Aprann ek Anseyn Umem ek Lezot Moralite Kretyin

“Me, twa ki pe anseyn enn lot dimunn, eski to pa anseyn tomem?”—ROMIN 2:21.

1, 2. Ki rezon u ena pu ki u anvi etidye Labib?

U ENA buku rezon kifer u bizin etidye Parol Bondye. Kitfwa u anvi kone seki dir ladan konsernan bann pep, bann kitsoz ki’nn arive, bann landrwa ek lezot kitsoz ankor. U anvi konn laverite lor bann doktrinn an konparezon avek seki fos kuma trinite ek lanfer dife. (Zan 8:32) U bizin usi aprann konn Zeova plis pu u kapav imit Li pli byin ek mars devan Li dan enn manyer drwat.—1 Lerwa 15:4, 5.

² Enn rezon pu etidye Parol Bondye, ki ena enn rapor avek seki’nn deza mansyone ek ki inportan, se ki li ekip u pu ed lezot—bann ki u kontan, u bann konesans ek mem bann ki u pankor kone. Sa se enn kitsoz ki obligatwar pu bann vre Kretyin. Zezi ti dir so bann disip: “Ale ek fer bann dimunn dan tu bann nasyon vinn bann disip, . . . anseyn zot pu pratik tu bann kitsoz ki mo finn komann zot.”—Matye 28:19, 20.

3, 4. Kifer eski li onorab ki u les u anseyne parey kuma Zezi ti donn lord?

³ Etidye Labib avek enn dezir pu anseyn lezot, li enn kitsoz ki onorab ek ki kapav fer u gayn enn satisfaksyon dirab. Lanseynman ti tuzur enn profesyon onorab. Encarta Encyclopedia dir: “Parmi bann Zwif, buku adilt ti konsider bann profeser kuma bann gid ki ti montre dimunn bann semin delivrans ek zot ti insiste ki zot zanfan onor bann profeser, mem plis ki zot bann paran.” Li ankor plis onorab pu bann Kretyin anseyn zotmem par enn letid Labib ek apre, zot anseyn lezot.

⁴ “Ena plis dimunn ki angaze dan lanseynman ki dan ninport ki lezot metye. Ena anviron 48 milyon zom ek fam ki profeser dan lemond.” (The World Book Encyclopedia) Enn profeser ki anseyne dan lekol ena responsabilite devlop lespri bann zenn. Li kapav inflyans lespri sa bann zenn la pu bann lane ki vini apre. Aster, kan nu obeir lord Zezi ek nu anseyn lezot, linflyans la dir pli lontan ankor; u lanseynman pu ena enn linflyans lor zot lavenir pu tuletan. Lapot Pol ti fer resorti sa kan li ti ankuraz Timote: “Kontiyn fer atansyon ar tomem ek ar to lanseynman. Persiste dan sa bann kitsoz la, parski si to fer sa, to pu sov tomem ek bann ki ekut twa.” (1 Timote 4:16) Wi, u lanseynman ena enn rapor avek delivrans.

5. Kifer eski kalite lanseynman enn Kretyin li pli siperyer?

⁵ Anseyn umem ek lezot apre, sa se Lasurs pli ot, Suverin liniver, ki permet sa ek diriz sa. Sa mem ase pu donn sa lanseynman la enn grander ki depas tu lezot lanseynman profann, ki li konsern lanseynman bann size debaz, bann formasyon pu travay, ubyin mem spesyalize dan domenn medikal. Lanseynman ki enn Kretyin pe done demann etidyan la pu aprann personelman kuma imit Garson Bondye, Zezi Kris ek pu montre lezot kuma fer parey.—Zan 15:10.

Kifer U Bizin Anseyn Umem?

6, 7. (a)Kifer nu bizin anseyn numem dabor? (b) Dan ki fason bann Zwif premye syek pa ti’nn reysi antan ki bann anseynan?

