Fwufwasryesr Wi God Ke Pal In Ma Koluk Upa Puspus Inge
“A Inuk el fwafwasryesr yurin God; a el tia muta; tu God El wisella.”—GENESIS 5:24.
1. Mea kutu oiya puspus ke pal lasr su oru ma inge in oasr ongoiye puspus?
PAL in ma koluk upa puspus! Kas inge akkalemye na paye ke yea puspus su wangin misla a oasr orekma sulallel su pulakinyuk sin met nukemwa mutamwauk ke pal se Togusrai lun Messaia el oakiyuki in 1914. Ke lusen pal inge nukemwa, metu elos oasr tari ke len safla. Ongoiye puspus oana sral, me lokwalok ku mas upa, kusrusr, a meun puspus su akkolukyelos ke inkanek puspus su wangin ma oana. (2 Timote 3:1; Fwakyuk 6:1-8) Elos su alu nu sin Jeova wi pa pulakin ma inge. Nu ke kutu oiya, kut nukemwa enenu in muteng ke ma upa puspus a ke ma sikyak puspus fwin fwalu misenge. Ma upa puspus inge sun ma enenu lun moul, oiyen misla wangin ke akwuk lun politic, akmas, a mas upa puspus su oru moul lun met in arulanu upa.
2. Ma upa puspus fuka met kulansap nukemwa lun Jeova elos sun ku pulakin?
2 In wekunang ma inge, met kulansap puspus lun Jeova elos enenu in muteng ke me kalyai su sikyak pal puspus ke Setan el meuni pal nukemwa elos “su liaung masap lun God, a sruokye lo lun Jisus.” (Fwakyuk 12:17) A ke sripen tia kut nukemwa sun sumwos me kalyai, paenang met Kristian nukemwa elos enenu in kaifweang in lain Setan su Devil a ngun se su el akkeye inmasrlon metu. (Efesus 2:2; 6:12) Kut enenu in taran pal nukemwa ngun ku oiya inge in tia kufwuskutla, meyen kut ku in sun ma inge ke niyen orekma, ke loom lutlut, a yen nukemwa su kut osun ku asrouki nu selos su wangin insemwomwo lalos ke alu paye.
Fwasr Wi God, Tia Yurin Met lun Mutanfwal Puspus
3, 4. Ke inkanek fuka met Kristian elos siena liki fwalu?
3 In century se meet, met Kristian elos kaifweang pa in lain pal nukemwa ngunin fwal se inge, a oiya inge oralos in tia oana sie nu selos su tia wi ke congregation lun met Kristian. Met sap Poul el akkalemye ma tia oana sie inmasrlon u luo inge ke el simusla: “Tu oinge, nga fwak ma inge, a fwakak, in Leum, tu komwos in tia sifwil fwufwasryesr oana fwufwasryesr lun met Pegan, in nunak wangin sripe lalos etu lalos losla, musalelik liki moul lun God ke nukin in elos, meyen upa insielos. Su ke elos alukela liki pulauk elos sifwana esalosyung nu ke lung lun ikwe, a oru ma fokfok nu kemwa ke rapku.”—Efesus 4:17-19.
4 Kas inge el akkalemye ke upaiyen losr lun ngun a ke oiyen fwal se inge—kewana in len lal Poul a in len lasr! In oana in century se meet, met Kristian ke pal inge elos tia ‘fwufwasryesr oana fwufwasryesr lun met pegan.’ A, oasr yurolos kunokon mwomwo ke orekma in fwufwasryesr yurin Jeova. Paye la, kutu met saap elos fwa siyuk fwin oasr nunak mwo in fwak mu met pusisel, a met sesumwos ku in fwasr wi Jeova. Tusruktu, Baibel el akkalemye la metu ku in oru ma inge. Sayen ma inge, Jeova el tapnelos ku lungselos in oru ma inge. In century ak oalkosr B.C.E. met palu Maika el simusla kas inge: “Mea Jeova El suk sum, a in oru ma sumwos, a in lungse kulang, a in fwasr wi inse fwokpap yurin God lom?”—Maika 6:8.
Fuka a Efu Ku In Fwufwasryesr Wi God?
