Iuku rĩa Ayubu Rĩomba Gũgũtethia Rĩrĩa Ũkũthangĩka

1-2. Nĩkĩ bũrĩ ũntũ bwa gĩtũmi kũthoma iuku rĩa Ayubu?

NWĨRĨGĨTE kũthoma iuku rĩa Ayubu? Kinya kethĩra rĩandĩkĩrwe mĩaka ta 3,500 mĩthiru, antũ babaingĩ nĩbonaga nĩ bwega kũrĩthoma. Antũ nĩbakumagia ũrĩa warĩandĩkĩre, tontũ aatumĩĩre biugo bibiũthũ gũciũkĩrwa nĩbio, na bikũringithia nkoro cia antũ. Kinya kethĩra Musa nĩwe warĩandĩkĩre Mũtungi warĩo nĩ Jehova Mũrungu.—2 Tim. 3:16.

² Iuku rĩa Ayubu nĩ rĩa gĩtũmi mono Bibiriene. Nĩkĩ? Tontũ nĩrĩguũraga atĩ antũ o na kinya araĩka nĩbakũbatara kũthuura kethĩra bagatumĩkĩra Jehova tontũ nĩbamwendete na nĩbendete riĩtwa rĩawe. Kinya nĩrĩtũritanaga nkuma cia Jehova cia kũrigarania tacio wendo, ũũme, ĩota, na inya. Ngerekano, nĩrĩĩtaga Jehova “Mweneinya Yonthe” maita jamaingĩ nkũrũki ya mauku jangĩ ja Bibiria. Kinya nĩrĩtaaragĩĩria nĩkĩ Mũrungu arekeretie mĩthangĩko, na rĩgacokia biũria bingĩ bia gĩtũmi birĩa antũ babaingĩ baciũragia.

3. Nĩatĩa tũũmba kũgunĩka kuumania na iuku rĩa Ayubu?

³ O ta ũrĩa muntũ ombaga kwona bwega into birĩa bimũthiũrũkĩte arĩ kĩrĩmene ĩgũrũ, nou iuku rĩa Ayubu rĩtũtethagia kwĩthĩrwa na mwonere ta jwa Jehova jwegie mathĩĩna jarĩa tũgũkũrũkĩĩra. Gatwone ũrĩa iuku rĩa Ayubu rĩũmba gũtũtethia rĩrĩa tũkũthangĩka. Tũkairitana ũrĩa Aisiraeli barĩngĩgunĩka kuumania na iuku rĩa Ayubu na ũrĩa tũũmba kũgunĩka kuumania narĩo. Kinya tũkairitana ũrĩa tũũmba gũtumĩra iuku rĩu gũtethia bangĩ.

MŨRUNGU NAAREKEERERIE AYUBU ATHANGĨKA

4. Kwarĩ na mwanya jũrĩkũ kĩrĩ Ayubu na Aisiraeli barĩa baarĩ Misiri?

⁴ Rĩrĩa Aisiraeli baarĩ nkombo Misiri, Ayubu aatũũraga nthĩgũrũ ya Uzi, ĩrĩa kwombĩka yaarĩ rũteere rwa ũrĩo rwa Nthĩgũrũ ya Wĩrane na rũteere rwa rũgũrũ rwa Arabia. Aisiraeli bamwe nĩbaathathayia mĩngʼuanano, ĩndĩ Ayubu neetĩre na mbere kũthathayia Mũrungu arĩ mwĩtĩkĩkua. (Jos. 24:14; Ezk. 20:8) Jehova aaugĩre ũjũ bwegie Ayubu: ‘Gũtĩ muntũ ũngĩ tawe nthĩgũrũne yonthe.’a (Ayu. 1:8) Ayubu naarĩ na ũtonga bũbwingĩ na naaei gĩtĩĩo nkũrũki ya antũ bonthe barĩa aakaranagia nabo. (Ayu. 1:3) Kwombĩka Shaitani naathũũraga mono kwona muntũ ũrĩ na ĩgweta ũu agĩtumĩkĩra Jehova arĩ mwĩtĩkĩkua!

