Pathian Thutiama Rinnaa Nun
“Kei hi Pathian ka ni, keimah ang rêng rêng an awm lo; keiin a tâwp tûr chu atîr aṭang rêngin ka sawi ṭhîn a, thil la tih lohte chu hmasâng aṭang rêngin ka sawi ṭhîn.”—ISAIA 46:9, 10
1, 2. Leia thiltiha Pathian inrawlhna chungchâng ngaih dân chi hrang hrangte chu engte nge?
LEIA thiltihah Pathian entin nge a inrawlh? Ngaih dân hrang tam tak a awm thei. A inrawlh rêng rêng lo tih chu ngaih dân chi khat a ni. Thil siamna hmanga thilte che tûra a tih hnû chuan, ani chuan kan tân a thawk duh lo emaw, a thawk thei lo emaw a ni. He ngaih dânah hian, Pathian chu pa, a fapa thîrsakawr thara rem taka chuantîr a, kawnga tlân tûra nam kalta ang mai hi a ni. Chu mi hnû-ah a pa chu a kal bo ta daih a. Ani chu amah chauh a ni ta a, a tlu mai thei a, a tlu lo mai thei bawk. A engpawh chu ni se, chu thilthleng chu a pa khawih phâk a ni tawh lo.
2 Ngaih dân dang leh chu, Pathian chuan tha tho takin kan nun kawng engpawh hi a kaihruai a; tin, a thil siam zawng zawngte chunga thil lo thleng rêng rêngah hian tlang takin a inrawlh tih hi a ni. Nimahsela, chutiang chu a dik a nih chuan, mi ṭhenkhat chuan Pathianin thil ṭha chauh ni lovin, mihringte tihrehawmtu dân bawhchhiatna leh lungchhiat thlâk takte pawh a awmtîr ni-ah thutâwp an siam ngei ang. Pathian chêt vêl dân chungchâng thu dik hriatna chuan a laka kan beisei tûr chu hre tûrin min ṭanpui ang. Chu chuan a thutiam eng engemawte thlen famkimnaa kan rinna chu a tinghet bawk ang.—Hebrai 11:1.
3. (a) Jehova chu tum nei Pathian a ni tih engtin nge kan hriat theih? (b) Engvângin nge Jehova chu a thiltumte ‘din’ emaw, duang emaw anga sawi a nih?
3 Mihringte thiltiha Pathian inrawlhna chungchâng zawhnaa pawimawh tak chu, Jehova hi thiltum nei Pathian a ni tih thu dik hi a ni. Chu chu a hming ngei hian a târ lang a ni. “Jehova” tih awmzia chu “A Nihtîr” tihna a ni. Zawi zawia thawk zêlin, Jehova chuan a thutiam zawng zawngte Tifamkimtu a innihtîr a ni. Jehova chu a thiltum nakina thil thleng tûr emaw, tih tûr emawte ‘din’ a nih loh leh duang anga sawi a ni. (2 Lalte 19:25; Isaia 46:11) Hêng ṭawng hmangte hi Hebrai thu mal ya·tsar, “bêlvawtu” tih thu nên a inkungkaih a ni. (Jeremia 18:4) Bêlvawtu themthiam tak chuan hlum tlang aṭanga bêl mawi tak a siam chhuak angin, Jehova chuan a duh zâwng tihpuitlin nân thilte a duang, a nih loh leh a hruai kawi a ni.—Ephesi 1:11.
