A Thinrimna Nî A Lo Thlen Hmain Jehova Chu Zawng rawh
“LALPA chu zawng rawh u; felna zawng ula, thuhnuairawlh tum rawh u. LALPA thinrimna nîah chuan thuhrûkin in awm thei mahna.—ZEPHANIA 2:3.
1. Zephania’n a thu hrilh lâwkna a ṭan laia Judai ram thlarau lam dinhmun chu eng ang nge ni?
ZEPHANIA chuan a thu hrilh lâwkna hna chu Judai ram chanchina hun khirh lai tak aṭangin a thawk ṭan a. Judai ram thlarau lam dinhmun chu a tlahniam êm êm a ni. Mite chuan Pathian Jehova rinchhan aiin, milem bia puithiamte leh arsi hmanga ai en thiamte kaihhruaina an zawng zâwk a. Ram chhûngah chuan Baala biakna chi hrang hrang a hluar êm êm a. Mipui hruaitu—lal fapate, mi liante, leh rorêltute—chuan an humhim tûr mite chu humhim lovin an awpbet zâwk mah a ni. (Zephania 1:9; 3:3) Chuvângin, Juda mite tiboral tûra Jehova’n ‘a kut lek’ a tum pawh hi a mak lo ve!—Zephania 1:4.
2. Judai rama Pathian chhiahhlawh rinawmte tân eng beiseina nge awm?
2 Dinhmun chu chhe hle mah se, beiseina êng chhe tê a awm a ni. Amona fapa Josia chu lal a ni tawh a. Naupang tê mah ni se, Jehova hmangaihna dik tak a nei a ni. Lal thar chuan Judai ramah biakna thianghlim din thar leh ta se, chu chu rinawm taka Pathian rawng lo bâwl ṭâng ṭâng mi tlêm tête tân hlimna nasa tak a va ni dâwn êm! Mi dangte pawhin an zâwm ang a, Jehova thinrimna nîah thuhrûkin an awm mai thei asin.
Dam Khawchhuah Nâna Thil Ṭûlte
3, 4. ‘Jehova thinrimna nîa’ thuhrûk ni tûrin eng thil phût pathumte nge tih ngai?
3 Jehova thinrimna nîah chuan mi ṭhenkhat chu zuah an ni tak tak ang em? Ni dâwn e, Zephania 2:1-3-a sawichhuah intiamkamna thu pathum tlintute chu zuah an ni ang. He mi châng kan chhiar hian, chûng thil phûtte chu lo chhinchhiah bîk ila: “Thuruat a lo chhuah hmâ leh nî chu favai ang maia a ral hmâ leh LALPA thinrimna hlauhawm tak chu in chunga a lo thlen hmâ leh LALPA thinrimna nî chu in chunga a lo thlen hmâ hian . . . Nangni leia mi thuhnuairawlh zawng zawng, a thu âwihtute u, LALPA chu zawng rawh u; felna zawng ula, thuhnuairawlh tum rawh u: LALPA thinrimna nîah chuan thuhrûkin in awm thei mahna,” tiin Zephania chuan a lo ziak a ni.
4 Dam khawchhuah nân miin (1) Jehova a zawn a, (2) felna a zawn bawk a ngai a; tin, (3) thuhnuairawlh a tum bawk a ngai a ni. Hêng thil phûtte hi tûn laia kan ngaihven hlawh tak a ni tûr a ni. Engvângin nge? B.C.E. kum zabi pasarihnaa Juda leh Jerusalemin rorêlna ni an tawn ang khân, Kristianna ram hnamte leh mi suaksual zawng zawngte chuan “hrehawm nasa tak” lo thleng tûrah Pathian Jehova rorêlna an hmachhawn dâwn avângin. (Matthaia 24:21) Tupawh chu mi huna thuhrûka awm duh apiangte chuan, tûnah thutlûkna mumal tak an siam ang a, chu mi mil chuan thil an ti tûr a ni. Engtin maw? A tlai luat hmaa Jehova leh felna zawng a, thuhnuairawlh tumna hmangin!