5. Fuka sie met sesumwos ku in fwufwasryesr wi God?
5 Fuka kut ku in fwasr wi God kulanu su tia liyeyuk? Kalem la, tia ke inkanek su kut fwasr wi met puspus oana kut. In Baibel, kas inge “in fwufwasryesr” ku in kalmekin “in fwasr tokin sie inkanek ke orekma.”a In esamak ke ma inge, kut ku in kalmekin la sie met su fwasr wi God el fwasr tokin sie inkanek nu ke moul su God el akkalemye a me akinsemwomwoye nu sel. In fwasr ke inkanek inge ku in oru kut in siena liki met puspus su raunikutla. Ne oinge, pa inge sulela sumwos fwal nu sin sie met Kristian. Efu? Oasr sripe puspus nu ka.
6, 7. Efu ku in fwufwasryesr wi God pa inkanek mwo emeet?
6 Ma se meet, Jeova pa met Orekutla, Sropon moul lasr, a el wise ma nukemwa su kut enenu in sang kasru moul lasr. (Fwakyuk 4:11) Ke ma inge, el mukena oasr sumwos la in sapkin nu sesr ke oiyen fwufwasryesr lasr. In wekunang, in fwufwasryesr wi God pa ke inkanek lun moul su mwo emeet. Nu selos su fwufwasryesr welul, Jeova el orala akwuk in sang nunak munas nu ke ma koluk lalos, a el akkalemye nu selos sie fwinsrak paye ke moul ma patpat. Papa tumasr in kosrao su akkalemye lungse yok el sang kas in kai mwomwo su ku in kasru met puspus su fwasr welul in eis me insemwomwo ke moul ke pal inge, fwinne elos sesumwos a moul ke sie fwal su oan ke ku lal Setan. (Jon 3:16; 2 Timote 3:15, 16; 1 Jon 1:8; 2:25; 5:19) Siepa sripe in fwufwasryesr wi God pa ke sripen kut oru ma inge ke inse mulala paenang ma inge ku in akkeye misla a inse sefwanna lun congregation.—Kolosse 3:15, 16.
7 Ma se safla, a ma yok sripe emeet, pa kut in akkalemye la kut wi su ke kusensiyuk yok su akkalemyeyuk ke imae Eden—kusensiyuk ke sumwos lun God in kol. (Genesis 3:1-6) Kut ku in akkalemye ke inkanek in moul lasr la kut wi leyen lun Jeova, a kut arulanu pulaik in akkalemye la el mukena pa Fulatlanu su sumwos in oru kolyuk lal fwin fwalu a in kosrao. (Sam 83:18) Ke oiya inge kut orekma fwal nu ke pre lasr la inen God in akmutalyeyuk a ma lungse lal in orek. (Mattu 6:9, 10) Elos nukemwa su oru sulela lalos in fwufwasryesr wi God elos lalmetmet! Elos ku in akpayeye la elos oasr ke inkanek sumwos, ke sripen Jeova el “mukena lalmetmet.” El tia ku in oru ma tafongla.—Rom 16:27.
8. Fuka pal lal Inuk a Noa oana sie nu ke pal lasr?
8 Tusruktu, ya sie met el ku in moulkin moul su eneneyuk oana met Kristian fwin ma sikyuk fwin fwalu el arulanu koluk a wangin insemwomwo lun met puspus in kulansapu Jeova? Kut ku in liye me top nu ka ke kut nunku yok ke mokul oaru puspus in pal meeta su sruokye oiyen oaru lalos ke pal su fwin oasr ongoiye upa. Mokul luo inge pa Inuk a Noa. Elos kemwana moul ke pal se su oana sie nu ke pal lasr. Oasr orekma koluk yen nukemwa. In len lal Noa fwalu nenela ke orekma sulallel a orekma lun kosro. Ne oinge, Inuk a Noa elos lain ngun lun fwalu in pal lalos a fwufwasryesr wi Jeova. Fuka elos ku in oru ma inge? In sang me top nu ke kusensiyuk inge, kut fwa aketeye ke me lutlut inge ke me srikasrak lal Inuk. Ke me lutlut tok u, kut fwa aketeye me srikasrak lal Noa.