⁶ Kifer dir ki nu bizin anseyn numem dabor? Ebyin nu pa pu kapav anseyn lezot kuma bizin si dabor nu pa finn anseyn numem. Pol ti byin fer resorti sa pwin la dan enn pasaz ki fer reflesi ek ki ti ena enn linportans pu bann Zwif so lepok. Me seki li finn dir, transmet enn mesaz byin inportan pu bann Kretyin azordi. Pol ti demande: “Me twa ki pe anseyn enn lot dimunn, eski to pa anseyn tomem? Twa ki prese ‘Pa kokin’ eski to kokin? Twa ki pe dir ‘Pa komet ladilter.’ eski to pe komet ladilter? Twa, ki pe montre to degu pu bann zidol, to al kokin dan bann tanp? Twa ki tir to fyerte dan Lalwa, to dezonor Bondye kan to kas Lalwa?”—Romin 2:21-23.

⁷ Par sa bann kestyon ki fer reflesi la, Pol ti sit de move kitsoz ki ti mansyone dan Dis Komannman: Fode pa kokin ek fode pa komet ladilter. (Egzod 20:14, 15) Sertin Zwif dan lepok Pol ti fyer ki zot ti ena lalwa Bondye. Zot ti ‘tann linstriksyon ki ti sorti dan Lalwa. Zot ti sir ki zot ti bann gid pu bann aveg ek enn lalimyer pu bann ki dan nwarte, bann anseynan pu bann tibaba.’ (Romin 2:17-20) Me, zot ti bann ipokrit parski an sekre zot ti pe kokin, ubyin zot ti pe komet ladilter. Sa li ti dezonor Lalwa ek usi so Loter ki dan lesyel. U kapav truve ki zot pa ti kalifye ditu pu anseyn lezot; an realite zot pa ti pe mem anseyn zotmem.

8. Dan ki fason kitfwa sertin Zwif lepok Pol ti pe ‘kokin dan bann tanp’?

⁸ Pol ti mansyonn bann ki kokin dan bann tanp. Eski ti ena sertin Zwif ki ti vremem fer sa? Ki Pol ti pe panse? Fransman, pwiski nu pa gayn buku ranseynman dan sa pasaz la, nu pa kapav sir dan ki manyer sertin Zwif ‘ti kokin dan tanp.’ Enn ti pe avan, lemer lavil Efez ti dir ki bann konpaynon Pol zot, zot pa ti ‘bann ki kokin dan tanp.’ Donk, sa fer nu konpran ki omwin sertin ti krwar ki ti kapav met enn akizasyon kumsa lor bann Zwif. (Akt 19:29-37) Eski zot ti pe servi pu zotmem, ubyin zot ti pe fer komers ar bann lobze byin presye ki bann konkeran uswa bann partizan relizye fanatik ti’nn kokin dan bann tanp payin? Dapre Lalwa Bondye, ti bizin detrir bann zidol ki ti an or ek larzan. Zot pa ti ena drwa servi sa pu zotmem. (Deteronom 7:25)a Donk kitfwa Pol ti pe viz bann Zwif ki pa ti ena okenn respe pu lalwa Bondye ek ki ti pe servi, uswa ti pe profit bann zafer ki ti sorti dan bann tanp payin.

9. Ki bann pratik malonet an rapor avek tanp Zerizalem ti parey kuma dir pe kokin dan tanp?

⁹ Parkont, Zozef ti rakont enn skandal dan lavil Rom ki ti koze par kat Zwif. Lider la ti enn anseynan Lalwa. Sa kat la ti konvink enn fam Romin ki ti finn konverti dan relizyon Zwif pu donn zot lor ek bann lobze ki ena valer kuma enn don pu tanp Zerizalem. Enn fwa ki zot finn gayn sa bann kitsoz la ar li, zot finn servi sa bann rises la pu zotmem—kuma dir zot finn kokin seki pu tanp.b Lezot, dan enn sertin sans, ti pe kokin dan tanp Bondye kan zot ti ofer bann sakrifis ki ti ena defo ek kan zot ti ankuraz komers malonet dan lanplasman tanp. Dan sa manyer la, zot ti fer tanp vinn “enn kavern voler.”—Matye 21:12, 13; Malaki 1:12-14; 3:8, 9.

Anseyn Moralite Kretyin

10. Ki pwin inportan fode pa nu bliye dan seki Pol ti suleve dan Romin 2:21-23?

¹⁰ Ninport ki sa bann pratik dan premye syek la ti kapav ete, kuma kokin, ladilter ek kokin dan tanp, anu pa bliye pwin inportan bann komanter Pol. Li ti demande: “Eski twa ki anseyn enn lot dimunn, eski to pa anseyn tomem?” Li inportan pu note ki sa bann legzanp ki Pol ti suleve la ti ena enn rapor avek moralite. Pol pa pe atir nu latansyon lor bann doktrinn ubyin listwar Labib. Lanseynman ki nu donn numem uswa lezot, ki Pol ti pe koze, konsern moralite Kretyin.