5. Tûn laia ‘Jehova zawnnaah’ eng thilte nge tel?
5 ‘Jehova Thuhretute zînga pakhat, inpumpêka baptisma chang tawh, Pathian chhiahhlawh ka ni alâwm. Chûng thil phûtte chu ka tlin vek tawh lo vem ni?’ i ti mai thei. Amaherawhchu, Jehova hnêna inpumpêk mai a tâwk lo. Israel hnam chu hnam inpumpêk a ni a; mahse, Zephania hunah chuan Judai ram mipuite chu an inpumpêkna milin an nung zui tawh lo va. Chuvângin, thlauhthlâk an ni ta a ni. Tûn laia ‘Jehova zawnnaah’ chuan a lei lam inawpna pâwl nêna inzawmna neih a, amah nêna inlaichînna ṭha tak neih a tel a. A awmzia chu a thil thlîr dân te hria a, a rilru ngaihvena awm tihna a ni. A Thute ngun taka kan chhiar a, kan ngaihtuah zui a, kan nuna kan hman hian Jehova kan zawng tihna a ni. Chu bâkah, ṭawngṭai fan fana Jehova kaihhruaina kan zawn a, a thlarau thianghlim hruaina kan zui hian, amah nêna kan inlaichînna chu a thûk deuh deuh va, ‘kan chakna zawng zawnga’ a rawng bâwl tûra chêttîrin kan awm a ni.—Deuteronomy 6:5; Galatia 5:22-25; Philippi 4:6, 7; Thu Puan 4:11.
6. Engtin nge ‘felna kan zawn’ a, tûn lai khawvêlah ngei pawh engvângin nge felna chu zawn theih a nih?
6 Zephania 2:3-a a sawi thil phût pahnihna chu ‘felna zawn’ a ni. Baptisma kan chan theih nân kan zînga mi tam zâwkte chuan kan nunah inthlâkthlengna pawimawh tak kan siam a; amaherawhchu, Jehova tehna fel chu kan dam chhûngin kan vuan reng tûr a ni. He mi kawnga ṭha taka hma la tawh ṭhenkhatte chu khawvêl tihbawrhbânin an awm a ni. Mipat hmeichhiatna hman khawloh te, dâwt sawi te, leh bumna te chu thil pângngai anga ngaitu mite hualvêla kan awm avângin, felna zawn hi thil awlai a ni lo. Mahse, Jehova tihlâwm duhna nasa tak chuan khawvêl thilte zawn duhna rilru engpawh a hneh thei a ni. Judai ram khân a ṭhenawm milem biate entawn a tum avângin Jehova duhsakna a hloh tih hre reng ang che. Chuvângin, khawvêl awm dân la lovin, “Pathian awm dân latute” ni zâwkin, ‘mihring thar, thutak felna leh thianghlimnaa Pathian anga siam khân i inthuam reng,’ zâwk ang u.—Ephesi 4:24; 5:1.
7. Engtin nge ‘thuhnuairawlh kan tum’?
7 Zephania 2:3-in a pathumna a sawi angin, Jehova thinrimna nîa thuhrûk nih kan duh chuan ‘thuhnuairawlh kan tum’ tûr a ni. Nî tinin thuhnuairawlhna nei lo a hmei a pa, leh ṭhalaite kan tawng reng a. An ngaihah chuan thuhnuairawlh chu chak lohna chi khat a ni a. Intukluhna chu chak lohna nasa tak anga ngaih a ni bawk. An duhâm a, mahni hma an sial a, an thu an duh êm êm bawk a, an mi mal “dikna” leh duhzâwngte chuan mi dang tân chhiatna engpawh thlen mah se, tihpuitlin hrim hrim tûrah an ngai a ni. Chûng rilru put hmang ṭhenkhat neih chu a va lungchhiatthlâk dâwn êm! Tûn hi “thuhnuairawlh tum” hun a ni. Engtin nge kan tum ang? Pathian laka intukluhna, a zilhnate inngaitlâwm taka pawmna, leh a duhzâwng mila awm tumna hmangin.
