला काही नाही, असं पाहिलं असेल;+

२० जर माझ्या मेंढरांच्या लोकरीची ऊब घेत,

त्याने मला आशीर्वाद दिला नसेल;+

२१ शहराच्या फाटकाजवळ,+ माझ्या मदतीची गरज असलेल्या* अनाथावर,

जर मी हात उगारला असेल;+

२२ तर माझा हात खांद्यापासून निखळू दे,

आणि माझा हात कोपरापासून तुटू दे.

२३ कारण देवाकडून येणाऱ्‍या संकटाचं मला भय होतं;

त्याच्या गौरवापुढे मी उभा राहू शकलो नसतो.

२४ जर मी सोन्यावर भरवसा ठेवला असेल,

आणि ‘तूच मला संरक्षण देशील!’ असं शुद्ध सोन्याला म्हटलं असेल;+

२५ माझ्याजवळ असलेली अमाप संपत्ती

आणि मी मिळवलेल्या मौल्यवान वस्तू यांतच जर मी आनंदी राहिलो असेन;+

२६ जर सूर्याचं* तेज पाहून,

किंवा आकाशात चंद्राचं वैभव पाहून;+

२७ माझं मन गुप्तपणे मोहित झालं असेल

आणि मी माझ्या हाताचं चुंबन घेऊन त्यांची उपासना केली असेल;+

२८ तर माझ्या या अपराधाची मला न्यायाधीशांकडून शिक्षा मिळावी,

कारण हे स्वर्गातल्या देवाला नाकारण्यासारखं आहे.

३० त्याचा जीव जावा, असा शाप देऊन,

मी कधीही आपल्या तोंडाने पाप केलं नाही.+

३१ माझ्या तंबूतली माणसं असं म्हणाली नाहीत का,

‘त्याच्या अन्‍नाने* तृप्त न झालेला माणूस शोधून सापडणार नाही’?+

३२ प्रवाशांसाठी माझ्या घराची दारं नेहमी उघडी असायची;

कोणत्याही परदेशी* माणसाला उघड्यावर रात्र घालवावी लागली नाही.+

३४ लोक काय म्हणतील या भीतीने,

आणि शेजाऱ्‍यांच्या धाकाने,

मी कधी घाबरून घरात गुपचूप बसलोय का?

३६ मी ते माझ्या खांद्यावर घेऊन फिरेन,

आणि माझ्या डोक्यावर मुकुटासारखे घालीन.

३७ मी त्याला माझ्या प्रत्येक पावलाचा हिशोब देईन;

एखाद्या राजकुमारासारखा मी धैर्याने त्याच्यासमोर जाईन.

आणि नांगराने ओढलेल्या रेघा एकत्र मिळून रडल्या असतील;

३९ जर मी मोबदला न देता तिचा उपज खाल्ला असेल,+

किंवा मी तिच्या मालकांना* त्रास दिला असेल;+

४० तर माझ्या जमिनीतून गव्हाच्या ऐवजी काटे उगवावेत

आणि जवाच्या ऐवजी उग्र वासाची झुडपं उगवावीत.”

“मी लहान* आहे

आणि तुम्ही वयाने मोठे आहात.+

तुमच्याबद्दल आदर असल्यामुळे मी गप्प बसलो,+

आणि मला जे कळतं ते सांगायचं मी धैर्य केलं नाही.

 ९ फक्‍त वयामुळे* माणसाला शहाणपण* येत नाही,

आणि योग्य काय ते फक्‍त म्हाताऱ्‍या माणसांनाच समजतं, असं नाही.+

१० म्हणून म्हणतो, ‘माझं ऐका,

म्हणजे मला जे कळतं ते मीही तुम्हाला सांगीन.’

११ तुमचं बोलणं संपेपर्यंत मी थांबलो;+

तुम्ही उत्तरं शोधत होता

१२ तुमचं बोलणं मी लक्ष देऊन ऐकलं,

पण ईयोबला खोटं ठरवणं;*

१३ म्हणून, ‘आम्हीच बुद्धिमान आहोत,

आणि माणूस नाही, तर देवच ईयोबला ताडन करतोय’ असं म्हणू नका.

१४ तो काही माझ्याविरुद्ध बोलला नाही;

त्यामुळे मी त्याला तुमच्यासारखी उत्तरं देणार नाही.

१५ ही माणसं कावरीबावरी झाली आहेत, काय बोलावं हे त्यांना सुचत नाही;

आता त्यांच्याजवळ द्यायला उत्तरच नाही.

