MURU OFUNJEDHA 46
NYUMBO 17 “Ndikufuna”
Nithuulelenga Yesu wenuo ndi Ndimuwa Wasembe thitho unonivwela tangaranga
“Namwasa oi ndimuwa wa asembe una i-yo ula, kai ndimuwa wa asembe oi kanonivwela tangaranga va vyofooka vi-u.”— AEB. 4:15.
VINOFUNA I-YO FUNJEDHA
Muyofunjedha yei ninotapanya mwasee Yesu ngu Ndimuwa Wasembe wapama maningi kwaranya uliothene wenuo unakaena i-yo thitho moda munonikami-edhela liye mu ndhila dho-iyana-iyana malamboano.
1-2. (a) Mwasiwa ngwan’ni Yohova atooruma Mwanee vailambo yavathi? (b) N’nga ninotapanya n’ni muyofunjedha yei? (Aebere. 5:7-9)
VYAWA vaduziduzi 2, 000 vivirilevyo, Yohova Nlungu atooruma mwanee wapereso yavadhulu vailambo yavathi. N’nga mwasiwa ngwa’ni? Inango mwa myasa yadhenle liye kudhavulumucha atu wu tembelelo la madao na ukwa thitho dha sakaedha vyongo vyanongile Satana. (Ju. 3:16; 1 Ju. 3:8) Yohova anooidhiwa ira vyevyo vyafunjedha Yesu angadhidhe vailambo yavathi vyangam’kami-idhe ira akale Ndimuwa Wasembe watangaranga wenuo unonivwela tangaranga. Yesu atooroma laba ninga Ndimuwa Wasembe mu 29 K.A.B.a
2 Muyofunjedha yei, ninotapanya vyevyo vyaguman’nena Yesu angali vailambo yavathi vyam’kami-edhele aliwa ira akhale Ndimuwa Wasembe wapama maningi wenuo unonivwela tangaranga. Navwechecha pama vyevyo vyam’kami-a Yesu ira “akale olongomana” nofwanelele izoyee, vinonikami-a ira na-arucheyenga lobela wa Yohova masiki vevo vanodhivwela i-yo tangaranga namwasa wa madao venango vyongo vinodawi-a i-yo.—Muleri Aebere 5:7-9.
MWANA ODHIVELIWIWA WA YOHOVA ATOODHA VAILAMBO YAVATHI
3-4. N’nga vyongo vyachinjile a-vi vaingumi ya Yesu angadhidhe vailambo yavathila?
3 Anjinji a i-yo vyongo vyatooromavo chinja vaingumii-u. Mwaifwanafwani-o, natoothama wakala i-yo no-iyana naabali-u thitho afwi-u. Chinja weu unokala orucha, mbwenye kavali mutu wenio vyongo vyachinjile maningi vaingumiyee kwaranya Yesu. Angali dhulu, Yesu ali ngelo ofuneya maningi wa Yohova kwaranya angelo othene. Yesu anoodhiveliwiwa maningi na Yohova thitho hora dhothene anoosangalala laba wu “dhandha lamadyo” la Yohova. (Sal. 16:11; San. 8:30) Mbwenye lemba la Afilipi 2:7, linoonga ira mofunechecha “atoo-iyachi vyongo vyothene vyana liye” thitho limburolee lavadhulu dhakala naatu.
4 Kathuulelani vyongo vyaireile Yesu angabaliwile thitho angali mwana. Yesu abaliwele mu banja losauwa thitho vyevi ninovizindiyela va sembe yavelenle anamabalee liye angabaliwile. (Lev. 12:8; Luk. 2:24) Herodi wenuo ali mwene othakala angaidhiwile ira Yesu utobaliwa, atoothuulela vyoi am’phe. Ira tam’vulumuche Yesu mandhani mwa Herodi, banja liwa latoothawela wu Iguputu weo wakanleo aliwa wahora yoyeva. (Mat. 2:13, 15) Ingumi ya Yesu angali vailambo yavathivano yali yo-iyana maningi na vyali liye dhulu.
