“Senn Sa Lemond-La Pe Sanze”

“Ala seki mo pe dir zot frer: res byin tigit letan.”—1 CORINTHIENS 7:29.

1, 2. Ki sanzman dan lemond u finn truve dan u lavi?

KI SANZMAN dan lemond u finn truve dan u lavi? Eski u kapav mansyonn sertin ladan? Par egzanp, la medsinn inn fer sertin progre. Grasa bann resers dan sa domenn-la, dan sertin peyi, okumansman 20 syek, dimunn ti pe viv mwins ki 50 an, zordi, zot pe viv plis ki 70 an! Pans usi ki kantite servis, radyo, televizyon, telefonn portab, ek fax, zot rann nu. Fode pa nu bliye usi bann progre ki finn fer dan domenn ledikasyon, transpor, ek an rapor avek droits de l’homme, tusala finn amelyor lavi buku dimunn.

² Byinsir, pa tu sanzman ki pozitif. Krim pe ogmante, bann valer moral pe degrade, plis dimunn pe droge, divors ek linflasyon pe ogmante, ek teroris pe menas nu. Nu pa kapav ferm lizye lor tusala. Antuka, sirman u pu dakor avek seki lapot Paul ti ekrir byin lontan: “Senn sa lemond-la pe sanze.”—1 Corinthiens 7:31.

3. Ki Paul ti ule dir kan li ti ekrir “senn sa lemond-la pe sanze”?

³ Kan Paul ti dir sa, li ti pe konpar lemond avek enn senn teat. Bann akter, se bann politisyin, bann sef relizye ek bann dimunn byin popiler dan la sosyete. Zot fer zot laparisyon lor la senn, zwe zot rol, answit zot kit la senn pu lezot. Sa inn kontiyne pandan plizir syek. Dan le pase, enn fami rwayal ti kapav reyne pandan plizir dizenn lane, mem pandan plizir syek—ek sanzman ti byin lant. Zordi li pa parey, listwar kapav sanze enn sel ku, li sifi ki, par egzanp, dirizan enn gran peyi asasine par enn kut bal, ki tu sanze! Wi, dan sa lepok truble kot nu pe viv-la, nu pa kone ki kapav arive demin.

4. (a) Ki lopinyon ekilibre bann Kretyin bizin ena konsernan bann levennman mondyal? (b) Ki de prev nu pu egzamine asterla?

⁴ Si lemond li enn senn teat, ek so bann dirizan, zot bann akter, alor bann Kretyin zot, zot bann spektater.a Etandone ki “zot pa fer parti dan lemond,” zot pa interes zot plis ki bizin ar rol ki bann akter-la zwe, ni mem ar fason ki zot pe zwe sa rol-la. (Jean 17:16) Okontrer, zot rod tu ti indikasyon ki montre ki pyes teat-la pre pu ariv a so pwin final. Avredir so lafin pu byin dramatik, parski bann Kretyin kone ki sa sistem-la bizin fini avan ki Jéhovah met an plas enn nuvo lemond kot pu ena lazistis.b Donk, anu egzaminn de prev ki montre ki nu pe viv dan lepok la fin, ek ki lemond nuvo pe aprose. Sa de prev-la se: (1) Kronolozi Biblik ek (2) deteryorasyon bann kondisyon mondyal.—Matthieu 24:21; 2 Pierre 3:13.

Anfin, enn Mister Eklersi!

5. Ki ete “letan fixe bann nasyon,” ek kifer zot interes nu?

⁵ La Kronolozi, se enn letid ki montre kan bann levennman inn arive dan listwar. Jésus ti koz lor enn lepok kot bann dirizan lemond ti pu domine kuma bann akter prinsipal lor la senn mondyal, san lintervansyon Rwayom Bondye. Jésus ti apel sa peryod-la “letan fixe bann nasyon.” (Luc 21:24) Ala fin sa peryod-la, Rwayom Bondye, dirize par Jésus, ti pu pran puvwar. Dabor, Jésus ti pu guverne “parmi so bann lennmi.” (Psaume 110:2) Answit, dapre Daniel 2:44, sa Rwayom-la pu “kraz tu bann lezot rwayom, ek li pu detrir zot,” ek li pu res pu tuletan.

