Eis Ma Lane ke Inkanek in Orekmakin Oiya Mwo Puspus in Ngun
“El su lungse silfer fwa tia muti ke silfer; ku el su lungse ma puspus ke ma yokelik.”—Ekklisiastis 5:10.
OREKMA alukela ma fwal ku in kol nu ke pulakinyen ma upa, a ma upa el ku in paenang mano in mas, kutupal mise. In an puspus, sou puspus musalelik ke sripen divorce. Pal puspus, me keok inge paenang in oasr nunak yok in suk ma puspus. Ke sripen tia fwalkinyuk ma su oasr tari yuro, paenang sie met el ku in kafofo in eis ma puspus su el lungse in eis wekunang ma puspus saye, fwinne upa nu sel in eis. Oasr sie buk ke oiyen karunganang sifwana el fwak: “In suk in oasr ma la sifwana ke inkanek in akutun nu sin met tulan lal pa sie me akengan su met puspus lungse, fwinne met tulan lal el arulanu kafofo ke orekma in paenang in oasr me sensen nu ke musen heart lal ke el sun yea angngoul tolu matwe.”
Saap lungse in eis ma puspus alukela ma fwal, paenang in wanginla me insemwomwo su sie met el ku in engankin. Me munas lasr nu ke ma inge akkolukyeyuk pal nu kemwa ke me eyeinse koluk su arulanu fukoko—pa inge me advertising! Program puspus ke television el nenela ke kain in commercial puspus su kaifwe nu sin met in moli ma puspus su saap kom tia enenu a saap wangin ku lom in moli. Ma inge nu kemwa ku in orala me sensen yok.
Kut fwin tia ku in kutongye me akinsemwomwoye nu sesr sifwana, e fwa ku in oasr me fosrngea upa nu sesr su tia fusesr in akilenyuk, ke manosr a oiya lasr. Ke sie me pupulyuk, Togusra Solomon su lalmetmet el fwak: “Sie inse misla me moul nu ke ikwe.” (Soakas 14:30) In oapana, fwin orekma upala, nunkela ke ma puspus a ke me kasrup puspus ku in kunausla mano fukoko lasr a me insemwomwo lasr. Futoto lun kais sie met ku pa in akkolukyeyuk fwin nien sun lasr nu ke moul pa in suk ma puspus. A fwin moul in sou a asrouki lun sie met el akkolukyeyukla tari, ma inge ku in sikyuk pa ke oiya nu kemwa lun moul lal.
Yokiyen Ma Mwo Puspus lun Ngun
“A komwos in tia oana luman met fwal se inge,” pa inge kas in kai lal Poul yea tausen luo kutu somla. (Rom 12:2) Fwalu el lungse met su insese nu ke oiya puspus lun ma inge. (Jon 15:19) El akkeye nunak lom nu ke liye, pula, ema, ngok, a long—aok, a el lungse kom in orekmakin oiyen moul su nunku pal nu kemwa ke ma puspus. El akkalemye yok “lung lun muta” tu kom a kutupa met in moulkin moul su lungse in eis ma puspus.—1 Jon 2:15-17.
Tusruktu oasr oiya mwo puspus su yok liki mani, pengpeng, a me kasrup. Ke century puspus somla, Togusra Solomon el eis ma puspus su fwalu ku in sang. El orala loom puspus a oasr imae ka, imae lulap, met kulansap puspus, un kosro puspus, met on mokul a mutan, wekunang gold a silfer puspus. Ma puspus lal Solomon yok liki ma lun met puspus meet lukel. El met kasrup na paye se. Oasr yurol Solomon ma nu kemwa su sie met el lungse in oasr yuro. Tusruktu, ke el liye ma nu kemwa su el orala tari, el fwak: “Ma nu kemwa ma lusrongten a ukweyen eng u.”—Ekklisiastis 2:1-11.
