BAPTISMA CHANG DUHTE HNENA ZAWH TUR ZAWHNATE
Ṭhen 2: Kristian Khawsak Dân
Bible i zirna aṭangin, i laka Jehova thil beiseite leh a tehna felte zawm theih dân chu i lo hre ta a. I thil zirte zawmna chuan nunna i thlîr dânah leh i mi mal nungchangah ngei pawh insiam ṭhatna tam tak a neihtîr tawh ngei ang che. Tûnah chuan Jehova tehna felte mila nun i tum ngheh tawh avângin, chanchin ṭha rawngbâwltu angin pawm tlâk rawngbâwlna hlân thei tûr dinhmunah i ding tawh a ni.
A hnuaia zawhnate ennawnna chuan Jehova thil phût felte i rilrua vawng nghet tlat tûr leh a chhiahhlawh pawm tlâk nih nâna i tih ngai thil ṭhenkhatte a hriatnawntîr ang che. He thu hian thil engkim hi chhia leh ṭha hriatna thiang tak hmanga tih leh Jehova chawimawi nâna tih a pawimawhzia i thinlungah a tuh nghet ang.—2 Kor. 1:12; 1 Tim. 1:19; 1 Pet. 3:16, 21.
I zirnaa heti chen i thlen tawh avângin, Jehova rorêlna hnuaia intulût a, a inawpna pâwl zînga tel chu i duh ngei ang. A hnuaia zawhnate leh Bible chângte târ lante chuan kohhranah emaw, chhûngkuaah emaw, a nih loh leh he khawvêl politics thilte emawa Jehova thil ruahmante hnuaia intukluh dân i hriatthiamna chu fiah tûrin a ṭanpui ang che. A mite thlarau lama zirtîr leh siam ṭhat nâna Jehova ruahmanna siamte i ngaihhlutna chu i tizual sauh vang. Chûngah chuan i dinhmun leh i theihna ang zêla kohhran inkhâwmnaa tel leh chhânnate pêk a tel a ni.
Chu bâkah, he section hian Lalram thuhrilh rawngbâwlnaa tel ziah leh mi dangte chu Jehova hre tûr leh mihringte tâna a thiltihte hre tûra ṭanpui a pawimawh chhante a ngaihtuah tel ang. (Mt. 24:14; 28:19, 20) A tâwpah chuan, Pathian Jehova hnêna i inpumpêkna leh baptisma channa thil pawimawh tak a nihzia i rilruah a tuh nghet ang. I chunga a lantîr ngilneihna nasa tak i chhân lêt dân chu Jehova’n a hlut hle tih i ring tlat thei a ni.
1. Kristian inneihna tehna chu eng nge ni? Pathian Lehkha Thu anga nupa inṭhen chhan awmchhun chu eng nge ni?
• “Atîr ata an siamtu khân hmeichhia leh mipaa a siam leh, ‘He mi avâng hian mipain a nu leh a pa a kalsan ang a, a nupui a vuan ang; tichuan an pahnih chuan tisa pum khat an lo ni tawh ang,’ a ti tih in chhiar lo vem ni? Chutichuan pahnih an ni tawh lo va, tisa pum khat an ni tawh zâwk a ni. Chuvângin Pathianin a zawm tawh chu mihringin ṭhen suh se. . . . ‘Tupawh tlangvâl ngaih vâng ni lova, nupui maa mi dang nei apiang chu, a uirê a ni; mâk hnu nei apiang pawh a uirê a ni,’ a ti a.”—Mt. 19:4-6, 9.
2. Engvângin nge nupa anga khawsa tlângte chu dân ang taka an inneih ang? Nupui pasal nei i nih chuan, in inneihna chu sawrkârin a pawm dân anga inneihna a ni tih i chiang em?
• “Lalte leh thuneitute laka intulût . . . tûrtein anmahni hriat chhuahtîr leh rawh.”—Tit. 3:1, 2.
• “Mi zawng zawng zîngah inneih hi chawimawiin awm sela, khum pawh tihbawlhhlawh lohvin awm rawh se; inngaite leh uirête chu Pathianin a ngaihtuah dâwn si a.”—Heb. 13:4.