5. N’nga Yesu aguman’nena vyongo viivi vailambo yavathila, n’nga vyaguman’nena liyevyo vyam’kami-idhe a-vi ira akale okozeya kala Ndimuwa Wasembe? (Muone thitho iruthiruthi.)
5 Angali vailambo yavathi, Yesu atoona atu anjinji tarucheyanga. Pyo-okaiki-a ira Yesu anooidhiwa moda munodhivwela mutu akweliwa mutu am’dhiveliwana liye, namwasa oi angali vailambwila atoona atu anjinji takwanga thangani-avo Yosefi wenuo ali babee amuulukhuli-idhe. Airanga urumiwee, anoogumanana atu avikutwe, o-oona, okwa vyano thitho anamabala enao takweliwile a-imiwa. Thitho atu othene enala anoavwela tangaranga. (Mat. 9:2, 6; 15:30; 20:34; Mrk. 1:40, 41; Luk. 7:13) Pyaimbarimbari ira Yesu angali dhulu anoona atu tarucheyanga. Mbwenye angadhidhe vailambo yavathi ninga mutu, atoovwechecha pama moda munovwela atu tarucheyanga. (Esa. 53:4) Vyevyo vyaguman’nena Yesu angadhidhe vailambo yavathila vyatoom’kami-a vyechecha, munokalela mutu asukwala thitho upha unovwa liye namwasa wa nyarwa dhinogumanana liye. Ninga mutu, naliyene thitho Yesu anoogumanana nyarwa ninga dhedho dhinogumanana i-yo ninga chenyela, dhikhumbanyedha thitho dhivwela tangaranga.
Yesu anookhuziwa maningi na nyarwa dhagumanana atu thitho moda mwadhivwela aliwa (Muone ndima 5)
YESU ANOODHIVELIWANA MANINGI ATU
6. N’nga madhu ofwanafwani-edhela vyongo enao namaonela Esaya a-indi-edhile liye basa anonifunji-a n’ni vyokhuza udhivela ulukhulu na tangaranga dha Yesu? (Esaya. 42:3)
6 Vahora yaira liye urumiwee, Yesu anoovwela tangaranga atu onyozeya thitho enao taireliwa vyauwalanga. Vyongo vyaira liyevi vyanookwakwaneli-edha ulosi. Malemba Aieberi, atu enao ali olimba mwauzimu hora dhinango anoofwanafwani-edhiwa na dimba lo-eleliwa pama ma-inje venango miri yolapa thitho ilukhulu. (Sal. 92:12; Esa. 61:3; Jer. 31:12) Mbwenye atu osauwa thitho onyingaleliwa anoafwanafwani-edhela na rele othweya thitho go-i wanyale oi unotuwela wichi vyevyo vinoona atu ira pyo-okami-a. (Muleri Esaya 42:3; Mat. 12:20) Movudheleliwa, namaongela Esaya atoo-indi-edha basa madhu ofwanafwani-edhela vyongo vyevi vevo vaonga liye vya udhivela thitho tangaranga dhinofuna dhathonyi-edha Yesu waatu onyozeya enao tanooniwa ira mbo-ofuneya.
7-8. N’nga Yesu akwakwaneli-edhe a-vi ulosi wa Esaya?
7 Mateu wenuo alembile milanyu yapama atoothonyi-edha ira Yesu atookwakwaneli-edha ulosi wa Esaya vevo valembile liye ira: “Rele othweya kanodha uundha, thitho go-i wanyale otuwela wichi kanodha utimi-a.” Vinango mwa vyongo vyodabwi-a vyairile Yesu vyatookami-a atu onyingaleliwa enao tadhiona ninga rele otweya thitho atu enao tadhiona ninga katina idedi-edho, enao tadhivwa ninga go-i wanyale otuwela wichi oi unooda tima hora iliyothene. M’mbo-i mwaatu enala ndi mutu wenuo ana vikutwe manungo othene. Pyoonelatu ira mutu wen’na kaana idedi-edho yoi unodha ila nosangalala vambo-i na banjalee thitho afwee. (Luk. 5:12, 13) Thitho vatookala mutu mwinango an’na yorucha yo-ovwa thitho anoorucheya onga. Kathuulelani moda mwadhivwela liye aona atu taonganga mbwenye liye a-vwanga vinoonga aliwavyo. (Mrk. 7:32, 33) Mbwenye vatookala thitho atu enango.
