JULIO 6-12, 2026
LAWANA 98 Baibil, Gâd wina Ulbanka ba
Baibil aisi kaikanka wina smalkanka nani pliki sâks
“Man nani sins lâka ni wînam aiska ba prisant raya kum baku ai mihta ra mangkma” (RO. 12:1 TNM).
DÎA LAKI KAIKBIA BA:
Baibil smalkanka nani ba dîa sa bara yawan Baibil aisi kaikisa piua ra, baha nani ba nahki pliki sakaia sip sa.
1, 2. a) ¿Dîa muni yawan wiaia sip sa Baibil ba buk almuk pali kum sa? b) ¿Dîa muni naiwa piua ra Baibil smalkanka nani ba ban yuskira sa?
BAIBIL ba buk almuk pali kum sa. Naha ba ulbaia tâ krikan 3.500 mani luan ra bara tnata mangkan 2.000 mani luan ra. Ban sakuna, ai ulbanka nani ba “Gâd bîla” sa, rayaka bara karnika sin brisa (Hib. 4:12; 2 Ti. 3:16, 17). Naiwa piua ra upla milian milian nani ba marikan sa nahki Baibil ba ai rayaka trabilka nani mapara bapi buaia dukiara hilp munisa.
2 Kuna, ¿nahki buk almuk pali kum ba naiwa piua ra hilp wan munaia sip sa ki? Tânka wâl bâra sa. Pas ba, kan Baibil ra dîa ulban ba “Gâd rayakira” wina balisa, witin ba sika wan Papaskra bara paskanka aiska wina kau sinskira sa (1 Ti. 4:10; Ro. 16:26, 27). Bara tânka wala ba sika, piu lubia kra sin Baibil smalkanka nani ba chens takras sa. Naha smalkanka nani ba ban yuskira sa, upla nani ani piua ra iwi kabia apia kaka dîa sât trabilka nani mapara aiklabi kabia kra sin.
3. ¿Naha stadika ra ani makabi walanka nani ra ansa munbia ki?
3 ¿Baibil smalkanka nani ba dîa sa ki? ¿Dîa muni wan mapara tânka tara brisa? ¿Yawan nahki Baibil aisi kaikisa piua ra baha nani pliki sakaia sip sa? Naha stadika ra naha makabi walanka nani ra ansa munbia. Baku sin wan marikbia nahki Jisas upla nani ra hilp munan Jehova nahki luki ba kau pain ai tânka bribia dukiara.
¿BAIBIL SMALKANKA NANI BA DÎA SA KI?
4. ¿Baibil smalkanka nani ba dîa sa ki?
4 Baibil smalkanka nani ba tânka kasak nani sa bara Gâd ba baha nani yus munisa lâ nani mangkaia dukiara, wiaia sip sa Baibil smalkanka nani ba mita, lâ nani bâra sa. Jehova lâ kumi bani mangkan ba, diara kasak kum tâwan daukan sa. Aima kum kum ra, lâ kum ba Baibil smalkanka kum marikaia sip sa (Mt. 22:37). Ban sakuna, Baibil smalkanka nani ba lâ nani ba wal kau purkara sa. Lâ kumi bani ba diara kum baman mapara aisisa bara ban kra, diara kum apia kaka piua kum dukiara baman sa. Kuna, Baibil smalkanka nani ba Jehova lukanka ba param pali marikisa bara tnatka sât sât bara piua sât sât ra alki daukaia sip sa (Law. 119:111). Ban kra lâ kum kum ba chens munaia nit kabia. Kuna Baibil smalkanka nani ba ban kaia ra dukiara sa, bara piua sut ra yuskira sa (Ais. 40:8).
5. ¿Tânka kum wal mariks nahki Baibil lâka nani bara smalkanka nani ba sât wala sa? (Lilka nani ba sin kaiks).
5 Lâ nani bara smalkanka nani ba nahki sât wala sa kau pain wan tânka briaia dukiara, nahara lukaia sip sa. Yapti kum ba ai luhpia sirpi ra wisa: “¡Kitsin ra wabiara!”. Naha ba adar apia kaka lâ kum sa. ¿Witin ba dîa muni naha adarka yaban? Kan ai luhpia ra smalkaia want sa, kitsin ra diara lapta kum kangbia kaka witin ambia. Naha smalkanka ba diara wala nani wal sin tânka marikaia sip sa, kan kwala ayanka kum apia kaka masin lapta kum wal sin wan insauhkaia sip sa. Naha smalkanka ba utla bilara baman yuskira apia sa. Plis wala nani ra sin alki daukaia yamni wan munbia. Rait sa, tuktika ba pâwbia taim, kitsin ra dimaia nit kabia. Ban sakuna, amaia apia dukiara witin diara nani sut aman daukaia sa. Baku ba ra, lâ kum chens takaia sip sa, kuna smalkanka ba lika chens takras sa.