१६ मी वाट पाहतोय, पण ते काही बोलतच नाहीत;

ते नुसतेच गप्प उभे आहेत.

१७ म्हणून आता मी उत्तर देईन;

मला जे कळतं ते मीही सांगीन.

१८ मला खूप काही बोलायचंय;

पवित्र शक्‍ती मला बोलायला भाग पाडत आहे.

१९ आता मला बोलल्याशिवाय राहवत नाही,*

मी गप्प बसलो, तर माझं हृदय फाटेल.*+

२१ मी कोणाचीही बाजू घेणार नाही;+

माणसांची खोटी प्रशंसा करणार नाही,*

२२ कारण खोटी प्रशंसा करणं मला जमतच नाही;

आणि जर मी केली, तर माझा निर्माणकर्ता लगेच माझा नाश करेल.

३३ पण ईयोब, आता माझे शब्द लक्ष देऊन ऐक;

मी जे काही सांगतो ते ऐक.

 २ मला माझं तोंड उघडावंच लागेल;

माझ्या जिभेला* बोलावंच लागेल.

 ३ माझ्या शब्दांतून माझा प्रामाणिकपणा दिसून येईल,+

मला जे कळतं ते मी मनापासून सांगीन.

 ४ देवाच्या पवित्र शक्‍तीने* मला निर्माण केलं;+

सर्वशक्‍तिमान देवाच्या श्‍वासाने मला जीवन मिळालं.+

 ५ तुला उत्तर देता येत असेल तर दे;

तुझे वाद माझ्यापुढे मांडायला तयार हो.

 ६ बघ! देवापुढे मीही तुझ्यासारखाच आहे;

मलाही मातीपासूनच घडवण्यात आलंय.+

 ७ म्हणून मला घाबरू नकोस,

माझ्या शब्दांमुळे तुला दडपण येणार नाही.

 ८ पण मी तुला असं बोलताना ऐकलं,

आणि तू सारखंसारखं असं म्हणत होतास,

 ९ ‘मी शुद्ध आहे, मी अपराध केला नाही;+

मी निर्दोष आहे, मी काहीच चुकीचं केलेलं नाही.+

१० पण देव माझा विरोध करायला निमित्तं शोधतो;

तो मला आपला शत्रू समजतो.+

११ तो माझे पाय खोड्यांत* अडकवतो;

तो माझ्या सर्व मार्गांवर नजर ठेवतो.’+

१४ देव एकदा बोलतो, मग दुसऱ्‍यांदा बोलतो,

पण माणूस लक्ष देत नाही.

१५ लोक जेव्हा गाढ झोपेत असतात,

जेव्हा ते आपल्या बिछान्यावर झोपलेले असतात,

तेव्हा स्वप्नात, रात्रीच्या दृष्टान्तात,+

१६ तो त्यांचे कान उघडतो+

आणि त्यांच्या मनात आपलं शिक्षण रुजवतो.*

१७ तो माणसाला वाईट करण्यापासून अडवतो+

आणि अहंकारापासून त्याचं संरक्षण करतो.+

१८ देव त्याचा जीव* कबरेपासून वाचवतो,+

आणि तलवारीने* त्याचा नाश होऊ देत नाही.

१९ एखादा अंथरुणात वेदनेने तळमळतो;

हाडांच्या सतत दुखण्याने तो कण्हतो, तेव्हा तो धडा शिकतो,

२० त्याच्या जिवाला अन्‍न नकोसं वाटतं;

चविष्ट पदार्थांचीही त्याला* घृणा वाटते.+

२१ त्याचं शरीर अशक्‍त होत जातं,

पूर्वी न दिसणारी त्याची सगळी हाडं दिसू लागतात.*

२२ तो* कबरेच्या जवळ जाऊ लागतो;

नाश करणारे त्याच्या जीवनाचा ताबा घेतात.

२३ जर त्याच्याकडे कोणी दूत* आला;

त्याच्यासाठी मध्यस्थी करणारा हजारातला एक, असा कोणी आला,

आणि त्याने त्याला योग्य मार्ग दाखवला,

२४ तर देव त्याच्यावर कृपा करेल आणि म्हणेल,

‘याला कबरेत जाऊ देऊ नका!+

२५ त्याचं शरीर तरुणपणात होतं त्यापेक्षा ताजंतवानं* व्हावं;+

त्याच्या तारुण्यातला उत्साह त्याला परत मिळावा.’+

२६ तो देवाकडे विनंती करेल,+ आणि ती स्वीकारली जाईल,

देवाचा चेहरा पाहून तो आनंदाने ओरडेल,

देव त्याला पुन्हा नीतिमान ठरवेल.

