RŨGONO RWEGIE ŨTŨŨRO
Jehova Naatũtethagia ‘Kũriiba Naarĩa’ Twatũmagwa
“RIIBA arĩa waandi” bwomba kwoneka bũrĩ ũtaaro bwa kũmakania. Ĩndĩ, Mats na mwekũrũ waawe Ann-Catrin, kuuma Sweden “nĩbaandĩrwe” maita jamaingĩ. Nĩatĩa bũu bwakarĩkĩre, na nĩatĩa ũtaaro bũu bwabatetherie?
Barĩ amwe, nĩbeetĩre cukuru ya Gileadi mwaka jwa 1979, na kuuma ĩgiita rĩu “nĩbaandĩrwe” kana baratũmwa gũtumĩka, Iran, Mauritius, Myanmar, Tanzania, Uganda, na Zaire. Barĩ Gileadi, nĩrĩo baaigĩrue ũmwe wa arimũ baao, Jack Redford akĩejana ũtaaro bũrĩa bwabatethagia rĩonthe rĩrĩa “baandagwa, “bagakũũrwa,” na “bakaandwa” kaĩrĩ na kaĩrĩ. Tiga batũtaarĩĩrie.
Mats, itũ bu, twĩre ũrĩa waamenyere ũmma.
Mats: Baaba aakaraga Poland ĩgiita rĩa ndwa ya II ya kĩmanthĩgũrũ, na noneere wayia bũbwingĩ mono Kanisene ya Katholeki. Kaingĩ naugaga, “No mwanka kwĩthĩrwe kũrĩna ndini ya mma!” Mũthiene, nĩndoonere bũrĩa baaba augaga bwarĩ ũmma. Nĩndagũrĩre mauku jamaingĩ jakũthoma. Rĩmwe rĩarĩ rĩa bluu, na rĩetagwa Kweli Iongozayo Kwenye Uzima wa Milele. Kĩongo kĩu nĩgĩankucĩĩrĩrie mono, na ndĩrarĩthoma ũtukũ bunthe ndĩkũrĩona. Gũkinyia rũkĩĩrĩ nĩ ndaarĩ ndĩkũmenya atĩ ndĩ kwona ũmma!
Kuuma Ĩpurũ 1972 gwĩta na mbere, nĩndambĩrĩĩrie kũthoma mauku jamaingĩ ja Akũũjĩ ba Jehova, na ndĩroona macokio ja biũria bia Bibiria birĩa ndaarĩ nabio. Ndaigĩrue ta mũbiashara ũrĩa Jesũ aaugĩre neenderie into bionthe nĩkenda agũra lulu ya goro. Kinya ni nĩkenda ngũra “lulu ya goro” tayo ũmma bũrĩa ndaarĩ ndĩkwona, “nĩndeenderie” mũbango jwa gwĩta yunivasĩtĩ, jwa kwaa ndagitarĩ. (Mat. 13:45, 46) Dicemba 10, 1972, nĩrĩo ndabatithĩrue.
Gĩntũ ta mwaka jũmwe, aciari bakwa na mũtanaocia ũrĩa mũniini, kinya bo nĩbetekĩrĩrie ũmma na barabatithua. Julaĩ 1973, nĩndambĩrĩrie ũtungatĩri bwa ĩgiita rĩonthe. Kĩũthũrano kĩrĩa ndetaga nĩkwarĩ na mapainia babaingĩ barĩna wĩru, na ũmwe waao nĩ mwarĩ wa baaba Ann-Catrin, ũrĩa wendete Jehova mono. Nĩtwagũranĩre 1975, na twatumĩra mĩaka ĩna ĩrĩa yathingatĩte taũnine ya Strömsund, Sweden, gĩcigo gĩkĩthongi naarĩa antũ babaingĩ beendete kwiritana ũmma.