6. Kan “letan fixe bann nasyon” inn kumanse, ki peryod li’nn kuver, ek kan li’nn fini?

⁶ Kan eski “letan fixe bann nasyon” pu fini, ek kan Rwayom Bondye pu kumans reyne? Sa repons-la ti’nn “sele, ziska lepok la fin,” ek sa ena enn rapor avek kronolozi la Bib. (Daniel 12:9) Amezir ki sa ‘lepok-la’ ti pe aprose, Jéhovah ti pran bann dispozisyon pu ki enn grup etidyan la Bib, gayn la repons. Grasa lespri-sin Bondye, zot inn dekuver ki “letan fixe bann nasyon” ti kumanse avek destriksyon Jérusalem, an 607 A.N.L., ek ki sa ‘letan-la’ ti kuver enn peryod 2,520 an. Apartir sa, zot inn kalkile ki “letan fixe bann nasyon” inn fini an 1914. Zot inn kone usi ki 1914 inn mark kumansman peryod la fin sa sistem-la. Antan ki etidyan la Bib, eski u kapav explike kuma kalkil dat 1914?c

7. Ki tex Biblik ed nu pu kone kan peryod set tan, ki mansyone par Daniel, inn kumanse, komye letan li’nn kuver ek kan li’nn fini?

⁷ Nu gayn enn indikasyon dan liv Daniel. Jéhovah ti servi Neboukadnetsar, le rwa Babylone pu detrir Jérusalem, okumansman “letan fixe bann nasyon,” setadir an 607 A.N.L. Par intermedyer sa le rwa-la, Jéhovah inn fer kone ki bann nasyon pu kontiyn domine san lintervansyon Bondye, pandan enn peryod set tan sinbolik. (Ézékiel 21:26, 27; Daniel 4:16, 23-25) Ki peryod sa set tan-la kuver? Dapre Révélation 11:2, 3, ek 12:6, 14, trwa tan edmi (31⁄2) fer 1,260 zur. Donk, set an bizin fer de fwa plis, setadir 2,520 zur. Ki lot explikasyon ena ankor? Jéhovah ti donn profet Ézékiel, ki ti viv mem lepok ki Daniel, enn prinsip pu interpret bann sif sinbolik, Li ti dir li: “Enn zur pu enn lane, enn zur pu enn lane, se sa ki mo finn donn zot.” (Ézékiel 4:6) Donk, sa set tan-la ti pu kuver antu enn peryod 2,520 an. Si nu kont 2,520 an apartir 607 A.N.L., nu ariv an 1914, dat ki letan fixe bann nasyon inn pran fin.

“Konfirmasyon ki Nu Pe Viv “Lepok la Fin”

8. Ki prev u kapav site pu pruve ki kondisyon mondyal inn deteryore depi 1914?

⁸ Bann levennman mondyal ki pe arive depi 1914, pruve ki seki nu’nn konpran grasa la kronolozi li egzak. Jésus ti dir ki pandan “lepok lafin” pu ena lager, la faminn, ek lepidemi maladi. (Matthieu 24:3-8; Révélation 6:2-8) Nu pe truv tusala realize depi 1914. Lapot Paul ti azute ki pandan sa peryod-la, latitid bann dimunn anver zot prosin, pu sanze. Nu pe truve ki tu seki li’nn dir, pe realize egzakteman.—2 Timothée 3:1-5.

9. Ki bann obzervater dir lor kondisyon mondyal ki finn ena depi 1914?

⁹ Eski vremem “senn sa lemond-la” inn sanze depi 1914? Dan so liv La génération de 1914, profeser Robert Wohl fer sa remark-la: “Bann sirvivan lager zot tu ena mem santiman, ki an Août 1914, enn lemond inn pran fin ek enn lot inn kumanse.” Dokter Jorge A. Costa e Silva, direkter dan departman psychiatrique de l’Organisation mondiale de la santé (OMS), konfirm seki sa profeser-la inn ekrir, li dir: “Nu pe viv enn lepok kot tu pe sanze vit, ek sa finn amenn buku traka ek stres, enn sityasyon ki zame pa finn ena avan dan listwar limanite.” Eski u pe fer sa lexperyans-la u’si?

10. Kuma la Bib ed nu pu konpran kifer bann kondisyon mondyal inn deteryore depi 1914?

¹⁰ An realite, kisannla ki responsab bann move kondisyon ki ena dan lemond? Révélation 12:7-9 demaske sa kupab-la, nu lir: “Finn ena enn lager dan lesyel: Mikaël [Jésus Christ] ek so bann anz ti lager kont dragon [Satan le Diable], ek dragon-la ek so bann anz ti lager [ar li] , me [dragon-la] pa ti pli for, ek ti nepli ena plas pu zot dan lesyel. Ek finn zet sa gran dragon-la, . . . ki pe met bann dimunn lor later antye, dan lerer.” Satan le Diable, limem responsab tu bann problem ki ena lor later. Kan ti met li deor depi lesyel an 1914, sa inn amenn “maler pu later ek pu lamer, parski le Diable finn desann ver zot; li ena enn gran koler parski li kone ki li ena zis enn tigit letan mem.”—Révélation 12:10, 12.

