KĨTHOMO GĨA KWIRITANA KĨA 47
RWĨMBO NA. 38 Atakupa Nguvu
Ũgwe Ũrĩ Muntũ wa Gĩtũmi Mono!
‘ Ũrĩ muntũ wendi mono.’—Dan. 9:23.
JARĨA TŨKAIRITANA
Kĩthomo gĩkĩ gĩgatethia barĩa bonaga teka batĩ ba gĩtũmi kũmenya atĩ Jehova nabonaga barĩ ba bata mono.
1-2. Nĩatĩa tũũmba kwirikithĩria atĩ tũrĩ ba bata methone ja Jehova?
Atumĩkĩri bamwe ba Jehova, nĩbonaga teka batĩ ba gĩtũmi. Nĩkĩ? Mbuga nĩ tontũ kũrĩbo babathithĩrĩtie na njĩra ĩtĩagĩrĩte. Kethĩra nĩu, nĩmbi biũmba gũgũtethia wĩthĩrwa na mma atĩ Jehova nakwonaga ũrĩ wa gĩtũmi?
2 Ũntũ bũmwe nĩ gũcũnkũũna jarĩa Bibiria yonanagia jegie ũrĩa Jehova endaga antũ baawe bathithĩrua. Jesũ, naatĩĩaga antũ na akabaigĩĩrua kĩao. Rĩrĩa aathithagia ũu, noonanĩrie atĩ we na Ĩthe nĩbonaga antũ ainyiia barĩ ba gĩtũmi, kinya kethĩra bo batĩgũciona ũu. (Joh. 5:19; Ahi. 1:3) Kĩthomone gĩkĩ, tũkarĩĩria: (1) ũrĩa Jesũ aatetherie antũ bona atĩ bo nĩ ba gĩtũmi (2) ũrĩa tũũmba kwirikithĩria atĩ tũrĩ ba bata methone ja Jehova.—Hag. 2:7
ŨRĨA JESŨ ATETHERIE ANTŨ KŨMENYA NĨ BA GĨTŨMI
3. Nĩatĩa Jesũ aathithĩĩrie Agalilaya barĩkwĩja abatethia?
3 Rĩrĩa Jesũ aatũmagĩĩria Galilee, antũ babaingĩ nĩbeejĩre kĩrĩwe, nĩkenda bamũthikĩĩra na abooria. Jesũ naaugĩre atĩ ‘Nĩbanogete na nĩbanyageenie ta ngˈondu itĩ na mũrĩĩthi.’ (Mat. 9:36; tega study notes.) Atongeeria ba kĩndini neka baabamenagĩĩria na kũbeeta ‘antũ baarume.’ (Joh. 7:47-49; study note) Ĩndĩ tontũ Jesũ naabonaga barĩ ba gĩtũmi, naajũkĩrie kaanya kũbaritana na kũbooria mĩrimo ĩrĩa baarĩ nayo. (Mat. 9:35) Nkũrũki, nĩkenda antũ babaingĩ batetheka, naaritanĩre aritwa baawe gũtũmĩĩria na arabaa watho bwa kworia aajie.—Mat. 10:5-8.
4. Nĩmbi tũkwiritana kuumania na ũrĩa Jesũ aathithagĩria antũ barĩa baamenagĩĩrua nĩ bangĩ?
4 Jesũ arĩkũthithĩria antũ na njĩra ya gĩtĩĩo na kĩao, noonanĩrie atĩ we na Ĩthe nĩboonaga barĩa kaingĩ bamenagĩĩrua barĩ ba gĩtũmi. Kethĩra nũgũtumĩkĩra Jehova na ũrĩ na nkanja atĩ nakwonaga ũrĩ wa bata, thũgaanĩria ũrĩa Jesũ aathithĩĩrie antũ ainyiia barĩa bejaga abaritana. Bũu bũgagũtethia kwona atĩ ũrĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova.
