Musakulenga mwazelu va mwasa okhuza mafunji-edho owenjedhela

1-2. (a) N’nga azombwe anofwanela sakulan’ni? (b) N’nga madhu oi mafunji-edho owenjedhela anothapulelan’ni? (Muone thitho “thapuleliwa wa madhu enango.”)

N’NGA nyo munofuna dhalaba basa loi a-vi mwadhaulukhula? Akala muli zombwe venango mutoroma fukiwavo fendo dhinjinji yofuka yen’na. Mbwenye muidhiwe ira basa lapama maningi inasakule nyo vainguminyu, ndi m’labela Yohova vaurumiwi wahora dhothene. Mbwenye munooda funeela kobiri ira mudhisamalelenga. (2 Atez. 3:10) Pyo-okaikeli-a ira mutoroma thuulelavo vya basa linofuna nyo dhalabanga mwadhaulukhula.

² Azombwe enango tamari-a xikola, anotapanya na anamabaliwa mafunji-edho owenjedhela anofuna aliwa dhaira, ira adhaode laba basa linangolee.a Venango nyo mutoroma thuulelavo vyoira mafunji-edho owenjedhela. Akala ndi ee-no, n’nga ndi mafunji-edho aavi anofuna nyo dhaira? Muyofunjedha yei, ninotapanya makhundo a Bibilya anaukami-eni sakula mwazelu vamwasa okhuza mafunji-edho owenjedhela. Munooda sakula vyongo akala munothuulela mwazelu. Angalive ira yofunjedha yei inokhuza maningi azombwe, mbwenye makhundwee anooda kami-a Kristau uliwethene unothuulela irana mafunji-edho owenjedhela. Yofunjedha yei thitho inooda kami-a anamabala ira takami-enga a-imiwa sakula vyongo mwazelu vamwasula.

N’NGA MUNOFWANELA IRANA MAFUNJI-EDHO OWENJEDHELA?

3. Mwasiwa ngwan’ni Makristau enango anosakula irana mafunji-edho owenjedhela?

³ Mumamburo enango mutu kanofuneela irana mafunji-edho owenjedhela ira afwanye basa yom’kami-a fwanya vyofuneeleya vaingumi. Mbwenye mumamburo enango mafunji-edho owenjedhela anooda kami-a mutu fwanya basa yapama venango ya kobiri dhinjinji. Wa Makristaub basa ninga yen’na inooda akami-a kaana hora injinji yolaleela venango irana urumiwi wahora dhothene. Angalive ee-no, irana mafunji-edho owenjedhela unofuneela dhimana vyongo vinango thitho hora dhinango anooda dhi-a nyarwa.

4. N’nga mbaani unofwanela sakula akala Kristau unofwanela irana mafunji-edho owenjedhela? (Muone thitho madhu achindo.)

⁴ Bibilya linoonga ira “mutu uliwethene unofwanela tukula tolwee.” (Agal. 6:5, muone thitho madhu achindo.) Ee-no Kristau uliwethene unofwanela sakula ekene akala unofuna irana mafunji-edho owenjedhela venango kabe.c Anamabala thitho atokaana izo vamwasa okhuza mafunji-edho aa-imiwa. (Aef. 6:1) Thitho malangi-o anovelela aliwa anooda kami-a a-imiwa sakula mwazelu vamwasa wa mafunji-edho owenjedhela tadhaulukhula.—Sang. 22:6.

5. N’nga ndi-elini vevo mutu vanofwanela liye roma thuulela vya mafunji-edho owenjedhela, n’nga mwasiwa ngwan’ni irana vyevi kofuneya? (Muone thitho yavakapani.)

⁵ Hora dhinjinji azombwe anofwanela sakula akala anodha irana mafunji-edho owenjedhela venango kabe adhamari-a xikola. Mbwenye vinokala pama zombwe tapanya na anamabalee vyokhuza mwasuo a-anaire yosakula. Vyevi vinooda ava-a hora yokwakwanela yoi tasakesake vambo-i na mwaniwa mafunji-edho ofwanelela irana. Anamabala anooda m’kami-a mwaniwa sakula mafunji-edho anofwanela liye funjanga xikolani oi anooda m’kami-a dhaira mafunji-edho owenjedhela anofuna liye venango fwanya basa. N’nga anamabala anofwanela sakula vyoira mwanuo a-anamari-e xikola? Kabe. (Sang. 21:5) Azombwe enango anosakula ira tadhamari-a xikola, tadhafwanye basa noirana upainiya ta-anasakule irana mafunji-edho owenjedhela. Thitho mutu unooda sakula irana mafunji-edho owenjedhela angali ndimuwa.