5. Nĩkĩ Jehova eetĩkĩrĩĩrie Ayubu athangĩka? (Ayubu 1:20-22; 2:9, 10)

⁵ Shaitani naaugĩre atĩ Ayubu arĩngĩtiganĩria ũthathayia bwa mma akeeja kũthangĩka. (Ayu. 1:7-11; 2:2-5) Kinya kethĩra Jehova neendete Ayubu mono, neetĩkĩĩrĩrie Shaitani amũgeria nĩkenda onania kethĩra nthitango ciawe nĩ ciarĩ cia mma. (Ayu. 1:12-19; 2:6-8) Tontũ bũũ, naathirĩrie ndĩthia ciawe cionthe, aroraga aana baawe bonthe ĩkũmi, na aramũringa na mũrimo jũmũthũũku mono mwĩrĩ junthe. Mantũ jau jonthe aamũreteere jataatũmĩre atigaanĩria wĩtĩkĩkua bwawe. (Thoma Ayubu 1:20-22; 2:9, 10.) Mũthiene, Jehova naamworerie, aamũcokeria ũtonga, ĩgweta, na amwa aana bangĩ ĩkũmi. Kinya naamwongeerere mĩaka ĩngĩ 140, aroona tũjũũjũ na biũjũũjũ biawe. (Ayu. 42:10-13, 16) Nĩatĩa mantũ jarĩa Ayubu aakũrũkĩĩrĩre jarĩngĩtethia antũ ba ĩgiita rĩawe, na nĩatĩa jomba gũtũtethia ntukũne cietũ?

6. Nĩatĩa rũgono rwa Ayubu rũrĩngĩtethia Aisiraeli? (Tega kinya mbica)

⁶ Ũrĩa Aisiraeli barĩngĩgunĩka. Nĩbaathangĩkĩte mono naarĩa Misiri. Aisiraeli nĩbaathangĩkĩte mono naarĩa Misiri. Ngerekano, Joshua na Kalebu baarĩ nkombo mĩaka ĩmiingĩ. Nĩbaakarĩre rwanda mĩaka 40 tontũ bwa ĩrema rĩa Aisiraeli bangĩ. Kethĩra Aisiraeli nĩbaamenyaga bwegie rũgono rwa Ayubu na ũrĩa aatharimĩrwe mũthiene, gũtĩ nkanja nĩrwabatetherie o amwe na nciarwa ciao gũciũkĩrwa kamma nũũ ũretaga mĩthangĩko. Kinya barĩngĩciũkĩrwa bwega nĩkĩ Mũrungu arekagĩĩria mĩthangĩko na ũrĩa agwĩragua mono rĩrĩa antũ bagwatĩĩra wĩtĩkĩkua bwao.

7-8. Nĩatĩa iuku rĩa Ayubu rĩũmba gũtũtethia rĩrĩa tũkũthangĩka? Ejana ngerekano.

⁷ Ũrĩa tũũmba kũgunĩka. Ũntũ bwa kĩeba nĩ atĩ, antũ babaingĩ ntukũne cietũ batĩĩtĩkagia Mũrungu tontũ batĩciũkagĩrwa nĩkĩ antũ babeega bagwatagwa nĩ mantũ jamathũũku. Thũgaanĩria ngerekano ya Hazelb kuuma Rwanda. Rĩrĩa aarĩ ũmũniini, neetĩkĩtie Mũrungu. Ĩndĩ nyumene mantũ nĩjaagarũkĩre. Aciari baawe nĩbaatiganĩre kĩwatho, na ararerwa nĩ mũkũrũ ũrĩa waagũrĩre ngʼina, na atua kũmwinyagĩĩria mono. Nyumene naagwatĩrwe kĩa inya nĩ muntũ mũrũme ũmwe. Agwĩta kanisene yaao, atoonere wa kũmũtethia kana wa kũmũboreria. Hazel naandĩkĩĩre Mũrungu barũga, aramwĩra ũjũ: “Mũrungu, ntwĩre gũkũromba, na kũthithia mantũ jameega, ĩndĩ waandea maweega na ũthũũku. Nandĩ ngatiga gũkũthathayia, na thingatĩĩre mantũ jarĩa jakangwĩria.” Nĩtwigagĩĩrua antũ ta Hazel kĩao, barĩa beeri ũrongo atĩ Mũrungu nĩwe ũretaga mĩthangĩko!