5. Taarĩĩria mantũ jarĩa mwekũrũ Mũgalili aakũrũkagĩĩra rĩrĩa aacemanĩrie na Jesũ.
5 Jesũ naaritanaga antũ barĩ ntundu, na kinya muntũ ũmwe ũmwe. Ngerekano, rĩrĩa aatũmagĩĩria Galili, naacemanĩrie na mwekũrũ waathangĩkĩtue nĩ mũrimo jwa kuuma tharike mĩaka 12. (Mar. 5:25) Kũringana na watho ataatheri, na kwou muntũ wonthe ũrĩa ũrĩngĩ mũringithia, kinya we arĩngĩĩthĩrwa atĩtheri. No mwanka bũu bwĩthĩrwe nĩbwamũrigagĩĩria gũkaranĩria na antũ bangĩ. Nkũrũki, atĩngĩũthũrana amwe na bangĩ biathone kana Sinagogine. (Ala. 15:19, 25) Gũtĩ nkanja mwekũrũ ũu naathangĩkaga kĩmwĩrĩ na kĩmathũgaanio.—Mar. 5:26.
6. Nĩatĩa mwekũrũ ũrĩa waarĩ na thĩĩna ya kuuma tharike oorerue?
6 Mwekũrũ ũu neendaga Jesũ amworia. Ĩndĩ atĩngĩũmba kwĩja kĩrĩwe ĩmwe kwa ĩmwe. Nĩkĩ? Kwombĩka naaigagua nthao na kinya naaimenaga tontũ bwa mũrimo jũu. Mbuga kinya naakĩraga Jesũ amwĩnga tontũ bwa kwĩja kĩrĩ antũ atĩtheri. Kwou, naaringithĩrie mũtumbĩ jwaa nguũ ya Jesũ arĩ na mma atĩ bũu akĩ bũrĩngĩ mworia. (Mar. 5:27, 28) Wĩtĩkio bũu bwawe nĩbwatũmĩre aroorua. Jesũ arĩkũũria nũũ wamũringithia, mwekũrũ ũu naũmbũrĩre ũrĩa aathithĩtie.
7. Nĩatĩa Jesũ aathithĩĩrie mwekũrũ ũu waathangĩkĩte mono? (Mariko 5:34)
7 Jesũ naathithĩĩrie mwekũrũ ũu na njĩra ya kĩao na gĩtĩĩo. Noonere atĩ ‘naakĩraga na gũtetema.’ (Mar. 5:33) Tontũ bũũ, naamũborerie na amwĩkĩra inya. Naamwĩtĩre kinya ‘mwarĩ waakwa’—kiugo kĩrĩa kĩonanagia kĩao na wendo bũbũnene. (Thoma Mariko 5:34.) Rĩrĩ, nĩrĩo rĩonka Bibiria yonanĩtie Jesũ akĩaranĩria na muntũ mũka na kũmwĩta ‘mwarĩ waakwa,’ na kwombĩka aamwĩtĩre ũu tontũ bwa ũrĩa oonere arĩ na ũguua mono. Ũthũgaania ũrĩa aaigĩrue aborerua. Biugo bia Jesũ nĩbiatũmĩre aigua atĩ na ĩatia tontũ bwa kũringithia nguũ yaawe na kinya kwĩja ntundune ya antũ atĩtheri. Jesũ ataamworerie akĩ, ĩndĩ kinya neendaga kũmũrikithĩria atĩ we naarĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova.
8. Nĩ mantũ jarĩkũ jamoomũ Maria aakũrũkagĩĩra?
8 Ntukũne cietũ, bamwe ba atumĩkĩri ba Jehova nĩbainyĩĩrĩtue nĩ mathĩĩna ja ũgima bwa mwĩrĩ na jakabacumbũra mono. Maria,a painia wa wĩthĩre kuuma Brazil, naaciarĩrwe atĩna magũrũ na njara yaawe ya ũmotho. Arĩtaarĩĩria ũjũ: “Ndakaraga nkĩmenagĩĩrua cukuru tontũ bwa wathe bwakwa. Kinya kũrĩ na riĩtwa ndatuirĩ rĩa kũmeneeria. Magiita jamwe, kinya antũ ba nja yeetũ nĩbantengũraga.”
9. Nĩatĩa Maria aatetherue kwona atĩ Jehova namwonaga arĩ wa gĩtũmi?
9 Nĩmbi biatetherie Maria? Arĩkwaa Mũkũũjĩ wa Jehova, Akristũ bangĩ nĩbaamũboorerie na bamũtethia kũmenya Jehova namwonaga arĩ wa gĩtũmi. Ariuga: “Ataana na aarĩ ba baaba babaingĩ nĩbantethetie. Nĩngũcokeria Jehova nkaatho kuuma nkorone tontũ bwa gũmpa famĩlĩ ĩnthongi ũjũ ya gĩkĩrundu.” Ataana na aarĩ ba baaba bau nĩbaatetherie Maria gũcĩũkĩrwa atĩ nĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova.