3. Chhûngkuaa i chanvo chu eng nge ni?
• “Ka fapa, i pa zirtîrna che chu ngaithla la, i nu zirtîrna che chu hawisan suh.”—Thuf. 1:8.
• “Krista chu . . . kohhran lu a ni ang bawk hian, pasal chu nupui lu a ni. . . . Pasalte u, in nupuite hmangaih rawh u, Kristan kohhran a hmangaih . . . ang khân.”—Eph. 5:23, 25.
• “Pate u, in fate tithinur suh ula, Lalpa thununnaah leh zilhnaah chuan enkawl zâwk rawh u.”—Eph. 6:4.
• “Naupangte u, engkimah in nu leh in pate thu zâwm rawh u, chu chu Lalpaah chuan a lâwmawm si a.”—Kol. 3:20.
• “Nangni nupuite u, mahni pasalte thu thuin awm rawh u.”—1 Pet. 3:1.
4. Engvângin nge nunna chu kan zah ang?
• “[Pathian chu] engkim hnêna nunnate, thâwknate leh thil zawng zawngte petu a ni. . . . Amah avângin kan nung, kan che, kan awm a ni.”—Tirh. 17:25, 28.
5. Engvângin nge nausên la piang lo pawh tiamin, tuma nunna kan lâk loh vang?
• “Mi lo insual ta sela, hmeichhe nau pai vaw palh ang sela, . . . chhiatna dang lo awm sela chuan nun aia nun . . . tuartîr tûr a ni.”—Ex. 21:22, 23, 25.
• “Ka rîruang la famkim lo chu i mitin a hmu a, i lehkhabuah chuan ka pêngte zawng zawng hi ziak vek a ni a, a ni têla siamin a awm zêl a, a pakhat mah la awm hmain.”—Sâm 139:16.
• “LALPAN a huat ṭhin a awm . . . pawi khawih lo thisen chhuah kut te.”—Thuf. 6:16, 17.
6. Thisen chungchânga Pathian thupêk chu eng nge ni?
• “Sa thisen ei te, sa rehhlum ei te, . . . bâng ula.”—Tirh. 15:29.
7. Engvângin nge kan Kristian unaute chu kan hmangaih ang?
• “Thupêk thar ka pêk che u hi, inhmangaih ula; keiin ka hmangaih ang che u hian nangni pawh inhmangaih ula. In inhmangaih chuan mi zawng zawngin ka zirtîrte in ni tih chu miah chuan an hria ang.”—Joh. 13:34, 35.
8. Natna inkaichhâwn theih emaw, nunna atâna hlauhawm thei emaw mi dang kai chhâwng lo tûrin: (a) Engvângin nge chutiang natna neitu chuan inngainatzia lantîrna, inkuah leh infawh ang chite chu a tihhmasak loh vang? (b) Engvângin nge miin an ina an sâwm loh pawhin a lungnih loh loh vang? (c) Engvângin nge tûn hmaa natna inkaichhâwn theih chi nei mai theitu chuan nula tlangvâl inngaihzâwn hmain a thisen chu a duhthuin a test-tîr ang? (d) Engvângin nge natna inkaichhâwn theih neitu chuan baptisma a chan hmain upate râwn khâwmtu coordinator a hriattîr ang?
• “Inhmangaih tawnna ngawt lo chu tuma engmah ba suh u; ‘Nangmah i inhmangaih angin i vêngte i hmangaih tûr a ni.’ . . . Hmangaihnain vêngte a tikhawlo ngai lo.”—Rom 13:8-10.
• “Mahni ta ta mai en lovin, mi dang ta pawh en ṭheuh zâwk rawh u.”—Phil. 2:4.
9. Engvângin nge Pathian Jehova chuan mi dangte ngaidam tûra min beisei?
• “Tupawhin tu chungah pawh thupawi nei ang ula indawh tawnin inngaidam tawn ula; Lalpa chuan a ngaidam che u ang tak khân ngaidam ve rawh u.”—Kol. 3:13.
