JUNE 1-7, 2026
HLA 111 Kan Hlim Chhante
Huat I Hlawh Huna I Hlim Theih Chhan
‘Mite’n an huat che u apiangin hlim rawh u.’—LK. 6:22.
A TUM BER
Jehova rawng kan bâwl avânga mite huat kan hlawh huna kan hlim theih chhan.
1. Huat hlawh chungchângah Isua’n eng thu danglam tak nge a sawi?
TLANG Chunga Thusawiah Isua chuan: ‘Mite’n an huat che u apiangin hlim rawh u,’ tiin a sawi a. (Lk. 6:22) Chûng thute chu a thu ngaithlatute chuan mak an ti hle ngei ang. Dik tak chuan, huat hlawh nuam ti tu mah kan awm lo. A nih leh, engvângin nge Isua’n chu thu chu a sawi? Tûn laia Isua hnungzuitute chuan mi tam tak huat an hlawh avângin chu chu ngaihtuah atâna zawhna ṭha tak a ni. Tûnah, huat kan hlawh chhan leh huat kan hlawh huna kan hlim theih chhante kan sawiho vang.
HUAT KAN HLAWH CHHAN
2-3. Kristian dikte tih duhdah kan nih chhan pakhat chu eng nge ni? Engtin nge chu chuan min dodâltute kan thlîr dân a nghawng theih? (Johana 16:2, 3)
2 Jehova kan biak avângin huat kan hlawh. A hnungzuitute ti duhdah a, ti hlumtu tûrte chungchângah Isua chuan: ‘Pa leh keimah min hre lo,’ tiin a sawi a. (Johana 16:2, 3 chhiar rawh.) Pathian mite dodâlnaa mawhphurtu ber chu tu nge? Setana a ni. Ani chu “he khawvêl pathian” a ni a. (2 Kor. 4:3, 4) Ani chuan mite chu Jehova chungchânga thutak hre thei lo tûrin an rinna mit a tih delsak bâkah, Pathian hria a, hmangaihtute dodâl tûrin a thunun bawk a ni. (Joh. 8:42-44) Chumi hriatna chuan min dodâltute kan thlîr dânah eng nghawng nge a neih theih? Chûng mite chu bumin an awm tih hriatna chuan anni chu haw lêt lo tûrin min ṭanpui ang.
3 Kan rawngbâwlna khap behna rama awm unau Pavel-aa entawn tûr siam hi han ngaihtuah teh. Rinawm taka Jehova a biak zawm zêl avângin, man leh na taka vuak a tawh bâkah, a thla têl khung hranin a awm a. A hnuah, ani chuan heti hian a sawi: “Tih duhdahna hi biakna thianghlim Setana’n a dodâl avânga lo awm a ni tih ka chiang a. Tân ina hna thawk a tam zâwkte chuan kan chungah mi mal taka huatna an nei lo niin a lang. Anni chuan an hna an thawk mai a ni,” tiin. Ring lotu a nu leh pate hnên aṭanga tih duhdahna nasa tak tuartu Croatia rama unaupa chuan: “Ka hmêlma dik tak chu ka nu leh pate ni lovin, Setana a ni tih ka hmu thiam tawh,” tiin a sawi bawk.—Eph. 6:12.
4. Isua leh zirtîr Stephana entawn tûr siam aṭangin eng nge kan zir theih? (Milem en bawk rawh.)
4 Min dodâltute chu kan haw lo va. Dik tak chuan, an tân ṭawngṭaisak tûra chêttîrin kan awm thei a ni. (Mt. 5:44) Hemi chungchângah hian, Isua leh zirtîr Stephana hnên aṭangin kan inzir thei a. Rom sipaite’n nghaisakna bana an khen beh lai khân, Isua chuan: “Ka Pa, anni hi ngaidam rawh,” tiin a ṭawngṭai a. (Lk. 23:34) Isua chuan Jehova hnênah amah tih hlumnaa mawhphurtu sipaite chu ngaidam tûrin a ngên a ni. Sakhaw hruaitute fuihna avânga Isua tih hlum ni tûra au mipui zînga mite pawh a ngaihtuah mai thei bawk. Chûng mite chuan an thil tih chu an hre thiam lo tih Isua’n a hria a. Chutiang bawkin, zirtîr Stephana pawhin amah ti hlumtute ngaidam tûrin Pathian a ngên a ni. (Tirh. 7:58-60) Jehova’n Isua leh Stephana ṭawngṭainate chu a chhâng em? Chhâng e. Isua fiahna leh tih hlumnaa tel mi tam tak chu a hnuah inchhîrin, Isua chungah rinna an lantîr a, baptisma an chang a ni. (Tirh. 2:36-41) A lo berah pawh, Stephana tih hlumnaa pawmpuitu mi pakhat—Tarsa khuaa mi, Saula—chu Kristian rawn niin, a hriat loh avânga thil râpthlâk tak a tihte chu a inchhîr tak zet a ni.—1 Tim. 1:13.