Lâ kum chens takaia sip sa, kuna smalkanka ba lika chens takras. (Baiki sakanka 5 ba kaiks).
¿DÎA MUNI BAIBIL SMALKANKA NANI BA TÂNKA TARA BRISA?
6. a) ¿Wan tapahkaia dukiara Jehova ai Bîla ba nahki yus munisa? b) ¿Jehova nahki kulkanka wankisa?
6 Jehova latwan wan kaiki ba mita, ai lâka nani bâk wan tapahkisa bara baku tnatka ra diara saura nani ba wina wan kaina kahbaia sip sa (Je. 2:11). Baku sin, baha lâka nani ba dîa wan smalki ba wan tânka bribia dukiara hilp wan munisa. Bara wan rayaka dukiara diara kum mapara lâ kum âpu sa piua ra, ai Bîla bâk wan tapahkisa. Baibil smalkanka nani ba wahbi sakanka pain nani briaia hilp wan munisa bara diara wapni ba sin daukaia. Baha smalkanka nani ba wankisa piua ra, Jehova tara wan kulki ba marikisa, kan wahbi sakanka nani briaia dukiara prika lâka wankisa bara baku tnatka ra, yawan marikaia sip sa witin ra latwan kaikisa bara ai lâka nani ba rispik munisa (Gal. 5:13).
7. Tânka kum wal mariks nahki Baibil smalkanka nani ba tânka tara brisa (Lilka ba sin kaiks).
7 Baibil smalkanka nani ba nahki hilp wan munisa wan tânka briaia dukiara, nahara luki kaiks. Kuntri manis ra yabal ra truk wakaia dukiara sain nani mangkisa. Aihkika ba truk wawakra nani ra marikisa ani lâka nani ba bîla walaia sa trabil ra dimaia apia dukiara. Tânka kum baku, kum kum nani ba maisa pakisa uba isti wakaia apia, apia kaka ani piua ra takaskaia nit kabia. Baku sin, sain wala nani ba maisa pakisa yabal ra dîa sât trabilka nani takaia sip sa. Ban kra maisa pakisa yabal ba lalalni sa, apia kaka ban wina daiwan nani takbia. Truk wawakra lankira nani ba naha sainka nani kaikisa piua ra, ai sinska lâka ba yus munisa bara ai trukka ba aman pali wakisa. Baha mita, lî auhbia apia kaka piua saura bâra kabia kra sin, witin ba baha kaiki sins lâka ni wakisa. Sim tnatka ra, kristian nani ba Baibil saura kaiki daukanka nani ba alki daukras sa, kuna baha purkara Gâd lâka nani ba krikaia apia dukiara, lukanka bara daukanka saura nani ba wina sin laihura sa. Kuna wahbi sakanka pain nani daukaia dukiara, Jehova nahki luki ba ai tânka briaia nit sa.
Yabal ra sain nani ba wan marikisa wan kainara dîa sât trabilka nani takaia sip sa. Bara Baibil smalkanka nani ba wan rayaka ra sim sât daukisa. (Baiki sakanka 7 ba kaiks).
8. Roman 12:1, 2 ra wi ba baku, ¿Baibil ra Baibil smalkanka nani pliki sakaia ba nahki yamni wan munisa?
8 Ban sakuna, Baibil ra smalkanka nani pliki sakaia bara wan rayaka ra alki daukaia trai munisa piua ra yamnika wala nani sakisa. Tânka kum baku, Jehova nahki luki ba baku lukaia lan takisa. Baibil sturka nani aisi kaikisa piua ra, yawan baha wina smalkanka yuskira nani sakaia trai munisa. Ningkara silp wan makabi walisa dîa muni baha nani Baibil ra ulbi swin sa bara nahki wan rayaka ra alki daukaia sip sa. Baku tnatka ra, yawan sins lâka ba yus munaia lan takisa Jehova warkka daukaia dukiara. Bara wan nakra ni kaikisa “Gâd kupia lâka pali ba tânka [...], baha tânka ba lika dîa pain ba, Gâd yamni kaiki ba, bara witin wapni kaiki ba” (Roman 12:1, 2 ba aisi kaiks).a
9. ¿Baibil smalkanka nani ba wan rayaka ra alki daukisa piua ra, dîa yamnika wala sin yawan briaia sip sa? (Hibru Nani 5:13, 14).