२७ मग तो इतरांना सांगेल,*

‘माझ्या हातून पाप घडलं;+ मी चुकीच्या मार्गाने गेलो,

पण ज्या शिक्षेच्या मी लायक होतो, ती मला मिळाली नाही.*

२८ त्याने मला* कबरेत जाण्यापासून वाचवलं,+

माझ्या जिवाला आता प्रकाश दिसेल.’

२९ देव माणसासाठी या गोष्टी

दोनदा, तर कधी तीनदा करतो.

३० त्याला त्या माणसाला,* कबरेत जाण्यापासून वाचवायचं असतं;

त्याला जीवनाचा प्रकाश मिळावा अशी देवाची इच्छा असते.+

 २ “बुद्धिमान माणसांनो, माझ्या बोलण्याकडे लक्ष द्या;

पुष्कळ ज्ञान असलेल्यांनो, माझं ऐका.

 ३ जशी जिभेला* चव कळते,

तसेच कान शब्दांची पारख करतात.

 ४ योग्य काय आहे, हे आपण तपासून पाहू;

चांगलं काय आहे, ते आपसात ठरवू.

 ५ कारण ईयोब म्हणाला, ‘माझंच बरोबर आहे,+

पण देवाने मला न्याय दिला नाही.+

 ७ अपमानाचे घोट पाण्याप्रमाणे पिणारा,

ईयोबसारखा दुसरा कोणी आहे का?

 ८ तो वाईट कामं करणाऱ्‍यांच्या सोबत राहतो

आणि दुष्टांशी मैत्री करतो.+

 ९ तो म्हणतो, ‘देवाच्या इच्छेप्रमाणे वागल्याने

माणसाला काहीच फायदा होत नाही.’+

देव कधीच दुष्टपणे वागू शकत नाही,+

आणि सर्वशक्‍तिमान देव चूक करेल, हे शक्य नाही.+

११ कारण माणसाच्या कार्यांप्रमाणे देव त्याला प्रतिफळ देईल;+

आणि त्याच्या वागणुकीचे परिणाम त्याला भोगायला लावेल.

१२ देव दुष्टपणे वागत नाही;+

आणि सर्वशक्‍तिमान देव कधीच अन्याय करत नाही, हे निश्‍चित!+

१४ जर त्याने मानवांवर आपली नजर* रोखली,

आणि त्यांची जीवन-शक्‍ती व श्‍वास आपल्याकडे परत घेतला,+

१५ तर सर्व मानवांचा एकाच वेळी नाश होईल

आणि संपूर्ण मानवजात मातीला मिळेल.+

१६ म्हणून, तुमच्याजवळ समजशक्‍ती असेल, तर लक्ष द्या;

मी काय म्हणतोय, ते नीट ऐका.

१९ देव अधिकाऱ्‍यांचा पक्ष घेत नाही

आणि गरिबांपेक्षा श्रीमंतांवर* जास्त कृपा करत नाही,+

कारण त्या सर्वांनाच त्याने आपल्या हातांनी घडवलंय.+

२० मध्यरात्री अचानक त्यांचा मृत्यू होतो;+

त्यांचा थरकाप उडतो आणि ते नाहीसे होतात;

ताकदवान लोकही, मानवाचा हात न लागता नष्ट होतात.+

२१ कारण मानवाच्या मार्गांवर देवाची नजर असते,+

त्याच्या प्रत्येक पावलाकडे त्याचं लक्ष असतं.

२२ दुष्ट लोक जिथे लपू शकतील,

असा कोणताच अंधार किंवा दाट काळोख नाही.+

२३ कारण कोणत्याही मानवासाठी, आपल्या न्यायासनासमोर येण्याची

निश्‍चित वेळ देवाने ठरवलेली नाही.

२४ तो ताकदवान लोकांना त्यांच्या पदावरून खाली पाडून

त्यांच्या जागी इतरांना नेमतो;+ त्याला तपास करावा लागत नाही.