11. Kifer eski u bizin pran kont moralite Kretyin amezir u etidye Parol Bondye?

¹¹ Pu nu aplik sa leson ki ena dan Romin 2:21-23 la, nu bizin aprann moralite Kretyin ki ena dan Parol Bondye. Apre, nu bizin azir an akor avek seki nu aprann ek montre lezot pu fer parey. Donk, amezir u etidye Labib, fer sir ki u kapte byin bann prinsip Zeova lor ki vre moralite Kretyin baze. Medit lor bann konsey ek bann leson ki u truve dan Labib. Apre, aplik avek kuraz seki u aprann. Pu fer sa, bizin vremem kuraz ek determinasyon. Li fasil pu bann imin inparfe rod bann exkiz ek bann rezon pu zot pa pran kont moralite Kretyin dan sertin sirkonstans. Kitfwa bann Zwif ki Pol ti mansyone, ti ena lexperyans dan sa manyer rezone byin rize la pu rod bann exkiz ek pu tronp bann dimunn. Me bann parol Pol montre ki nu pa kapav konsider moralite Kretyin kuma enn kitsoz ki pa inportan, uswa inyor li kan nu anvi.

12. Ki konsekans enn bon uswa enn move kondwit kapav ena lor repitasyon Bondye Zeova, ek kifer sa kapav ed nu kan nu gard sa byin dan nu lespri?

¹² Lapot Pol ti atir nu latansyon lor enn rezon prinsipal pu nu aprann ek apre aplik moralite ki nu truve dan Labib. Move kondwit bann Zwif ti ena enn konsekans lor repitasyon Zeova: “Twa ki tir to fyerte dan Lalwa, to dezonor Bondye kan to kas Lalwa? Parski ‘bann dimunn pe koz an mal lor non Bondye parmi bann nasyon.’” (Romin 2:23, 24) Zordi li parey. Si nu pa pran kont moralite Kretyin nu dezonor so Lasurs. Parkont, si nu tini ferm bann prinsip Bondye, sa pu ena bon rezilta lor so repitasyon ek sa pu onor Li. (Izai 52:5; Ezekyel 36:20). Si u konsyan sa kitsoz la, sa kapav fortifye u determinasyon pu fer fas ar bann tantasyon ek bann sirkonstans, kot u pu kapav panse ki sa pu aranz u, si u pa pran kont moralite Kretyin. Anplis, bann parol Pol anseyn nu enn lot kitsoz. Apar ki u pran konsyans ki u kondwit ena enn konsekans lor repitasyon Bondye, aster amezir ki u anseyn lezot, u bizin fer zot konpran ki fason ki zot aplik bann prinsip moral ki zot pe aprann, sa pu ena enn konsekans lor repitasyon Zeova. Moralite Kretyin li pa zis favoriz kontantman ek protez nu lasante. Li ena usi enn konsekans lor repitasyon Bondye ki finn etabli ek ki ankuraz sa moralite la.—Psom 74:10; Zak 3:17.

13. (a) Kuma eski Labib ed nu lor moralite? (b) Ki lide prinsipal Pol fer resorti dan konsey ki li done dan 1 Tesalonisyin 4: 3-7?

¹³ Moralite afekte lezot imin usi. Nu kapav truv sa dan bann legzanp ki ena dan Parol Bondye ek ki montre ki lavantaz ena kan aplik prinsip Bondye ek so konsekans kan rezet sa bann prinsip la. (Zenez 39:1-9, 21; Zozye 7:1-25) U kapav truv usi bann konsey byin kler lor moralite, kuma: “Ala seki Bondye ule, seki u les u sanktifye, ki u pa komet bann vis sexyel; ki sakenn bizin kone kuma fode ki li gard so prop vaz dan enn fason ki sin ek onorab, pa ogmant u bann dezir sexyel kuma bann nasyon ki pa konn Bondye; fode pa ki personn al ziska fer ditor ek priv so frer ar so bann drwa dan sa domenn la, . . . parski Bondye finn apel nu pa pu permet nu fer bann kitsoz malprop, me an rapor avek nu sanktifikasyon.”—1 Tesalonisyin 4:3-7.