4. Mihringte chên nân lei chu Pathianin engtin nge a buaisaih?
4 Entîr nân, Pathianin mihring thuâwih ṭha famkimte luah atân mawi taka leilung siam chu a tum a ni. (Isaia 45:18) Mipa leh hmeichhe hmasa ber a siam hmâ rei tak aṭang tawhin, Jehova chuan an tân hmangaih ruahmanna a lo siam tawh a ni. Genesis bu hawnna bung chuan Jehova’n chhûn leh zân te, tuipui leh khawmual te a siam dân a hrilhfiah a. A dawtah chuan thlai leh nungchate a siam leh a ni. He leilung, mihringte luah tûra buaisaih nân kum sâng tam tak a ngai a ni. Chu hna chu hlawhtling taka zawh a ni a. Mipa leh hmeichhe hmasa berte chuan, nun an chên theih nâna a chi kima thuam paradis duhawm tak, Eden-ah chuan an nun chu an ṭan ta a ni. (Genesis 1:31) Chutiang chuan, Jehova chu leia thiltihah chuan tlang takin a inrawlh a, a hna chu a thiltum sâng tak lamah zawi zawiin a thuam chho zêl a ni. Mihring chhûngkaw punna chuan a inrawlhna chu a tidanglam em?
Mihringte A Dâwrnaa Jehova Tiam Chin
5, 6. Mihringte a dâwrnaah engvângin nge Pathianin tiam chin a neih?
5 Chutiang ti tûrin thiltihtheihna nei mah se, Jehova chuan mihringte thiltih engkim mai chu a kaihruai lo va, a thunun vek hek lo. A chhan a awm a ni. A chhan pakhat chu, mihringte hi Pathian anpuia siam kan ni a, zalên taka duhthlan theihna nei, mi zalên kan nih vâng a ni. Jehova chuan a thupêkte zâwm tûrin min tilui ngai lo va; thununna hnuaia awm kan ni hek lo. (Deuteronomy 30:19, 20; Josua 24:15) Kan thiltihah mawh min phurhtîr nachungin, Pathian chuan kan nunkhua hman dân tûr thu tihtlûkna kawngah chuan a âwmtâwka zalenna chu hmangaih takin min phalsak a ni.—Rom 14:12; Hebrai 4:13.
6 Thil thleng engkima Pathian a inrawlh loh chhan dang chu Eden huana Setana chawhchhuah thubuai nên a inhnamhnawih a ni. Setana chuan Pathian lal chungnunna chu a cho va. Ani chuan Evi chu mahni ro inrêl theihna hun remchâng ang taka lang chu a hlân a—ani leh a hnû-a a pasal Adama’n a pawm tâk a thil hlan chu. (Genesis 3:1-6) Chu mi chhân lêt nân, Pathian chuan Setana chona chu a dik leh dik loh fiah nân hun engemaw chhûng chu anmahnia ro inrêl a remti ta a ni. Hei vâng hian, tûn laia mite thil dik lo tihah hian Pathian a dem theih loh a ni. Mosia chuan hel hmang mipuite chungchâng chu a ziak a: “Ṭha lo takin a chungah an ti a, [Pathian] fate an ni lo, an sawisêl kaina a ni,” tiin.—Deuteronomy 32:5.
7. Lei leh mihringte tâna Jehova thiltum chu eng nge ni?
7 Nimahsela, mahni ro inrel hrannaah enchhinna leh zalên taka duhthlanna a phal laiin, Jehova chu leia thiltihah a inrawlh lo hulhual chuang lo, chu chuan a thutiamte a tifamkim ang tih beiseina min neihtîr dâwn loh avângin. Adama leh Evi chu Pathian lal chungnunna dodâlin hel mah sela, Jehova chuan mihringte leh lei atâna a hmangaih thiltum chu a tidanglam chuang lo. Ani chuan he lei hi mi ṭha famkim, mi thu âwih, leh mi hlim takte luahkhah tûrin paradis-ah a chantîr ngei ngei ang. (Luka 23:42, 43) Bible, Genesis aṭanga Thu puan thlenga chhinchhiahte chuan chu thiltum tipuitling tûra Jehova’n zawi zawia hna a thawh chhoh zêl dân a sawifiah a ni.