Ann-Catrin: Baaba aairitanĩre ũmma mũthiene jwa mathomo jaawe ja yunivasĩtĩ naarĩa Stockholm. Ndaarĩ na ũkũrũ bwa mĩeri ĩthatũ akĩ, ĩndĩ naambĩrĩĩrie gwĩtania nani mĩcemanione na kinya ũtungatĩrine. Maami atendaga mantũ jau na nageragia kũmeneeria Akũũjĩ ba Jehova. Ĩndĩ atombanĩre na nyuma ya kagiita, kinya we arabatithua. Ndĩgũkinyia mĩaka 13, nĩndabatithĩrue na ndambia ũpainia ndĩna mĩaka 16. Nyuma ya gũtumĩka naarĩa Umea, Sweden, gĩcigo kĩrĩa kĩarĩ na ũbatu bũbũnene bwa atũmĩĩria, nĩndekĩrwe ndĩ painia wa mwanya.
Tũrĩkũgũrana na Mats, nĩtwatetheerie antũ babaingĩ bairitana ũmma, na bũu bũratũretera kũgwĩrua. Ũmwe waao nĩ Maivor, mwarĩ tinĩnja ũrĩa waatiganĩre na ngũgĩ ĩrĩa aaritaga arĩ mũceethi, na barambia gũtumĩka barĩ mapainia na mwarocia ũrĩa mũniini. Nĩbeetĩre Gileadi 1984, na nandĩ nĩ amĩshonarĩ, Ecuador.
Nĩmbi bibũtethetie kũthingata ũtaaro bwa “kũriiba arĩa waandi” bũgĩtumĩkaga ta amĩshonarĩ?
Mats: Maita jamaingĩ, nĩtwatũmagwa gũtumĩka gũntũ kũngĩ. Amwe nou, nĩtwaciũmagia gũkara ‘tũciandĩte’ kĩrĩ Jesũ tũkiigerekanagia mono mono na winyiia bwawe. (Akol. 2:6, 7) Ngerekano, antũ a kwĩrĩgĩĩra ataana na aarĩ ba baaba bathithia mantũ ũrĩa twamenyeretie, nĩ tuĩ twaciũmagia kũthithia o tabo. Nĩtwageragia gũciũkĩrwa nĩ njĩra yaao ya kũthũgaania na mũtũũrĩre jwao. O ũrĩa twaigerekanagia na Jesũ nkũrũki, nou twaigagua twaandĩ ‘miukĩne ya rũũjĩ’ na bũu nĩ bwatũtethagia kwĩthĩrwa na maumĩĩra kunthe naarĩa twatũmagwa.—Zb. 1:2, 3.
Kaingĩ nĩtwatumĩkaga tũrĩ ategeeri ba mũthiũrũko
Ann-Catrin: Nĩkenda mũtĩ jũkũra rĩrĩa jwandwa gũntũ kũngĩ, nĩjũbataraga mũruutĩra jwa riũa. Rĩonthe, Jehova neethagĩrwa arĩ ‘riũa’ ũtũũrone bwetũ. (Zb. 84:11) Naatwejaga ataana na aarĩ ba baaba babaingĩ barĩna wendo. Ngerekano, kĩũthũranone kĩrĩa twatumĩkaga Tehran, Iran, nĩtwagwatĩrwe ũgeni o ta ũrĩa Akristũ ba karine ya mbere baathithagĩrua. Nĩtweendaga gũkara Iran, ĩndĩ Julaĩ 1980, Akũũjĩ ba Jehova nĩbaaringĩrwe marubuku na tweerwa tũthaame mbere ntukũ ijĩrĩ ithira. Nĩtwatũmĩrwe Zaire (irĩa nandĩ ĩtagwa Kongo) naarĩa Afrika.
Rĩrĩa twatumĩkaga naarĩa Zaire, 1982
Ndĩkũmenya tweta Afrika, nĩndarĩrĩre mono. Nĩndakĩraga tontũ nĩndaigĩtue nĩkwĩthagĩrwa na njoka na mĩrimo ĩmiingĩ nao. Ĩndĩ acoore beetũ baarĩa baatumĩkĩte nao ĩgiita rĩraaja baratwĩra: “Menya bũkĩra! Kinya kethĩra bũteeta nao kaĩrĩ tũrĩna mma atĩ bũkagwĩrĩrua!” Na ũu nĩu gwakarĩkĩre. Ataana na aarĩ ba baaba nĩbaatũgwatĩre ũgeni na baratwonia wendo bũbwingĩ. Nyuma ya mĩaka ĩtatantũ, ngũgĩ yeetũ nĩyaringĩrwe marubuku na tũrabatara kuuma Zaire. Antũ a ngwĩrua, nĩndaigĩrue bũbũũĩ na ndĩraromba Jehova ũjũ, “Itũ bu, menya ũreka tuuma Afrika.”