8 Muhora ya Yesu, Ayuda anjinji tanoororomela ira atu enao tarucheya namwasa wa marenda venango rangala, anokala ira tanaalangiwa namwasa wa vyodawa vyevyo aliwa venango anamabaliwa vyairile aliwa. (Ju. 9:2) Namwasa wa vyongo vyodaweya vyaroromela aliwavi, atu enango tarucheya tanoodhiona ira mbo-okaana basa. Vokwakwaneli-edha ulosi wa Esaya, Yesu atooili-a atu enao tabulela marenda o-iyana-iyana thitho atoakami-a idhiwa ira Nlungu unowadhiveliwana. N’nga vyevi vinonifunji-a ira Yesu unodhivwa a-vi aniona nirucheyanga?
9. N’nga lemba la Aebere 4:15, 16 linothonyi-edha a-vi ira Ndimui-u Wasembe unovwela tangaranga atu o-olongomana?
9 Muleri Aebere 4:15, 16. Pyo-okaikeli-a ira hora dhothene Yesu unodha nivwela tangaranga. N’nga mutu watangaranga unoira a-vi? Mutu watangaranga ngwenuo unokhuziwa na nyarwa venango vyokhumbanyi-a vyevyo mutu mwinango vinokaana liye. Madhu a Igiriki enao athapuleliwe ira “tangaranga” anothapulela kaana tangaranga thitho uvwa upha namwasa wa nyarwa dhinogumanana mutu mwinango. (Muone thitho Aebere 10:34, moda Paulo a-indi-edhile liye basa madhu Aigiriki.) Myasa yoonga vya vyodabwi-a vyevyo vyairile Yesu, inothonyi-edha mwemo mwakhuziwela Yesu namwasa wa nyarwa dhagumanana atu. Liye kaairana vyongo vyevi modhioneli-edha. Mbwenye anowadhiveliwana thitho anofunechecha akami-a. Mwaifwanafwani-o, vahora yamwili-a liye mutu wavikutwe, Yesu angaodile m’mwili-a angali undendai. Mbwenye atoom’mwandamela nom’inda mutuo thitho wen’na wali ulendo oroma ira mutu wavikutwe a-indiwe vangavirile vyawa vinjinji. Thitho vam’mwili-a liye mutu wenuo an’na yorucha yo-oovwa, atooira vyongo mom’thuulela, ngumwasee atoom’khumi-a vamwinjini dhowa mam’mwili-ela ulimburo loi kwaali atu. Thitho vahora inango vevo i-yana mwinango wenuo voroma aira vyothakala anga-uwile manyalo a Yesu nami-odee thitho apuputa na sisilee, Farisi mwinango atoom’mongana mo-olongomana. Mbwenye Yesu atoobarela i-yanuo thitho atoom’sumulula mwakopolo Farisuo. (Mat. 8:3; Mrk. 7:33; Luk. 7:44) Veva pyooneelatu ira Yesu kaarambela atu enango tarucheya venango taira vyodawa vilukhulu. Malomwee anoawachela mwatangaranga thitho anowakami-a kaana idedi-edho. Kaninokaikela ira na-iyene thitho unonivwela tangaranga.
MUSAZI-EDHENGA NDIMUI-U WASEMBE
10. N’nga ndi vyongo viivi vyauzimu vyevyo vina-indi-edhe i-yo basa malamboano vokami-a atu enao ana yorucha yo-ovwa thitho yo-oona? (Muone thitho viruthiruthi.)