9 Baibil smalkanka nani ba wan rayaka ra alki daukaia lan takisa taim, kristian aitani pâwan kum kaia hilp wan munisa. Naha nani ba alki daukisa piua ra, Jehova wal pânika lâka bri ba kau karna daukisa (Hibru Nani 5:13, 14 ba aisi kaiks). Tuktan nani ba diara sât sât daukaia dukiara adar apia kaka lâ nani nit sa bara ban kra witin nani klala briaia sîa bri ba mita, baha nani alki daukisa. Kuna Jehova yawan nani ra tuktan sirpi nani baku wan kaikras sa, kau ni aitani pâwan uplika nani baku. Witin ba kasak lukisa, ai kupia lâka wal asla wahbi sakanka nani ba yawan bribia. Bara baku daukisa kaka, witin kupia ba lilia daukbia (Law. 147:11; S.L. 23:15, 26; 27:11).
¿BAIBIL SMALKANKA NANI BA YAWAN NAHKI PLIKI SAKAIA SIP SA KI?
10. ¿Baibil smalkanka nani ba yawan nahki pliki sakaia sip sa ki?
10 Baibil wina dîa lan takaia sip sa nu takaia trai munisa piua ra, yawan smalkanka yuskira nani sakisa. Baha nani ba hilp wan munisa wan tânka briaia Jehova nahki luki ba bara lâ nani ba dîa muni ulbi swin sa. Trai munisa piua ra sin, yawan smalkanka nani sakaia sip kabia. Yawan dîa muni lâ kum bâra sa wan tânka briaia trai munisa piua ra, Jehova nahki luki ba kau pain wan tânka bribia. Kuna baha daukaia dukiara, witin ra makabaia sa hilp wan munbia bara baha purkara, yawan sin sins lâka ba pakaia sa (S.L. 2:10-12). Naha makabi walanka nani ra lukaia sip sa: “¿Dîa muni Gâd ba baha lâka mangkan? ¿Jehova baha daukanka yamni kaikras sa kaka, naha daukanka wala ba dukiara witin dîa lukisa? ¿Sturka aisi kaikisna ba wina dîa lan takaia sip sna, bara rayaki ra nahki alki daukaia sip sna ki?” Lâ nani kumi bani dîa muni mangkan sa, smalkanka bara Baibil sturka wina dîa lan takaia sip sa laki kaikbia piua ra, yawan sip kabia wahbi sakanka pain nani briaia bara baha nani ba Jehova kupia lâka wal asla kabia.
11. ¿Jisas ba il purara dîa smalkan ba nahki hilp wan munisa Baibil smalkanka nani pliki sakaia dukiara? (Lilka ba sin kaiks).
11 Jisas ba il purara dîa smalkan ba wal wan marikan yawan nahki sip sa Baibil smalkanka nani ba pliki sakaia. Kaisa tânka yumhpa laki kaikaia. Tânka kumi bani ra, Jisas ba pas pali lâ kum dukiara aisi kan, bara ningkara smalkanka ba mariki kan. Baha nani ra luki kaikaia ba, hilp wan munbia wan tânka briaia nahki baha smalkanka nani ba wan rayaka ra alki daukaia sip sa. Bara sim piua ra, yawan kaikbia nahki naha smalkanka nani wina yamnika sakaia.
Il purara Jisas ba wan marikan sa nahki Gâd lâka nani ba wina smalkanka nani sakaia sip sa. (Baiki sakanka 11 ba kaiks).
12. Matiu 5:21, 22 ra aisi lâka ba wina, ¿dîa smalkanka sakisa? (Lilka ba sin kaiks).
12 (Matiu 5:21, 22 TNM ba aisi kaiks)b “Upla ikpara”. ¿Naha lâka ba dîa wan smalkisa? Jehova want apia sa yawan wala nani ra misbara kaikbia bara baha misbarka lâka ba wan daukanka, wan aisanka, apia kaka wan lukanka nani wal kat sin marikaia apia sa. Jisas ba win upla kum wih upla wala ra ikras kabia kra sin, kuna ai muihni ra misbara kaikisa kaka, naha lâka apia kaka smalkanka ba krikisa. “Ya ya ai muihni mapara ai kupia baikbia kaka” apia kaka ai aisanka nani ba wal ai sarka paskbia kaka, Gâd mita “ai lâka daukbia”. ¿Dîa muni? Kan naha sât daukanka bara lukanka nani ba upla kum ra tukbisa upla wala ra ikaia dukiara (1 Jn. 3:15).