10. Nĩ thĩĩna ĩrĩkũ yaathangĩkagia Maria Magidalina? (Tega kinya mbica.)
10 Ũthũgaanĩria ũrĩa Jesũ aatetherie mwekũrũ ũngĩ wetagwa Maria Magidalina. Naarĩ na nkoma mũgwanja! (Luk. 8:2) Kwombĩka irundu biu nĩbiatũmaga aathithagia mantũ jatĩ ja wĩthĩre, na mbuga bũu nĩbwatũmaga antũ baciebania nawe. Ĩgiita rĩu, mbuga aaigagua atiganĩrĩtue, na gũtĩ wa kũmwenda kana kinya wa kũmũtethia. No kwĩthĩrwe rĩrĩa Jesũ eengĩre nkoma irĩa ciamũthangĩkagia, nĩrĩo aaere mũritwa waawe. Nĩ na njĩra ĩrĩkũ ĩngĩ Jesũ aatetherie Maria Magidalina gũciũkĩrwa atĩ naarĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova?
Jesũ naarikithĩĩrie Maria Magidalina atĩ naarĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova? (Tega gĩcuncĩ kĩa 10-11)
11. Nĩatĩa Jesũ aatetherie Maria Magidalina kũmenya atĩ Mũrungu naamwonaga arĩ wa gĩtũmi? (Tega kinya mbica.)
11 Jesũ naeere Maria Magidalina wendeeri bwa gwĩtania nawe ngũgĩne ya gũtũmĩĩria.b Neetĩre na mbere kũgunĩka kuumania na jarĩa aaigagua Jesũ akĩritana antũ bangĩ. Jesũ arĩkũriũkua, naacionanĩrie kĩrĩ Maria ntukũ ya mbere. Naarĩ ũmwe wa aritwa barĩa aaranĩĩrie nabo barĩ ba mbere ntukũ ĩu. Nĩwe kinya aatũmĩre amenyitha atũmwa bangĩ atĩ nariũkĩtue. Mantũ jau nĩjaarikithĩĩrie Maria atĩ naarĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova!—Joh. 20:11-18.
12. Nĩkĩ Lidia onaga teka atĩngĩona wa kũmwenda?
12 O ta Maria, babaingĩ beetũ nĩbaigagua teka gũtĩ muntũ ũbendete kana teka batĩ ba gĩtũmi. Mwarĩ wa baaba Lidia wa kuuma Spain ariuga atĩ, ngʼina neendaga kũrita ĩu atĩkamũciare. Kinya naakũriikana ũrĩa ngʼina aamũtiganaaĩria arĩ ũmũniini na kũmwarĩria bũbũũĩ. Ariuga: “Mworoto jwakwa ũtũũrone jwarĩ gũciũmia nĩkenda mbĩtĩkĩrwa na mpendwa nĩ bangĩ. Ndonaga teka ntĩngĩona wa gũmpenda buru tontũ maami aatwĩre kũmbĩĩra ndĩ ũmũũĩ.”
13. Nĩmbi biatetherie Lidia kwona atĩ nĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova?
13 Lidia arĩkwiritana ũmma mantũ nĩjaagarũkĩre tontũ kũromba, kũthoma Bibiria, na kinya biugo na mathithio ja kĩao ja Akristũ bangĩ nĩbiamũtetherie gũciũkĩrwa atĩ Jehova namwonaga arĩ wa gĩtũmi. Ariuga: “Kaingĩ, mũkũrũ waakwa nambĩraga nampendete mono. Nandiikanagia kaĩrĩ na kaĩrĩ nkuma ciakwa inthongi. Kinya acoore bakwa nĩbanthithagĩria o ũu.” Rĩ, to ũthũgaanĩrie muntũ ũrĩa ũũmba gũtethia aciũkĩrwa atĩ we nĩ wa gĩtũmi methone ja Jehova?