२५ कारण ते काय करत आहेत, हे त्याला चांगलं माहीत असतं;+

तो एका रात्रीत त्यांना उलथून टाकतो आणि त्यांचा चुराडा होतो.+

२६ त्यांच्या दुष्टपणामुळे,

तो सर्वांच्या देखत त्यांचा नाश करतो.+

२७ कारण त्यांनी त्याच्या मार्गांवर चालायचं सोडून दिलंय;+

त्याच्या आज्ञांबद्दल त्यांना जराही आदर वाटत नाही.+

२८ ते गोरगरिबांना त्याच्याकडे तक्रार करायला भाग पाडतात,

म्हणून तो त्या असाहाय्य माणसांचा आक्रोश ऐकतो.+

३० जो लोकांना पाशात अडकवू शकतो,

अशा दुष्टाला तो सत्ता चालवू देत नाही.+

३२ माझ्या नजरेतून काही सुटलं असेल, तर ते माझ्या लक्षात आणून दे;

मी जर काही चुकीचं केलं असेल, तर ते मी पुन्हा करणार नाही.’

३४ समजशक्‍ती* असलेले लोक;

माझं बोलणं ऐकणारे बुद्धिमान लोक मला म्हणतील,

३५ ‘ईयोबला काही माहीत* नसूनही तो बोलतो,+

त्याच्या बोलण्याला काही अर्थ नाही.’*

३६ ईयोबची अगदी पूर्णपणे परीक्षा झाली पाहिजे,*

कारण तो दुष्ट माणसांसारखी उत्तरं देतो.

३७ तो त्याच्या पापात बंडखोरीची भर घालतो;+

तो आपल्यासमोर टाळ्या वाजवून थट्टा करतो

आणि सतत देवाविरुद्ध बोलत राहतो!”+

 ४ मी तुला उत्तर देईन,

आणि तुझ्या सोबत्यांनाही.+

 ९ अत्याचार वाढला, की लोक आरडाओरड करतात;

बलवानांच्या जुलमापासून* सुटकेसाठी ते आक्रोश करतात.+

१० पण ‘ज्याच्यासाठी रात्रीही स्तुतिगीतं गायली जातात,+

तो माझा देव, माझा महान निर्माणकर्ता कुठे आहे?’ असं कोणीच म्हणत नाही.+

११ पृथ्वीवरच्या पशूंपेक्षा+ तो आपल्याला जास्त शिकवतो,+

आणि आकाशातल्या पक्ष्यांपेक्षा तो आपल्याला जास्त बुद्धिमान बनवतो.

१२ लोक आक्रोश करतात, पण ते गर्विष्ठ आणि दुष्ट असल्यामुळे+

तो त्यांना उत्तर देत नाही.+

१३ कपटी मनाने केलेली प्रार्थना देव नक्कीच ऐकत नाही;*+

सर्वशक्‍तिमान देव अशा प्रार्थनेकडे लक्ष देत नाही.

१५ कारण त्याने रागाच्या भरात तुझ्याकडून हिशोब मागितला नाही;

आणि तुझ्या अहंकाराकडे लक्ष दिलं नाही.+

१६ ईयोब विनाकारण बडबड करतो;

आणि ज्ञान नसताना बोलत सुटतो.”+

 २ “अजून थोडा वेळ धीर धरून माझं ऐक,

देवाच्या वतीने मला आणखी काही बोलायचंय.

 ३ मला जे कळतं ते मी सविस्तर सांगीन,

मी माझ्या निर्माणकर्त्याचं नीतिमत्त्व घोषित करीन.+

 ४ माझ्यावर विश्‍वास ठेव, मी खोटं बोलत नाही;

परिपूर्ण ज्ञान असलेला*+ तुझ्यासमोर आहे.

 ५ खरंच, देव शक्‍तिशाली आहे+ आणि तो कोणालाही तुच्छ समजत नाही;

त्याची समजशक्‍ती* अद्‌भुत आहे.

 ६ तो दुष्टांच्या जिवाचं रक्षण करणार नाही,+

पण दुःखी लोकांना तो न्याय देईल.+

 ७ तो नीतिमान लोकांवरून आपली नजर हटवत नाही;+

त्यांना शासकांसोबत राजासनावर बसवून,*+ तो सर्वकाळासाठी त्यांचा गौरव करतो.

 ८ पण जेव्हा ते साखळदंडांनी बांधलेले असतात

आणि दुःखाच्या बंधनांत अडकलेले असतात,

 ९ तेव्हा तो त्यांना त्यांची चूक दाखवून देतो,

आणि त्यांनी गर्वामुळे केलेले अपराध त्यांच्या लक्षात आणून देतो.

१० ताडनाकडे लक्ष देण्यासाठी तो त्यांचे कान उघडतो

आणि त्यांना वाईट वागणूक सोडून द्यायला सांगतो.+

११ त्यांनी त्याचं ऐकलं आणि त्याची उपासना केली,

तर ते समृद्ध जीवन जगतील

आणि सुखासमाधानाने आयुष्य घालवतील.+

१२ पण जर त्यांनी ऐकलं नाही, तर त्यांचा तलवारीने* नाश होईल+

आणि ज्ञान मिळवण्याआधीच त्यांचा मृत्यू होईल.