Isua leh zirtîr Stephana’n anmahni ti duhdahtute an ṭawngṭaisak angin, keini pawhin min ti duhdahtute chu kan ṭawngṭaisak thei (Paragraph 4-na en rawh)
5. Unau César-a thiltawn aṭangin eng nge i zir?
5 Jehova’n tûn laiah pawh dodâltute tâna kan ṭawngṭaisakna chu a la chhâng chhunzawm zêl a. Venezuela rama awm unau César-a thiltawn hi han ngaihtuah teh. A pa chuan nasa takin thutak a dodâl a. César-a chuan: “Ka nu chu nupui ṭha tak leh nu ṭha tak a ni a. Lalram chu a nunah dah hmasa ber chungin ka pa chu a ngaihsak reng tho va. Kei leh ka pianpui unaute chu ka pa zah reng tûrin min hrilh ṭhîn a. Pathian duh zâwng nêna a inkalh loh phawt chuan ka pa thil phûtte anga thil ti tûrin min hrilh bawk,” tiin a sawi. Kumte a liam zêl chuan, a pa chu a rilru put hmang a inthlâk danglam ṭan a. César-a chuan: “Ni khat chu, tih tak zeta ka ṭawngṭai hnuah, Bible zir a duh leh duh loh ka pa ka zâwt a. A duh thu a sawi laia ka hlim dânzia chu sawi fiah thiam rual a ni lo,” tiin a sawi a. A tâwpah, César-a pa chuan baptisma a chang ta a ni. Dodâltu zawng zawngin chutiang chuan inthlâk danglamna an siam lo ngei mai; mahse, ṭhenkhat chuan zah thiam taka mite kan biak dânte leh kan nungchang ṭhate an hmuh hnuah an rilru an thlâk danglam a. Chutianga an inthlâk danglam hmuh chu a va hlimawm tak êm! Khawngaihna ngah tak “lei chung zawng zawng Rorêltu” Jehova’n chutiang mite a lama a la hîp zawm zêl hmuh chu kan châk tak meuh a ni.—Gen. 18:25.
6. Marka 13:13-naa sawi angin, mite huat kan hlawh chhan dang leh chu eng nge ni?
6 Isua kan zah avângin mite huat kan hlawh. Isua chuan Kristian dikte chu “[a] hming avângin” mi zawng zawng huat an ni ang tih a sawi a. (Marka 13:13 chhiar rawh.) Heta Isua “hming” hian eng nge a entîr? A hming ṭhatna leh Pathian Lalrama Lal nia a thuneihna a entîr a. Lei leh vâna rorêl tûra Jehova mi thlan Isua Krista ni lova, khawvêl hruaitute chunga rinna nghattu mite huat kan hlawh a ni. Isua chuan kum 1914 aṭangin Lalrama Lalber niin ro a rêl ṭan tawh a. Nakin lawkah, a thuneihna hnâwltu rorêlna zawng zawng chu a nuai bo vek ang.
7-8. Mite huat kan hlawh chhan dang leh chu eng nge ni? (Johana 15:18-20) (Milem en bawk rawh.)
7 Setana khawvêl kan hnâwl avângin mite huat kan hlawh. Isua chuan a hnungzuitute chu ‘khawvêl mite ang an nih loh’ avângin huat an hlawh dâwn tih a sawi a. (Johana 15:18-20 chhiar rawh.) Kristian hmasate angin, keini pawhin khawvêl rilru put hmang ṭha lo te, nungchang te leh, thusawite chu kan hnâwl a. Chuvângin, unau tam tak chuan hnathawhnaah leh, school-ahte sawichhiat an tâwk a ni. (1 Pet. 4:3, 4) Mahse, a hnuah min dodâltu ṭhenkhat chuan kan chunga an rilru put hmang thlâk a, min zahzia an lantîr avângin kan lâwm tak meuh a ni.