6. N’nga chini inam’kami-e mutu ira asakule mwazelu vamwasa wamafunji-edho owenjedhela?

⁶ N’nga chini inaukami-eni irana yosakula yapama vamwasa okhuza mafunji-edho owenjedhela? Mum’vephenga Yohova ira aukami-eni sakula vyongo mwazelu. (Yak. 1:5) Mwamala muirena vyongo vyo-arelavi: Yoroma, muthuulele ifunelo inouiri-ani ira muire mafunji-edho owenjedhela. (Sal. 26:2) Yanambili upama thitho nyarwa dhinakalevo mwairana mafunji-edho anoathuulela nyo. (Sang. 14:15) Dhoweni nitapanyeni makhundo enala.

MUTHUULELE IFUNELWINYU

7. Akala Kristau unothuulela vyoira mafunji-edho owenjedhela unofwanela ira polepole nan’ni?

⁷ Akala munothuulela vyoirana mafunji-edho owenjedhela munoira pama dhifuka ira: Mwasiwa ngwan’ni ndinofuna irana mafunji-edho owenjedhela? Atu anjinji anoirana mafunji-edho owenjedhela naifunelo yoi tadhafwanye basa inodhiveliwana aliwa venango yoi tapagaliwenga kobiri dhinjinji. N’nga vyevi pyodaweya? Kabe. (1 Timo. 5:8) Mbwenye Bibilya linoniwenjeli-a ophi-a osakasaka fuma na ibarelo mumalambo omari-ala. (Sang. 23:4, 5; 1 Timo. 6:8-10; 1 Ju. 2:17) Akala ifunelwinyu kukala ofuma venango ovweya, munodha sukwala nodhivwanga ira muli mwekene thitho munooda dhodhomi-a uxamwalinyu na Yohova.

8-9. (a) N’nga Makristau anofwanela aona a-vi mafunji-edho owenjedhela? (Mateu 6:33) (b) N’nga mufunjedhilen’ni vaifwanafwani-o ya Josefina, Morine na Iris?

⁸ N’nga munofwanela aona a-vi mafunji-edho owenjedhela? Yongo yofuneya maningi vaingumii-u ndi m’labela Yohova. (Mat. 22:37, 38; Afil. 3:8) Ee-no ifunelwinyu voirana mafunji-edho owenjedhela inofwanela kala yoi idhaukami-eni fwanya vyongo vyofuneya vom’labela Yohova na riminyu othene.—Muleri Mateu 6:33.

⁹ Dhoweni nioneni vyaakami-idhe Makristau enango kaana mathuulelo ofwanelela vamwasa okhuza mafunji-edho owenjedhela. Josefina rongola wau Chile aongile ira: “Ndatooira mafunji-edho owenjedhela naifunelo yoi ndifwanye basa inandiva-enga hora yokwakwanela vom’labela Yohova. Ndatoonechecha ira mafunji-edhwao katikale ofuneya maningi vaingumi yanga. Rongola mwinango dhinalee Morine atoosakula ira airena mafunji-edho owenjedhela wa yawa imbo-i ira akale oluwa sisi. Mwasiwa ngwan’ni? Liye aongile ira: “Ifunelo yanga yali yoi ndimatumikele unofuneela anamalaleya anjinji. Ee-no ndatooira mafunji-edho ira andikami-e kwakwaneli-edha ifunelo yen’na. Ndingamari-idhe mafunji-edhwao ndali mulimbo luwa sisi thitho ndatoofwanya kobiri yandikami-idhe dhowa wu tatamo wafuneela anamalaleya anjinji. Ndingadhowile weo, kandarucheile fwanya basa namwasa wa mafunji-edho airile miyo.” Iris wenuo airile mafunji-edho aifirimero wa meno aongile ira: “Irana mafunji-edho enala unooda kaana vyo-arelavo vyapama mbwenye kai vyevyo vinaukami-eni ira musangalalenga. Mwaimbarimbari ira mukalenga osangalala, munofwanela m’ela Yohova valimburo loroma vainguminyu thitho vyongo vinongouwendelani pama.” Vyevyo pyaimbarimbari! Naonanga uxamwali-u na Yohova kala yongo yofuneya maningi vaingumi-u, ninosakula vyongo vinanikami-e kala osangalala modhowa nodhowa.

