Agĩrithia Ũtea bwa Kũritana Ũtungatĩrine

1. Nĩ ũtea bũrĩkũ tũbuĩrĩte gũkũria, na nĩkĩ? (2 Timotheo 4:2) (Tega kinya mbica.)

JESŨ neerĩre athingati baawe ũjũ: ‘Ĩteni, bũkaethie antũ baee aritwa . . . , bũkĩbaritanaga atĩ bamenyeere mantũ jonthe jarĩa mbwathĩte.’ (Mat. 28:19, 20) Kũu nĩkwonania Jesũ aathanĩre atĩ Akristũ bonthe nĩbabuĩrĩte kwaa aritani. Kamma, Jehova nakucagia bonthe barĩa barĩ na mwerekera jũkwagĩra, na araĩka nĩbatũtongagĩĩria kĩrĩ antũ ta bau. (Atum. 13:48; Joh. 6:44; Kug. 14:6) Kwou, nĩtũkũbatara gũciũmia kwiingia kaanya geetũ. Thũgaanĩria ngerekano ya mũtũmwa Paũlũ na Baranaba. Bibiria ĩtwĩraga rĩrĩa baatũmagĩĩria Sinagogine ya Ikoniamu, ‘ũntũ bwa kwaria kũrĩa baarĩrie, antũ babaingĩ ba Ayahudi o na Ayunani bareetĩkia.’ (Atum. 14:1) Gũtĩ nkanja, Paũlũ na Baranaba nĩbaarĩ na ũtea bwa ‘kũritana.’ (Thoma 2 Timotheo 4:2.) Akristũ bonthe kinya bo nĩbabuĩrĩte gũkũria ũtea bũu.

2. Nĩkĩ Akristũ bamwe bonaga teka batĩũmba kwagĩrithia ũtea bwao bwa kũritana?

² Bamwe no baigue teka batĩũmba kwagĩrithia ũtea bwao bwa kũritana tontũ batĩthomi mono kana batĩũmbaga gũtaarĩĩria mantũ bwega. Bangĩ no baunĩke nkoro bakĩonaga teka batĩ na ũtea bwa kũritana tontũ batĩ na maumĩĩra jameega ũtungatĩrine ta bangĩ. Kinya bamwe barĩa bagweti Bibiriene nĩbaaigagua batĩkwagĩra. (Kum. 4:10; Jer. 1:6) Nĩ mma, tĩ bonthe barĩa tũgatũmĩĩrĩria bagetĩkĩĩria bwega. Kũũmbana ũtungatĩrine gũtĩĩrĩgagĩĩra mono kwiritanĩria gwetũ. O ta ũrĩa tũgwetere, Jehova na araĩka nĩbatũtethagia kwona barĩa barĩ na nkoro ikwagĩra. Amwe nou, nĩtũkwenda gũciũmia mono nĩkenda njĩra yeetũ ya gũtũmĩĩria ĩringithia nkoro cia antũ. Kĩthomo gĩkĩ gĩgatũtethia kwona njĩra ithatũ cia kwagĩrithia ũtea bwetũ bwa kũritana ũtungatĩrine.

THŨGAANĨRIA ATHIKĨĨRIA BAAKU

3. Nĩkĩ Jesũ oombaga gũkinyĩra nkoro cia athikĩĩria baawe?

³ Bibiria yugaga Jesũ ‘naijĩ ũrĩa nkoro cia antũ ikari.’ (Joh. 2:25) Biugo biu birĩonania naijĩ mathũgaanio ja antũ na mworoto jwao jwa kũthithia mantũ. Naaringithagia nkoro ciao tontũ naaciũkagĩrwa nĩ mobatu jaao. Noonaga atĩ atongeeria ba ndini nĩbaainyĩrĩĩtie antũ gĩkĩrundu gũkũrũkĩĩra nkuagaya na mawatho jaao jamaingĩ. (Mat. 9:36; 23:4) Tontũ bũu, Jesũ naabatetherie gũkũrũkĩĩra ntũmĩĩri yaawe ya kĩrĩmene. Antũ babaingĩ nĩbaagwĩragĩrua kũmũthikĩĩra tontũ mantũ jarĩa aabaritanaga nĩjaabagunaga.