A Duh Zâwng Hlen Tûrin Pathian a Thawk
8. Israel mite Ram Tiama hruaina chuan eng nge a kaihhnawih tel?
8 Israel hnamte a dâwrnaah, Pathian chuan a thiltumte a hlen ngei ang tih chu a lo entîr tawh a ni. Entîr nân, Jehova chuan Mosia hnênah Israel fate chu Aigupta ram aṭangin a hruai chhuak ang a, Ram Tiam, khawizu leh hnute tui luanna ramah a hruai lût ang tih a lo tiam a ni. (Exodus 3:8) Hei hi thu puanchhuah pawimawh tak leh thlamuanna a ni. Chu chuan Israelte—an thiante nên mi maktaduai thum vêl—tân an chhuah nasa taka rem tilo hnam chak tak kut ata tihzalenna a huam tel ngei ang. (Exodus 3:19) Hruai an nihna tûr ram chu anni nasa taka lo dang thei tûr hnam chak takte chuan an luah bawk. (Deuteronomy 7:1) Chu mi inkârah chuan thlalêr a awm a, chutah chuan Israelte’n chaw leh tui an mamawh ngei ang. Chu dinhmun chuan Jehova chu a Pathianna leh a thiltihtheihna chungnung tak lantîr theihna hun remchâng a pe a ni.—Leviticus 25:38
9, 10. (a) Engvângin nge Josua khân Pathian thutiamte a rintlâkzia a sawi theih? (b) A mi rinawmte lâwmman pe tûra Pathian theihnaah rinngamna kan neih chu engti fakauva pawimawh nge ni?
9 Pathian chuan a thiltih chak takte hmangin Israel mite chu Aigupta ram ata a hruai chhuak a. A hmasa berin, Aigupta ramah tihmangna hri lêng sâwm a thlentîr a. A dawt lehah, Tuipui Sen a tiṭhen phawk a, chu chuan anmahni ûmtu Aigupta sipaite a tih boral laliin, Israel mite chu a pumpelhtîr thei thung a ni. (Sâm 78:12, 13, 43-51) Chu mi zawhah chuan, Israel fate chu thlalêrah kum 40 chhûng an mamawhte a ngaihsak a, manna-in a châwm a, tui a pe bawk a; tin, an silhfên tak ngialte chul lo tûrin leh an ke te vûng lo tûrin a ngaihsak a. (Deuteronomy 8: 3, 4) Tichuan, Ram Tiama Israel fate a hruai luh hnû chuan, Jehova’n an hmêlmate hneh tûrin a hruai ta zêl a ni. Josua, Jehova thutiama rinna nghet tak lantîrtu, chu hêng thil zawng zawng mit ngeia hmutu a ni. Chuvângin, a hun laia upate hnênah: “LALPA in Pathianin in chungchâng a ṭha lam a lo sawi tawh zawng zawngte kha thlâwn pakhat mah a awm lo tih chu in thinlung zawng zawngin in hria e; in chungah a lo thleng ta vek a,” tiin, ringngam takin a sawi thei a ni.—Josua 23:14.
10 Hmân lai Josua angin, tûn laia Kristiante chuan Pathian chu a rawngbâwltute hminga thil tih a inhuamin a ti thei bawk tih an ringnghet tlat a ni. He thutlûkna hi kan rinna pêng pawimawh pakhat a ni. Tirhkoh Paula chuan: “Rinna lovin Pathian lâwm zâwng mi nih rual a ni lo; Pathian hnêna lo kal chuanin, ani chu . . . zawngtute hnêna lâwmman pêk hmang a ni tih rin tûr a ni,” tiin, a ziak a ni.—Hebrai 11:6.