Seki Pu Arive dan Dernye Parti Sa Pyes Teat-La

11. (a) Par ki mwayin Satan met bann ‘dimunn lor later antye’ dan lerer? (b) Lor ki kitsoz spesyal ki Satan pu fer, Paul ti atir nu latansyon?

¹¹ Satan kone ki so la fin pe aprose. Depi 1914, li pe miltipliye so bann zefor pu met ‘dimunn lor later antye’dan lerer, ek li’nn vinn enn exper dan sa domenn-la. Li travay par deryer ek li met lor la senn bann politisyin ek bann vedet pu zwe zot rol. (2 Timothée 3:13; 1 Jean 5:19) Enn parmi bann kitsoz ki Satan anvi, se tronp bann dimunn ek fer zot krwar ki so dominasyon kapav vremem amenn lape lor later. An zeneral, li’nn reysi, parski malgre tu bann prev ki kondisyon mondyal pe vinn pli pir, dimunn ankor gard lespwar ki pu ena lape. Lapot Paul ti predir ki zis avan destriksyon sa lemond-la, Satan pu fann enn propagann ki tu dimunn pu byin remarke. Paul ti ekrir: “Kan zot pu dir: ‘Lape ek sekirite!’ lerla, enn sel kut enn destriksyon pu vinn lor zot, parey kuma duler enn fam ansint.”—1 Thessaloniciens 5:3; Révélation 16:13.

12. Ki zefor dimunn pe fer dan nu lepok pu amenn lape?

¹² Dernyerman, bann politisyin inn servi suvan lexpresyon “Lape ek sekirite” pu kalifye zot proze. Zot ti mem proklam 1986, l’Année internationale de la paix, mem si pandan sa lane-la pa finn ena lape dan lemond. Eski sa vedir ki 1 Thessaloniciens 5:3 inn fini realize konpletman, uswa eski Paul ti pe koz lor enn levennman partikilye ki pu telman frapan ki sa pu kapte latansyon tu dimunn?

13. Dan so profesi lor “Lape ek sekirite!” ar ki kitsoz Paul ti konpar destriksyon ki pu ena apre? Ki nu aprann par sa?

¹³ Suvan, nu konpran bann profesi pli byin pandan, uswa apre zot realizasyon. Donk, nu pu bizin atann pu truve. Me, nu remarke ki Paul ti konpar destriksyon ki pu ena apre deklarasyon “Lape ek sekirite!” ar duler enn fam ansint. Kan enn fam li ansint, pandan enn peryod anviron nef mwa, li pran deplizanpli konsyans ki so tibaba pe grosi dan so vant. Li mem kapav tann leker so tibaba bate, ek santi li buze. Tibaba-la kapav mem donn li bann ti kut pye. Plis letan pase, mama-la resanti sa bann kitsoz-la deplizanplis, ziska ki enn zur li gayn enn gran duler ki montre ki’nn ariv ler pu li akuse. Li parey pu profesi lor “Lape ek sekirite.” Mem si nu pa kone egzakteman kuma sa pu realize, nu kone ki sa pu fini par enn levennman ki pu ariv enn sel kut, ki pu amenn enn gran duler, me ki finalman pu amenn enn gran lazwa—destriksyon tu seki move ek kumansman enn lemond nuvo.

14. Dan ki lord bann evennman pu derule, ek ki pu arive finalman?

¹⁴ Pu bann Kretyin fidel ki pe obzerve antan ki spektater, sa destriksyon ki pe vini-la, pu enn levennman byin inpresyonan. Premyerman, bann le rwa lor later (sistem politik ki fer parti dan lorganizasyon Satan) pu atak bann ki sutenir Babylone la Grande (la relizyon) ek pu detrir zot konpletman. (Révélation 17:1, 15-18) Apre sa, bann evennman pu turn dan enn fason ki personn pa atann. Rwayom Satan pu divize kont limem; enn parti so lorganizasyon pu atak enn lot parti. Satan pa pu kapav anpes sa. (Matthieu 12:25, 26) Jéhovah pu insit bann le rwa lor later “pu fer seki Li’nn panse,” setadir pu debaras later ar so bann lennmi relizye. Apre destriksyon fos relizyon, Jésus Christ avek so larme dan lesyel pu konplet so viktwar. Li pu detrir tu seki reste dan lorganizasyon Satan, setadir so sistem komersyal ek politik. An dernye, Satan limem, pu perdi tu so puvwar. Avek sa levennman-la, rido pu tonbe lor la senn, ek sa long pyes teat-la pu pran fin.—Révélation 16:14-16; 19:11-21; 20:1-3.

15, 16. Paul ti rapel nu ki “res byin tigit letan,” ki lefe sa bann parol-la bizin ena dan nu lavi?

