Efu ku Baibel El Fwal nu ke Len Lasr
KE LUSEN century puspus, Baibel el mokle met in an puspus in ekulla inkanek in moul lalos nu ke ma mwo. Baibel el arlana mwo ke inkanek inge, a etauk a lalmetmet su oasr ka tuku sin God me. Fwinne simusyukla sin met, Baibel el akkalemye nunak lun God nu sesr. Baibel el akuteye: “Met elos fwak sin God me ke ngun mutal akkaskasyelos.”—2 Piter 1:21.
Baibel el sie me kasru mwomwo nu ke oiyen inkanek luo. Ma se meet, el sang nunak paye su fwal a sumwos in akmwoye inkanek nu ke moul. Ma se akluo, oasr ku ka in mokle metu in orala me aksumwos su eneneyuk in eis inkanek in moul mwomwo. Lela kut in tuni akmwoye oiya luo inge.
Etauk Nu Ke Niyen Sun Mwo Puspus
Ke Baibel, God el orala mwulela inge: “Nga fwa aketeye nu sum a luti nu sum inkanek kom fwa fwasr we. Nga fwa papu nu sum ke mutuk su on fwom.” (Sam 32:8) Loang akmwoye nu ke la God el ase nu sesr kas in kasru a masap, su kasre kut in eis etauk a lalmetmet yok. In oasr kas mwomwo su ku in kasre kut in akilen la kain in niyen sun fuka arlana yok sripe ku in karungin kut in tia orekmakin moul lasr nu ke orekma su wangin sripe.
Ke sie me pupulyuk, met puspus elos lungse in eis moul pengpeng ku moul mwomwo in pa niyen sun lalos nu ke moul. Oasr kain in buk puspus akkalemye ke inkanek in kasru sie met in arlana sa a in mwo liki met puspus saye in eis pengpeng ku in ekla met kasrup. Ke luma saye, Baibel el fwak: “Sie met aksokyeyuk sin met tulan lal . . . ma se inge pa ma lusrongten a ukweyen engu.” “El su lungse silfer fwa tia muti ke silfer.” (Ekklisiastis 4:4; 5:10) Ya pa inge me kasru mwo a fwal nu sesr ke pal inge?
In pupulyukkin kas in kasru lun Baibel la el arlana fwal a sumwos, lela kut in akuteye ma sikyuk kel Akinori, in an Japan. Akinori el kutangla alein upa, el orala niyen sun lal in srola liki university se su pengpeng emeet a eis sie orekma ke company su fokoko a mwo emeet. Ma nukewa el nunku mu mwo nu sel. Tusruktu, ma nukewa su el sun inge tia kol nu ke me insemwomwo su el fwinsrakkin nu ka. A, me fosrnga yok a ke sripen el arlana ulla ke orekma nukewa lal paenang el sun mas. Kawuk lal ke niyen orekma elos akkalemye me akkeye srisrik nu sel. Ke sripen asor yok, el ekla sie met su lungse nimnim a el nunku pa in sifwana unilye. El mutamwauk in lutlut Baibel yurin Met Lo lun Jeova. Ma el lotela kasrel in ekulla nunak lal nu ke ma yok sripe nu ke moul. Tia pat, mas lal inge ke sripen me fosrnga mutamwauk in mwola. El tia sifwil kaifwel nu ke oiya lun nunak in fulat a kena in pengpeng, a Akinori el mutamwauk in pulakin nu sel sifwana ma soakas lun Baibel el fwak: “Sie inse misla sang moul nu ke mano.”—Soakas 14:30, The Holy Bible—New International Version.
Piya ka niyen sun puspus kom nunku mu ma mwo emeet nu ke moul? Kain in ma puspus fuka fwa oru kom in insemwomwo na paye? Ya in oasr moul in payuk mwomwo? Ku in kasru tulik nutum ke sie inkanek mwomwo ke mutaweyen moul? Ku in oasr met kawuk puspus? In koneak me insemwomwo nu ke moul? Ma inge nukewa oasr ke niyen sun su arlana yok sripe. Aok, Baibel el akkalemye pa la ma inge nukewa mwo, tusruktu tia pa inge niyen sun mwo emeet lasr nu ke moul. Baibel el akkalemye ke ma eneneyuk yok nu ke sie moul mwomwo a in eis insemwomwo ke pal se el fwak: “Sangeng sin God a liaung masap lal. Tu pa inge orekma mwo kemwa lun met.” (Ekklisiastis 12:13) Kut fwin pulesru in akpayeye kunokon lasr inge, moul el ekla wangin sripe, me asor, a sie me aktoasr na paye. Ke inkanek saye, Baibel el mwulela nu sesr: “Insemwomwo el su lulalfongi Jeova.”—Soakas 16:20.
Fuka Baibel el Mokle Metu in Ekla
“Kas lun God moul a ku,” met sap Poul el simusla. Oana kutlas su oasr luo muta, ma inge ku in sun nunak a pulakin paye lun metu. (Hibru 4:12) Oasr ku lun Baibel in ekulla inkanek in moul lun met meyen ma inge kasrelos in liyelos sifwana oiya paye lalos a tia ku in oana ma elos nunku kelos mukena. Ke ma inge, met nukewa su oasr inse sumwos lalos, fwa ku in akilen la elos enenu in orala me aksumwos. Ke sie me pupulyuk, nu selos su oasr ke congregation lun met Kristian in an Korint in pal meeta su meet elos met pusrapasr, met srui, met kosro, a kutu pa ma saye, Poul el fwak: “A kutu sumwos ou inge meet. A komwos aknasnasyeyuk tari . . . in ngun lun God lasr.” (1 Korint 6:9-11) Ngun mutal lun Jeova el arlana ku a fokoko ke pal inge, a ma inge ku in mokle metu in orala me aksumwos su eneneyuk.