13. ¿Yawan nahki sip sa Matiu 5:21, 22 smalkanka ba wan rayaka ra alki daukaia? (Lilka ba sin kaiks).
13 ¿Yawan nahki sip sa Matiu 5:21, 22 smalkanka ba naiwa piua ra alki daukaia? Yawan nit sa misbara kaikan lâka mapara aiklabaia (Lib. 19:18; Job 36:13). ¿Dîa muni? Kan baku wan dara walisa taim, sip sa wan aisanka apia kaka wan daukanka nani ba wal baha misbarka lâka ba kau tara daukaia (S.L. 10:12). Baha nani daukanka tilara sa upla dahra aisaia apia kaka mapara kunin nani wiaia (S.L. 20:19; 25:23). Bara naha nani ba uplika nina ba sauhkaia sip sa. Baha mita, Internet, telepon bara baha sâtka nani paskras kan kainara, Jisas ba spirit lainka ra pâwan kristianka nani ra naha trabilka nani ra kauhbia apia dukiara smalkanka yuskira nani yaban. Yawan bui upla wala ra ikbia apia bara sim tnatka ra, yawan want apia sa dîa aisi ba, dîa ulbi ba, apia kaka dîa dauki ba wal upla kum nina sauhkaia.
(Baiki sakanka 12, 13 ba kaiks).
14. Matiu 5:27, 28 ra aisi lâka ba wina, ¿dîa smalkanka sakisa? (Lilka ba sin kaiks).
14 (Matiu 5:27, 28 ba aisi kaiks). “Marit lâka sauhkpara”. ¿Naha lâka ba dîa wan smalkisa? Jehova rug lâka ba baman misbara kaikras sa, kan witin ba sin baha saurka ra kauhaia wan tukbi lukanka nani ba misbara kaikisa. Jisas ba win marit waitnika kum ba mairin wala ra ban kaikisa kaka, bara ai kupia ra witin wal kaia brinka brisa kaka, saurka lâka ra pat kauhan sa. Baha mita, karna trai munaia sa lukanka tâski nani briaia apia dukiara (Mt. 5:29, 30). Bara naha smalkanka ba kristian mayas nani ba sin alki daukaia sa.
15. ¿Yawan nahki sip sa Matiu 5:27, 28 smalkanka ba wan rayaka ra alki daukaia? (Lilka ba sin kaiks).
15 ¿Yawan nahki sip sa Matiu 5:27, 28 smalkanka ba naiwa piua ra alki daukaia? Lukanka tâski nani briaia apia sa (2 Sa. 11:2-4; Job 31:1-3). Baha mita, spirit lainka ra pâwan kristianka nani ba lilka tâski nani ba kaikras sa. Witin nani wiras sa: “Yang dis kaikisna kuna rug lâka lika daukras sna”. Baku sin naha lukanka briras sa: “Yang dîa kaikisna ba rug lâka pali apia sa, naha ba rug lâka lilkika nani pali baku apia sa”. Jisas piua ra, telepon bara lilka tâski nani ba âpu kan. Ban sakuna, naha smalkanka ba wan marikisa rug lâka mariki dukia nani ba dukiara Jehova dîa luki ba. Naha ba wan marikisa nahki Jehova telepon apia kaka Internet bâk diara tâski nani ulbaia apia kaka daukaia ba misbara pali kaikisa. Jisas naha smalkanka yaban ba wal marit nani ra hilp munan sa ai maritka lâka ba sauhkaia apia dukiara (Mal. 2:15). Bara raitka ba, kristian nani sut ra hilp munisa, marit nani bara mayas nani ra sin. Kan baku tnatka ra witin nani sip kabia rug lâka dukia nani sut wina laihura kaia (S.L. 5:3-14).
(Baiki sakanka 14, 15 ba kaiks).