Pathianin Nakin Hun a Hmu Lâwk
11. Eng thil hian nge Pathian chu a thutiamte tifamkimtu nihtîr thei?
11 Pathianin zalên taka duh thlan theihna leh mihringte ro inrêl hranna a remtih laiin, a thil tumte hlen nâna thawk tûrin thiltihtheihna leh tih duhna a nei tih kan lo hre tawh a ni. Pathian thutiam eng engemawte thlenfamkimtîr thil dang a la awm cheu mai. Jehova chuan nakin hun a hmu lâwk thei a ni. (Isaia 42:9) A zawlnei hmangin, Pathian chuan: “Tûn hmâa hmasâng thilte chu hre reng rawh u: kei hi Pathian ka ni a, a dang rêng rêng an awm si lo; kei hi Pathian ka ni, keimah ang rêng rêng an awm lo; keiin a tâwp tûr chu atîr aṭang rêngin ka sawi ṭhîn a, thil la tih lohte chu hmasâng aṭang rêngin ka sawi ṭhîn; ‘Ka remruat chu a ding chhuak ang a, ka duhzâwng zawng zawng chu ka ti vek ang’” a ti a. (Isaia 46:9, 10) Loneitu thiltawn ngah chuan thlai chi thlâk hun tûr leh thlâkna hmun tûr a hria a; nimahsela, chûngte thanchhoh dân tûrah thil chiang lo a la awm cheu a ni. Mahse, “Lalber chatuana awm” chuan a thiltumte hlen nân, chêt hun tûr leh chêtna hmun tûr chu a hmu lâwk chiah zêl a, chutianga tih nân chuan hriatna dik a nei a ni.—1 Timothea 1:17.
12. Nova hun laiin, eng kawngin nge Jehova’n a thil hriat lâwk theihna a hman?
12 Pathianin Nova hun laia hriat lâwkna a hman dân kha han ngaihtuah teh. Suahsualnaa khawvêl a khah avângin, Pathianin thuâwih lo mihringte tiboral tûrin thu a titlu a. He mi a tih hun tûr, nakin kum 120 chu a ruat lâwk a ni. (Genesis 6:3) Hun bi tiam bîk a ruatin, Jehova chuan eng hun pawha a tih theih mi sualte a tihboralna mai aia tam a ngaihtuah a. Jehova hun duan chuan mi fel humhalh nân hun a pe a ni. (Genesis 5:29, khaikhin rawh.) Pathian chuan a finna avângin hun tiama zo thei tûra hna pêk hun pawh a hre lâwk bawk a ni. Nova hnênah hriattîrna kim chang tâwk a pe a. Nova chuan “a chhûngte chhandam nân” lawng a tuk tûr a ni a, mi sualte chu khawvêl pum tuilêta tihboral tûr an ni.—Hebrai 11:7; Genesis 6:13, 14, 18, 19.
Hna Ruahman Lian Tak Chu
13, 14. Engvângin nge lawng tuk hna kha chona tling chanvo a nih?
13 He hna hi Nova thlîrna aṭangin han ngaihtuah teh. Nova chu Pathian mi a nih avângin, Jehova chuan Pathian ngaihsak lote chu a tiboral thei tih a hre reng a ni. Nimahsela, chu mi lo thlen hmâ-in hna thawh tûr a awm a ni—rinna neih ngai hna chu. Lawng tuk hna chu hna lian tak a ni a. Pathian chuan a pianphung lan dân zawng zawng chiang takin a târ lang a. Lawng chu tûn lai khêlmual ṭhenkhat aia sei zâwk leh in chhâwng nga ang vêla sâng tûr a ni. (Genesis 6:15) A satute pawh thiltawn nei lo leh tlêm tê chauh an ni ngei ang. Hmanraw changkâng takte leh tûn laia bungruate an nei lo ngei bawk ang. Chu chang a ni lo, nakin hun hre lâwk tûrin Jehova theihna ang a neih ve loh avângin, Nova chuan chu mi a sakna ṭanpui tûr emaw, titâwp tûr emaw dinhmun lo awm tûr chu hriatna chhan tûr rêng a nei lo. Nova chuan zawhna tam tak chu a ngaituah ngei ang tih a rinawm. Engtin nge lawng sakna bungruate lâk khâwm a nih ang? Engtin nge nungchate a dah khâwm ang? Eng ang chaw nge mamawh a nih ang a, eng zât nge ni ang? Tuilêt lo thlen tûr hrilh lâwk chu eng hunah chiah nge a lo thlen ang?