Inuk el Fwufwasryesr Wi God Ke Pal in Ma Upa Puspus
9. Me akkalemye fuka oasr yurosr ku kut lotela kel Inuk?
9 Ma Simusla el akkalemyel Inuk oana met se meet su fwufwasryesr wi God. Baibel el akkalemye: “A Inuk el fwufwasryesr yurin God tokin Metusela el isusla.” (Genesis 5:22) Baibel el akkalemye lusen moul lal Inuk—su loes fwin srikeyuk nu ke lusen moul lasr, a in pal ingo arulanu futoto—a tokin ma inge ma simusla el akkalemye: “A Inuk el fwafwasryesr yurin God; a el tia muta; tu God El wisella.” (Genesis 5:24) Kalem pa, Jeova el wisella Inuk ku ke sripen el pakomutal paenang God el oru tu elan mise meet liki met puspus su lainul tia ku in akngalyel ku akkolukyel. (Hibru 11:5, 13) Sayen fus puspus in Baibel inge, oasr pa ma simusla kel Inuk in Baibel. Ne oinge, ke me akkalemye su kut liye inge a ke kutupa me akpayeye, oasr sripe mwo lasr in fwak mu Inuk el moul ke pal in ma upa puspus.
10, 11. (a) Fuka ma koluk fwasrelik tokin orekma in lain lal Adam a If? (b) Kas in palu fuka Inuk el luti, a kain in top fuka el eis?
10 Ke sie me pupulyuk, nunku ke ma koluk su yokelik nu ke sruf lun metu tokin Edam el oru ma koluk. Baibel el akkalemye nu sesr la Kein mwen se meet natul Edam el ekla met akmas se meet ke el unilye Ebel mokul se wiyel. (Genesis 4:8-10) Tokin Ebel el mise, Adam a If elos oswela siepa tulik mokul natulos su pangpang Set. Kel, kut ku in rid: “A nu sel Set ouyepa sie mwen natul isusla; a el pangnol Inos. Na met elos mutamwauk in pang nu ke En Jeova.” (Genesis 4:25, 26) Sie me asor, meyen orekma se inge in “pang nu ke en Jeova” elos orala ke inkanek tia paye a koluk.b Yea puspus tokin pal in isusla lal Inos, sie sin tulik nutin tulik natul Kein su pangpang Lemek el orala on soko nu sin mutan luo kiyel, on soko inge akkalemye la el uniye mokul se su oru kinet nu kel. El fwak pa kas in sensen inge: “Fwin foloksak nu sel Kein pal itkosr, paye a fwa foloksak nu sel Lemek pal itngoul a itkosr.”—Genesis 4:10, 19, 23, 24.
11 Kain in me akpayeye srisrik nu ke orekma koluk su sikyak inge akkalemye la orekma koluk su Setan el sramtauk in imae Eden arlana sa in yokelik inmasrlon tulik nukemwa natul Adam. In pal ingo, Inuk el moul oana sie met palu lun Jeova a kas palu lal oasr pa kalme yok nu ke pal inge. Jud el simusla la Inuk el palye: “Liye, Leum El tuku wi siengoul tausen met mutal Lal, in oru nununku ke met nu kemwa, a in sang metin met koluk nu kemwa ke orekma koluk lalos nu kemwa, su elos oru in koluk, a ke ma upa nu kemwa su met koluk elos kaskas lainul.” (Jud 14, 15) Kas inge fwa akpayeyuk ke inkanek nukemwa ke len in Armagedun. (Fwakyuk 16:14, 16) Tusruktu, kut etu la fwinne in len lal Inuk, oasr pa “met puspus su orekma koluk” su pulakin kasrkusrak ke elos longak kas palu lal Inuk. Jeova el eisel Inuk tu elos in tia ku in akkolukyel a pa inge inkanek in lungse lun God!
Mea Akkeyel Inuk in Fwufwasryesr Wi God?