16. Matiu 5:43, 44 ra aisi lâka ba wina, ¿dîa smalkanka sakisa? (Lilka ba sin kaiks).
16 (Matiu 5:43, 44 ba aisi kaiks). “Uplikam ra latwan kaiks”. ¿Naha lâka ba dîa wan smalkisa? Jehova want sa yawan upla sut ra wan uplika pali baku kaikbia bara latwan lâka marikbia. Sari sa, kuna Jisas piua ra Ju nani ba naha lâka ba tnatka saura kum ra alki dauki kan, bara upla nani ra smalki kan ai waihla nani ra misbara kaikaia sip kan. Kuna Jisas ba pain nu kan naha lâka ba baha smalkaia want apia kan ba. Witin ba nu kan ai Aisa latwankira ba brinka sa yawan wan walka ra wan uplika pali baku kaikbia, dîa sât kiamka apia kaka iwanka tnatka bri kabia kra sin (Mt. 5:45-48).
17. ¿Yawan nahki sip sa Matiu 5:43, 44 smalkanka ba wan rayaka ra alki daukaia? (Lilka ba sin kaiks).
17 ¿Yawan nahki sip sa Matiu 5:43, 44 smalkanka ba naiwa piua ra alki daukaia? Yawan upla nani ra latwan kaiki ba mita, war aiklabanka nani bara naha tasba trabilka nani tilara dimras sa (Ais. 2:4; Miq. 4:3). Baku sin, naha daukanka ba wan kupia bukisa upla nani dîa sât kiamka, iwanka tnatka, apia kaka rilidianka bri kabia kra sin kupia yamni lâka marikaia dukiara (Ap.St. 10:34, 35). Bara sin wan kupia bukisa saura wan muni apia kaka wan uplika nani ra saura munan nani ra padin munaia dukiara (Mt. 18:21, 22; Mk. 11:25; Lk. 17:3, 4).
(Baiki sakanka 16, 17 ba kaiks).
BAIBIL SMALKANKA NANI BA WAN RAYAKA RA ALKI DAUKAIA WILIN SA
18. a) ¿Yawan dîa daukaia wilin kaia sa? b) ¿Stadika aula ra yawan dîa laki kaikbia?
18 ¡Yawan Jehova ra tingki lukisa, kan witin ba tuktan nani baku wan kulkras sa bamna! Witin want sa yawan Baibil smalkanka nani ba yus muni yu bani wahbi sakanka pain nani bribia (1 Ko. 14:20). Bara baha daukisa piua ra, yawan wilin kaia sa wan tânka briaia “[Jehova] kupia lâka ba dîa sapa” (Epe. 5:17). Jehova ra latwan kaiki ba mita wan kupia bukisa wan wahbi sakanka nani ba ai kupia lâka wal asla kabia dukiara, witin ra si bri ba mita lika apia. Kuna naha daukaia dukiara, witin ba prisant painkira wala kum wankan sa: wan kupia dara walanka ba. Bara naha dukiara stadika aula ra yawan aisabia.
LAWANA 95 Tânka kasak ingnika ba kau ingni takisa
a Aima aihkika nani ra kristian nani ba Baibil smalkanka nani ba aman laki kaikaia sa. Yawan nit sa wan tânka briaia nahki smalkanka kum kum nani ba wala nani wal asla sa bara nahki naha nani ba hilp wan munbia wahbi sakanka nani daukisa piua ra. Jehova sins lâka wankan ba mita, yawan sip sa tânkira lâka ni witin yamni kaiki wahbi sakanka nani briaia bara witin ba sin baha nani blisin munbia. Pas kristianka nani piua ra, Ju nani manis kristian takan ba mapara Gâd ra mayunaia tnatka ba chens tara kum kan. Kan witin nani ba ai rayaka aiska ra ai iwanka tnatka bara lâka ailal nani mununhtara iwi kan bamna.
b Matiu 5:21, 22 ba naku wisa: “Man nani walram nahki damikam nani ra win ba: ‘Upla ikpara, kan ya ya upla kum ra ikbia kaka, ai lâka daukan kabia.’ Sakuna yang bui man nani ra mai wisna: Ya ya ai muihni mapara ai kupia baikbia kaka, lâ pâtka dimbia. Ya ai muihni ra bîla saura wibia ba, lâ wihta nani mita ai lâka daukbia; bara ya ai muihni ra kunin lâka daukbia ba, ban kaia ra sauhki tikbia pâtka briaia pat baila sa” (TNM, La Biblia. Traduccion del Nuevo Mundo).