10. I unauvin a sawichhiat che a, a bum che chuan eng nge i tih ang?
• “I unauvin i chungah thil tisual sela, kal la, amah leh nangmah chauhva hriatah a sualnaah chuan zilh ang che; a ngaihthlâk che chuan i unau chu i hneh a ni tawh ang. A ngaihthlâk loh che erawh chuan, mi dang pakhat emaw pahnih emaw i hnênah hruai ang che, chutichuan thu tinrêng chu hretu pahnih emaw, pathum emaw kaa tihngheha a awm theih nân. Tin, anni pawh chu a ngaihthlâk duh loh chuan kohhranho hnênah thlen ang che; tin, kohhranho pawh a ngaihthlâk duh loh chuan, ani chu i tân Jentail leh chhiahkhawntu ang ni rawh se.”—Mt. 18:15-17.
11. Hêng sualte hi Jehova’n engtin nge a ngaih?
▪ Nungchang bawlhhlawhna
▪ Pathian biaknaa milem hman
▪ Mawngkawhurna
▪ Rûkrûkna
▪ Pawisa khelhna
▪ Zu ruihna
• “Bumin awm suh u; inngaih hmangte emaw, milem betute emaw, uirête emaw, mi hurte emaw, mawngkawhurte emaw, rûk hmangte emaw, mi duhâmte emaw, zuruih hmangte emaw, mi hau hmangte emaw, hlêprute emawin Pathian ram an luah lo vang.”—1 Kor. 6:9, 10.
12. Inneihna pâwn lama mipat hmeichhiatna thiltih chi hrang hrang telna nungchang bawlhhlawhna chungchângah eng nge tih i tum tlat?
• “Inngaih hi tlânsan rawh u.”—1 Kor. 6:18.
13. Engvângin nge a ngawl vei theih leh rilru khawih buai thei bâwlhlote chu damdawi atâna hman a nih loh chuan kan pumpelh ang?
• “Inthawina nung leh thianghlim leh Pathian lawm tlâk ni tûrin in taksa chu inhlânah ka ngên a che u; chu chu in rawngbâwlna âwm rêng a ni. He khawvêl dân ang hian awm suh ula; Pathian duhzâwng, a ṭha leh lawm tlâk leh, ṭhat famkim chu in hriatfiah theih nân, in rilru athara awmin lo danglam zâwk tawh rawh u.”—Rom 12:1, 2.
14. Pathian khap ramhuai thiltih ṭhenkhat chu engte nge ni?
• “Aien chîng te, ṭhumvâwr chîng te emaw, mitlâkdawi hmang emaw te, dawithiam te, dawi ât te, ramhuaizâwl rawih te, dawithiam te, mitthi biak chîng mite in zîngah an awm tûr a ni lo.”—Deut. 18:10, 11.
15. Miin sual lian tak a tih a, Jehova duhsakna neih leh a duh chuan, eng nge a tih nghâl vat ang?
• “Ka sualna chu i hnênah ka puang a, ka khawlohna chu ka zêp ta lo va: ‘Ka bawhchhiatna chu LALPA hnênah thupha ka chawi tawh ang.’”—Sâm 32:5.
• “In zîngah damlo an awm em? Kohhran upa kohtîr sela, anin Lalpa hminga hriak hnawihin a chungah ṭawngṭai rawh se; tin, rinnaa ṭawngṭaina chuan damlo chu a chhandam ang a, Lalpa chuan ani chu a kai tho vang; tin, thil a lo tihsual tawh chuan ngaihdamsak a ni ang.”—Jak. 5:14, 15.
16. I Kristian unauvin thil sual pawi tak a ti tih i hriat chuan eng nge i tih ang?
• “Tupawh a thil hmuh emaw a thil hriat emawa hretu a nih a, rorêlna hmaa puang tûra tih a nih hnu pawha a sawi duh lova thil a tihsual chuan a khawlohna mawh chu a phur ang.”—Lev. 5:1.
17. Tuemaw chu Jehova Thuhretute zînga mi a nih tawh loh thu puanchhuah a nih chuan, engtin nge amah chu kan cheibâwl ang?
• “Tupawh, unau hming pu siin, inngaih hmang mi emaw, mi duhâm emaw, milem be mi emaw, hauh hmang mi emaw, zu ruih hmang mi emaw, hlêpru mi emaw ni sela, pâwl lo tûrin in hnênah ka ziak a ni; mi chutiang hnênah chuan ei pawh ei lo tûrin.”—1 Kor. 5:11.