⁸ Amwe nou, batuĩ nĩtwiritanĩte kuumania na iuku rĩa Ayubu atĩ Shaitani nĩwe ũretaga mĩthangĩko, na tĩ Mũrungu! Kinya nĩtwiritanĩte atĩ tũtĩbuĩrĩte kũthũgaania rĩonthe, barĩa bakũthangĩka kabagũketha jarĩa baandĩte. Bibiria yonanagia atĩ mantũ jatĩĩrĩgĩĩri gũtĩwe jatĩũmba kũgwata. (Mut. 9:11; Ayu. 4:1, 8) Twagwatĩĩra wĩtĩkĩkua rĩrĩa tũkũgerua, nĩtwejaga Jehova kaanya ga kũrikithia atĩ Shaitani nĩ mũrongo. Bũu nĩbũtethagia kũtheria riĩtwa rĩawe. (Ayu. 2:3; Nju. 27:11) Mantũ jau twiritanĩte nĩ ja gĩtũmi mono tontũ nĩjatũtethagia gũciũkĩrwa nĩkĩ tũthangĩkaga. Nyumene, Hazel naairitanĩre Bibiria na Akũũjĩ ba Jehova na aramenya atĩ Jehova tĩwe watũmaga athangĩka. Ariuga: “Nĩndarombere Mũrungu kaĩrĩ kuuma nkorone, ndĩramwĩra kinya kethĩra nĩndaugaga ngatiga kũmũthathayia, tĩu kamma ndendaga kwonania. Ndaugaga mantũ jau tontũ ntamwijĩ bwega! Nandĩ nĩmbijĩ Jehova nampendete. Ndĩna kũgwĩrua na nĩngʼanĩri. Nĩtũgũcokia nkaatho mono kũmenya nĩkĩ Mũrungu arekeretie mĩthangĩko. Nandĩ gatũcũnkũũne ũrĩa iuku rĩa Ayubu rĩũmba gũtũtethia rĩrĩa tũkũthangĩka.

ŨRĨA IUKU RĨA AYUBU RĨTŨTETHAGIA KŨŨMĨĨRIA

9. Nĩatĩa Ayubu aathithĩrie rĩrĩa aathangĩkaga? (Jakubu 5:11)

⁹ Thũgaanĩria Ayubu akari nthĩ wenka mũjune, mwĩrĩ junthe jũũjũri maũũtĩ akiigagua mũrimo mono. Aũnũkangi tontũ bwa kwithoa. Noonekaga acengˈi mono na atĩna inya na bũrĩa athithagia akĩ nĩ kwithoa na rũgĩo na gwikaĩra tontũ bwa rwakaĩ. Amwe na jau jonthe, Ayubu neetĩre na mbere kũũmĩĩria arĩ mwĩtĩkĩkua kĩrĩ Jehova. (Thoma Jakubu 5:11.) Nĩmbi biamũtetherie?

10. Nĩmbi bikwonania atĩ Ayubu aataithĩre Jehova ũrĩa aaigagua? Taarĩĩria

¹⁰ Ayubu neerĩre Jehova ũrĩa aaigagua atĩkwitha. (Ayu. 10:1, 2; 16:20) Ngerekano, mũrango jwa 3 jũtwĩraga atĩ Ayubu athũũri, naagweteere Jehova mantũ jamathũũku jarĩa jaamũkarĩkĩĩre, na aathũgaanagia nĩwe ũtũmĩte jakarĩka. Acoore baawe bathatũ bakũmwĩra atĩ nĩ Jehova wamũkanũkagia, Ayubu naateteere wĩtĩkĩkua bwawe. Biugo bia Ayubu birĩonania kwombĩka ĩgiita rĩu aacionaga arĩ ũmwagĩru nkũrũki ya Mũrungu. (Ayu. 10:1-3; 32:1, 2; 35:1, 2) Ĩndĩ nyumene naaugĩre biugo birĩa aatumagĩra gwiteteera, biarĩ ‘rwaria rũtĩthũgaanĩrĩtue.’ (Ayu. 6:3, 26) Kĩrĩ mũrango jwa 31, tũrĩthoma atĩ Ayubu neendaga Mũrungu amwĩra nĩkĩ aathangĩkaga. (Ayu. 31:35) Ĩndĩ Ayubu naathithagia ĩatia kũgeria gũkinyĩĩria Mũrungu amwĩra nũũ watũmaga athangĩka.