MUTHUULELENGA UPAMA THITHO NYARWA DHINAKALEVO

10. N’nga makhundo ava Dotornomio 32:29 anaukami-eni a-vi sakula akala munofwanela irana mafunji-edho owenjedhela venango kabe?

¹⁰ Munooda thuulelanga vyoira mafunji-edho okhuza basa inangwee. Mbwenye pyofuneya roma thuulela mafunji-edho okhuza mabasa enango. (Muone thitho Sanganiko 18:17) Malamboano, vatokala ndhila dhinjinji maningi dhowenjedhela mafunji-edho kwaranya ndulimu. Mwaifwanafwani-o, mutu unooda wenjedhela mafunji-edho dhela vaiternetini. Muthuulele thitho akala munooda dhisamalela mwa-airena mafunji-edho owenjedhela. Muone ifwanafwani-o ya Johanna, rongola wau Finlândia, oi kaairile mafunji-edho owenjedhela. Liye aongile ira: “Ndingamari-idhe xikola ndatooroma laba basa wahora yoyeva thitho irana upainiya. Nditoira vyongo vinjinji maningi thitho ndinoona ira Yohova hora dhothene unokwakwaneli-edha yolanyedhayee yoi unodha niva-a vyongo vinofuneela i-yo.” Muthuulelenga ira irana mafunji-edho owenjedhela, venango a-irana, vinooda kaana upamee na nyarwadhee. Ee-no mudhifuke ira: ‘N’nga vatokala vyo-arelavo vyapama maningi kwaranya vyongo vyothakala vinagumanena miyo?’ (Muleri Dotornomio 32:29; 1 Akor. 10:23) Dhoweni nitapanyeni makhundo enango ananikami-e wakhula yofuka yei.

11. Mwasiwa ngwan’ni kofuneya thuulela hora inamale nyo voira mafunji-edho owenjedhela? (Muone thitho viruthiruthi.)

¹¹ Hora inamalelenga nyo vamafunji-edhwao. Muthuulele mahora anofuna nyo dhamalelanga va sumana nlilothene vofunji-iwa moda munalabelenga nyo basiyo thitho lemba tepese. N’nga munodha kaangana hora yoirela vyongo vyauzimu nosamalela banja linyu? (Afil. 1:10) N’nga mafunji-edhwao anodha uchenyeli-angani maningi fiyedha a-kozeelanga migumano venango funjedha wavamwekene? Pievyo vyam’mwireele Jeroz, unokala wu Índia. Liye aongile ira: “Ndanoorucheya maningi irana vyongo vyauzimu. Hora dhinango ndanooimwanana dhowa migumanoni. Va-eeni nditozindiyela ira ndatoononga hora nakopolo dhanga voira mafunji-edhwala.” Pyoidhiweya ira mafunji-edho enango katinofuna hora injinji, enango mbahora yoyeva thitho enango katinova-a matepese manjinji. Mofwanafwani-a, rongola mwinango wau Moçambique dhinalee Rabeca atoosangalala maningi na vyongo vyasakunle liye. Liye aongile ira: “Hora yamalela miyo vamafunji-edhwanga owenjedhela ali mahora menli baa-i vadambo. Vyevi vyatoondikami-a ira ndidhowenave irana upainiya okaatheya.”

12. N’nga mutu una-indi-edhe a-vi pama basa horee voira mafunji-edho owenjedhela? (Namalaleya 12:1)

¹² Vyawa vinofuna nyo malela va mafunji-edhwao. Muthuulelenga myedi venango vyawa vinofuna nyo malela mufunjedhanga. N’nga irana mafunji-edho enala ndi ndhila yapama yo-indi-edha basa pama horinyu? (Aef. 5:15-17) N’nga mafunji-edhwinyu, anodha ukami-ani indi-edha basa uzombwinyu ira mum’mwirelenga Yohova vyongo vyapama venango urumiwi wahora dhothene? (Muleri Namalaleya 12:1.) N’nga utatamo uli nyo utokala mafunji-edho o-omalela hora injinji? Mwaifwanafwani-o, maxikola enango ofunji-a madodoliso anooda ukami-ani ira mufunjedhe basa muhora yoyeva kwaranya universidade. Mario, wau Chile aongile ira: “Miyo ndatoosakula mafunji-edho avyawa vinli oi ali ochipa maningi kwaranya mafunji-edho enango avadhulu. Miyo ndafunjecha malambo 4 vasumana, yosakula yei yatoondikami-a ira ndidhowenave irana upainiya.”