14 Tin, vântlâng dinhmunte a la awm bawk. Suahsualna a tam hle a. Milian thiltitheiho—vântirhkoh sual leh mihring thlahpawlh fate—chuan lei chu pâwngnêkna-in an tikhat a. (Genesis 6:1-4, 13) Chu bâkah, lawng tuk hna chu a rûka thawh theih chi a ni lo. Mite chuan Nova thiltih chu mak an ti ngei ang a; tin, ani chuan anmahni chu a hrilh ngei bawk ang. (2 Petera 2:5) An pawm chu a beisei awm em? Teuh lo mai! Kum engemaw zât kaltaah, mi rinawm Enoka chuan mi sual tihboralna chu a lo puang tawh a. A thuchah chu a dangdai êm a; chuvângin, a hmêlmate tihhluma a awm loh nân Pathianin “a la bo,” a nih loh leh a nun chu a tihtawisak ni âwm tak a ni. (Genesis 5:24; Hebrai 11:5; Juda 14, 15) Nova chu chutiang bawk thuchah dangdai tak puang tûr a nih mai bâkah, lawng tuk tûr a ni bawk a ni. Lawng chu tuk zawh a nih chuan, a hun laia mi suaksualte mithmuha Nova rinawmna hriatnawntîrtu nasa tak a ni ngei ang!
15. Engvângin nge Nova chuan a hna chu a hlen chhuak thei tih rinngamna a neih?
15 Nova’n chu hna chuan Engkimtithei Pathian malsâwmna leh ṭanpuina a dawng tih a hria a. Jehova ngei chuan hna chu a pe a ni lo vem ni? Jehova chuan Nova hnênah amah leh a chhûngte chu lawng tuk zawhah an lût ang a, khawvêl pum huap tui lêtah humhim an nih tûr thu a tiam a ni. Pathian chuan chu mi chu a thleng ngei dâwn tih chu urhsûn taka intiam meuhvin a sawi pawimawh a ni. (Genesis 6:18, 19) Chutiang bawkin, Jehova’n chanvo pêkna a siam hmâ-in chu mi kaihhnawih zawng zawngte a ngaihtuah lâwkin leh a chhût lâwk a ni tih chu Nova chuan a pawm thlap a. Chu bâkah, a mamawh huna ṭanpui tûra va inrawlh tûrin Jehova chuan thiltihtheihna a nei tih Nova chuan a hre reng bawk a ni. Chuvângin, Nova rinna chuan thawk tûrin a chêttîr a ni. A thlah Abrahama angin, Nova chuan “[Pathianin] a thutiam chu a hlawhtlintîr thei tih a âwih hle” a ni.—Rom 4:21.
16. Lawng a tuk mêk laiin, engtin nge Nova rinna chu tihchak a nih?
16 Kumte a lo vei a, lawng hmêlhmang a lo lan chuan, Nova rinna chu tihchak a ni. A sakna leh bungrua lama harsatnate chu tihkian a ni ta. Fiahnate hnehin a awm ta. Dodâlna engmahin hna a titâwp thei tawh lo. Nova chhûngte chuan Jehova ṭanpuina leh vênhimna chu an dawng a. Nova’n a thawh chhunzawm zêlin, ‘rinna fiahna chuan chhêlna a siam a ni.’ (Jakoba 1:2-4) A tâwpah chuan, lawng chu tuk zawh a ni a, Tuilêt a lo thleng a; tichuan, Nova leh a chhûngte chu an dam khawchhuak ta a ni. A hnû-a Josua tih angin, Nova chuan Pathian thutiamte thlenfamkimna chu a tawng a. Nova rinna chu lâwmman pêk a ni ta a ni.
Jehova’n Hna chu a Ṭanpui
17. Eng kawngte-in nge kan hun chu Nova hun nên a inan?
17 Isua’n kan hun leh Nova hun inan tûr thu a lo sawi lâwk tawh a. Pathian chuan misual tihboral leh a tûmin, a hun tûr pawh a ruat diam tawh a ni. (Matthaia 24:36-39) Mi felte vênhimna tûr ruahmanna pawh a buatsaih lâwk bawk. Nova chu lawng tuk tûra tih a nih laiin, tûn laia Pathian chhiahhlawhte erawh chu Jehova thiltumte puang tûr, leh mite a Thu zirtîr a, zirtîrte siam tûra tih an ni.—Matthaia 28:19.