१४ ते मंदिरातल्या पुरुष वेश्‍यांसोबत आयुष्य घालवतात*+

आणि तरुण वयातच मरतात.+

१५ पण देव* दुःखी लोकांची त्यांच्या दुःखातून सुटका करतो;

त्यांच्यावर जुलूम होत असताना तो त्यांचं मार्गदर्शन करतो.

१६ तो तुला संकटाच्या काठावरून मागे ओढतो+

आणि कोणतीही बंधनं नसलेल्या मोकळ्या जागी नेतो.+

१७ जेव्हा न्यायदंड सुनावला जाईल आणि न्यायाचा विजय होईल,+

तेव्हा दुष्टांना शिक्षा मिळालेली पाहून तुला समाधान वाटेल.

१८ पण सांभाळ, क्रोधामुळे दुष्टपणे वागू नकोस,*+

भरपूर लाच मिळाली म्हणून चुकीच्या मार्गाने जाऊ नकोस.

१९ तू जरी मदतीसाठी आक्रोश केलास,

आणि कितीही हातपाय मारलेस, तरी तुला दुःखापासून सुटका मिळेल का?+

२० लोक आपल्या ठिकाणावरून नाहिसे होतात,

अशा रात्रीची वाट पाहू नकोस.

२१ सांभाळ! आपल्या दुःखापासून सुटका मिळवण्यासाठी

चुकीच्या मार्गाने जाऊ नकोस.+

२२ पाहा, देव आपल्या शक्‍तीने महान कार्यं करतो;

त्याच्यासारखा शिक्षक कोण आहे?

२४ लोक त्याच्या कार्यांविषयी स्तुतिगीतं गातात;+

त्याच्या या अद्‌भुत कार्यांचा तू महिमा कर.+

२५ सर्व मानवांनी त्याची कार्यं पाहिली आहेत,

नाशवंत माणूस दुरून त्याची कार्यं फक्‍त पाहू शकतो.

२७ तो पाण्याचे थेंब वर ओढून घेतो;+

धुकं गारठून पावसाचे थेंब तयार होतात.

२८ मग ढगांतून पाऊस बरसू लागतो;+

मानवजातीवर पावसाच्या धारा बरसतात.

२९ आकाशात पसरलेले ढग

आणि देवाच्या तंबूतून* ऐकू येणारा गडगडाट,+ कोण समजू शकतो?

३० पाहा! तो आभाळावर आपल्या विजा* चमकवतो,+

खोल समुद्राला* पाण्याने भरून टाकतो.

३२ तो आपल्या हाताने विजेला झाकतो

आणि निशाणावर प्रहार करण्याची तिला आज्ञा देतो.+

३३ विजेची गर्जना त्याच्या येण्याची खबर देते,

कोण* येत आहे, हे गुरंढोरंही सांगतात.

३७ या विचारांनी माझ्या हृदयाचा थरकाप उडतो;

ते धडधडू लागतं.

 २ त्याच्या तोंडून निघणारी गर्जना;

त्याच्या आवाजाचा गडगडाट, लक्ष देऊन ऐका.

 ३ तो त्याला सबंध आकाशाखाली पाठवतो;

तो पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्‍यांपर्यंत वीज चमकवतो.+

 ४ मग मोठी गर्जना ऐकू येते;

तो आपल्या भरदार आवाजात गरजतो,+

त्याचा आवाज ऐकू येतो, तेव्हाही विजा चमकत असतात.

 ५ देव अद्‌भुत रितीने आपल्या आवाजात गरजतो;+

कल्पनेपलीकडे असलेल्या महान गोष्टी घडवून आणतो.+

 ७ प्रत्येकाला देवाच्या कार्यांची जाणीव व्हावी,

म्हणून तो माणसांचं सगळं कामकाज ठप्प पाडतो.*

 ८ जंगली प्राणी आपल्या गुहांमध्ये जातात;

ते आपापल्या घरात दडी मारून बसतात.