11. Nĩatĩa Jehova aathithĩrie rĩrĩa aacokagĩria Ayubu arĩgwiteteera?

¹¹ Nĩtũgũciũkĩrwa atĩ Ayubu naarĩ na ũcoore bwa akuĩ na Mũrungu nĩkĩo aamwaragĩria atĩkwitha erĩgĩĩrĩte akoona wĩtĩkĩkua bwawe. Mũthiene rĩrĩa Jehova aamũcokerie gũkũrũkĩĩra kiurutani, ataamwĩrĩre nĩkĩ aathangĩkaga. Kinya ataamũkanũkĩrie tontũ bwa gwiteteera kana kinya kuuga gũtĩ ũthũũku aathithĩtie. Mwanya nou, Jehova naamwonereerie o ta ũrĩa mũciari onagĩĩria mwana waawe. Ĩu yaarĩ njĩra ĩnjega ya kũmũtetheeria. Ta maumĩĩra, Ayubu naainyiĩrie, aretĩkĩĩria maatia jaawe, na arairira tontũ bwa kwaria atĩthũgaanĩtie bwega. (Ayu. 31:6; 40:4, 5; 42:1-6) Nĩatĩa rũgono rũu rũrĩngĩtethia Aisiraeli na nĩatĩa rũũmba gũtũtethia ntukũne cietũ?

12. Nĩatĩa Aisiraeli barĩngĩgunĩka kuumania na rũgono rwa Ayubu?

¹² Ũrĩa Aisiraeli barĩngĩgunĩka. Aisiraeli barĩngĩgunĩka kuumania na mantũ jarĩa jaakarĩkĩĩre Ayubu. Thũgaanĩria ngerekano ya Musa. Noomĩĩrĩtie mantũ jamaingĩ ja kũmuuna nkoro, rĩrĩa aatongeeretie mũgongo jwa Isiraeli. Rĩrĩa Aisiraeli baanungʼunagĩra Jehova, Musa naamũrombaga amũtethia ĩgiita rĩu rĩũmũ. (Kum. 16:6-8; Gut. 11:10-14; 14:1-4, 11; 16:41, 49; 17:5) Kinya naabataraga kũũmĩĩria rĩrĩa aakanũkĩrue. Ngerekano, ĩgiita rĩĩkai mbere Aisiraeli batonya Nthĩgũrũ ya Wĩrane, nĩbaathũrĩrie Musa araria bũbũũĩ, na aataeere Jehova ũkumio bũrĩa aabataraga. (Zb. 106:32, 33) Ta maumĩĩra, Jehova aateetĩkĩĩrĩrie Musa atonya Nthĩgũrũ ya Wĩrane. (Kur. 32:50-52) Kwombĩka Musa naaigĩrue bũbũũĩ akwewa ĩkanũkia rĩu, ĩndĩ naarĩtĩkĩĩrĩrie ainyiĩtie. Rũgono rwa Ayubu rũrĩngĩtethia nthukĩ ingĩ cia Aisiraeli kũũmĩĩria mantũ jamoomũ jarĩa barĩngĩ kũrũkĩĩra. Kũthũganĩĩria rũgono rũu, kũrĩngĩ batethia kwaria na Jehova batĩkwitha na bagatiga gwiteteera. Kinya barĩngĩiritana gwĩtĩkĩĩria ĩkanũkia rĩa Jehova bainyiĩtie.

