Cimbwitiko Cilumbununa Byuma Muka?

1. Tuzibuka bati ngwetu cimbwitiko capwa cilongesa ca seho ca mu Mbimbiliya?

TUKABWAHELELA manene kumona banu babambwitika. Kuma muzibuka ngweni baka-Kristu bakulibanga nabo babwahelelele manene mubamwene banu babambwitika ha Pentekosti ya 33 C.E. ndi? Ha simbu ije, Pita wendekele ñanda ije yamwesele seho ya cimbwitiko. (Bili 2:38, 40, 41) Mu kwita kwa simbu kapositolo Paulu wasonekele ngwendi “bilongesa bya mashangumukilo bya Kristu,” binambateselela na “kulilongesa bya bimbwitiko.” (Hebe 6:1, 2) Cimbwitiko capwa cimo ca bilongesa bya seho bya mu Mbimbiliya bitukalilongesa. Ngeci tunapande kucizibuka mwamubwa. Mwafwa bika?

2. Mwafwa bika kwapwa kwa seho kuzibisisa mwamubwa cimbwitiko?

² Ngecilika mwa lubula lwa kukola mulunasa kukanyamesela njibo, kuzibisisa mwamubwa cimbwitiko nakwo kutukwasa tukale na likulahelo lya kukanyama. Ngeci nga kanda bamimbwitike nambe nga bamimbwitikile laja, anga munapande kuzibuka seho ya cimbwitiko. Muno mu cilongesa tukumbulula bihula binatako: Cimbwitiko cilumbununa bika? Bika bikalingiwa ha cimbwitiko? Mwafwa bika bakatumbwitika mu lizina lya Tate, na lya Mwana, na lya sipilitu ya kujele?

CIMBWITIKO CILUMBUNUNA BIKA?

3. Cimbwitiko cikamwesa bika?

³ Bika bimumwesa nga bamimbwitika? Mumwesa ngweni munakulahela byuma byoshe bimunalilongesa hali Yehova Njambi na Yesu Kristu kwitila mu Mbimbiliya, co munatenguluka ku bubi bweni na kutengululako bimo mu kuyoya kweni mangana mupangele Yehova. Co lalo mumwesa ngweni munataba ngweni Yehova napangesa Yesu mu kumyobola ku bubi na ku kutsa. Kutundaho mumwesa ngweni munakulahesa Yehova mu lilombelo ngweni mulinga cizango cendi mu kulikwatasana hamo na munga yendi. Mumulikundika kuli Yehova na kumimbwitika, mushangumuka kwenda mu ngila ije imitwala ku kuyoya kwa myaka yoshe.

4. Kumizimika mu mema kwimanena bika? (Taleni na cikupulo.)

⁴ Mubamimbwitika, bamizimika mu mema na kumitufulamo,a co kunapu lika ngwe bamitsinda na kumisangula. (Esekeseni Kolose 2:12.) Mwafwa bika eci cakumwenako cinapu cacibwa? Mwafwa nga bamizimika mu mema mumwesa ngweni munaseze futisi yeni ya laja. Co mu mutufuka mu mema, mushangumuka buyoye bwabuha na kutwalelelaho kulinga cizango ca Njambi mu kuyoya kweni.

5. Twasa kwesekesa cipangi ca kulibwahesela kumimbwitika ku cipangi muka, co mwafwa bika? (1 Pita 3:18-21)

⁵ Tandeni 1 Pita 3:18-21. Twasa kwesekesa cipangi cimuli na kulinga ca kulibwahesela kumimbwitika ku cipangi calingile Nowa mangana atunge bwato. Nga munashangumuka ololo kulilongesa bya Yehova, co munasa kuliziba ngweni muli na cipangi cakama cimunapande kulinga ngwe cakele naco Nowa mangana mupwisemo bitondeka na kumimbwitika. Oloni kuma munapande kulifwita mangana bamimbwitike ndi? Eyo. Mwafwa bika twendeka ngoco? Tucisimutwiyeni hali Nowa. Njambi walekele Nowa mwakutungila bwato, co Nowa wakabangeyeye mwamubwa byuma byoshe byamulekele mangana oboke. Mwafwa ya likulahelo na bukwasi bwa Yehova, Nowa wononokele na kutunga bwato. Ngecilika mwa Nowa, neni mwasa kulinga ‘byuma byoshe byanashiki Njambi.’—Gene 6:22.

6. Bika byalumbwinine kapositolo Pita mwendekele ngwendi, cimbwitiko “cili na kumyobola”?

⁶ Mu vesi 21 kapositolo Pita wasonekele ngwendi cimbwitiko “cili na kumyobola.” Oloni cimbwitiko likalyaco kucasa kumyobola nambe kulingisa bubi bweni babukonekele. Maninga a Yesu akewo lika asa kumilingisa bamikonekele. (1 Iwa 1:7) Nameme ngoco, cimbwitiko capwa ca seho mwafwa Yehova nashiki ngwendi batumbwitike. Co lalo mubamimbwitika mulomba Njambi ngweni amyane “citakutaku cacibwa.” Yehova abwahelela manene kumikonekela bubi bweni kwitila mu ndando ya kupatula. Oku kulumbununa ngwabo cimbwitiko “cili na kumyobola” nambe ngwetu cili na kumitwala ku kwoboka.