 ९ वादळी वारा आपल्या ठिकाणाहून निघतो,+

उत्तरेकडच्या वाऱ्‍यांसोबत गारठा येतो.+

१० देवाच्या श्‍वासाने बर्फ तयार होतो,+

आणि मोठमोठे जलाशय गोठून जातात.+

११ तो पावसाच्या पाण्याने ढगांचा भार वाढवतो;

तो मेघांमध्ये विजांना विखुरतो;+

१२ तो सांगेल तसे ते वळतात;

पृथ्वीच्या पाठीवर,* त्याने सांगितलेल्या सर्व आज्ञा ते पूर्ण करतात.+

१३ कोणाला शिक्षा* द्यायची असो,+ जमिनीवर पाऊस पाडायचा असो,

किंवा एकनिष्ठ प्रेम दाखवायचं असो, तो त्यांच्याद्वारे हे घडवून आणतो.+

१४ ईयोब, मी सांगतो ते ऐक;

देवाच्या अद्‌भुत कार्यांबद्दल, जरा थांबून विचार कर!+

१५ देव ढगांना कशी आज्ञा देतो*

आणि मेघांतून विजा कशा चमकायला लावतो, हे तुला माहीत आहे का?

१७ दक्षिणेकडच्या वाऱ्‍याने पृथ्वी स्तब्ध होते,

तेव्हा तुझी वस्त्रं का तापतात?+

१८ धातूचा आरसा घडवतात* तसं,

तू त्याच्यासोबत मिळून आकाशाला ताणू शकतोस का?+

२१ आकाशात उजेड* असूनही,

जोपर्यंत वारा ढगांना वाहून नेत नाही,

तोपर्यंत त्यांना प्रकाश दिसत नाही.

२२ उत्तरेकडून सोनेरी किरणं पसरतात;

देवाचं वैभव+ खरंच विस्मयकारक आहे!

२३ सर्वशक्‍तिमान देवाला पूर्णपणे समजून घेणं आपल्या आवाक्याबाहेर आहे;+

त्याची शक्‍ती अफाट आहे,+

तो कधीही आपल्या न्यायाच्या+ आणि महान नीतिमत्त्वाच्या+ विरोधात जात नाही.

२४ म्हणून लोकांनी त्याचं भय मानलं पाहिजे,+

कारण स्वतःला बुद्धिमान* समजणाऱ्‍यांवर तो कृपा करत नाही.”+

 २ “ज्ञान नसताना बोलणारा

आणि माझ्या संकल्पावर पडदा घालणारा हा कोण आहे?+

 ३ चल, आता मर्दासारखी कंबर कस;

मी प्रश्‍न विचारतो आणि तू मला उत्तर दे.

 ७ पहाटेच्या ताऱ्‍यांनी+ एकत्र मिळून आनंदाने जयजयकार केला,

आणि देवाची सर्व मुलं*+ जल्लोष करू लागली, तेव्हा तू कुठे होतास?

 ८ गर्भाशयातून उसळी मारून समुद्र बाहेर पडला,

तेव्हा त्याला फाटकांमागे कोणी अडवलं?+

 ९ जेव्हा मी त्याला दाट मेघांमध्ये गुंडाळून*

ढगांचं पांघरूण घातलं;

१० जेव्हा मी त्याची सीमा आखून दिली

आणि त्याला दरवाजे आणि अडसर लावले;+

११ जेव्हा मी त्याला म्हणालो, ‘फक्‍त इथपर्यंत ये, याच्यापुढे येऊ नकोस;

तुझ्या मगरूर* लाटा इथेच थांबल्या पाहिजेत,’+ तेव्हा तू कुठे होतास?

१३ पृथ्वीची टोकं हातात धरून,

तिच्यावरून दुष्टांना झटकून टाकायला, तू कधी तिला सांगितलंस का?+

१४ मातीवर मुद्रेचा ठसा उमटावा, तसं पृथ्वीचं रूप बदलतं;

वस्त्रावरच्या नक्षीकामासारख्या, तिच्यावरच्या सर्व गोष्टी स्पष्ट दिसू लागतात.

१५ पण दुष्टांचा प्रकाश हिरावून घेतला जातो

आणि त्यांचा उगारलेला हात तोडून टाकला जातो.

२३ मी त्यांना संकटाच्या काळासाठी;

लढाईच्या आणि युद्धाच्या दिवसासाठी राखून ठेवलंय.+

२६ जिथे कोणीही राहत नाही अशा ठिकाणी;

मानवांची वस्ती नसलेल्या ओसाड रानात पाऊस कोण पाडतं?+

३० त्यांमुळे पाणी जणू खडकाने झाकलं जातं;

खोल पाण्यावर कठीण बर्फाचा थर पसरतो.+

३८ त्यांच्यामुळे धुळीचा चिखल होतो

आणि मातीचे गोळे एकमेकांना चिकटतात.