12. Mea oral Inuk in siena liki met puspus in len lal?
12 In Imae Eden, Adam a If elos porongel Setan, a Adam el lain Jeova. (Genesis 3:1-6) Mwen natul su pangpang Ebel el fwasr ke inkanek saye, a Jeova el insemwomwo kel. (Genesis 4:3, 4) Sie me asor, meyen pus sin tulik natul tia oana oiya lal Ebel. Tusruktu, Inuk, su isusla tokin foko puspus yea, el oana oiya lal Ebel. Mea ma tia oana sie inmasrlol Inuk a tulik puspus natul Adam? Met sap Poul el sang me top nu ke kusensiyuk inge ke el simusla: “Ke lalalfongi utukyuk Inuk tari tu lan tia liye mise; a el tia konoiyukyak, meyen God El wisalak tu meet liki utukyuk lal oasr ma lo kel tu el akinsemwomwoye God tari.” (Hibru 11:5) Inuk el sie sin “pukunyeng lulap sin Met lo [meet liki pal lun met Kristian],” su me srikasrak na mwomwo nu ke lulalfongi. (Hibru 12:1) Lulalfongi pa kasrel Inuk in sruokye sie oiya mwomwo a fwal ke lusen moul lal ke yea 300 kutu—pus liki pal tolu ke lusen moul lun met ke pal lasr inge!
13. Kain in lulalfongi fuka oasr yurol Inuk?
13 Poul el akkalemye lulalfongi lal Inuk a lun kutupa met Lo ke el simusla: “Inge, lalalfongi el me etauk lun ma su a fwinsrak ka, a me eyeinse lun ma su tia liyeyuk.” (Hibru 11:1) Aok, lulalfongi el fwinsrak fukoko, fwal nu ke mwolela puspus, la ma puspus su kut fwinsrakin fwa akpayeyuk. Ma inge sang kasru nu ke ma kut nunku ka oana ma yok sripe emeet ke moul lasr. Kain in lulalfongi inge oru Inuk in fwufwasryesr wi God fwinne met nukemwa in pal lal tia fwasr wi God.
14. Lulalfongi lal Inuk ku in fwal nu ke etauk sumwos fuka?
14 Lulalfongi paye el fwal nu ke etauk sumwos. Etauk fuka oasr yurol Inuk? (Rom 10:14, 17; 1 Timote 2:4) Wangin alolo ka la, el etu ke ma sikyuk puspus in Eden. Saap, el long pa ke kain in moul su oasr ku sikyak ke imae Eden—su saap srakna oasr in pal ingo, tusruktu metu tia ku in som nu we. (Genesis 3:23, 24) A el etu ke akwuk lun God la tulik nukemwa natul Adam fwa nekla fwalu a orala fwalu nu fon nu ke sie Paredais oana imae Eden. (Genesis 1:28) In wekunang, Inuk el arulanu aksaokye mwolela lun Jeova in orala sie fute su fwa kunausla sifwel Setan a akwanginyela fwako koluk nukemwa su tuku ke orekma kutasrik lal Setan. (Genesis 3:15) Paye la, kas palu sifwana lal Inuk, su simusyukla in buk lal Jud, el palye ke kunanela lun fute lal Setan. Ke sripen oasr lulalfongi lal Inuk, kut etu la el lulalfongi a alu nu sin Jeova oana sie “met sang moul nu selos su sokol.” (Hibru 11:6) Ne oinge, ke Inuk el tia etu etauk nukemwa oana ma kut etu ke pal inge, oasr etauk lal fwal in orala pelung nu ke sie lulalfongi paye. Ke sripen lulalfongi paye lal inge, el sruokye oaru lal ke lusen pal in ma upa puspus.
Etawi Me Srikasrak lal Inuk
15, 16. Fuka kut ku in fwasr tokin me srikasrak lal Inuk?
15 Ke sripen kut lungse in akinsemwomwoye Jeova, oana Inuk, ke lusen pal in ongoiye puspus su sikyak ke pal inge, kut enenu in etawi me srikasrak lal Inuk. Kut enenu in eis a sruokye etauk sumwos kel Jeova a ke akwuk lal. Tusruktu kut enenu kutupa ma. Kut enenu in lela etauk sumwos in kol inkanek lasr. (Sam 119:101; 2 Piter 1:19) Kut enenu in kolyuk ku kasreyuk ke nunak lun God, kaifweang in akinsemwomwoyel pal nukemwa ke nunak kemwa lasr a orekma nukemwa lasr.