4. Nĩatĩa tũũmba kwonania nĩtũkũmakĩra antũ barĩa tũgũtũmĩrĩria? (Tega kinya mbica.)

⁴ Twomba kwonania nĩtũkũmakĩra antũ barĩa tũgũtũmĩĩrĩria rĩrĩa twaciũmia gũciũkĩrwa nĩ jarĩa bagũkũrũkĩĩra. Bonthe barĩa tũtũmagĩĩrĩria nĩbakũgwatwa nĩ mathĩĩna ja mũtaratara jũjũ jũmũthũũku jwa Shaitani. Kũriikana ũntũ bũu gũgatũtethia kwigĩĩrua antũ kĩao gĩcigone gĩetũ. Ngerekano, rĩ, kũrĩ na mantũ jakarĩkĩte rua joomba kwĩthĩrwa jakĩthangĩkagia antũ gĩcigone gĩetũ? Kwombĩka aciari nĩbakũmaka bakĩonaga teka aana baao boomba kũgwatwa nĩ mogwati barĩ cukuru? Rĩ, antũ babaingĩ nĩbaagĩte ngũgĩ gĩcigone kĩenu? Ciũmie kũthũgaanĩria ũrĩa ũtũũro bwa antũ bũũmĩĩte ‘magiitene jaja ja kĩebaʼ tontũ batĩ na wĩrĩgĩĩro bũrĩa Bibiria ĩejanaga.—2 Tim. 3:1; Isa. 65:13, 14.

5. Nĩatĩa Jesũ aarĩ mwanya na Afarisai? (Mathayo 11:28-30)

⁵ Jesũ naamakagĩra athikĩĩria baawe na nĩboonaga ũntũ bũu gũkũrũkĩĩra ũrĩa aabathithagĩria. Naarĩ mwanya mono na Afarisai barĩa baamenagĩĩria antũ bangĩ na kũboona batĩ ba gĩtũmi. (Mat. 23:13; Joh. 7:49) We naathithagĩria antũ na njĩra ya kĩao na gĩtĩĩo. Naarĩ ‘ũmũkiru na mwinyiia,’ na bũu nĩbwamũtethagia kwĩthĩrwa arĩ mũritani ũmwega. (Thoma Mathayo 11:28-30.) Kinya batuĩ nĩtũbuĩrĩte kũthithĩria athikĩĩria beetũ na njĩra ya kĩao na gĩtĩĩo.

6. Nĩatĩa tũũmba kwonia kĩao na gĩtĩĩo kwerekera barĩa baregaga ntũmĩĩri yeetũ kana bakamĩkararia?

⁶ Bamwe nĩbaregaga ntũmĩĩri yeetũ kana kinya bakamĩkararia. Nĩatĩa tũbuĩrĩte kũthithia? Jesũ naatwĩrĩre tũũmagĩĩrie rĩrĩa tũkũthangĩkua na kinya araathana tũthithagie ũntũ bũngĩ. Augĩre, ‘thithagĩrieni barĩa babũmenaga mantũ jameega, tharimageni barĩa babũrumaga, na bũrombagĩre barĩa babũthangĩkagia.’ (Luk. 6:27, 28) Bũkethĩrwa bũrĩ bũbũũthũ kũthithia ũu, kethĩra tũkariikana atĩ kwombĩka kũrĩ na mantũ jagũtũma antũ batĩgatũthikĩĩre. Nĩ mma bamwe nĩbareganaga na ntũmĩĩri yeetũ tontũ batĩkwenda twĩta na mbere gũtũmĩĩria. Bangĩ bomba kũrega gũtũthikĩĩra tontũ bwa kwinyĩĩrua nĩ mathĩĩna ja nja kana mĩthangĩko ĩngĩ, na tĩ tontũ nĩbatũthwĩre. Mbuga twomba kwĩthĩrwa tũbariũngĩrĩte ĩgiita rĩrĩa rĩtĩkwagĩra. Rĩonthe, nĩtũbuĩrĩte kũthingatĩĩra ũtaaro bũbũ atĩ ‘mantũ jarĩa bũkwaria jeethagĩrwe jarĩ jameega ta gantũ gekĩri cumbĩ, nĩkenda bũkamenyaga gũcokeria muntũ o muntũ.’ (Akol. 4:6) Kethĩra tũkamakĩra antũ na tũciũkĩrwe nĩ jarĩa bagũkũrũkĩĩra, tũtĩthũũra na mpwĩ barega gũtũthikĩĩra, na bũu bũgatũtethia kwaa aritani babeega.