Mario, su muta in an Europe, el sie met sulallel su orekmakin a kukakin marijuana. Ke sie pal, ke pal se sie policeman el eisla ono koluk su oasr yurul, el arlana mulat a oru in uniye ku akkolukye policeman sa a srike pa in kunausla sitosa okwel. In wekunang ma inge, wangin orekma lal Mario a yok mise lal. Ke el akilen la el tia ku in aksumwosye ma upa puspus lal sifwana, el insese in oasr sie lutlut ke Baibel in orek. Ke lutlut lal kapkapek a orekmakin ma el lotela tari, Mario el aksumwosyela oiyen moul lal wikin oiyen lumal, el tui in orekmakin a kukakin ono koluk, a el tui liki orekma sulallel nukewa lal. Met puspus su etu ke inkanek in moul lal meet elos arlana lut. Elos sonol a siyuk sel, “Mario, ya kom na paye pa inge?”
Mea mokle kais sie met su oana Akinori a Mario in ekulla moul lalos a koneak me insemwomwo a engan paye ke moul? Kalem la, pa inge etauk sasu su elos tufwana lotela ke God su elos eis ke inkanek lun lutlut Baibel. God mukena pa ku in ase me luti fwal a sumwos su kut enenu in kapkapek ka a in eis me insemwomwo nu ke moul ke pal inge a in oasr fwinsrak lun moul ma patpat ke pal fwasru. In oana sie Papa, Jeova God el sramsram nu sesr ke inkanek lun Baibel: “Long, O mwen nutik, a eis kas luk. A yea in moul lom fwa pus. . . . Ke kom fwasr, fwalkom fwa tia ikolyuki; a kom fwin kasrusr, kom fwa tia tukulkul. Arulana srukye me lutlut; nik kom lela in som. Srukilye, tu el moul lom.” (Soakas 4:10-13) Kain in kas in kasru fuka ku in fwal a sumwos sayen kut in suk kas in kasru lun Met Orekutla?
[Box/Picture on page 6]
Kas in Kasru Mwomwo nu ke Pal Inge
Baibel el akkalemye ke akwuk mwomwo puspus su ku in kasre kut ke oiya nukewa ke moul lasr ke pal inge. Pa inge kutu sin me srikasrak ka:
• Engankin fototo mwomwo nu sin met puspus saye
“Ke ma inge, ma nu kemwa komwos lungsumwos met in oru nu sumwos, komwos in oayepa oru ouinge nu selos.”—Mattu 7:12.
“Tu el su srik liki in masrlomwos nu kemwa, el inge fulat.”—Luk 9:48.
“Fwasr tokin ma kulang.”—Rom 12:13.
• Kutangla oiya koluk puspus
“Fwufwasryesr yurin met lalmetmet, a kom fwa lalmetmet; a el su wi met lalfon fwa ngal ka.”—Soakas 13:20.
“Nik kom muta inmasrlon met nim wain.”—Soakas 23:20.
“Nik kom aengune yurin sie met multulat.”—Soakas 22:24.
• Musaiyuk sie moul in payuk mwomwo
“Lela komwos nu kemwa in oru ouyepa, tu sie in lungse mutan kiel oana el sifwana; a ouyepa mutan fwa akkalemye sunak paye nu sin mokul tumal.”—Efesus 5:33, New World Translation.
“Komwos nukomang . . . inse pakoten, kulang, fwokpap, fulpap, mongfusesr. Muteng nu sin sie sin sie, a nunak munas nu sin sie sin sie.”—Kolosse 3:12, 13.
• Sang kasru nu sin tulik
“Luti nu sin sie tulik inkanek fwal tu lan fwasr we, a ke el matu el fwa tia fwasr liki.”—Soakas 22:6.
“A komwos, papa tuma, komwos in tia angon tulik nutumwos nu ke mulat, a komwos in oakoakelos in kai a kaiyuk lun Jeova.”—Efesus 6:4.
• Fwasr liki akukuin
“Sie topuk fusrasr furokla mulat, a sie kas upa purakak kasrkusrak.”—Soakas 15:1.
“Komwos in akfulatye sie sin sie.”—Rom 12:10.
Fwinne inmasrlon met kawuk mwomwo, akukuin ke business ku in fwasr liki fwin elos orala ma simusla ke akwuk nukewa su elos insese ka. Ke ma inge, met kulansap lun God el pa Jeremaia el simusla: “Nga simusla ek in pepa sa, a siliye, a pangonmu met lo, a srikeye mani nu sel in me paun.”—Jeremaia 32:10.
• Akkeye sie nunak sumwos
“Kutena ma su paye, . . . kutena ma su mwo oiye, . . . ma su pengpeng mwo, fwin oasr kutena ma mwo, a fwin oasr kutena me kaksak, komwos in nunku ke ma inge.”—Filippai 4:8.
Baibel el kaifwe kut in tia nunku ke ma puspus su tia mwo a in tia kaskaskin ma tia mwo su oru kut in oana “met torkaskas.” A, Baibel el fwak “Engun in fwinsrak.”—Jud 4, 16; Rom 12:12.
In orekmakin akwuk mwo puspus inge fwa tia oru kut in engunkin misla a insemwomwo ke pal inge mukena tusruktu kasre kut pa in akpayeye masap nukewa lun God a eis me insemwomwo lal. Baibel el fwak: “Met sumwosmwos elos fwa usru fwalu, a muta we ma patpat.”—Sam 37:29.
[Pictures on page 5]
Akinori ke pal se el sie businessman (lese) a wi mutan kiyel elos insemwomwo in fwakak ma paye lun Baibel ke pal inge