16 Wangin ma simusla akkalemye la su pa in pal lal Inuk kulansapu Jeova, tusruktu arulanu kalem la el mukena ku el wi u na srisrik se su kulansapu God. Kut wi pa ke u na srisrik se fwin fwalu, tusruktu ma inge tia akmunasye kut. Jeova el fwa kasre kut fwinne oasr met puspus su lain kut. (Rom 8:31) Inuk el pulaik in sang kas in sensen ke kunanela lun met koluk nukemwa su fwa tuku. Kut akkalemye pa oiyen pulaik ke kut sulkakin “peng mwo ke togusrai” fwinne oasr kas in aksruksruk, orekma in lain a me kalyai. (Mattu 24:14) Inuk el tia moul ke lusen pal loes oana matwen met puspus in pal lal. Ne oinge, fwinsrak lal wangin ke akwuk lun fwal se ingo. El oakiya tari mutal in loang mwo nu ke fwalu sasu. (Hibru 11:10, 35) Kut enenu pa in oru mutasr in loang yok ke akwuk lun Jeova nu ke fwal sasu. Ke ma inge, kut tia orekmakin fwal se inge ke inkanek nukemwa. (1 Korint 7:31) A, kut orekmakin yok ku lasr a ma saok lasr in sang kasru orekma in kulansap nu sin Jeova.
17. Etauk fuka oasr yurosr ke pal inge su wangin yurol Inuk, paenang mea kut enenu in oru?
17 Oasr lulalfongi lal Inuk la Fute se su mwoleyukla sin Jeova fwa sikyak ke pal pakiyuki lun Jeova. Oasr tari yea 2,000 kutu somla mutamwauk ke pal se Fute se inge—Jisus Kraist—el sikyak, sang me kise lun lango, a ikasla inkanek nu sesr, oapana nu sin met lo oaru puspus in pal meeta oana Inuk, in usrui moul ma patpat. Fute se inge, su ke pal inge el ekla togusra keTogusrai lun God, el sisila Setan liki kosrao nu fwalu, a ke sripe se inge kut liye ma upa puspus sikyak yen nukemwa. (Fwakyuk 12:12) Aok, oasr etauk yok lasr ke pal inge liki in pal lal Inuk. Ke ma inge, lela kut in sruokye lulalfongi paye oana ma el akkalemye. Lela lulalfongi lasr nu ke akpayeyen akwuk lun God in sang kasru ma nukemwa su kut oru. Lela kut in fwufwasryesr wi God, oana Inuk, fwinne kut muta ke pal su oasr ma upa puspus.
[Footnotes]
a Liye Volume 1, sra 220, paragraph 6, ke buk inge pangpang Insight on the Scriptures, ma orekla sin Met Lo lun Jeova.
b Meet liki len lal Inos, Jeova el kaskas nu sel Adam. Ebel el sang me kise mwomwo nu sin Jeova. God el sramsram pa nu sel Kein meet liki el pulakin sok lal su moklel in orek akmas. Ke ma inge, mutamweyen orekma inge in “pang nu ke en Jeova” tia orek ke inkanek lun Jeova a siena inkanek, a tia orekma nu ke alu paye.
Kom E Topuk Fuka?
• Mea kalmeyen in fwufwasryesr wi God?
• Efu ku in fwufwasryesr wi God pa inkanek mwo emeet?
• Mea kasrel Inuk in fwasr wi God fwinne ke pal su oasr ma upa yok?
• Fuka kut ku in etawel Inuk?
[Petsa ke sra 21]
Ke lulalfongi, “Inuk el fwufwasryesr wi God paye” pal nukemwa
[Petsa ke sra 23]
Kut lulalfongi na paye la mwolela nukemwa lun Jeova fwa akpayeyuk
[Petsa Credit Lines ke sra 19]
Mutan se, an se leyen leyut: FAO photo/B. Imevbore; loom su musalsalla: San Hong R-C Picture Company