Engvângin Nge Thuhrûka Awm Thu Sawi Nân “Mahna” Tih Thu Mal A Hman?
8. Zephania 2:3-a thu hman “mahna” tih hian eng nge a târ lan?
8 Zephania 2:3-a thu sawi chu lo chhinchhiah teh: “LALPA thinrimna nîah chuan thuhrûkin in awm thei mahna,” tih chu. Zephania’n he leia thuhnuairawlhte hnênah engvângin nge “mahna” tih thu mal a hman? Chûng mi thuhnuairawlhte chuan hma ṭha tak an la tawh a; mahse, inrintâwk nachhan tûr a awm lo. Rinawmna nun kawng an la zawh zo lo va, an zînga ṭhenkhat chu suala an tlûk leh a rinawm vâng a ni. Kan tân pawh chutiang bawk chu a ni. Isua’n: “A tâwp thlenga tuar peih apiang chu, chu mi ngei chu chhandamin a awm ang,” a ti si a. (Matthaia 24:13) A ni, Jehova thinrimna nîa kan dam khawchhuahna chu a hmuha thil dik kan tih chhunzawm leh zawm lovah a innghat tlat a ni. Chu chu i thil tum nghet tak a ni em?
9. Lal naupang tak Josia chuan eng kawng dik nge a zawh?
9 Zephania vaukhânna avângin, Lal Josia chu ‘Jehova zawng’ tûra chêttîrin a awm hmêl hle. Pathian Lehkha Thu chuan: “Kum riat a lal kum, [Josia chu] naupang tak [kum 16 mi vêl] a la nih lai aṭang rêngin a Pu Davida Pathian a zawng ṭan a,” a ti a. (2 Chronicles 34:3) Josia chuan ‘felna a zawng’ reng bawk a ni: “Kum sâwm leh kum hnih a lal kumin [Josia chu kum 20 mi vêl a nihin] Judai ram leh Jerusalem-a hmun sâng te, Aseri te, milem siam chawp te, milem chhûn chawpte a thian fai a. Baala maichâmte chu a mithmuhah an tichim a,” tia kan chhiar zawm avângin. (2 Chronicles 34:3, 4) Josia chuan ‘thuhnuairawlh a tum’ bawk a ni; Jehova tihlâwm nâna ram chu milem biakna leh sakhaw dik lo biakna lak ata inngaitlâwm taka a thenfai avângin. Chu hmalâkna chuan mi thuhnuairawlh dangte chu a va tihlim dâwn êm!
10. B.C.E. 607-ah Judai ram chungah eng nge lo thleng a; mahse, tute nge dam khawchhuak?
10 Josia lal lai chuan Juda mi tam takte chu Jehova lamah an lo hawikîr leh a. Nimahsela, lal a thih hnuah chuan mi tam tak chu an nun hlui—Pathian pawmtlâk loh thiltih—ah an kîr leh hlawm a ni. Jehova thu puan lâwk angin, B.C.E. 607-ah Babulon-ho chuan Juda chu hnehin a khawpui Jerusalem chu an tichhe ta a ni. Mahse, chu dinhmun chu beisei bo a ni lo. Zâwlnei Jeremia te, Ethiopia mi Ebedmeleka te, Jonadaba chhûngkuaa mite, leh Pathian laka mi rinawm mi dangte chu Jehova thinrimna nîah chuan thuhrûkin an awm a ni.—Jeremia 35:18, 19; 39:11, 12, 16-18.
Pathian Hmêlmate U —Lo Hre Rawh U!
11. Tûn laia Pathian laka rinawm reng hi engvângin nge chona a nih a, Jehova mite hmêlmate chuan eng nge an ngaihtuah ang?