• “Tu pawh chumi zirtîrna thu chu rawn keng lovin in hnênah lo kal sela, in inah thlentîr suh ula, ṭawngkam ṭha pawhin thlah suh u.”—2 Joh. 10.
18. Engvângin nge Jehova hmangaihtute chauh ṭhian ṭhaa i neih ang?
• “Mi fing pawl la, i lo fing ang a, mi â pawl erawh chu hrehawm tuar phahna a ni.”—Thuf. 13:20
• “Ṭhian sualte chuan nungchang ṭha an tikhawlo ṭhîn.”—1 Kor. 15:33.
19. Engvângin nge Jehova Thuhretute chu politics thilah an tualdâwih?
• “Anni chu khawvêla mi an ni lo, kei [Isua] khawvêla mi ka ni lo ang bawk hian.”—Joh. 17:16.
20. Engvângin nge sawrkâr thu i âwih ang?
• “Mi tin an chunga rorêltute thu thuin awm rawh se. Pathian thu lovin tu mah rorêltu an awm si lo; rorêltua awmte hi Pathian ruat an ni.”—Rom 13:1.
21. Mihring dân leh Pathian dân inkalh ta se, eng nge i tih ang?
• “Mihring thu aiin Pathian thu kan zâwm zâwk tûr a ni.”—Tirh. 5:29.
22. Hnathawh tûr i thlan hunah, eng Bible chângte’n nge khawvêl laka inlahrang tûrin ṭanpui ang che?
• “Hnam dangin hnam dang chungah khandaih a lek tawh lo vang a, indo dân pawh an zir tawh hek lo vang.”—Mik. 4:3.
• “Ka mite u, a sualnaahte in tel lohna tûr leh, a hremnate in hmuh ve lohna tûrin, [Babulon khaw Ropui] chhûng ata chhuak rawh u.”—Thup. 18:4.
23. Eng ang intihhlimnate nge i thlan ang a, eng ang chite nge i hnâwl ang?
• “LALPA chuan . . . mi suaksual leh nunrâwnna ngaina erawh chu a nunnain a haw ṭhîn.”—Sâm 11:5.
• “Sual lam chu hua ula, ṭha lam chu pawm tlat rawh u.”—Rom 12:9.
• “A dik apiang te, a zahawm apiang te, a fel apiang te, a thianghlim apiang te, a duhawm apiang te, a thang mawi apiang te—ṭhatna rêng a awma, fakna rêng a awm phawt chuan—chûng chu ngaihtuah rawh u.”—Phil. 4:8.
24. Engvângin nge Jehova Thuhretute chuan sakhaw pâwl dangte ruala Pathian an biak loh?
• “Lalpa dawhkâna mi leh ramhuai dawhkâna mi in ei kawp thei hek lo vang.”—1 Kor. 10:21.
• “‘A hrangin awm rawh u, thil bawlhhlawh rêng rêng pawh dek suh u,’ Lalpan a ti. Chutichuan, ‘Ka lâwm ang che u.’”—2 Kor. 6:17.
25. Kût leh ni lawm engemawa i tel dâwn leh dâwn loh thu tlûkna siam tûrin eng thu bulte’n nge ṭanpui ang che?
• “Hnam tin chu an pawlh a, an thiltihte chu an zir zâwk a. An milem rawng te an bâwl a; chûng chu an tân thang a lo ni ta a.”—Sâm 106:35, 36.
• “Mitthi erawh chuan eng mah an hre lo.”—Thur. 9:5.
• “Anni chu khawvêla mi an ni lo, kei khawvêla mi ka ni lo ang bawk hian.”—Joh. 17:16.
• “Jentailte duh zâwng tih nân leh hurnaah te, taksa châknaah te, uain hehnaah te, zu hmun hlimnaah te, zu in honaah te, milem biakna tenawm takah te awm nân tûn hma kha a tâwk tawh ang.”—1 Pet. 4:3.