Nĩ itharimo birĩkũ bwonete bũgĩtumĩkagĩra Jehova?
Ngarĩ ĩrĩa twatumagĩra ta “Nyomba” Tanzania, 1988
Mats: Nĩntumĩĩte ũcoore na amĩshonari ba nthĩgũrũ na mĩrerere mwanya mwanya. Rĩmwe, o ũmwe weetũ neethagĩrwa na aritwa ba Bibiria akuĩ 20, na bũu nĩbwatũmaga tũgwĩrua mono. Tũtĩkoroorĩrua nĩ wendo na ũgwatani ũgeni bũrĩa twoonerue nĩ ataana na aarĩ ba baaba, Afrika. Rĩrĩa twariũngagĩra biũthũrano naarĩa Tanzania, twararaga ngarĩne yeetũ, ĩndĩ ataana ba baaba nĩbaatũtethagia ‘o ta ũrĩa inya yaao yangʼana.’ (2 Ako. 8:3) Nĩtwethagĩrwa na ĩgiita rĩa mwanya kwarĩĩria mantũ jarĩa tũkũrũkĩĩrĩte. Mũthiene jwa o ntukũ, ũũni na mwekũrũ wakwa nĩtwairiikanagia mantũ jarĩa jakarĩkĩte, na tũgacokeria Jehova nkaatho tontũ bwa kwĩthĩrwa amwe natuĩ.
Ann-Catrin: Bũrĩa ngwĩrĩrĩtue mono nĩ kũmenya ataana na aarĩ ba baaba ba nthĩgũrũ mwanya mwanya. Nĩ ndiritanĩte Gĩfarisi, Gĩfaransa, Kĩganda, na Gĩswahili, na mĩkarĩre mwanya mwanya. Nĩtwatetherie antũ babaingĩ kwiritana bwegie Jehova, twona acoore babeega, na twagwĩrĩrua gũtumĩkĩra Jehova ‘tũrĩ amwe.’—Zef. 3:9.
Kinya nĩtũcionerete into bibiingĩ bibithongi birĩa Jehova ombĩte. Rĩonthe rĩrĩa twetaga gũntũ kũngĩ, nĩtwoonaga Jehova etanĩtie natuĩ, atũtongeretie. Natũritanĩte mantũ jamaingĩ jarĩa tũtĩngĩmenya nabwetũ.
Tũgĩtũmagĩĩria icigone mwanya mwanya Tanzania
Nĩ mantũ jarĩkũ jamoomũ bũcemanĩtie najo, na nĩmbi bibũtethetie kũjomĩĩria?
Mats: Magiita jamwe nĩ twaajagua nĩ mĩrimo ta rwagĩ. Kũrĩna magiita mwekũrũ wakwa aajĩrue, na arathĩnjwa. Kinya nĩtwamakagĩra aciari beetũ tontũ bwa ũkũrũ bwao, ĩndĩ atanocia na arocia nĩbabamenyerere. Nĩbaathithĩrie ũu barĩna weteeri, kũgwĩrua, na wendo. (1 Tim. 5:4) Amwe nou, rĩmwe nĩtwaigagua tũtĩngʼanĩri, tũgaciĩra nĩ kaaba tũrĩngĩĩthĩrwa akuĩ nabo antũ a kũbatethia tũrĩ kũraaja.
Ann-Catrin: Rĩrĩa twatumĩkaga Zaire 1983, nĩndaajĩrue nĩ kolera mono. Ndagitarĩ neerĩre Mats ũjũ, “Mũthamie o naarua bũcoke kwenu!” Rũũnene, nĩtwakamĩtĩrwe nĩ ndege ya mĩrigo, tũracoka Sweden, tontũ nĩyo yonka yoonekaga.