14. Ki kestyon u kapav poz umem an rapor avek sa konsey ki Pol done dan 1 Tesalonisyin 4:3-7?

¹⁴ Dapre sa pasaz la, ninport kisannla kapav konpran ki move kondwit sexyel li kont moralite Kretyin. Purtan, u kapav al pli lwin ankor. Ena bann tex ki ofer u posibilite pu etidye ek medit an profonder, seki fer u konpran pli byin. Par egzanp, u kapav reflesi lor seki Pol ti ule dir kan li ti dir ki bann ki komet bann vis sexyel zot al ziska fer ditor ek zot priv zot frer ar so bann drwa dan sa domenn la? Ki bann drwa ki inplike ek ki manyer kan u konpran sa pli byin, sa kapav motiv u pu gard moralite Kretyin? Kuma eski rezilta sa bann resers la kapav ekip u pu anseyn lezot ek ed zot pu onor Bondye?

Etidye pu U Kapav Anseyne

15. Ki bann zuti u kapav servi pu anseyn umem dan u letid personel?

¹⁵ Bann Temwin Zeova ena bann zuti ki zot servi pu fer resers lor bann kestyon ubyin bann problem ki suleve kan zot etidye pu anseyn zotmem uswa lezot. Enn zuti ki disponib dan buku lang se Index des publications de la société Watch Tower. Si u ena li, u kapav servi li pu truv bann ranseynman dan bann piblikasyon baze lor Labib piblye par bann Temwin Zeova. U kapav rod size par size ubyin anba enn lalis verse biblik. Enn lot zuti ki egziste dan buku lang ek ki bann Temwin Zeova servi se, Watchtower Library. Sa program informatik la li lor CD ek ladan ena enn ta piblikasyon an form elektronik. So program permet u fer bann resers lor bann size ubyin bann diskisyon lor bann verse. Si u ena enn uswa tulede zuti, servi zot regilyerman kan u etidye Parol Bondye pu ki u anseyn lezot.

16, 17. (a) Kot sa u kapav gayn bann komanter ki pu ed u konpran bann drwa ki mansyone dan 1 Tesalonisyin 4:6? (b) Dan ki fason vis sexyel priv lezot ar zot bann drwa?

¹⁶ Anu pran legzanp ki ti mansyone pli lao dan 1 Tesalonisyin 4:3-7. Ti sulev kestyon konsernan bann drwa. Drwa kisannla? Ek dan ki fason kapav kraz sa bann drwa la? Avek sa bann zuti ki mansyone la kitfwa u pu kapav truv enn kantite komanter ki pu ekler u lor sa bann verse la ek lor sa bann drwa ki Pol ti mansyone la. U pu kapav truv sa bann komanter la dan liv Étude perspicace des Écritures, Volim 1, Paz 920-1; La paix et la sécurité véritables: comment est-ce possible? paz 145; Latur Degard 15 Novam 1989 paz 31 (an Franse).

¹⁷ Kan u kontinye u letid, u pu truve ki sa bann piblikasyon la montre kuma sa bann parol ki Pol ti dir la zot vre. Kikenn ki komet bann vis sexyel li fer pese kont Bondye ek li expoz limem ar tu kalite maladi. (1 Korintyin 6:18, 19; Ebre 13:4) Enn zom, ki pratik bann vis sexyel li priv sa fam ar ki li fer sa pese la so bann drwa dan diferan fason. Li gat so repitasyon ek li priv li pu gard enn konsyans kler ek prop. Si fam la enn selibater, li priv li so drwa pu marye kuma enn vyerz ek li priv so mari drwa ki li ena pu atann ki sa dimunn avek ki li pe marye la li enn vyerz. Li bles fami fam la ek so mari usi si li marye. Sa zom imoral la li priv so prop fami drwa ki zot ena pu gard enn bon repitasyon. Si li manb enn kongregasyon Kretyin, li sali non kongregasyon la ek li gat so repitasyon.—1 Korintyin 5:1.