४० ते आपल्या गुहांमध्ये टपून बसतात

तिथे ते शिकारीची वाट पाहत राहतात.

४१ कावळ्याची पिल्लं जेव्हा देवाला हाक मारतात,

आणि भुकेने तळमळत इकडेतिकडे फिरतात,

तेव्हा कावळ्याला अन्‍न कोण देतं?+

 ३ त्या खाली वाकून पिल्लांना जन्म देतात

आणि प्रसूतीच्या वेदनांतून मुक्‍त होतात.

 ४ त्यांची पिल्लं मोकळ्या रानात वाढतात आणि धष्टपुष्ट होतात;

ती निघून जातात आणि त्यांच्याकडे परत येत नाहीत.

 ६ मी वाळवंटाला त्याचं घर केलं आहे;

खाऱ्‍या जमिनीवर त्याला राहायला जागा दिली आहे.

 ८ ते टेकड्यांवर गवतासाठी भटकत राहतं

आणि हिरवी झुडपं शोधत फिरतं.

११ त्याच्याजवळ प्रचंड ताकद आहे,

म्हणून तू त्याच्याकडून कष्टाची कामं करून घेऊ शकतोस का?

१२ तो शेतातून पीक* गोळा करून,

तुझ्या खळ्यामध्ये* आणून टाकेल का?

१३ शहामृगी आपले पंख आनंदाने फडफडवते,

पण तिच्या पंखांची आणि पिसाऱ्‍याची तुलना,

करकोच्याच्या पंखांशी होऊ शकते का?+

१४ ती तर आपली अंडी जमिनीवर टाकून जाते,

आणि त्यांना मातीतच उबू देते.

१५ कुणाचा पाय पडून ती फुटतील;

किंवा एखादा प्राणी त्यांना पायाखाली तुडवेल, याचंही तिला भान नसतं.

१७ कारण देवाने तिला बुद्धी दिली नाही;

त्याने तिला समजशक्‍तीचं वरदान दिलं नाही.

१८ पण जेव्हा ती उठून आपले पंख फडफडवते,

तेव्हा ती घोड्यावर आणि त्याच्या स्वारावर हसते.

२१ तो खोऱ्‍यात जमिनीवर टापा आपटतो आणि जोराने उसळ्या मारतो;+

तो झेप घेऊन लढाईच्या मैदानाकडे धावत सुटतो.*+

२३ भात्यातले बाण त्याच्या पाठीवर खणखणतात,

स्वाराच्या हातात भाला आणि बरची लकाकत असते.

२५ शिंगाचा नाद ऐकून तो मोठ्याने खिंकाळतो;

त्याला दुरूनच लढाईचा वास येतो.

२६ ससाणा आकाशात झेप घेतो

आणि दक्षिणेकडे जायला पंख पसरतो, ते काय तुझ्या बुद्धीच्या जोरावर?

२८ तो डोंगराच्या कड्यावर रात्र घालवतो

आणि पर्वताच्या सुळक्यावर* आपला गड बनवतो.

२९ तिथून तो अन्‍न शोधतो;+

त्याची नजर दूरपर्यंत जाते.

३० त्याची पिल्लं रक्‍त पितात;

जिथे प्रेतं असतील, तिथे तो असतो.”+

 ५ मी एकदा बोललो, पण पुन्हा उत्तर देणार नाही;

मी दुसऱ्‍यांदाही बोललो, पण आता मी काही बोलणार नाही.”

 ७ “चल, आता मर्दासारखी कंबर कस;

मी प्रश्‍न विचारतो आणि तू मला उत्तर दे.+

१० तुझं तेज आणि ऐश्‍वर्य दाखव;

तुझा महिमा आणि वैभव प्रकट कर.

११ तुझ्या क्रोधाची आग भडकू दे;

प्रत्येक गर्विष्ठ माणसाकडे बघ आणि त्याला धूळ चार.

१२ प्रत्येक गर्विष्ठ माणसाकडे बघ आणि त्याला नमव,

दुष्टाला जागच्या जागी चिरडून टाक.

१३ त्या सर्वांना मातीला मिळव;

त्यांना* बांधून काळोख्या जागी टाक.

१४ मग, तुझा उजवा हात तुला वाचवू शकतो,

हे मीही मान्य करीन.*

१७ त्याची शेपटी देवदार वृक्षासारखी कडक आहे;

त्याच्या मांड्यांचे स्नायू किती पीळदार आहेत!

१८ त्याची हाडं तांब्याच्या नळ्यांसारखी आहेत;

त्याचे पाय लोखंडाच्या गजांसारखे आहेत.