13. Mwasiwa ngwan’ni irana mafunji-edho owenjedhela ulimburo lolaphela koophi-a maningi?

¹³ Ulimburo linofuna mafunjedhanga mutu. Munooda irana mafunji-edho owenjedhela duzi na waninyu. N’nga a-vi akala unofuna nyo mafunjedhanga ndi undendai na waninyu? N’nga pyofuneeleya dhowa makalelanga universidadenio? Muthuulelenga ira mwakhuma vandhe vinyu nyo dhowa undendai, muno-ela uzimwinyu vangovini, simbwasimbwa akala ira atu anofuna nyo makalangana weo katinom’lambela Yohova. (Sang. 22:3; 1 Akor. 15:33) Matias, wau Moçambique, atooira mafunji-edho owenjedhela wa yawa imbo-i na pereso yoyeva maningi. Mbwenye vyo-arelavo va yosakula yen’na vyali vyosukwali-a maningi. Mwasiwa ngwan’ni? Liye aongile ira: “Vohora yaira miyo mafunji-edhwao, ndakalecha na afwanga enango axikolanio. Malambo othene, ndakalelecha wesedhiwa ira ndiirena vyongo vyothakala. Miyo kandinolimbi-a mutu uliwethene ira amaire mafunji-edho oi anom’mwiri-a mutu kala olapela na vandhe viwa.” Rongola mwinango wau Rússia aongile ira: “Malo mokalanga na afwanga axikolani, ndatoodhowanave kala na anamabalanga. Vyevi vyatoondibarela wu nyarwa.”

14. Akala munothuulela vyoirana mafunji-edho owenjedhela, n’nga likhundo lava Luka 14:28 linaukami-eni a-vi?

¹⁴ Kobiri inofuna nyo pagalinga. Mafunji-edho enango mbo-odula venango anopagaliwa na guverno. Vyevi vyaireya, munooda kaana madodoliso enango ofuneeleya ira mufwanye basa mo-ononga kobiri dhinjinji. Mbwenye mafunji-edho manjinji anofuna kobiri dhinjinji. Mbwenye munofwanela thitho thuulela kobiri dhinango dhinofwanela nyo pagalinga, ninga funjedha wa vamwekhene ira muode fwanelela irana mafunji-edho anofuna nyo. Mafunji-edho enango atoiri-a ira anamafunjedha takaena mangawa wa vyawa vinjinji. Adilson, wau Moçambique, atoosukwala namwasa wa yosakula yairile liye. Liye aongile ira: “Ira ndiode irana mafunji-edhwao wa vyawa 4, mbwiyanga anooimwanana gula vyodya na vyongo vyofuneeleya ira taode ndipagalela.” Mwafuna irana mafunji-edho owenjedhela, mudhifukenga ira: ‘N’nga ndinononga kobiri dhingasi? N’nga anamabalanga anooda ndipagalela? N’nga vatokala mafunji-edho enango o-odula anaire miyo?’ (Muleri Luka 14:28.) ‘Akala kobiridhee tofuna fiyari, n’nga vinodha nditukulela hora yoi a-vi ira ndipagali mangawao? N’nga kobiri dhinofuna miyo dhawachelanga sogolo dhinodha ndikami-a ira ndidhisamalelenga wu ndipagalinga mangawa?’—Sang. 22:7.

15. Mwasiwa ngwan’ni munofwanela thuulela vya limburo unofuna nyo malabanga mwa-anaire mafunji-edho owenjedhela?

¹⁵ N’nga munodha kaana ngari yofwanya basa? Muthuulelenga tundu wa basa linofuneeleya utatamo linokala nyo venango unofuna nyo makalanga. N’nga mafunji-edho anofuna miyo wenjedhela anodha ndikami-a fwanya basa? Mafunji-edho enango katinofunji-a madodoliso anofuneeleya vabasa. Malomwee, anofunji-a mathuulelo na zelu dhaatu. (Akol. 2:8) Rongola mwinango wau India aongile ira: “Mafunji-edho airile miyo kaandikami-idhe ulukhuli-a dodoliso lafuneela vabasa. Ngumwasiwa, miyo kandiodile volowa vabasani.” Hora dhinango, vanooda fwanyeya ngari yoi ndimalabe basa wamalambo oyeva. Kaonani vyam’mwireele bali mwinango wau República Centro-Africana dhinale Sublime. Liye atooira mafunji-edho owenjedhela wa yawa imbo-i ira afunje basa yosakaedha ma ar-condicionado venango makina odidili-ana m’mba. Liye aongile ira: “Unokala miyo, atu anosakaedha okhene vyongo vyanongeya. Vyevi vinoiri-a ira vikalenga vyorucha fwanya basa.”