18. Dan ki fason u tir profi kan u etidye Labib lor moralite Kretyin?

¹⁸ Eski sa bann komanter lor drwa la pa ed u pu konpran an profonder sinifikasyon sa verse la? Enn letid kumsa ena enn gran valer. Amezir u kontiyn u letid, u pe anseyn umem. U pu kapte pli byin ziska ki pwin mesaz Bondye vre ek so linflyans profon lor u pu ogmante. U fortifye u determinasyon pu res atase avek moralite Kretyin dan ninport ki tantasyon ki kapav prezante devan u. Apre sa, panse kuma sa kapav fer u vinn enn anseynan buku pli efikas! Par egzanp, kan u pe anseyn lezot laverite ki ena dan Labib, u kapav fer zot konpran plis an profonder sinifikasyon bann parol dan 1 Tesalonisyin 4:3-7. Lerla, zot pu konpran ek apresye pli byin moralite Kretyin. Donk, u letid kapav ed u ek buku lezot ankor pu onor Bondye. Ek la nu finn mansyonn zis enn legzanp ki u truve dans let ki Pol ti ekrir bann Tesalonisyin. Ena ankor buku lezot laspe moralite Kretyin, ek ena bann legzanp ek konsey dan Labib ki parey kuma sa bann laspe ki u kapav etidye, aplike ek anseyne la.

19. Kifer eski li byin inportan ki u res atase avek moralite Kretyin?

¹⁹ Pena okenn dut ki li saz ki nu gard moralite Kretyin. Zak 3:17 dir ki “sazes ki sorti lao,” kot Zeova Limem, “li avan tu prop.” Sa inplik klerman swiv bann prinsip moral Bondye. Avredir, Zeova demann tu bann ki reprezant Li kuma bann anseynan Labib, ki zotmem zot bann bon legzanp “dan propte.” (1 Timote 4:12) Manyer viv bann premye disip kuma Pol ek Timote montre byin ki zot ti gard zotmem pir. Pol ti mem ekrir: “Parey kuma li bizin ete pu bann sin, fode pa tann koz bann vis sexyel, ninport ki zafer malprop, bann dezir pu gayn plis, enn kondwit ki fer onte, bann koze insinifyan, bann badinaz malprop.”—Efezyin 5:3, 4.

20, 21. Kifer u dakor avek seki lapot Zan ti ekrir dan 1 Zan 5:3?

²⁰ Alor ki bann prinsip moral ki truv dan Parol Bondye kler ek direk, zot pa kuma enn fardo ki pez lor nu. Sa ti kler pu Zan, zapot ki ti viv pli lontan ki tu lezot. Li finn baz li lor seki li finn truve ar so lizye depi tu sa bann lane ki li ti viv la ek li ti kone ki moralite Kretyin zame pa ti fer personn dimal. Okontrer, bann ki finn viv dapre sa, finn tir enn gran profi. Zan finn fer resorti sa kan li ti ekrir: “Ala seki vedir lamur Bondye, ki nu met an pratik so bann komannman. Purtan so bann komannman pa lur pu obeir.”—1 Zan 5:3.

²¹ Not byin ki lapot Zan pa ti pe montre ki kan nu obeir Bondye ek swiv moralite Kretyin sa mem pli bon semin zis parski li evit nu bann problem, bann move konsekans ki sa ti pu ena si nu ti fer lekontrer. Non, plito li fer nu truv bann kitsoz kuma bizin. Kan nu obeir ek nu gard moralite Kretyin, sa montre ki nu kontan Bondye Zeova, ek sa enn gran lokazyon pu nu pu montre nu lamur pu Li. Vremem, pu nu anseyn numem ek lezot pu kontan Bondye, nu bizin aksepte ek aplik so bann prinsip ki byin ot. Wi, sa vedir anseyn numem ek lezot moralite Kretyin.

[Not anba paz]

Eski U Rapel?

• Kifer nu bizin etidye pu anseyn numem avan nu anseyn lezot?

• Kuma eski nu kondwit ena konsekans lor repitasyon Zeova?

• Kisannla so bann drwa enn kikenn kapav prive, si li fer bann vis sexyel?

• Ki u determine pu fer an rapor avek moralite Kretyin?

[Zimaz lor paz 18]

“So bann komannman pa lur pu nu obeir”