ĨRĨGĨĨRA RŨTETO RWA MŨRUNGU

7. Nĩatĩa Jesũ oonanĩrie neerĩgagĩĩra Rũteto rwa Mũrungu rĩrĩa aaritanaga? (Johana 7:14-16)

⁷ Jesũ ateerĩgagĩĩra ũmenyo bwawe wengwa. Mũsingi jwa mooritani jaawe jwarĩ Rũteto rwa Mũrungu, na aarũtumagĩra na njĩra ĩmbũthũ ĩrĩa yaatethagia athikĩĩria kũjagwata na kũjariikana na mpwĩ. Bibiria ĩtwĩraga Jesũ ‘aaritanaga ta muntũ ũrĩ na watho, tĩ ta athomi ba maathana.’ Antũ ‘nĩbaarigarĩrue’ nĩ ũntũ bũu. (Mar. 1:22; tega “not as the scribes” kĩrĩ study note.) Ĩgiitene rĩu, aandĩki ba maathana baaritanaga antũ mantũ jarĩa jaaumanĩtie na marabi barĩa baarĩ na ĩgweta. Mwanya nabo, mantũ jarĩa Jesũ aatũmagĩĩria jaaumanagia na Maandĩko jamatheru. Tontũ we nĩ Mũtaana wa Mũrungu na aatũũraga ĩgũrũ, arĩngĩenda, arĩngĩtumĩra ũmenyo bwawe bũbwingĩ gwikumithia kana kinya kũmakia athikĩĩria baawe. Ĩndĩ aatathithĩrie ũu. Mwanya nou, aathingatagĩra wendi bwa Mũrungu na Maandĩko rĩrĩa aaritanaga. (Thoma Johana 7:14-16.) Jesũ naatwĩkĩĩre ngerekano ĩnjega mono tũrĩ athingati baawe.

8. Nĩatĩa mũtũmwa Petero aathingatĩre ngerekano ya Jesũ?

⁸ Aritwa ba Jesũ kinya bo nĩbeerĩgagĩĩra Rũteto rwa Mũrungu rĩrĩa baaritanaga. Ngerekano, thũgaanĩria rwaria rũrĩa rwaritĩrwe nĩ mũtũmwa Petero ntukũ ya Pentekosti 33 M.M.J. Petero ataathomi mono. Amwe nou, tontũ bwa gũtumĩra Maandĩko gũtaarĩĩria ũroria bũrĩa Jesũ oojũrĩrie, naaringithĩrie nkoro cia athikĩĩria baawe. (Atum. 2:14-37) Maumĩĩra jaarĩ jarĩkũ? ‘Ĩgiita rĩu barĩa beetĩkĩrĩĩrie nteto ciawe barabatithua; na mũthenya jũu rĩ, antũ ta ngiri ithatũ baroongeerwa kĩrĩbo.’—Atum. 2:41.

9. Nĩkĩ twĩrĩgĩĩre Rũteto rwa Mũrungu rĩrĩa tũkũritana?

⁹ Gũtĩ gĩntũ kĩngĩ kĩũmba kũringithia nkoro cia athikĩĩria beetũ nkũrũki ya Rũteto rwa Mũrungu. (Ahi. 4:12) Kwou, tũbuĩrĩte gũtumĩra Bibiria rĩrĩa tũkũritana. Tũrĩenda ‘gũtũmĩĩria Rũteto rwa Mũrungu,’ na tĩ ũmenyo bwetũ. (2 Tim. 4:2) Njuno 2:6 yugaga: ‘Mwathani nĩwe wejanaga ũũme; kanyua kaawe kaumaga ũmenyo na kĩrĩra kĩa mantũ.’ Kwou, rĩrĩa tũkwaranĩria na antũ tũgĩtumagĩra Maandĩko, nĩ teka tũkũrekeeria Jehova aranĩria nabo. (Mal. 2:7.) Tũrĩenda antũ bamenye atĩ Bibiria ĩrĩ na mantũ jakũrũkĩĩte ũmenyo bwao. Ĩtongeeretue nĩ kĩrundu kĩa Mũrungu na nĩtwejaga ũmenyo bũrĩa tũkũbatara nĩkenda tũgwĩria Mũũmbi weetũ, na twĩthĩrwa na ũtũũro bũrĩ na mworoto.—2 Tim. 3:16, 17.