¹⁵ Kan eski tu sa bann kitsoz-la pu arive? Nu pa konn ni zur, ni ler. (Matthieu 24:36) Me seki nu kone, se ki “res byin tigit letan.” (1 Corinthiens 7:29) Donk, li byin inportan ki nu byin servi letan ki reste. Kuma? Lapot Paul ti explike ki nu bizin ‘reaste letan favorab’ ek konsakre sa pu fer bann kitsoz pli inportan, olye ki nu fer kitsoz initil. Nu bizin veye ki seki nu fer sak zur, ena valer devan lizye Jéhovah. Kifer? ‘Parski nu lepok byin move.’ Ek kan nu ‘konpran ki Jéhovah anvi nu fer,’ nu pa pu gaspiy sa tigit letan ki reste-la.—Éphésiens 5:15-17; 1 Pierre 4:1-4.

¹⁶ Konsyan ki sa lemond-la pre pu detrir konpletman, ki lefe sa pu ena lor nu? Get ki lapot Pierre ti ekrir: “Parski tu sa bann kitsoz-la bizin disparet, ki kalite dimunn zot bizin ete par bann aksyon ki montre zot kondwit sin ek zot latasman avek Bondye!” (2 Pierre 3:11) Wi, se sa kalite dimunn-la ki nu bizin ete! An armoni avek konsey Pierre, nu bizin (1) vey byin lor seki nu fer pu nu gard enn kondwit sin, ek (2) asire ki tu seki nu akonpli dan servis Jéhovah, nu fer sa parski nu kontan Li.

17. Kont ki pyez Satan, bann Kretyin bizin res lor zot gard?

¹⁷ Nu lamur pu Bondye pu anpes nu tro atase ar sa lemond-la avek so bann tantasyon. Nu kone ki pu ariv sa lemond-la, donk li pu byin danzere si nu les nu atire par so bann atraksyon, uswa par so fason viv ki fer plezir pas avan tu. Mem si nu pe viv ek travay dan lemond, nu bizin swiv konsey saz ki la Bib donn nu, pu pa fer tu seki lemond fer. (1 Corinthiens 7:31) Avredir, nu bizin fer byin atansyon pu pa les nu tronpe par propagann lemond. Lemond pa pu reysi truv okenn solisyon pu so bann problem. Li pa pu kapav kontiyn kumsa pu tuletan. Kuma nu kone? Parski la Bib dir: “Lemond pe al fini ek so dezir usi, me seki fer volonte Bondye pu res pu tuzur.”—1 Jean 2:17.

Seki Pli Bon Ankor Devan Nu!

18, 19. Ki sanzman u inpasyan pu truve dan lemond nuvo, ek kifer li vo lapenn atann?

¹⁸ Jéhovah byinto pu tir Satan lor la senn, avek tu seki sutenir li, zot rol pu fini. Apre sa, avek benediksyon Bondye, So bann serviter fidel ki pu sirviv la fin sa sistem-la, pu ranplas sa senn lemond-la par enn nuvo dekor ki pu res pu tuletan. Lerla, pu nepli ena lager; Bondye pu “fer lager arete ziska dan but later.” (Psaume 46:9) Dan plas la faminn, “pu ena la grin an abondans lor later.” (Psaume 72:16) Nepli pu ena prizon, stasyon la polis, maladi sexyelman transmisib, bann trafikan ladrog, divors, fayit finansye, ek teroris.—Psaume 37:29; Isaïe 33:24; Révélation 21:3-5.

¹⁹ Bann tom pu vid kan plizir milyar dimunn pu resisite. Bann resisite pu kuma bann nuvo akter lor la senn. Mazinn sa lazwa ki pu ena-la, kan plizir zenerasyon pu zwenn ansam! Kan bann ki’nn separe depi lontan, pu re-zwenn zot fami ek sakenn pu may zot kamarad! Avek letan, tu dimunn pu ador Jéhovah. (Révélation 5:13) Kan tu sanzman pu’nn fini fer lor la senn, parey kuma dan enn pyes teat, rido pu leve ek nu pu truv enn paradi lor later antye. Amezir ki u pu obzerv la senn, ki u pu resanti? Sirman u pu dir: ‘Depi lontan mo pe atann sa, me vremem sa ti vo lapenn!’

[Note]

Kuma U Pu Reponn?

• Kuma bann parol lapot Paul, ki ti dir: “senn sa lemond-la pe sanze,” inn realize dan nu lepok?

• Kuma eski kronolozi la Bib indik la fin “letan fixe bann nasyon?”

• Kuma bann sanzman dan kondiyson mondyal pruve ki an 1914, “lepok la fin” inn kumanse?

• Etandone ki la Bib dir “res byin tigit letan,” ki lefe sa pu ena lor nu?

[Zimaz lor paz 30]

Anfin—enn mister eklersi!