Thlamuan An Va Ngai Êm!
“En teh, hnehchhiaha awmte mittui te chu, thlamuantu an nei lo ve; anmahni hnehchhiahtute chuan thiltihtheihna an nei a, anni zawngin thlamuantu rêng an nei lo.”—THUHRILTU 4:1.
THLAMUAN i ngai em? Lungngaihna chhûmpui tikianga inhnemna kâwl êng lo zâm chhuah hlân i nghâkhlel em? Nuna thiltawn duhawm lo takte leh natna khirh khân tak takte avânga nun hrehawmna tiziaawm deuh tûrin thlamuanna chhe tê tal i mamawh em?
Nunah lungngaihna thlentu thil tam tak a awm avângin, kan zain thlamuanna leh fuihna mamawh ngawih ngawih châng kan nei ṭheuh a ni. Kan za vaiin humhim, ngaihsak, leh hmangaih nih kan duh a. Kan zînga mi ṭhenkhat chu an lo upain, an lo tar a; chumi avângin an hlim lo va. Mi dangte erawh chu an beisei anga an awm theih loh avângin nasa takin an lung ni lo bawk. Damdawi lama mi thiamte hnên aṭanga an hrisêlna report an dawnte chuan mi tam tak chu a barakhaih cheu bawk.
Chu bâkah, kan huna thilthlengte avângin, thlamuanna leh beiseina chu nasa taka mamawh a ni bawk. Kum zabi kal ta ringawtah pawh, mi maktaduai za chuang hian indonaah an nun an chân a ni.a Chûng thi tate kalsan tâk an nu leh pate, an u leh naute, an nupui fanaute chuan nasa taka thlamuan an mamawh a ni. Tûn laiah pawh, mi maktaduai sângkhat chuang zet chu an rethei êm êm a. Khawvêl mihring zât ve vêl chuan damdawi lama inenkawlna leh a ṭûl ang damdawi pawh an nei thei lo a ni. Khawpui kawtthlêrahte chuan naupang hlamchhiah maktaduai tam tak an vâkvai a, an zînga tam takte chu nawhchizuar leh ruihtheih thil hmangte an ni. Râltlân mi maktaduai tam takte chu an camp hrehawm takah chau êm êmin an zawi nghuai bawk.
Mahse, a tuartu tam zât chuan a tuartute lungngaihna chu a hrilhfiah chuang lo. Entîr nân, Balkan state-a (Bulgaria ram) chhûngkaw rethei tak aṭanga lo piang nula Svetlana-i chungchâng hi ngaihtuah teh.b Ani chuan “sum hmuh nân ka nu leh pate chuan kutdawh tûr emaw, rûkru tûr emawin min chhuahtîr a. Kan chhûngkaw nun chu a tla chhe tial tial a, a tâwpah chuan chhûngkaw zînga mite chuan mipat hmeichhiatna min hmanpui ta hial a. Tichuan, dâwra ei leh in chhawpsaktu-ah ka ṭang a. Ka hlawh zawng zawng la vek ṭhîntu ka nu chuan, ka hna ka chân vaih chuan intihhlum a tum thu min hrilh ṭhîn a ni. Hêng zawng zawng hian nawhchizuar min nihtîr ta a, chutih lai chuan kum 13 leka upa ka ni. Tichuan nau ka pai a, ka naupai chu ka titla a. Kum 15 lek ka nihin, kum 30 mi ka ang hial a ni,” tiin a sawi a ni.
Latvia rama tlangvâl Laimanis-a pawh chuan amah tilungngaitu a thiltawnte leh thlamuan a ngaihzia a sawi bawk. Kum 29 mi a nihin, motor chêtsualnaah a tel a, chu chuan a kawng achina hnuai lam zawng a tizeng a ni. A beidawn luatah zu-ah a ṭuan a. Kum nga hnu chuan hmabâk nei lo, zeng zu ngawlvei a lo ni ta a ni. Khawi aṭangin nge thlamuanna a hmuh theih ang?
A nih loh leh Angie-i chungchâng hi ngaihtuah teh. A pasal chu vawithum a thluak zai tawh a ni a, chu chuan a taksa pêng ṭhenkhat a tizeng a. A inzai hnuhnung ber aṭanga kum nga hnuah, a nunna la thei hial tûr chêtsualna a tâwk leh a ni. Damdawi ina emergency room-a a luh chuan a pasal ni khaw hre lova mu reng leh a lu-a hliam nasa tak chu a hmu a, vânduaina a lo thleng thut theiin, amah leh a chhûngte hmabâk chu a thim hle dawn tih a hre rân mai a. Engtin nge ṭanpuina leh thlamuanna a hmuh theih ang?
Pat-i tân chuan thlasik ni chu a pângngaiin a inher chhuak a. Amaherawhchu, a tûk nithum chhûng chu a hriatna ata thai bovin a awm a ni! A pasalin a hrilh dânin, a âwm nâ a tih êm êm hnuah a lungphu chu a chak êm êm a; tin, a mumal lo rêng rêng a, a tâwpah chuan a châwl a, a thaw pawh a tâwp ta a ni. Mahse, eng tin tin emaw a dam khawchhuak a. A hnuah chuan Pat-i chuan: “Mihring ngaihah chuan mithi chiah chiah ka ni tawh alâwm,” a ti a. Damdawi ina rei tak a awm chungchâng chu heti hian a sawi a: “Chhinna tam tak an neihte chu ka hlau hle a, atîra ka awm anga, ka lung enchhin nâna khâwl hmanga ka lungphu an tihtâwp khân ka hlau zual a ni,” tiin. He hun khirh tak kârah, a mamawh thlamuanna leh inchhâwkzângkhaina chu engin nge pe thei ang?
Joe-a leh Rebecca-i chuan an fapa kum 19 mi chu lîrthei chêtsualnaah an chân a. Anni chuan: “Hun kal tawhah lusûn dangte chu kan tuarpui ṭhîn tak nâ a, tûn ang rêng hian kan la tuar na ngai lo,” an ti a. I hmangaihte thihnaa i chân avânga ‘thinlunga tawrhna nasa tak’ chu engin nge thawi dam thei ang?
Tûna kan sawi tâkte leh mi dang maktaduai tam takte chuan thlamuanna bul ṭha lehzual an hmu ngei mai le. Chu an hmuh thlamuanna bul aṭanga hlâwkna chu i hmuh ve theih dân hre tûrin, thuziak dawt leh chu khawngaihin chhiar zawm ang che. (w00 4/15)
[Footnote-te]
a Sipai leh tualchhûng mi thi zât chiah hriat theih a ni lo. Entîr nân, Kum 1998-a Facts About the American Wars tih lehkhabu chhuah chuan heti hian a sawi a ni: “Chanchin petu tam takte chuan Khawlvêl Indopui II-naa thi zawng zawng (sipai leh tualchhûng mite) chu maktaduai 50 angin an sawi nâ a, thil awmdân bih chiang tak taktu mi tam tak chuan an chhût zât lêt hnih vêl a nih an ring,” tiin.
b A hming dik tak hman a ni lo.
[Phêk 3-na Milem Hawhtîrtu]
UNITED NATIONS/PHOTO BY J. K. ISAAC
UN PHOTO 146150 BY O. MONSEN