ŨRĨA TŨŨMBA GŨCIONA ŨRĨA JEHOVA ATWONAGA
14. Nĩatĩa 1 Samweli 16:7 ĩgũtũtethia twĩthĩrwa na maoni ta jarĩa Jehova ethagĩrwa najo gũtwerekera? (Tega kinya kathandũkũ “Nĩkĩ Jehova onaga Antũ Baawe Barĩ ba Gĩtũmi?”)
14 Riikana atĩ Jehova atĩkwonaga ta ũrĩa antũ ba nthĩgũrũ bakwonaga. (Thoma 1 Samweli 16:7.) Atĩkwonaga ũrĩ wa gĩtũmi tontũ bwa ũrĩa ũkwoneka, ũtonga bwaku, kana kĩthomo kĩrĩa ũrĩ nakĩo. (Isa. 55:8, 9) Kwou thingatĩĩra mwonere jũrĩa Jehova arĩ naju gũkwerekera, na tĩ ũrĩa antũ ba nthĩgũrũ bakwonaga. No ũthome Bibiriene bwegie Elija, Naomi, na Hanna, barĩa ĩgiita rĩmwe boonaga teka bataarĩ ba gĩtũmi methone ja Jehova. Kinya no waandĩke mantũ jarĩa ũkũrũkĩĩrĩte jagakũrikithĩria atĩ kamma Jehova nakwendete na nakwonaga ũrĩ wa gĩtũmi. Nkũrũki, kinya no ũthome maukune jeetũ biongo birĩa biũmba gũkũrikithĩria atĩ Jehova natwonaga tũrĩ ba gĩtũmi.c
15. Nĩkĩ Jehova oonaga Danieli arĩ ‘muntũ endete mono’? (Danieli 9:23)
15 Ĩthĩrwa na mma atĩ wĩtĩkĩkua bwaku nĩbũtũmaga Jehova akwona ũrĩ wa gĩtũmi. Ĩgiita rĩmwe, Danieli agũkinyia mĩaka 90, naaigĩrue anogi mono na aunĩki nkoro. (Dan. 9:20, 21) Nĩatĩa Jehova aamwĩkĩĩre inya? Naatũmĩre mũraĩka Gabriel amũriikania atĩ naarĩ ‘muntũ endi mono’ na atĩ naaigĩtue maromba jaawe. (Thoma Danieli 9:23.) Nĩmbi biatũmĩre Mũrungu ona Danieli arĩ muntũ wendi mono? Nĩ tontũ naarĩ muntũ ũmwagĩru na mwĩtĩkĩkua. (Ezk. 14:14) Jehova naatũmĩre mantũ jau ja Danieli jaandĩkwa Rũtetone rwawe nĩkenda jatũboragĩĩria. (Aro. 15:4) Jehova nathikagĩĩra maromba jaaku kinya gwe na nakwonaga ũrĩ wa gĩtũmi tontũ bwa kwenda wagĩru na kũmũtumĩkĩra ũrĩ mwĩtĩkĩkua.—Mik. 6:8; Ahi. 6:10.
16. Nĩmbi biũmba gũkũrikithĩria atĩ Jehova nĩ Baaba ũrĩ wendo?
16 Ona Jehova arĩ Baaba Waaku Ũrĩa Ũkwendete. Nendaga gũgũtethia na atĩcwaga maatia jaaku. (Zb. 130:3; Mat. 7:11; Luk. 12:6, 7) Kũthũgaanĩria ũntũ bũu nĩgũtethetie antũ babaingĩ barĩa bethĩrĩtwe bagĩciona teka batĩ ba gĩtũmi. Ngerekano, ũthũgaanĩria mwarĩ ba baaba Eliana wa kuuma Spain ũrĩa waigagua atiganĩrĩtue na atĩendi tontũ bwa kwarĩrua bũbũthũũku nĩ mũkũrũ waawe mĩaka ĩmiingĩ. Ariuga, “Rĩrĩa ndaigagua teka ntĩ wa gĩtũmi, nĩnthũgaanagĩria Jehova angwatĩĩrĩte njarene ciawe, ankarĩtie, na akĩmbonagia wendo.” (Zb. 28:9) Mwarĩ wa baaba Lauren kuuma South Africa, ariuga, “Tontũ Jehova naankucĩrie na njĩra ya wendo, atũma mpa mũcoore waawe mĩaka ĩu yonthe, na kinya nantumĩrĩte kũritana bangĩ, mantũ jau nĩjandikithagĩria buru atĩ nambonaga ndĩ wa gĩtũmi na nampendete.”—Hos. 11:4.