१९ शक्‍तिशाली प्राण्यांमध्ये देवाने त्याला सर्वातआधी निर्माण केलं;

त्याच्यापुढे तलवार घेऊन फक्‍त त्याचा निर्माणकर्ता जाऊ शकतो.

२० जिथे सर्व जंगली प्राणी बागडतात,

त्या पर्वतांवरून त्याला अन्‍न मिळतं.

२१ तो कमळाच्या वेलींखाली पडून असतो;

दलदलीतल्या लव्हाळ्यांखाली* राहतो.

२२ कमळाच्या वेली त्याला सावली देतात

आणि दऱ्‍याखोऱ्‍यांतली झाडं त्याच्या अवतीभवती असतात.

 ४ आयुष्यभर तुझा गुलाम बनून राहण्यासाठी,

तो तुझ्याशी करार करेल का?

१२ मी त्याच्या पायांबद्दल, त्याच्या ताकदीबद्दल,

आणि त्याच्या बांधेसूद शरीराबद्दल सांगतो.

१५ त्याच्या पाठीवर खवल्यांच्या रांगा असतात*

ती सोबत घट्ट बसवलेली असतात.

१६ ती एकमेकांच्या इतकी जवळजवळ असतात,

की त्यांच्यातून हवासुद्धा जाऊ शकत नाही.

१७ ती एकमेकांना चिकटलेली असतात;

ती अशी घट्ट जोडलेली असतात, की त्यांना वेगळं करता येत नाही.

१८ तो फुरफुरतो तेव्हा प्रकाश चमकतो,

त्याचे डोळे पहाटेच्या किरणांसारखे दिसतात.

१९ त्याच्या तोंडातून जणू चमकणाऱ्‍या विजा निघतात;

आणि आगीच्या ठिणग्या उडतात.

२० गवताने पेटवलेल्या भट्टीतून निघावा,

तसा धूर त्याच्या नाकपुड्यांतून निघतो.

२१ त्याच्या श्‍वासाने कोळसे पेटतात,

आणि त्याच्या तोंडातून ज्वाला निघते.

२२ त्याच्या मानेत प्रचंड ताकद असते;

त्याला पाहून सर्व भीतीने कावरेबावरे होतात.

२३ त्याच्या कातडीचे थर एकमेकांवर घट्ट बसलेले असतात;

धातू ओतून तयार केल्याप्रमाणे, ते अगदी मजबूत आणि भक्कम असतात.

२४ त्याचं हृदय दगडासारखं;

जात्याच्या तळीसारखं* कठीण असतं.

२५ तो उठतो तेव्हा शूरवीरसुद्धा भयभीत होतात;

तो हालचाल करतो तेव्हा ते गांगरून जातात.

२६ तलवार त्याला हरवू शकत नाही;

भाला, बाण किंवा कोणतंही शस्त्र त्याला लागत नाही.+

२७ लोखंड त्याला पेंढ्यासारखं;

आणि तांबं कुजलेल्या लाकडासारखं वाटतं.

२८ तो बाणाच्या भीतीने पळून जात नाही;

गोफणीतले दगड त्याला भुशासारखे वाटतात.

२९ सोटा त्याला गवताच्या पेंढीसारखा वाटतो;

सळसळत येणाऱ्‍या भाल्याला तो हसतो.

३० त्याचं पोट धारदार खापरांसारखं असतं;

तो ओंडक्यासारखा*+ मातीत लोळत असतो.

३१ तो समुद्रात उतरतो तेव्हा पाण्याला फेस येतो;

ते भांड्यातल्या उकळत्या तेलासारखं दिसतं.

३३ पृथ्वीवर त्याच्यासारखा प्राणी नाही;

देवाने त्याला निर्भय बनवलंय.

 २ “आता मला कळलंय, की तू सर्वकाही करू शकतोस;

मनात आलेली कोणतीच गोष्ट करणं तुला अशक्य नाही.+

 ३ तू म्हणालास, ‘ज्ञान नसताना बोलणारा

आणि माझ्या संकल्पावर पडदा घालणारा हा कोण आहे?’+

हो, समज नसताना बोलणारा तो मीच होतो,

मी अशा अद्‌भुत गोष्टींबद्दल बोललो, ज्यांबद्दल मला काही कळत नाही!+

 ५ मी आपल्या कानांनी तुझ्याबद्दल ऐकलं होतं,

पण आता मी प्रत्यक्ष तुला डोळ्यांनी पाहतोय.