10. Nĩatĩa tũũmba gũtetheeria mũritwa weetũ gũciũkĩrwa atĩ jarĩa akwiritana jaumĩte Rũtetone rwa Mũrungu?

¹⁰ Rĩrĩa ũkwithuranĩra kwiritana Bibiria na muntũ, cwaa ũrĩa ũkamũtethia kũgwata jarĩa Bibiria ĩritanaga. Mũritwa waaku nabuĩrĩte gũciũkĩrwa atĩ Bibiria nĩyo mũsingi jwa ũritani bwetũ kinya kethĩra ũgatumĩra mbica kana vidio. Kwou, thomeni Maandĩko na ũmũtethie kũjathũgaanĩria. Rĩrĩa bũkwarĩĩria mbica kana vidio, mũtethie kwona nĩ ithomo birĩkũ ikũritana biegie Bibiria. Ũtĩkũbatara kwaria mono kana kũmũthomera Maandĩko jamaingĩ nĩkenda wiingia ũntũ bũu. Mwanya nou, mwee kaanya nĩkenda jarĩa bũkwiritana jatonya nkorone, na kwabatarĩka bũthome Maandĩko kaĩrĩ. Twathithia ũu, tũgatethia aritwa beetũ kwona jarĩa tũkũbaritana jatiumanĩtie na iuku, mbica, kana vidio irĩa tũgatumĩra, ĩndĩ nĩ ja Bibiria.—1 Ako. 2:13.

11-12. (a) Nĩatĩa tũũmba kwonia aritwa beetũ ba Bibiria weteeri? (Mathithio 17:1-4) (Tega kinya mbica.) (b) Nĩ ũntũ bũrĩkũ bwegie Bibiria bamwe bomba kũremwa gũciũkĩrwa nĩbu, na nĩatĩa tũũmba kũbatethia?

¹¹ Kethĩra mũritwa waaku atĩĩtĩkĩĩria mantũ jamwe na mpwĩ, riikana atĩ ũbuĩrĩte gũtũmĩĩria ‘Rũteto . . . ũrĩ na weteeri.’ Tĩ bonthe bakathithia wĩti na mbere ũmwe. Aritwa bamwe bomba kũjũkia ĩgiita rĩriingĩ nkũrũki nĩkenda baciũkĩrwa nĩ mma imwe irĩa twonaga itĩũmi. Paũlũ naatũmĩĩrĩĩrie Ayahudi ba Thesolonike maita jamaingĩ, akĩbataarĩĩragia Maandĩko mbere baciũkĩrwa nĩ jarĩa aabaritanaga.—Thoma Mathithio 17:1-4.

¹² Njĩra ĩngĩ tũũmba kwonia aritwa beetũ weteeri nĩ kũbooria biũria nĩkenda bauga jarĩa jarĩ nkorone, na kwimenyeera tũtĩkaarie mono. Ciũmie kũbathikĩĩra bwega na gũciũkĩrwa nĩ jarĩa bakũthũgaania. Thoma na warĩĩrie Maandĩko manna ja kũbatethia gũciũkĩrwa nĩ mwonere jwa Mũrungu. Riikana ũntũ bũbũ: Antũ bamwe batoona Bibiria na batijĩ nĩmbi yaragĩĩria buru. Rĩ, ũkeeja kũbonia Bibiria ĩcabithĩtue, no bende kũmĩthoma? Nĩkenda ũbatetheeria kũmenya jarĩa jarĩ Bibiriene, no ũbeerekerie kĩrĩ gauku karĩa karĩ na kĩongo “Iritane Jarĩa Jarĩ Rũtetone rwa Mũrungu.” No ũtumĩre ĩandĩko rĩmwe kana jaĩrĩ ja kĩũria gĩa 15 nĩkenda ũbataarĩĩria ũrĩa bomba kũgunĩka kuumania na mantũ jarĩa jarĩ gaukune kau. Kwou, kethĩra ũkarikithĩria mũritwa waaku atĩ Rũteto rwa Mũrungu rũrĩ na inya ya kũmũtethia, ũkethĩrwa ũrĩkwagĩrithia ũtea bwaku bwa kũritana.