Mats: Nĩtwaarĩrĩre mono, tontũ twonaga teka tũtĩngĩtumĩka kaĩrĩ ta amĩshonarĩ. Ĩndĩ ũntũ bwa kũgwĩria nĩ atĩ mwekũrũ wakwa naabuĩre, mwanya na ũrĩa ndagitarĩ aaugĩte. Nyuma ya mwaka jũmwe, nĩtwacokere Zaire, tũratumĩka kĩũthũranone kĩa Gĩswahili, Lubumbashi.
Ann-Catrin: Rĩrĩa twaarĩ Lubumbashi, nĩndagĩĩre ĩu, ĩndĩ mwana arakua atĩraciarwa. Kinya kethĩra tũtaarĩ na mũbango jwa kũgĩĩa mwana, nĩtwaigĩrue bũbũũi mono arĩgũkua. Ĩgiita rĩu rĩa kĩeba, Jehova naatũtharimĩre na kĩewa gĩkĩnene kĩrĩa tũterĩgĩĩrĩte. Nĩtwonere aritwa babaingĩ ba kũritana Bibiria nkũrũki ya ĩgiita rĩngĩ rĩonthe. Kinya mwaka jũtĩrathira, atũmĩĩria nĩboongerekere kuuma 35 mwanka 70, na mĩcemanione tũrongeereka kuuma 40 mwanka 220. Nĩtwaarĩ na jamaingĩ ja kũthithia ũtungatĩrine, na itharimo biu bia Jehova nĩbiamboreerie mono. No tũriikanaga mwana ũu weetũ na tũkamwarĩĩria o tweteerete Jehova atweberia ũrũrũ bũu buru, Paradiso.
Mats: Ĩgiita rĩmwe, Ann-Catrin naaigĩrue anogi mono na atĩna inya. Naani nĩndagwatĩrwe nĩ kansa na ndĩrabatara kũthĩnjwa. Ĩndĩ nandĩ ntĩthũũki, na mwekũrũ wakwa no agũciũmia gũtumĩkĩra Jehova.
Nĩtwonete atĩ, tĩ twinka tũgũkũrũkĩĩra mantũ jamoomũ. Nyuma ya mbũragano ĩnene naarĩa Rwanda 1994, nĩtwariũngĩĩre ataana na aarĩ ba baaba babaingĩ kambĩne cia amatũkĩri. Kũmĩĩria, wĩtĩkio, na ũgwatani ũgeni bwao, nĩbwatũritanĩre atĩ Jehova arĩ inya ya kũmenyeera antũ baawe, kinya bagĩkũrũkagĩĩra mantũ jamoomũ.—Zb. 55:22.
Ann-Catrin: Nĩtwakũrũkĩĩrĩĩre ũntũ bũngĩ bũbũũmũ tũrĩgwĩta mũcemanione jwa kũrugũra obisi ya rwangʼi Uganda, 2007. Nyumene, nĩtwambĩrie rũgendo rwa gwĩta Nairobi tũrĩ gĩkundi kĩa antũ 25, amĩshonarĩ na Anabetheli. Tũtĩrakinya mwankene jwa Kenya, lori, nĩyaaringanĩre na mbasi yeetũ. Ndereba na aarĩ ba baaba batano, nĩbaakuĩrĩĩre o au, na mwarĩ wa baaba ũngĩ arakuĩra cibitarĩ. Nĩtwĩrĩgĩĩrĩte kũboona kaĩrĩ bariũkua!—Ayu. 14:13-15.
Mũthiene, naarĩa ndaringangi nĩkwabuĩre. Ĩndĩ ũũni na Mats na bamwe barĩa twaarĩ nabo, nĩtwetĩre na mbere gũcumbũka kĩmathũgaanio. Magiita jamwe nĩndaindũkaga ũtukũ nkiigagua teka nkoro ĩkũrũngama. Bũu nĩbwatũmaga nkĩra. Ĩndĩ birĩa biatũboragĩria nĩ kũromba Jehova kuuma nkorone, na kũthoma maandĩko jarĩa twendete. Kinya nĩtwarombere ndagitarĩ ũtaaro, na bũu bũratũtethia. Nandĩ tũtĩcumbũkaga mono, ĩndĩ no tũrombaga Jehova aboreria barĩa bagũkũrũkĩĩra mathĩĩna ta jau.