17. Nĩmbi biũmba gũgũtethia wĩthĩrwa na mma atĩ Jehova nagwĩtĩkĩrĩte? (Zaburi 5:12) (Tega kinya mbica.)
17 Ĩthĩrwa na mma atĩ Jehova nagwĩtĩkĩrĩte. (Thoma Zaburi 5:12.) Daudi naaringithanĩrie gwĩtĩkĩrwa nĩ Jehova na ‘rongʼo ĩnene’ ĩrĩa ĩkaragia antũ barĩa aagĩru. Kũmenya atĩ Jehova nagwĩtĩkĩrĩte na nakwigĩkaga kũgagũtethia ũtiga kwona teka ũtĩ wa gĩtũmi. Nĩatĩa ũũmba kũmenya atĩ Jehova nagwĩtĩkĩrĩte? O ta ũrĩa twairitana, Jehova natũrikithagĩria ũntũ bũu gũkũrũkĩĩra Rũteto rwawe. Nkũrũki, natumagĩra akũrũ ba kĩũthũrano, acoore beetũ, na kinya antũ bangĩ gũtũriikania atĩ tũrĩ ba gĩtũmi methone jaawe. Nĩatĩa tũbuĩrĩte kũthithia twekĩrwa inya na njĩra ta ĩu?
Kũmenya atĩ Jehova natwĩtĩkagĩra nĩgũtũtethagia tũtiga gũciona teka tũtĩ ba gĩtũmi (Tega gĩcuncĩ kĩa 17)
18. Nĩkĩ wĩtĩkĩĩrie ataana na aarĩ ba baaba bagwĩkĩra inya?
18 Ĩtĩkĩĩria rĩrĩa ataana na aarĩ ba baaba bakwĩra mantũ ja gũgwĩkĩra inya. Riikana atĩ Jehova omba kwĩthĩrwa akĩbatumagĩra bakũrikithĩria atĩ nagwĩtĩkĩrĩte. Eliana, ũrĩa ũkũgweti au mberene ariuga: “Nĩngũciũmia o mpaari gwĩtĩkĩĩria mantũ jarĩa ataana na aarĩ ba baaba bambĩraga ja kũmbĩkĩra inya. Tĩ bũbũũthũ, ĩndĩ nĩnkũmenya ũu nĩu Jehova akwenda nthithia.” Eliana nagunĩkĩte mono kuumania na ũtethio bwa akũrũ ba kĩũthũrano. Nandĩ nĩ painia na natethagĩĩria Betheli arĩ nja kwawe.
19. Nĩkĩ ũũmba kwĩthĩrwa na mma atĩ ũrĩ wa gĩtũmi methone ja Mũrungu?
19 Jesũ natũriikanagia atĩ tũrĩ ba gĩtũmi mono methone ja Jehova. (Luk. 12:24) Kwou tũrĩ na mma atĩ natwonaga tũrĩ ba bata. Tũtĩbuĩrĩte kũũrĩrua nĩ ũntũ bũu! Na nĩtũburĩte kũthithia jonthe jarĩa tũkũũmba nĩkenda tũtethia bangĩ kwona atĩ kinya bo nĩ ba gĩtũmi methone ja Mũrungu!
RWĨMBO NA. 139 Wazia Wakati Vitu Vyote Vitakuwa Vipya
a Mariĩtwa jamwe nĩjacĩncĩtue.
b Maria Magidalina naarĩ ũmwe wa eekũrũ barĩa beetanagia na Jesũ. Nĩbaatumagĩra into biao, kwingĩria Jesũ na aritwa baawe mobatu jaao.—Mat. 27:55, 56; Luk. 8:1-3.
c Ngerekano, tega kĩthomo kĩa 24 kĩa iuku Mkaribie Yehova na ũthome Maandĩko jarĩa jaejani na tũrũgono tũngĩ twa Bibiria kĩrĩ kĩongo “Shaka” kĩrĩ iuku Maandiko kwa Ajili ya Maisha ya Mkristo.