13. Nĩatĩa iuku rĩa Ayubu rĩũmba gũtũtethia kũũmĩĩria? (Ahibirania 10:36)

¹³ Ũrĩa tũũmba kũgunĩka. Tũrĩ Akristũ, kinya tuĩ nĩtũkũbatara kũũmĩĩria mantũ jamoomũ. (Thoma Ahibirania 10:36.) Ngerekano, bamwe beetũ nĩbagũkũrũkĩĩra mathĩĩna ja kĩmwĩrĩ, ja kĩmathũgaanio, ja nja, gũkuĩrwa nĩ eendwa baao, kana mathĩĩna jangĩ jamarĩto. Na magiita jamwe, biugo kana mathithio ja bangĩ jomba gũtũthũũria. (Nju. 12:18) Amwe nou, iuku rĩa Ayubu nĩrĩgũtũritana atĩ twomba kwĩra Jehova jarĩa jarĩ nkorone tũrĩ na mma agatũthikĩĩra. (1 Joh. 5:14) Atĩtũmeneeria kinya kethĩra rĩmwe tũkaria ‘biugo bitĩthũgaanĩrĩtue bwega,’ o ta Ayubu. Mwanya nou, Mũrungu agatwa inya na ũũme bũrĩa tũkũbatara nĩkenda tũũmĩĩria. (2 Kar. 16:9; Jak. 1:5) Kinya omba gũtũkanũkia o ta ũrĩa aathithĩĩrie Ayubu. Iuku rĩa Ayubu kinya nĩrĩtũritanaga ũrĩa tũũmba gwĩtĩkĩĩria twaewa ũtaaro kuuma kĩrĩ Rũteto rwa Mũrungu, ũthuranĩri Bwawe, kana nĩ Akristũ bagimaru. (Ahi. 12:5-7) O ta ũrĩa Ayubu aagunĩkĩre aagwĩtĩkĩĩria ĩkanũkia rĩrĩa aaerwe, kinya tuĩ nĩtũgunĩkaga twetĩkĩĩria ũtaaro bũrĩa twaewa. (2 Ako. 13:11) Kamma iuku rĩa Ayubu rĩrĩna mantũ jamaingĩ mono ja gũtũritana! Nandĩ gatũcũnkũũne ũrĩa tũũmba kũrĩtumĩra gũtethia bangĩ.

TUMĨRA IUKU RĨA AYUBU GŨTETHIA BANGĨ

14. Nĩatĩa ũũmba gũtaarĩĩria muntũ nĩkĩ kũrĩ na mĩthangĩko?

¹⁴ Rĩ, kũrĩ rĩo muntũ aakũũria ũrĩ ũtungatĩrine nĩkĩ antũ bathangĩkaga? Nĩatĩa waamũcokerie? Kwombĩka nĩwamũtaarĩĩrie ũrĩa Bibiria yugaga nĩgwakarĩkĩre muundene jwa Edeni. Mbuga nĩwamwonerie atĩ Shaitani, nĩwe waaĩrĩrie Adamu na Hawa baratiga kwathĩkĩra Mũrungu. (Kia. 3:1-6) Nĩwamũtaarĩĩrie atĩ barĩkũrega kwathĩka, nĩrĩo antũ bambĩrie kũthangĩka na gũkua. (Aro. 5:12) Mũthiene, mbuga nĩ wamwonererie atĩ Mũrungu neka arekeretie ĩgiita rĩa kũngʼana arikithia Shaitani nĩ mũrongo, na atethia antũ bamenya akathiria mĩthangĩko yonthe na bagwĩrĩrue ũtũũro kenya na kenya. (Kug. 21:3, 4) Ĩu nĩ njĩra ĩnjega ya gũcokia kĩũria kĩu na yomba kwĩthĩrwa na maumĩĩra jameega.