11 He kalhmang sual laka Jehova thinurna nî kan nghah lai hian, ‘thlêmna tinrêng kan tawng’ a ni. (Jakoba 1:2, 3) Zalên taka sakhaw biak theihna ram nia inchhâl ram tam takah chuan, sakhaw hruaitu fing vêrvêk takte chuan sawrkâr laka an challanna chu Pathian mite râwng taka tihduhdah nân an hmang a. Mi sual awm ṭha duh lote chuan Jehova chhiahhlawhte chu “pâwl hlauhawm” anga puhin, an sawichhe bawk. Pathianin an thiltih chu a hria a—hrem lohvin a chhuah lo vang. A hmêlmate chuan, hmân laia a mite hmêlma, Philistia mite chunga thilthlengte kha ngaihtuah rawh se. Hrilh lâwkna thu chuan: “Gaza khua chu kalsanin a awm ang a, Askelon khua chu tihṭiauvin a awm dâwn si a: chhûn laiah Asdod khua an hnawt chhuak ang a, Ekron khua chu pawh chhuahin a awm ang,” a ti a ni.—Zephania 2:4-7.
12. Philitia te, Moab te, leh Ammon te chungah eng nge lo thleng?
12 Hrilh lâwkna thu chuan heti hian a chhunzawm a: “Moab deuna leh Amon fate au khumna, ka mite an deuna leh an ramria an intihropuina chu ka hre tawh a,” tiin. (Zephania 2:8) Aigupta leh Ethiopia te chuan Babulon rûn hrâtte kut an tuar ngei a. Mahse, Abrahama tupa Lota thlah aṭanga lo piang hnam Moab leh Ammon te chunga Jehova rorêlna chu eng nge ni? Jehova chuan heti hian a sawi lâwk a ni: “Moab chu Sodom ang a ni ang a, Amon fate chu Gomora ang an ni ngei ngei ang” tiin. An thlahtu—Sodom leh Gomora tihchhiat laia dam khawchhuak Lota fanu pahnih—te ang lo takin, Moab leh Ammon te chu Pathian thinurna rorêlna nîah chuan thuhrûkin an awm lo vang. (Zephania 2:9-12; Genesis 19:16, 23-26, 36-38) Vawiin nîah hian, Philistia hnam leh an khawpuite chu khawiah nge a awm zawh tâk? Moab leh Ammon chapo takte pawh chu khawiah nge an awm tâk? Zawng mah la, i hmu zo chuang lo vang.
13. Thil hlui chanchin zir mite chuan Ninevi khuaah eng nge an laih chhuah?
13 Zephania hun lai chuan, Assuria Lalram chu thiltihtheihna lama a ropui lai ber a ni a. Assuria khawpui Nenevi-a lal in pêng pakhat laichhuaktu, thil hlui chanchin zirmi Austen Layard-a chuan tihian a ziak a ni: “A ceiling atân chuan . . . pângpâr leh ramsa lema cheimawi thil kil li neite hman a ni a. Ṭhenkhat chu sainghova cheimawi a ni a, a tlâng tinte chu nalh tak leh ropui taka cheimawi a ni bawk. A khanchhukte leh pindan bangte chu rangkachak leh tangkaruaa luan, a nih loh leh, tuam a ni a; tin, thing hmanna chi rêng rêngah chuan khawvêla thing vâng ber cedar thing chu nalh takin an hmang vek a ni,” tiin. Mahse, Zephania hrilh lâwknain a sawi lâwk ang ngeiin, Assuria chu tihboral a ni a, a khawpui Ninevi chu ‘tihṭiau’ a ni ang.—Zephania 2:13.
