Beiseina​—Danglamna A Thlen Tak Tak Em?

KUM sâwm mi chauh la ni mah se, Daniel-a chuan cancer natna avângin kum khat chhûng hrehawm a tuar tawh a. Amah enkawltu doctor-te leh a chhûngte ngei pawh an beidawng tawh a. Mahse, Daniel-a chu a la beidawng ve lo. Dam chhuakin, mi thiam a la ni ang a, engtik nîah emaw chuan cancer tihdam theihna a la hmuhchhuah a ring tlat a ni. A cancer vei ang chi enkawltu bík a doctor-in a rawn tlawh leh hun tûr chu a nghâkhlel hle a. Doctor-in a tlawh nî a lo thlen chuan, nî khua a chhiat êm avângin a rawn tlawh ta lo va. Daniel-a chu a beidawng ṭan ta a. A ni khatnaah chuan a nguai êm êm a. Ni hnih hnuah a boral ta a ni.

Daniel-a chanchin chu beiseina leh beidawnnain hrisêlna a nghawng dân zir chiangtu damdawi lama inenkawlnaa thawk pakhat sawi a ni. Chutiang ang chi thilthlengte chu i lo hre tawh pawh a ni thei. Entîr nân, boral ṭêp tawh kum upa tak tuemaw chuan a chhûngte’n an rawn tlawh hun emaw, an inneih champha thlen hun tûr emaw chu a nghâkhlel êm êm a. Chutiang hunte chu a lo thlen chuan, a hnu lawkah ani chu a boral ta ṭhîn a ni. Chutiang dinhmuna anmahni chakna petu ber chu eng nge ni? Mi ṭhenkhat rin dân angin beiseina chu a hláwkpui thei tak tak em?

Damdawi lama mi thiamte zîngah beiseina leh a êng zâwnga thil thlîrna hian tuemaw nunah leh hrisêlnaah nasa takin nghawng a nei thei tih ringtu an pung chho zêl a. Mahse, chu ngaih dân chu mi zawng zawngin an pawm vek lo. Mi thiam ṭhenkhat pawhin chutiang ngaih dân chu rin thu mai a nih thu an sawi bawk. Anni chuan taksa chunga thilthlengte chu taksa thlentir vêk niin an ngai a ni.

Ni e, beiseina a pawimawhzia rinhlelhna chu thil thar a ni lo. Kum sâng tam tak kaltaah khân, Grik mi fing Aristotle-a chu beiseina awmzia hrilhfiah tûra zawh a ni a, ani chuan: “Duhthusâm kan neih mai hi a ni,” tiin a chhâng a ni. American statesman Benjamin Franklin-a pawhin hemi chungchângah hian: “Beiseina ringa nung chu ei tûr tlachhamin a boral ang,” tiin tlang takin a ngaih dân a sawi a ni.

A nih chuan, beiseina chungchânga thu dik chu eng nge ni? Chu chu mite’n mahni inthlamuan nâna an hman suangtuahnate leh an ngaihtuahnaa duhthusâm lêng vêl mai a ni em? Nge ni a, chu chu duhthusâm ang mai ni lovin—kan hrisêlna leh hlimna atána mi tinte mamawh innghahna tlâk leh hlâwkpui tak zet theih a ni záwk?