26. Piancham lawm leh lawm loh chungchângah engtin nge Bible entîrnate chuan a ṭanpui che?
• “A ni thum ni, Pharaoa pian champhaphâk niah chuan, ani chuan a chhiahhlawh zawng zawngte tân ruai a ṭheh a; tin, a chhiahhlawhte zinga mi uain pe hotu ber lu leh chhang siam hotu ber lu chu a chawi kâng ta a. . . . Uain pe hotu ber chu uain petuah a ṭantîr leh a; . . . chhang siam hotu ber erawh chu a khai hlum ta a.”—Gen. 40:20-22.
• “Heroda pian champhaphâk ni chu a lo thlenin Herodi fanu chu a laiah a lâm a, Heroda chu a tilâwm ta a. Chumi avâng chuan a dîl apiang pe tûrin chhechhamin a tiam ta a. Tin, ani chuan a nu fuihin, ‘Hetah hian thlêngin Baptistu Johana lu mi pe rawh,’ a ti a. Tichuan, mi a tîr a, tân ina Johana lu chu a tantîr a.”—Mt. 14:6-8, 10.
27. Engvângin nge upate kaihhruaina zawm chu i duh?
• “In hotute thu awih ula, an thu thuin awm rawh u; chanchin sawi tûr an nih avângin, lungngai chunga sawi lova, hlim taka an sawi theihna tûrin in thlarau an vênsak ṭhîn che u a ni; lungngai chunga sawi chu in tana pawi tûr a ni si a.”—Heb. 13:17.
28. Engvângin nge nang leh i chhûngte tân Bible chhiar nân leh zir nâna hun insiam chu a pawimawh?
• “A lâwmna chu LALPA dânah a ni zâwk a; a dân thu chu a chhûn a zânin a ngaihtuah ṭhîn. Ani chu tui luang kianga thing phun, a hun têa rah ṭhîn, a hnah pawh uai ngai lo ang hi a ni a; a thiltih apiang chu a hmuingîl zêl ang.”—Sâm 1:2, 3.
29. Engvângin nge inkhâwma tel leh chhânna pêk chu nuam i tih?
• “Ka unaute hnênah i hming ka hril ang a; inkhâwmho zîngah chuan ka fak ang che.”—Sâm 22:22.
• “Hmangaih leh thil ṭha tiha inchawk tho tûrin i inngaihtuah tawn ang u; ṭhenkhat tih dân anga kan inkhâwm te bânsan lovin, i infuih tawn zâwk ang u; ni chu lo hnai telh telha in hriatin infuih tawn nasa lehzual sauh rawh u.”—Heb. 10:24, 25.
30. Isua min pêk hna pawimawh tak chu eng nge ni?
• “Chutichuan, kal ula, hnam tina mi zirtîrahte siam ula, . . . baptis ula, thu ka pêk zawng zawng che u pawm tûrin zirtîr rawh u.”—Mt. 28:19, 20.
31. Lalram rawngbâwlna atâna thawhlâwm kan thawh hunah, a nih loh leh unaute kan ṭanpui hunah, eng rilru put hmangin nge Jehova tilâwm?
• “I sumin LALPA chawimawh la.”—Thuf. 3:9.
• “Mi tinin ui chunga pe lovin, pêk loh theih loh anga ngaia pe hek lovin, an thinlunga an tum ang zêlin pe ṭheuh rawh se; Pathian chuan hlim taka petu a ni a hmangaih ni.”—2 Kor. 9:7.
32. Kristiante chuan eng ang harsatnate nge tawh an inbeisei?
• “Felna avânga tihduhdah tuar hnute chu an eng a thâwl e; vânram an ta a ni si a. Miin keimah avânga an hau che ua, an tihduhdah che ua, dâwta sual tinrênga an hêk hunah che u, in eng a la thâwl ang. Lâwm ulangin, nasa takin hlim rawh u; vânah in lâwmman a awm hnem si a; chutiang bawkin in hmaa zâwlnei awmte pawh an tihduhdah ṭhin kha.”—Mt. 5:10-12.
33. Engvângin nge Jehova Thuhretu pakhat anga baptisma chan theih chu chanvo danglam bîk tak a nih?
• “I thute chu ka tân lâwmna leh ka thinlung hlimna a ni; Aw LALPA, sipaihote Pathian, i hming kan pu ta si a.”—Jer. 15:16.