18, 19. Ram chanchin ṭha hrilhna hian Jehova ṭanpuina a nei tih engtin nge kan hriat theih ang?
18 Jehova chuan chhawmdâwl tûr leh ṭanpui tûrin Nova chu awmpui lo sela chuan, lawng chu sak zawh a ni lo vang. (Sâm 127:1 khaikhin rawh.) Chutiang bawkin, Jehova ṭanpuina tel lo chuan, Kristian dikte chu an dam khawchhuak thei lo vang a, an ding chang thei lo tawp ang. Hei hi kum zabi pakhatnaa Dân zirtîrtu leh Pharisai hmingthang tak Gamaliela chuan a pawm a ni. Juda rorêltute’n tirhkohte tihhlum an tum khân, ani chuan: “Hêng mite hi tawk suh ula, awm mai rawh se; hêng an thiltih tum leh an thiltih hi mihring tihchhuah mai a nih chuan a boral ang; amaherawh chu Pathian tihchhuah a nih chuan anmahni in tiboral thei lo vang,” tiin, rorêltute chu fîmkhur tûrin a hrilh a ni.—Tirhkohte 5:38, 39.
19 Kum zabi pakhatna leh tûn laia thuhril rawngbâwlna hlawhtling tak chuan, chu chu mihringte hnên ata ni lo Pathian hnên ata a nih zâwkzia a tichiang a ni. Thu ziak dawt leh chuan he hna nasa taka hlawhtling tûra ṭanpuitu mi tiphûr thei tak dinhmun chi hrang hrang leh a lo ṭhanlen dânte a sawiho dâwn a ni.
Tlâwm Hauh Suh!
20. Chanchin ṭha kan hrilhin tu-in nge min ṭanpui?
20 “Hun khirh takte” huna nung nimah ila, Jehova chuan thil engkim a thunun tih kan chiang thei a ni. Ani chuan he thil kalhmang suaksualte tâwp nâna Pathian hun ruat a lo thlen hmâa ram chanchin ṭha hrilhna zo tûra thawk a mite chu a chhawmdâwlin, a ṭanpui a ni. (2 Timothea 3:1; Matthaia 24:14) Jehova chuan a “hnathawhpuite” ni tûrin min sâwm a. (1 Korinth 3:9) Tin, Krista Isua chu he hnaah hian kan hnênah a awm tih leh vântirhkoh ṭanpuina leh kaihruainaah kan innghat thei tih kan chiang bawk a ni.—Matthaia 28:20; Thu Puan 14:6.
21. Eng rinna nge kan tlâwmsan ngai loh tûr chu?
21 Nova leh a chhûngte chuan Jehova thutiamah rinna an lantîr avângin tuilêt aṭangin an him a. Tûn laiah pawh, chutiang rinna lantîrtute chu “hrehawnna nasa tak” ata an him ang. (Thu Puan 7:14) Hun phûrawm tak zetah chuan kan nung a ni. Thil thleng tûr pawimawh takte kan hmâah a awm si a! Rei lo tê-ah Pathian chuan lei thar leh vân thar a chhûnga felna awm rawn thlen tûrin thil a ti dâwn a ni. (2 Petera 3:13) Pathianin a sawi apiang a hlawhtlintîr thei tih i rinna chu tlâwmsan ngai rêng rêng suh ang che.—Rom 4:21.
Hriat Leh tûr Thu Pawimawhte
◻ Engvângin nge Jehova’n mihringte thiltih zawng zawng a thunun vek loh?
◻ A thiltumte hlen tûra Jehova theihna chu Israelte a dâwrnaah engtin nge a lan chian?
◻ Jehova nakin hun hmuh lâwk theihna chu Nova hun laiin eng anga lantîr nge a nih?
◻ Pathian thutiamnah eng rinngamna nge kan neih ang?