16. Mwasiwa ngwan’ni kofuneya maningi thuulela tundu wa basa linofuna nyo labanga mwa-anaire mafunji-edho owenjedhela?

¹⁶ Muthuulelenga thitho tundu wa basa inofuna nyo dhalabanga mwamari-a mafunji-edhwinyu. N’nga ndi basa loi linodha usangalali-ani? (Namal. 3:12, 13) N’nga munodha labanga va limburo loi a-vi thitho naani? N’nga unoireya vyongo mwapikisano? N’nga lino-ela ingumiyanga vangovini thitho irana vyongo mokanyi-edheya? N’nga mutu unolaba basa lelo unova-iwecha kobiri dhingasi? N’nga kobiri dhedho dhinodakala dhokwakwanela ira ndidhisamalelengana? N’nga ndi basa loi linofuna ira mudhowenave funja ira la-amale? N’nga basalo linongoukami-ani ira mu-elenga vyongo vya Umwene valimburo loroma? (Namal. 12:13) Pyaimbarimbari ira mabasa ta-afwanyeyenga, vinokala vyorucha sakula basa inodhiveliwana i-yo. Mbwenye mafunji-edho anofuna nyo sakula va-eeni anooda khuza ngari yabasa linofuna nyo dhakaana sogolo. Rongola mwinango wau India dhinalee Tabitha, atoothuulela ira afunjedhe sona nguwo wa myedi 6. Liye aongile ira: “Ndatoozindiyela ira sona nguwo unodha ndikami-a ira ndilabenga basa la upainiya. Basa losona langandikami-idhe ira ndisakulenga hora inafune miyo ira ndilabe, thitho kandanonge kobiri dhinjinji ira ndifunje.” Vyevi vyatoom’kami-a Tabitha ira adhowenave irana upainiya.

17. (a) N’nga chini inaukami-eni sakula mwazelu va mwasa wa mafunji-edho owenjedhela? (b) N’nga mbamakhundo aavi a Bibilyani anofwanela nyo athuulela mwa-anaire yosakula? (Muone thitho kwadru loi “Makhundo a Bibilyani anofwanela nyo athuulela.”)

¹⁷ Va-eeni nitoona makhundo manjinji ofuneya anofwanela i-yo athuulela. N’nga munafwanye wani kami-o inofuneeleya ira musakule vyongo mwazelu? Ira muidhiwe vinjinji vyokhuza mafunji-edho anofuna nyo, murome sakasaka maxikolani venango volowa va masaiti anoonga vyokhuza mafunji-edhwao. Thitho murome idhiwa injiva wa mabasa anofwanyeya vamafunji-edho anofuna nyo. Munooda fuka atu airile mafunji-edho olaba basa linofuna nyo. (Sang. 13:10) Muwafuke ira muidhiwe vyongo vyapama na vyothakala vyokhuza mafunji-edho venango basiyo. Muongena atu enango oi anom’labela Yohova mosangalala. (Sang. 15:22) N’nga ndi mafunji-edho aavi venango mabasa anofuna aliwa uthonyi-edhani? Venango aliwa anooda uthonyi-edhani tundu wabasa loi kamwalithuulela.

18. N’nga ninofwanela thuulelan’ni?

¹⁸ Ninga muonele i-yo, irana mafunji-edho owenjedhela unooda kaana vyo-arelavo vyapama thitho unooda dhi-a nyarwa. Ee-no muulobelele mwasuo nouthuulela pama. Pyaimbarimbari ira funja maningi unooda ukami-ani ira mukaena kobiri dhokwakwanela, mbwenye muthuulelenga ira sangalala waimbarimbari unodha nakala vauxamwali wapama na Yohova. (Sal. 16:9, 11) Hora dhothene Yohova unonisamalela mo-obala akala nitofunja maningi venango kabe. (Aeb. 13:5) N’nga a-vi akala mutosakula irana mafunji-edho owenjedhela? Chini inaukami-eni ira mudhowenave kala vauxamwali wapama na Yohova vahora yen’na? Vyevi ndi vinofuna i-yo ona muyofunjedha yo-arela.