10 Ninga anama-arela a Yesu ororomeleya, ninodhilimbi-edha thonyi-edha udhivela thitho tangaranga waatu enango. (1 Pe. 2:21; 3:8) Angalive ira kaninaode ili-a atu ana yorucha yo-ovwa thitho yo-oona, ninooda akami-a mwauzimu. Mwaifwanafwani-o, mabukhu okami-a vofunjedha Bibilya anofwanyeya mu viongelo vyamandha vyokwaranya 100. Thitho vofuna kami-a atu enao ana yorucha yo-oona, mabukhu okami-a atu enao ana yorucha yo-oona anofwanyeya mu viongelo vyokwaranya 60 thitho madhu oonga vyamavidiyo ogaravariwa mu viongelo vyokwaranya 100. Vyongo vyevi vinokami-a atu enao ana yorucha yo-oona thitho yo-ovwa ira takale vauxamwali na Yohova thitho Yesu.
Mabukhwi-u okami-a vofunjedha Bibilya anofwanyeya mu viongelo vyokwaranya 1000
Ono wazwele: Mabukhu a viongelo vyamandha vyokwaranya 100
Ono odyana: Mabukhu a viongelo vyaatu ana yorucha yo-oona na yo-ovwa vyokwanya 60
(Muone ndima 10)
11. N’nga gulu la Yohova linosazi-edha a-vi tangaranga dha Yesu vokami-a atu amaziza othene? (May. 2:5-7, 33) (Muone thitho viruthiruthi.)
11 Gulu la Yohova linodhilimbi-edha kami-a atu amaziza othene. Thuulelani ira Yesu angavenyathi-iwile, atoovelela zimu ochena waatu othene afwanyeile va festa ya Petekoste moi uliothene anoovwa milanyu yapama “muiyongelwee.” (Muleri Mayirelo 2:5-7, 33.) Vosazi-edha ifwanafwani-o ya Yesu, gulu la Yohova linokhumi-a mabukhu okami-a vofunjedha Bibilya mu viongelo vyokwaranya 1000 thitho vinango mwa viongelovi vinoongiwa naatu oyeva maningi. Mwaifwanafwani-o, viongelo vinango vya Iamerindiani vinoongiwa naatu oyeva maningi naatu anokala wu Norte na wu Suli wa America. Mbwenye mabukhwi-u anofwanyeya mu viongelo vya Iamerindiani vyokwaranya 160 naifunelo yoi atu anjinji takaena ngari yovwa milanywi-u. Mabukhwi-u anofwanyeya mu viongelo vya Iromane vyokwaranya 20. Mamiliyau aatu anjinji enao anoonga viongelo vyevi tatoroma m’labela Yohova.
Ono wazwele Mabukhu a viongelo vya Iamerindiani vyokwaranya 160
Ono odyana: Mabukhu a viongelo vya Iromane
(Muone ndima 11)
12. N’nga ndi vyongo vinango viivi vyevyo gulu la Yohova vinoniva-a aliwa?
12 Wenjedhela vokami-a atu ira tavwe milanyu yapama, gulu la Yohova linokami-a atu enao anorucheya na ngovi dhavilengo. Thitho vatokala atu mamiliyau anjinji enao anodhivelela ira takami-e abali naarongoliwa enao anofuneela kami-o. Thitho gulu la Yohova linoniva-a limburo lapama lolambelemo mwemo munogumaneya i-yo ira nifunjedhenga vyaudhivela wa Nlungu.
NDIMUI-U WASEMBE UNOODA NIKAMI-A
13. N’nga Yesu unonikami-a mundhila dhinango dhiivi?
13 Ninga namakumbizi-u wapama, Yesu unoonechecha ira nitokaana vyothene vyofwanelela ira nikale vauxamwali wapama na Yohova. (Ju. 10:14; Aef. 4:7) Hora dhinango, nyarwa dinogumanana i-yo vaingumii-u dhinoniiri-a ira nidhivwenga ninga nili go-i wanyale wenuo unotuwela wichi venango rele othweya. Ninooda sukwala namwasa wa marenda malukhulu, vyongo vidawi-ide i-yo thitho akala nito-iyana mathuulelo na bali venango na rongola. Vinooda kala vyorucha ira nidiwale vyongo vinisukwali-idhe nothuulelanga maningi vyongo vyapama vinodedi-edhela i-yo sogolou. Mbwenye muthuulelenga ira Yesu unoona vyevyo vinogumanana nyo thitho unovwechecha vyarimani mwinyu. Namwasa oi Yesu ngwatangaranga, liye unodha nikami-a. Mwaifwanafwani-o, unooda i-ndi-edha basa zimu ochena ira auva-eni kopolo mwafooka. (Ju. 16:7; Tit. 3:6) Wenjedhela veva, Yesu uno-indi-edhela basa alombwana oi ndi “vyotuva” thitho Makristau afwi-u ira tanilimbi-e nonikami-a.—Aef. 4:8.