BIKA BIKALINGIWA HA CIMBWITIKO?

7. Bika bikalingiwa ha cimbwitiko?

⁷ Mbimbiliya inatuleke ngwayo ha cimbwitiko, munu banapande kumuzimika mu mema, oloni kuyendekele byuma byabingi kutalesa ku cimbwitiko. Nameme ngoco, Mbimbiliya inatukwasa tuzibuke byuma binapande. Cakumwenako, binangulo bya mu Mbimbiliya bikakwasa baje baya ku cimbwitiko bazibuke mu banapande kuzalela na kukwasa baje bali na kukenga bazibuke bibanapande kulinga. (1 Kori 14:40; 1 Timo 2:9) Kakangi, mukulunu mu cikungulukilo ikeye akambwitika, oloni kutwesi kumwana kasingimiko ka kutubakanesa. (1 Kori 1:14, 15) Cimbwitiko capwa ca seho nameme kukale baka-kukenga babangi nambe embwe.—Bili 8:36

8. Bihula muka bibakehula baje baya ku cimbwitiko, co mwafwa bika? (Bilinga 2:38-42) (Taleni na cikupulo.)

⁸ Mbimbiliya imwesa ngwayo tunapande ‘kwambulula . . . ku mbunga mangana twoboke.’ (Loma 10:9, 10) Ngeci tunapande kwambulula ku mbunga mu batumbwitika mwafwa kutumbwitika kukekwo kututwala ku kwoboka. Ngeci baje baya ku cimbwitiko bakabehula bihula bibali. Cakulibanga, “Munatenguluka ku bubi bweni na kulikundika kuli Yehova na kukulahela ngweni Njambi akamyobola kwitila mu mulambu wa Yesu Kristu ndi?” Eci cihula cikatalesa ku byuma byanalingi munu mangana bamumbwitike. Kapositolo Pita nendi wendekele byuma bya kulifwa ha Pentekosti mwalekele banu ngwendi batenguluke mu busunga na kubambwitika. Cihula camucibali, “ Mwazibuka ngweni kumimbwitika kumisholola kupwa Bakaleho ba Yehova na kumilingisa mulikwatasane na munga ya Yehova ndi?” Eci cihula cikeco cinatalesa ku byuma byalyangwila kulinga munu. Cakumwenako, akulahesa kukabangeya mashiko a mu munga na kupangela Yehova hamo na bandolome na bandokazi bendi. Ebi bikebyo bibalingile na baje bakele ha Pentekosti munima ya kubambwitika. (Tandeni Bilinga 2:38-42.) Boshe baje bakumbulula ngwabo, eyo kuli ebi bihula bibali basa kubambwitika.

9. Bika byanapande kulinga munu na munu mangana azibise Njambi kubwaha?

⁹ Hamo simbu kanda mulilongese busunga mwakele na futisi yaibwa, co kumwalingile bubi bwakama. Nambe hamo mwakolela mu busunga, co bisemi beni banamikwasa muzeme Yehova. Nga mukemwo, co kuma munapande kutenguluka na kulyangwila kumimbwitika mangana muzibise Njambi kubwaha ndi? Eyo. Tubaboshe tunasemuka na bubi, co bubi bunatwangununa kuli Njambi. (Samu 51:5) Omwo tushangumuka kuzibuka mwamubwa Yehova tulyangwila kwaka cizango cendi mu mutamba wa kulibanga kutubakana bitutonda yetu. Nga tulinga ngoco, co twasa kutenguluka mu busunga na kuseza byuma bitwalingile kunima na kushangumuka kuyoya mu ngila ije izibisa Yehova kubwaha, co basa kutumbwitika.—Bili 3:19.

10. Bika bimunapande kulinga nga bamimbwitikile mu bulombelo bumwakele na kulikwatasana nabwo kunima?

¹⁰ Nameme nga bamimbwitikile laja mu bulombelo bumwakele, anga banapande kumimbwitika mangana mwase kupwa Mukaleho wa Yehova. Mwafwa bika? Mwafwa ha simbu oyo mubamimbwitikile kumwazibisisile mwamubwa busunga hali Yehova na Yesu. Nameme nga mwalikundikile kuli Njambi mu lilombelo, mwalikundikile lika ngoco kwa kujeneka kuzibisisa cizango cendi. Kapositolo Paulu mwaliwanene na banalume ba mu Efeso baje babambwitikile kunima nameme kubazibisisile mwamubwa bilongesa bya baka-Kristu, wabwahesele ngwendi babambwitike lalo.b (Bili 19:1-5) Na ano matangwa Yehova akatambula lika cimbwitiko ca munu uje azibisisa mwamubwa bilongesa byendi na byuma byatonda ngwendi alinge.