8 Central America rama awm unau Ignacio-a thiltawn hi han ngaihtuah teh. A school kalnaah nungchang lama tehna sâng tak a vawn tlat avângin zirtîrtu pakhat chuan kum tak tam tak chhûng a deusawh ṭhîn a. Mahse, Ignacio-a chu a graduate hmain, a zirtîrtu chuan mite sawichhiatna kârah pawh Bible thu bulte a nunpui tlat theih dân a zâwt ta a. Chutah, unaupa chuan Pathian dânte chu vênhimna anga a thlîr thu a hrilh a. Tichuan, zirtîrtu chu kohhhran inkhâwma lo tel tûrin a sâwm a. Inkhâwma a lo tel tak tak chu unaupa chuan mak a ti hle! Inkhâwmnaa unaute lantîr hmangaihnain a rilru a khawih êm avângin chu zirtîrtu chu a inkhâwm chhunzawm ta zêl a. A hnuah, Bible a zir avângin amah ngeiin dodâlna a tâwk a. Mahse, thlarau lamah hma sâwn chho zêlin, a tâwpah, baptisma a chang ta a ni.
Kan kum zât chu eng pawh ni se, kan rinna chu huaisen tak leh hlawhtling takin kan hum thei (Paragraph 8-na en rawh)b
9-10. (a) Kristiante chu eng chhan dang avângin nge Setana khawvêl laka kan danglam? (b) Tirhkoh Paula entawn tûr siam aṭangin eng nge kan zir theih?
9 Politics-ah leh indonaah kan tualdâwih tlat avângin Setana khawvêl lakah kan danglam hle a. (Joh. 18:36) Rom 13:1-a kan hmuh fuihna nêna inmilin, ram dân zâwmtu khua leh tui ṭha tak nih kan tum bawk a ni. Chutih rualin, Kristiante kan nih angin, kan tualdâwih tlat avângin politics lama nihnate kan chelh lo va, inthlannaah vote kan thlâk hek lo. Engvângin nge? A chhan bul ber chu Jehova leh Krista rorêlna hnuaia a Lalram chunga kan rinawm tlat vâng a ni. Jehova Thuhretu tam tak chu an Kristian rinna avânga tân ina khung an ni a. Mahse, tân ina awm unaute chuan thu an hril zawm zêl a ni. Anni chuan kum eng emaw zât inah leh tân ina khung beha awm tirhkoh Paula chu an entawn a. (Tirh. 24:27; 28:16, 30) Ani chuan chanchin ṭha ngaithla duhtute chu thu a hrilh chhunzawm zêl a, chûng mite zîngah chuan tân in vêngtu te, court thuneitu te, rorêltu te, lal te leh, Rom Lal Nero-a kut hnuaia thawk thuneitute pawh an tel a ni.—Tirh. 9:15.
10 Chutiang bawkin, tân ina awm kan unaute chuan rorêltu te, sawrkâr thuneitu te leh, tân in vêngtute pawh tiamin, ngaithla duhtu zawng zawng hnênah chanchin ṭha an hril a. Politics thila a tualdâwih avânga kum ruk aia tam tân ina tântîr unaupa pakhat chuan tân ina a hun hman chu hremna anga thlîr lovin, berâm ang mite zawng hmu tûra Jehova hnên aṭanga a dawn chanvo angin a thlîr zâwk a ni. Chutiang mite hnêna chanchin ṭha thlen tûra Jehova’n min hmang a nih chuan hlimna tûr chhan ṭha tak kan nei a ni. (Kol. 4:3) Tûnah, Jehova rawng kan bâwl avânga huat kan hlawh hun pawha kan hlim theih chhan dangte chu i lo ngaihtuahho vang u.