BATETHIE KŨMENYA JEHOVA

13. Rĩrĩa tũkũritana, tũbuĩrĩte kwerekeria antũ kĩrĩ ũũ? Ejana ngerekano.

¹³ Mworoto jwetũ nĩ gũtethia athikĩĩria bamenya Jehova na bamũthengeera. (Jak. 4:8) Kwou, ngũgĩ yeetũ yomba kũringithanua na muntũ amũrĩkĩrĩte ũngĩ na tochi arĩ mũgundune nĩkenda atĩkagitare. Nĩkenda amũtethia, ũrĩa ũrĩ na tochi atiimũrĩkagĩra. Mwanya nou, amũrĩkaga arĩa muntũ ũu eetĩrĩte nĩkenda oona werũ. Na njĩra ta ĩu, rĩrĩa tũkũritana antũ, tũrĩenda kũberekeria kĩrĩ ũmenyo bwa Jehova na tĩ kĩrĩ bwetũ.

14. Nĩatĩa tũũmba gũtethia aritwa beetũ bagwĩria Jehova?

¹⁴ Rĩrĩa ũkwiritana na mũritwa waaku wa Bibiria, mũtethie gũkũria wirĩrĩĩria bwa kũgwĩria Jehova. (Nju. 27:11) Mworoto jwaku tĩ kũmũtethia ambia kũthithia jarĩa jagĩrĩte akĩ, kana aciebania na mantũ jamathũũku nĩkenda aa Mũkũũjĩ wa Jehova. Ũrĩenda athithia mogarũrũku nĩkenda agwĩria Mũrungu. Ngerekano, mũritwa waaku akeeja kwĩthĩrwa akĩrũjaga na mũtugo mũnna jũmũthũũku, mũũrie biũria bibi: “Nĩkĩ Jehova athwĩre mũtugo jũu? Nĩkĩ akwenda ũtigana na ũntũ bũu ũgwĩragĩrua? Nĩatĩa ũrĩa akwenda ũthithia bũkwonania nakwendete?” O ũrĩa ũkamwĩkĩra inya kũthũgaanĩria bwegie Jehova na nkuma ciawe, nou ũkamũtethia kwona Baaba weetũ natwendete mono. Bũu bũgatũma akũria wendi bwa kũmũgwĩria.

ĨTA NA MBERE KWAGĨRITHIA ŨTEA BWAKU BWA KŨRITANA

15. Nĩatĩa ũũmba kũthithia nĩkenda wĩta na mbere kwagĩrithia ũtea bwaku bwa kũritana?

¹⁵ No ũrombe Jehova agũtethia gũcũnkũũna ũtea bwaku bwa kũritana na kwona ũrĩa ũũmba kũbwagĩrithia. (1 Joh. 5:14) Nĩkenda ũthithia kũringana na maromba jaaku, nũkũbatara kũthingatĩĩra ũritani bũrĩa Jehova atwejaga mĩcemanione ya kĩũthũrano. No wĩtanie na barĩa barĩ na ũtea rĩrĩa bũkwiritana na mũritwa waaku. No ũboorie ũrĩa boona njĩra yaaku ya kũritana. Kinya kethĩra ũntũ bũrĩa bũkwiritana nũbwijĩ bwega, riikana atĩ mũritwa waaku atĩkũbũmenya. Geria kũthũgaanĩria ũrĩa omba gũciũra ũntũ bũrĩa bũkwiritana. Mũtethie kwona ũrĩa mantũ jau joomba kũmũguna na itharimo birĩa Jehova agatwaa. Bũu bwomba kũmũtethia gũtuma ũcoore bwa akuĩ na Jehova na akethĩrwa na kũgwĩrua kwa mma.—Zb. 1:1-3.

16. Nĩatĩa tũkagunĩka tweta na mbere kwagĩrithia ũtea bwetũ bwa kũritana?

¹⁶ Ũntũ bũmwe bũũmba gũtũretera kũgwĩrua gũkũnene nĩ kũritana bangĩ bwegie Jehova. Nthĩgũrũ ĩnjerũ gũkethĩrwa na antũ babaingĩ bakabatara kũritanwa. Kwou, twĩteni na mbere kũmakĩra athikĩĩria beetũ, twĩrĩgĩĩre Rũteto rwa Mũrungu, na twerekerie antũ kĩrĩ Jehova rĩrĩa tũgũtũmĩĩria nkuma ĩnjega. Twathithia ũu, tũkagĩrithia ũtea bwetũ bwa kũritana ũtungatĩrine.