15. Nĩatĩa tũũmba gũtumĩra iuku rĩa Ayubu gũtethia muntũ kũmenya nĩkĩ tũthangĩkaga? (Tega kinya mbica.)

¹⁵ Thũgaanĩria njĩra ĩngĩ ya gũcokia kĩũria kĩu ũgĩtumagĩra iuku rĩa Ayubu. No wambie na njĩra ya kũmũcokeria nkaatho tontũ bwa kũũria kĩũria kĩu. Rĩu no ũmũgwetere atĩ Ayubu noorĩrie kĩũria o ta kĩu. Kinya neetĩkĩtie atĩ Mũrungu nĩwe waatũmaga athangĩka. (Ayu. 7:17-21) Ũrĩa ũkwaranĩria nawe omba kũgunĩka mono akeeja kũmenya antũ bangĩ karaaja nĩbeendaga kũmenya nĩkĩ antũ bathangĩkaga. Kinya no ũmũtaarĩĩrie na njĩra ya ũũme atĩ Nkoma nĩwe waretagĩra Ayubu mĩthangĩko na tĩ Mũrungu. Aathithagia ũu akĩenda kũrikithia atĩ antũ bakeeja kũthangĩka bagatiga kũthathayia Mũrungu. Nkũrũki no ũmwĩre atĩ kinya kethĩra tĩ Mũrungu waaretagĩra Ayubu mĩthangĩko, gwĩtĩkĩĩria athangĩka kwonanagia atĩ arĩ na mma atumĩkĩri baawe eetĩkĩkua no barikithie Shaitani nĩ mũrongo. Mũthiene, no ũmwonie atĩ Mũrungu naamũtharimĩre tontũ bwa kũgwatĩĩra wĩtĩkĩkua bwawe. Kwou twomba kũboreria bangĩ na njĩra ya kũbarikithĩria atĩ mĩthangĩko ĩtiumanagia na Jehova.

16. Taarĩĩria ngerekano ĩkwonania ũrĩa iuku rĩa Ayubu rĩũmba gũtethia muntũ ũrĩa ũkũthangĩka.

¹⁶ Thũgaanĩria ũrĩa iuku rĩa Ayubu rĩatetherie Mario. Ntukũ ĩmwe 2021, mwarĩ wa baaba ũmwe naatũmagĩĩria gũkũrũkĩĩra thimũ. Aarĩkũringa rĩa mbere, naaranĩĩrie na Mario, amũthomera Jeremia 29:11,12, amũtaarĩĩria atĩ Mũrungu natweete wĩrĩgĩĩro bwa ĩgiita rĩĩjĩte, na nathikagĩĩra maromba jeetũ. Akũũria Mario bwegie mũstaarĩ jũu, naamwĩrĩre atĩ kaandĩkaga barũga akĩendaga gũciũraga tontũ ataarĩ na wĩrĩgĩĩro. Kinya naamwĩrĩre ũjũ, “Nĩmbĩtĩkĩtie Mũrungu, ĩndĩ rũkĩĩri rũrũ nĩngũciũragia kethĩra kamma namakagĩra.” Nyumene akũmũringĩra thimũ kaĩrĩ nĩbaarĩĩrĩrie bwegie Ayubu na mĩthangĩko ĩrĩa aakũrũkagĩĩra. Bũu nĩbwatũmĩre Mario enda kũthoma iuku rĩa Ayubu rĩonthe. Mwarĩ wa baba naamũtũmĩĩre linki ya kũmũtetheeria kwona Bibiria kĩrĩ jw.org. Kwarĩ na maumĩĩra jarĩkũ? Mario neetĩkĩĩrĩrie kwiritana Bibiria na aragwĩrua kũmenya bwegie Mũrungu wa wendo ũrĩa wamwonerie namũmakagĩra.

17. Nĩkĩ ũgũcokeria Jehova nkaatho tontũ bwa gwĩtĩkĩĩria iuku rĩa Ayubu rĩandĩkwa Rũtetone rwawe? (Ayubu 34:12)

¹⁷ Kamma, Rũteto rwa Mũrungu rũrĩ inya ya gũtethia antũ bonthe, mono mono barĩa bakũthangĩka. (Ahi. 4:12) Tũrĩ na nkaatho tontũ Jehova netĩkĩĩrĩrie rũgono rwa Ayubu rwandĩkwa Bibiriene! (Ayu. 19:23, 24) Iuku rĩa Ayubu nĩrĩtũrikithagĩria atĩ ‘Mũrungu atĩthithagia mantũ na njĩra ĩmbĩĩ.’ (Thoma Ayubu 34:12.) Kinya nĩrĩritanaga nĩkĩ Mũrungu arekeeretie mĩthangĩko na ũrĩa tũũmba kũũmĩĩria. Nĩrĩtũtethagia kinya kũboreria barĩa bakũthangĩka. Kĩthomone kĩrĩa kĩthingatĩte, tũkaarĩĩria ũrĩa iuku rĩa Ayubu rĩũmba gũtũtethia kwejana ũtaaro na njĩra ĩnjega.