“MU LIZINA LYA TATE NA LYA MWANA NA LYA SIPILITU YA KUJELA”

11. Kutumbwitika “mu lizina lya Tate na lya Mwana na lya sipilitu ya kujela” kulumbununa bika? (Mateu 28:18-20)

¹¹ Yesu washikile ngwendi bandongesi babaha babambwitike “mu lizina lya Tate na lya Mwana na lya sipilitu ya kujela.” (Tandeni Mateu 28:18-20.) Bika byalumbunwine? Mu Mbimbiliya lijwi lya “lizina” kakangi likatalesa ku futisi ya munu. Co lalo linasa kutalesa ku nzili nambe citwamo cali naco munu. Ngeci kutumbwitika mu lizina lya Yehova na Yesu, kulumbununa ngwabo tuzibuka ngwetu Yehova na Yesu bakebo bali na lisesa lya kutuleka byakulinga. Co lalo nga batumbwitika mu lizina lya sipilitu ya kujela kulumbununa ngwabo tunaitabesa itutwamenene. (Mateu 10:41.) Tusimutwiyeni mutwasa kulingila ngoco.

12. Kumbwitika mu lizina lya Tate kulumbununa byuma muka? (Kujombolola 4:11) (Taleni na bikupulo.)

¹² Kutumbwitika mu lizina lya Tate kulumbununa ngwabo twakulahela ngwetu Yehova wapwa Tate yetu wa mwilu uje watwana kuyoya, Ishamatanga wa byuma byoshe na muka-nzili yoshe. (Tandeni Kujombolola 4:11.) Co tukapangesa lizina lyendi mutukalombela nomu mutukaleke bakwetu byendi. (Samu 65:2) Nameme ngoco, kuli byuma byabingi byalibungila mu kutumbwitika mu lizina lya Tate. Cakumwenako, baje batolililile kuli Pita ha Pentekosti bazibukile laja Yehova, oloni bapandele oni kuzibuka ngwabo Yehova akana kuyoya kwa myaka yoshe kwitila lika muli Yesu Kristu.—Loma 5:8.

13. Kutumbwitika mu lizina lya Mwana kulumbununa bika? (Taleni na bikupulo.)

¹³ Kutumbwitika mu lizina lya Mwana kulumbununa ngwabo twakulahela ngwetu Yesu ikeye Muna Njambi. Co lalo twakulahela ngwetu Yesu ikeye “ngila,” co twasa kulikuta busamba bwabubwa na Yehova kwitila lika muli ikeye. (Iwano 14:6) Co lalo twakulahela ngwetu ikeye watutsililile mangana tukawane mwonyo wa myaka yoshe. Kuzibuka ngoco, kutukwasa tukabangeye mwanja wendi mu kuyoya kwetu kwoshe keti lika litangwa libatumbwitika. (1 Iwa 2:6) Ngecilika mwa Yesu tukambulula mu kusimpa na kujeneka kutabesa cuma coshe-coshe citwonowese. (Luka 4:43) Tukakolesa nameme bali na kutupakesa mwafwa ya kukabangeya Yesu na kupangela Njambi mu kulongwa. (2 Timo 3:12) Tukasingimika Yesu ha kupwa “mutwe wa cikungulukilo.” Ngeci, tukononoka mashiko abakatwana baje baanangula ngwendi batutwamenene na kutunyunga.—Efeso 4:8, 11, 12; 5:23.

14. (a) Kutumbwitika mu lizina lya sipilitu ya kujela kulumbununa bika? (Taleni na cikupulo.) (b) Bimbwitiko muka bikwabo bibakakala nabyo bakubwabesa? (Taleni cipalo ca “Bimbwitiko bya Bakubwabesa.”)

¹⁴ Kutumbwitika mu lizina lya sipilitu ya kujela kulumbununa ngwabo twakulahela busunga kutalesa ha sipilitu ya kujela. Sipilitu ya kujela kuyapwile munu nambe mutamba wa binjambi batatu, oloni yapwa nzili yakapangesa Njambi. Tuzibuka ngwetu Njambi wapangesele sipilitu ya kujela mu kukwasa tupolofweto bendi bendeke byuma byabalekele. Co lalo waipangesele mu kulingisa baje basonekele Mbimbiliya basoneke biyongola byendi. Mukemwo tukaitanda simbu yoshe na kukabangeya biilongesa. (2 Pita 1:20, 21) Co lalo tukajenjuka kulinga bubi bwakama mwafwa tuzibuka ngwetu kulinga ngoco kutwonowesa tutambule sipilitu ya kujela na kwonowesa ipange mwamubwa mu cikungulukilo.—Efeso 4:30.

15. Bika bimunapande kulyangwila kulinga?

¹⁵ Nga banamimbwitika laja, twaleleleniho “kulilongesa bya bimbwitiko”c na kuyoya mu kulitombola na bikulaheso bimwakulahesele Yehova mu mwalikundikile kuli ikeye na kumimbwitika. Oloni batico nga kanda bacimimbwitike? Kuma kuli bimo bili na kumyonowesa kumimbwitika ndi? Mu cilongesa cinatako tusimutwiya bimunapande kulinga mangana mupwisemo bitondeka mangana bamimbwitike.