14. Engtin nge Zephania hrilh lâwkna chu Ninevi khaw chungah a lo thlen famkim?
14 Zephania’n hêng thute a sawi hnu kum 15 lekah, Ninevi khaw ropui tak chu tihchhiat a ni ta a, a lal in chu tihṭiau vek a ni ta bawk a ni. Ni e, chu khawpui chhuanawm tak chu vaivuta chantîr a ni ta. Chu chhiatna râpthlâkzia chu hetianga sawi lâwk a ni: “Tuivalawng leh sakuh te pawh a ban chhîp bâwkahte an chêng ang a: tukverhahte zai an vâwr ang; kawngka bulahte chuan chhiatna a awm ang,” tiin. (Zephania 2:14, 15) Ninevi khuaa insak ropui takte chu tuivalawng leh sakuhte chên nân a inâwm tâwk chauh a ni tawh a. Khawpui kawtthlêra sumdâwng mite thâwm te, sipai lâm rî te, puithiamte ṭawngṭai hla chham rî te chu hriat a ni tawh lo. Tûn hmâa kawtthlêr lûn takahte chuan tukverh aṭanga sava hrâm rî bengcheng tak emaw, thli thaw huau huau râpthlâk tak emaw chauh a hriat theih tawh a ni. Pathian hmêlma zawng zawngte tâwpna pawh chutiang bawk chu ni rawh se!
15. Philistia te, Moab te, Ammon te, leh Assuria te chunga thil thleng aṭangin eng nge kan zir theih?
15 Philistia te, Moab te, Ammon te, leh Assuria te chunga thil thlengte aṭangin eng nge kan zir theih? Hei hi kan zir theih chu a ni: Jehova chhiahhlawh kan ni a, kan hmêlmate kan hlau tûr a ni lo tih chu. Pathianin a mi dodâltute thiltih chu a hmu a. Tûn hmain a hmêlmate chungah phuba a la tawh a, a rorêlna chu leilung zawng zawngah a lo thleng ang. Mahse, dam khawchhuak an awm ang—‘hnam tina mi mipui tam takte’ chu. (Thu Puan 7:9) Jehova i zawn a, felna i zawn bawk a, thuhnuairawlh i tum zêl phawt chuan nang pawh an zîngah chuan i tel thei ang.
Mi Chapo Thil Sual Titute Chung A Pik!
16. Zephania hrilh lâwkna chuan Judai ram lal fapate leh sakhaw hruaitute chungchâng eng nge a sawi a, engvângin nge chu thu chuan Kristianna ram a chawih?
16 Zephania hrilh lâwkna chu Judai ram leh Jerusalem lamah a hawi leh a. Zephania 3:1, 2 chuan heti hian a sawi a ni: “Hel hmang leh bawlhhlawh, hnehchhiah hmang khawpui chu a chung a pik e! Aw chu a âwih lo va; zilhna a pawm lo va; LALPA chu a ring lo va; a Pathian lam a hnaih duh lo,” tiin. Jehova vaukhânna leh a mite zilh a tumna ngaihthah chu a va lungchhiatthlâk êm! Lal fapate, mi liante, leh rorêltute sualna chu ngaihthah rual a ni lo tak zet a ni. Zephania chuan sakhaw hruaitute zah theih lohna chu: “A zâwlneite chu pawlawh leh bum hmangte an ni a: a puithiamten hmun thianghlim chu an tibawlhhlawh a, dân chu an bawhchhe nasa a ni,” tiin, a dem a ni. (Zephania 3:3, 4) Hêng thute hian tûn lai Kristianna rama zâwlneite leh puithiamte a va chawih tak êm! Chapo takin an Bible lehlin aṭangin Pathian hming thianghlim an thai bo va, Pathian bia nia inchhâl siin, a chanchin dik lo takin an zirtîr a ni.