Ũgĩtaarĩĩria ũrĩa ũũmbĩte kũrwaa na mantũ jamoomũ, uugĩre atĩ Jehova aabũkamataga “ta nkara itĩrugi.” Nĩatĩa ũkwendaga kwonania?
Mats: Biugo biu biumanĩtie na njuno ya Gĩswahili, ĩrĩa yugaga “Tumebebwa kama mayai mabichi,” kana “Tũkamati ta nkara itĩrugi.” O ta ũrĩa nkara itĩrugi imenyagĩĩrwa itĩgakue ikamati, nou Jehova atũmenyeerete na njĩra ya kĩao o naarĩa twĩthĩrĩtwe tũgĩtumĩka. Rĩonthe, Jehova nethĩrĩtwe agĩtwingĩria mobatu jeetũ na jangĩ jamaingĩ. Njĩra ĩmwe atumĩrĩte gũtwonia wendo na gũtwigĩka, nĩ ũrĩa ethĩrĩtwe agĩtũboreria gũkũrĩĩra Kĩama Kĩrĩa Gĩtongagĩĩria.
Ann-Catrin: Ndenda kũgweta ngerekano ya ũrĩa Jehova aatwigĩkĩre na njĩra ya wendo. Ntukũ ĩmwe nĩndaringĩĩrwe thimũ, nderwa baaba naamaami cibitarĩ Sweden aajĩtue mono. Mats ataarĩ na inya tontũ norĩo aarĩ akũbua aajĩtue nĩ rwagĩ. Tontũ tũtĩngĩũmba kũrĩa ndege tũcoka nja, nĩtwabangĩre kwendia ngarĩ yeetũ. Nyuma ya au, nĩtwaringĩĩrwe thimũ ingĩ ijĩrĩ; ĩmwe kuuma kĩrĩ acoore beetũ barĩa baaigĩtue jarĩa twakũrũkagĩĩra, bakĩendaga gũtũrĩĩra tigiti ĩmwe ya ndege. Ĩngĩ yaumĩte kĩrĩ mwarĩ wa baaba ũmwe ũmũkũrũ, ũrĩa wekĩte mbeca cia gũtethia ũrĩa ũkagĩa na ũbatu. Kũmincia na kũmincũria, nĩtwonere njara ya Jehova!—Ahi. 13:6.
Nĩmbi wiritanĩte mĩaka ĩu 52 wĩthĩrĩtwe ũtungatĩrine bwa ĩgiita rĩonthe?
Tũrĩ Myanmar naarĩa tũgũtumĩka nandĩ
Ann-Catrin: Nĩndiritanĩte atĩ, tũkagĩta inya ‘twaborera na twatua kwĩrĩgagĩĩra’ Jehova. Twamwĩrĩgĩĩra agatũrwĩra. (Isa. 30:15; 2 Kar. 20:15, 17) Nĩtwonete itharimo bibiingĩ tontũ bwa gũtumĩkĩra Jehova na inya yeetũ yonthe, birĩa tũtĩngĩona na njĩra ĩngĩ kinya ĩrĩkũ.
Mats: Ũntũ bũrĩa bũnene ndiritanĩte nĩ kwĩrĩgĩĩra Jehova mantũne jonthe, na gweteera mbona ũrĩa akanthithĩria. (Zb. 37:5) Gũtĩrĩo aaremwa gũntethia o ta ũrĩa eranĩte. Kinya nandĩ no tũkwona agĩtũtethia tũkĩmũtumĩkagĩra Betheli ya Myanmar.
Nĩtũkwĩrĩgĩĩra atĩ, kinya antũ babeethi barĩa bakwenda kwongeera ũtungatĩri bwao, bagacionera wendo bwa Jehova bwa kwĩrĩgĩĩrĩka o ta bũrĩa atwonetie. Tũrĩ na mma bakoona ũntũ bũu bũkĩũjũra, betĩkĩĩria Jehova abatethia kũriiba o naarĩa bakaandwa.