14. N’nga ninaire a-vi akala nitosukwala?
14 Akala ninodhivwa ninga nyale yenio inofuna tima venango rele othweya, nithuulelenga modi-a vya Yesu wenuo uli Ndimui-u Wasembe. Muthuulelenga ira Yohova karumile Yesu vailambwila ira avelele ingumee ninga khuto baa-i, mbwenye afuna thitho ira am’kami-e vwecheche nyarwa dhinogumanana i-yo atu o-olongomana. Nasukwala namwasa wa vyodawa vi-u venango vyongo vidawi-ide i-yo, Yesu ngokozeya thitho ngofunechecha nikami-a “vahora yofwanelela.”—Aeb. 4:15, 16.
15. Muonge ifwanafwani-o yothonyi-edha mutu wenuo udimenle mu gulu la mabila a Yohova munakami-edheliwe liye ira awelele pingoni.
15 Yesu unosogolela atwee enao anodhilimbi-edha sakasaka thitho kami-a atu oi ndi mabila a Yohova odimela. (Mat. 18:12, 13) Kathuulelani vyevyo vyam’mwireele Setefano.b Angakhumi-iwile pingoni wa vyawa 12, atoothuulela ira adhowe umigumano yapingo. Liye aongile ira: “Vyali vyorucha. Mbwenye ndanoofuna welela mubanja la Yohova lelo ndi laudhivela. Andimuwa enao aguman’nena miyo atoondikami-a ira ndikale othathuwa. Hora dhinango mathuulelo odhiona ira kandina basa tanoondidhela thitho ndanoofuna i-ya. Mbwenye abalao tatoondithuucha ira Yohova na Yesu anofuna ira nda-akaena pwadho. Ndingaweli-edhiwe, abali naarongola tatoondiwachela pama vambo-i na banja langa. Vangavirile hora, i-yananga atoorumela ira afunjedhenga Bibilya thitho va-eni ninom’labela Yohova vambo-i ninga banja.” Ndimui-u Wasembe wenuo uli waudhivela unosangalala maningi aona atu ochinyuwa takami-iwanga ira tawelele pingoni!
16. Mwasiwa ngwan’ni ninosimba namwasa okaana Ndimuwa Wasembe wenuo unonivwela tangaranga?
16 Yesu angali vailambo yavathila atookami-a atu anjinji vahora yofwanelela. Malamboano kaninokaikela ira unongonikami-a hora iliyothene inofuneela i-yo kami-iwa. Thitho ilambo ipya yenio i-adhi vang’ono fiya, unodha kami-a atu ovwela ira ta-akale okoka vaudhaari wa vyodawa na a-longomana. Ninosimba maningi Nlungwi-u Yohova namwasa waudhivela ulukhulu na tangarangadee vosakula Mwanee ira akale Ndimui-u Wasembe wenio unonivwela tangaranga!
NYUMBO 13 Titsanzire Yesu
a Ira muidhiwe vinjinji vya moda mwemo izo ya Yesu ninga Ndimuwa Wasembe muvoloweliwe aliwa limburo na izo ya Ndimuwa Wasembe wa Iyuda, muone muru ofunjedha oi, “Musimbenga ngari inanyo yolambela mukachisi wa Yohova” mu Nsanja ya Namaing’anela ya Outubro wa 2023 thakuru 26, ndima 7 fiyedha 9.
b Dhina litochinjiwa