HUAT KAN HLAWH HUNA KAN HLIM THEIH CHHAN
11. Engtin nge tih duhdahna tawhna chuan kan rinna a tih ngheh theih? Entîrna pe rawh.
11 Khawvêl mite huat kan hlawhna chuan Bible hrilh lâwkna a thlen famkimtîr tih kan hria. Jehova chuan Bible-a chhinchhiah hrilh lâwkna hmasa berah khân, Setana leh entîrnei a thlah—a hnungzuitute—chuan Jehova hmangaihtu leh a rawngbâwltu mi tinte chu an haw dâwn tih a sawi lâwk a. (Gen. 3:15) Chanchin Ṭha ziaktu palite’n an chhinchhiah angin, Isua chuan chûng hrilh lâwkna thute dikzia chu a sawi uar fo a ni. (Mt. 10:22; Mk. 13:9-12; Lk. 6:22, 23; Joh. 15:20) Bible ziaktu dangte pawhin chutiang chuan an ti a. (2 Tim. 3:12; Jak. 1:2; 1 Pet. 4:12-14; Jud. 3, 17-19) Chuvângin, tih duhdahna a lo awm hian, mak kan ti lo. Chu aiin, Bible hrilh lâwknate a thleng famkim avângin kan hlim zâwk a ni. Hei hian Pathian dik rawng kan bâwl tih rinnghehna min neihtîr a. Kan rawngbâwlna khuahkhirhna rama awm unaunu pakhat chuan: “Jehova hnêna ka inpumpêk khân, engtik hunah emaw chuan tih duhdahna ka la hmachhawn ang tih ka hria. Chuvângin, fiahnate ka tawh hian ka hlau lo va, mak ka ti hek lo,” tiin a sawi. A pasal chu amah dodâltu tam tak zînga pakhat a ni a. Dik lo taka a cheibâwl ṭhin bâkah, a Bible leh Bible ṭanchhan thu leh hla chhuahte chu a hâlsak a. Mahse, unaunu chu hlauh avânga hnung tawlh aiin, rinnaah a nghet zual sauh zâwk a ni. (Heb. 10:39) Chu bâkah heti hian a sawi belh bawk: “Tih duhdahna chu hrilh lâwk a ni a, chuvângin, a thlen a ngai tih ka hria a. Tih duhdahna ka tawhna chuan sakhaw dikah ka awm tih min rinnghehtîr a ni,” tiin.
12. Engin nge unaupa pakhat chu tih duhdahna hmachawn tûra ṭanpui?
12 Tih duhdahna tawh chu inbeisei mah ila, chhel taka tawrh erawh harsa kan ti mai thei a ni. Unaupa pakhat chuan tân ina a hun hman dân chungchângah heti hian a sawi: “A châng chuan ka rilru a hah a, ka mangan êm avângin, ka ṭap tawp mai ṭhîn,” tiin. Engin nge ani chu hmachhawn thei tûra ṭanpui? “Engtik lai pawhin ka ṭawngṭai a, ṭawngṭaiin ni bul ka ṭan ṭhîn a. Nilênga ka hun hmannaah pawh dinhmun harsa ka tawh apiangin ka ṭawngṭai a ni. Rorêl dik lohna avânga lungni lova ka awm chângte hian inbualna room-ah inkhâr khumin, ka ṭawngṭai leh tawp ṭhîn,” tiin a sawi zawm a ni. Kan unaupa chuan tûn lai leh tûn hmaa chhel taka tih duhdahna tuartute entawn tûr siam chu a chhût ngun ṭhîn bawk. Chu chuan tih duhdahna chu chhel taka tuar tûra a ṭanpui bâkah, Isua’n a hnungzuitute hnêna a tiam thlamuanna pawh a neihtîr bawk a ni.—Joh. 14:27; 16:33.
13. Huatna hneh tûrin engin nge min ṭanpui thei?
13 Huatna aia thiltithei zâwk hmangaihna kan nei. Isua chuan a thih thlengin, a thinlung zawng zawngin a Pa a hmangaih a. A ṭhiante pawh a hmangaih bawk. (Joh. 13:1; 15:13) Keini pawh Jehova leh kan Kristian unaute chunga chutiang hmangaihna kan nei ve a nih chuan, huatna chu kan hneh thei dâwn a ni. Engtin nge? A chhânna hriat nân, tirhkoh Paula entawn tûr siam hi i lo ngaihtuah ang u.
14. Engin nge Paula chu thihna a hmachhawn hun pawha Jehova chunga rinawm tlat tûra ṭanpui?
14 Tih hlum a nih hma lawk khân, Paula chuan a ṭhian duh tak Timothea hnêna a lehkha thawnah heti hian a ziak a: “Pathianin hlauhna thlarau min pe lo va, thiltihtheihna leh hmangaihna . . . thlarau min pe zâwk si a,” tiin. (2 Tim. 1:7) Paula sawi tum chu eng nge ni? Thinlung taka Jehova hmangaihnain Kristiante chu fiahna nasa tak pawh inhuam takin a hmachhawntîr thei a tihna a ni. (2 Tim. 1:8) Jehova a hmangaihna chuan Paula chu biakna dik kalsan lo va, huaisen taka thihna hmachhawn tûrin a ṭanpui tih a chiang hle.—Tirh. 20:22-24.