17. Mite’n an ngaithla emaw, ngaithla lo emaw pawh ni se, engvângin nge chanchin ṭha kan puan reng ang?
17 Jehova chuan hmân laia a mite chu ngaihtuah takin, a thiltih tûr a hriattîr lâwk a. A chhiahhlawh zâwlnei—mi dang tam tak kârah, Zephania leh Jeremia—te chu mite inlamlêt tûra fuih tûrin a tîr a ni. Ni e, “LALPA chuan . . . khawlohna a ti lo vang; tûk tin a rorêlna chu a tilang a, a pelh ngai lo va” ni. Eng nge an chhânlêtna? Zephania chuan: “Mahse mi fel lo chuan zah nachâng rêng a hre lo,” a ti a ni. (Zephania 3:5) Tûn laiah pawh chutiang vaukhânna chu tihchhuah a ni tawh. Chanchin ṭha puang thuchhuahtu i nih chuan, he vaukhânna hnaah hian i telve tihna a ni. Chuvângin, chanchin ṭha chu bâng lovin puang zêl rawh! Mite’n an ngaithla emaw, ngaithla lo emaw pawh ni se, rinawm taka i thawh chhûng chuan i rawngbâwlna chu Pathian tân a hlawhtling êm êm a; taima taka Pathian hna i thawh avângin i zah chhan tûr a awm lo.
18. Zephania 3:6 thu chu engtin nge a thlen famkim ang?
18 Jehova rorêlna nî chu Kristianna ram tihchhiatna chauh a ni dâwn lo. Jehova chuan a thinurna chu hnam tin chungah a thlentîr dâwn a ni: “Hnamte chu ka tibo daih a, an kulhte a ram a; an kawtthlêrte chu tuma kal tlang loh nân ka tiram a: an khawpuite chu an chhe ta.” (Zephania 3:6) Chûng tihchhiatna thu chu a rintlâk êm avângin Jehova chuan a thleng tawh ang hialin a sawi a ni. Philistia te, Moab te, leh Ammon khawpuite chungah eng nge thleng? Tin, Assuria khawpui Ninevi chungah eng nge thleng? An chhiatnate chu tûn lai hnamte tân vaukhânna a ni. Pathian chu hmuhsit rual a ni lo ve.
Jehova Zawng Zêl Rawh
19. Eng zawhna phûrawm takte nge kan inzawh ang?
19 Zephania hun lai chuan, Pathian thinurna chu suaksual taka “an thiltih zawng zawng . . . tikhawlo vek” tute chungah hrîk thlâk a ni. (Zephania 3:7) Kan hunah pawh chutiang chiah chu a lo thleng ang. Jehova thinrimna nî chu a hnai tawh tak zet tih chhinchhiahna i hmu em? Thlahthlam lo va, nî tina a Thu chhiarna hmangin ‘Jehova chu i la zawng’ chhunzawm zêl em? Pathian tehnate mila thianghlim taka nungin ‘felna i zawng’ em? Pathian lakah leh chhandamna atâna a ruahmannaa intukluhna hmangin ‘thuhnuairawlh i tum’ zêl em?
20. Zephania hrilh lâwkna chungchâng he thuziak indawt hnu khârnaah hian, eng thu nge kan ngaihtuah dâwn?
20 Rinawm taka Jehova leh felna zawng a, thuhnuairawlh kan tum zêl chuan, tûn la la-ah pawh malsâwmna tam tak kan beisei thei a ni—ni e, rinna fiahna he ‘ni hnuhnûngah’ ngei pawh. (2 Timothea 3:1-5; Thufingte 10:22) Mahse, ‘Tûn lai Jehova chhiahhlawhte kan nih angin, eng kawngin nge malsâwm kan nih a, Jehova thinrimna ni ropui lo thleng thuai tûra thuhrûk ni tûrte tân Zephania hrilh lâwkna chuan nakin hun malsâwmna eng nge an hmaah a dah? tihte kan zâwt duh mai thei a ni. (w01 2/15)
Engtin Nge I Chhân Dâwn?
• Engtin nge mite’n ‘Jehova an zawn’?
• ‘Felna zawnnaah’ eng nge tel?
• Engtin nge ‘thuhnuairawlh kan tum’ theih?
• Engvângin nge Jehova leh felna kan zawn zêl a, thuhnuairawlh zêl kan tum ang?
[Phêk 25-naa milem]
Jehova an zawn zêl avângin, mipui tam takte chu a thinurna nîah an dam khawchhuak ang