15. Engtin nge kan Kristian unaute chuan tûn laiah mahni hmasial lo hmangaihna an inlantîr tawn? (Milem en bawk rawh.)
15 Tih duhdahna chhel taka tuartu kan Kristian unaute chu kan hmangaih tak zet a. Tûn laiah pawh, unau ṭhenkhat chuan Paula tâna Akuila leh Priskilli te tih ang khân, an Kristian unaute tân an nun thâp hial pawh an inhuam a ni. (Rom 16:3, 4) Entîr nân, Russia rama kan unau tam tak chu man tâwk kan unaute ti chak tûrin rorêlna court-ahte an va kal a. Man tâwk unaunu pakhat chuan rorêlna court-a a Kristian unaute lo kal a hmuh chuan a rilru a khawih êm avângin, a ṭawng chhuak thei lawk lo va. A mamawh hun taka a Kristian unaute lantîr mahni hmasial lo hmangaihna chuan a ti chak tak meuh a ni. Ni e, huatna aia thiltithei zâwk hmangaihna kan neih avângin kan hlim thei a ni.
Kan rawngbâwlna khap beh, a nih loh leh khuahkhirhna hmunah pawh, Kristian unaute chuan an Kristianpuite tân mahni hmasial lo hmangaihna an lantîr (Paragraph 15-na en rawh)c
16. Engvângin nge tirhkoh Petera’n Pathian rawng an bâwl avânga dik lo taka cheibâwl tâwkte’n hlimna tûr chhan an nei tia a sawi? (1 Petera 4:14)
16 Huat kan hlawh huna chhelna kan lantirna chuan Pathian duhsakna min dawntîr tih kan hria. (1 Petera 4:14 chhiar rawh.) Tirhkoh Petera’n Pathian rawng an bâwl avânga dik lo taka cheibâwl tâwktute chuan hlimna tûr chhan an nei tih a sawi a. Engtin nge chutiang chu a nih theih? Dik lo taka cheibâwl kan nihna chuan “Pathian thlarau chu [kan] chungah a awm,” tih a finfiah a ni. Petera chuan Pathian duhsakna dawn leh tih duhdahna chhel taka tawrh awmzia chu a hria a. C.E. 33 Pentikost zawh hnu lawkah, Petera leh tirhkoh dangte chu an thu hrilh avânga man tûrin Judate biak ina tiangkengtute chu tirh an ni a. Mahse, Petera chuan a rinna chu huaisen takin a hum tlat a ni. (Tirh. 5:24-29) Vuak hrep an nih hnuah pawh, amah leh a tirhkohpuite chuan thu hrilh an bânsan chuang lo. Chu aiin, anni chuan “Isua hming avânga mualpho tuar tlâka ngaih an nih avângin” an lâwm hle zâwk a. Keini pawh fiahnate kan tawh hunah kan lâwm ve thei a ni.—Tirh. 5:40-42.
17. Isua’n a thih hma zânah a zirtîrte chu eng nge a hrilh?
17 A thih hma zânah, Isua chuan a zirtîrte hnênah: “Tu pawh min hmangaihtu chu ka Pain a hmangaih ang; tin, kei pawhin ani chu ka hmangaih ang,” tiin a hrilh a. (Joh. 14:21) Jehova rawng kan bâwl avânga huatna ni lova hmangaih kan hlawh hun tûr chu kan va nghâkhlel tak êm! (2 Thes. 1:6-8) Chumi hun a thlen hma chuan, huat kan nih huna hlimna tûr chhan tam tak kan neihte aṭangin thlamuanna leh chakna i hmu ṭheuh vang u.
HLA 149 Hnehna Hla
a Hming ṭhenkhat chu thlâk a ni.
b MILEM HRILHFIAHNA: Unau Ignacio-a’n a zirtîrtu hnêna thu a hrilh lai chan nawnna.
c MILEM HRILHFIAHNA: A rinna avânga khung hran ni tûra hruai mêk unaunu pakhat a Kristian unaute’n an thlâwp lai chan nawnna.