Oasr yurol etauk yok ku lalmetmet su, paenang Solomon el etu la oasr me insemwomwo yok ku in tuku ke kaifweang yok in oru oiya mwo puspus lun ngun. El simusla: “Pa inge saflaiyen mao, lonyuk tari ma nu kemwa: Sangeng sin God, a liaung masap lal, Tu painge kunokon mwo kemwa lun metu.”—Ekklisiastis 12:13.
Me kasrup su koneyukyak in Kas lun God, in Baibel el yok liki gold ku silfer. (Soakas 16:16) In oana eot saok puspus, ma paye oasr ke kas lun God kom ku in koneak ka. Ya kom suk a pukun ma inge? (Soakas 2:1-6) Met Orekutla, el su Sropon ma paye nu kemwa, el kaifwe kom in oru oinge, a el fwa kasre kom. Fuka?
Jeova el sang ma saok puspus ke ma paye ke inkanek lun Kas lal, ngun mutal lal, a u lal. (Sam 1:1-3; Isaia 48:17, 18; Mattu 24:45-47; 1 Korint 2:10) In tuni ma saok puspus su ku in sot nu sum pal mwomwo in sulela ke inkanek lalmetmet ma mwo emeet a ke inkanek in moul su oasr me insemwomwo yok ka. Jeova, Met Orekutla, el etu mea kut enenu in eis insemwomwo paye ka.
Baibel el Akkeye Oiya Mwo Puspus Su Fulat Emeet
Kas in kasru mwo, ku me kai, su oasr in Baibel, mwo in orekmakinyuk su wangin ma oana. Wangin kutena ma ku in mwo liki oiya nasnas su Baibel el kaifwe kut in moulkin. Kas in kasru inge yok sripe pal nu kemwa. Ke lusen pal loeloes ma inge akpayeyuk tari la paye a mwo. Me pupulyuk puspus ke me kai mwo lun Baibel pa in alken, in paye, in orekmakin mani ke inkanek mwo, a in tia alsrangesr.—Soakas 6:6-8; 20:23; 31:16.
In fwal nu ke ma inge, Jisus el fwak: “Nik komwos elosak ma saok nu sumwos fwin fwalu yen mwotil a ras kangla, a yen met pusrapasr kunausla a pusre. A elosak ma saok nu sumwos in kosrao, yen mwotil a ras tia kangla, a yen met pusrapasr tia kunauselik ku pusre.”—Mattu 6:19, 20.
Me kasru inge srakna fwal nu ke pal inge oana in pal meeta ke yea 2,000 kutu somla. Kut ku in eis ma lane ke pal inge kut fwin moulkin sie inkanek in moul su mwo emeet, a tia in kafofo na paye in suk me kasrup puspus. Key nu ka pa in elosak ma saok in ngun, su ku in kol nu ke sie moul insemwomwo a engan.
Oiya Mwo Puspus in Ngun Orala Me Insemwomwo Puspus
Fwin orekmakinyuk ke inkanek mwo, oiya mwo puspus in ngun wise ma lane nu sesr ke manosr, pulakin, a ke ma lun ngun. Met sap Poul sie met Kristian el simusla: “Elos su lungse in kasrup elos putatyung nu in me sruf a me kaisrip a lung in ikwe puspus su lalfon a me fosrnga, su akmwalomye met in kunausten a nien tula. Tu lungse mani okan kain koluk nu kemwa, a kutu ke elos suk ma inge elos tafongla liki lalalfongi a sifwana fwaksilosi ke me asor puspus.”—1 Timote 6:9, 10.
Lungse ke me kasrup el purakak met puspus in suk me kasrup yok, mwal, a ku. Pal puspus, inkanek koluk a tia paye ku in orekmakinyuk in sang orala nien sun puspus inge. Kut fwin kaifweang in suk ma puspus lun fwalu orekma inge ku in eisla pal lasr, a ku lasr. Ma inge ku in oru sie met in tia ku in motul. (Ekklisiastis 5:12) Nu ke luma saye, in fukoko ke ma lun ngun el ku in kasru me enenu yok emeet lasr—ke me enenu nu ke lungse, ke me enenu nu ke akwuk lun nien sun, a ke me enenu lun alu nu sin God su yok lungse lal, Jeova ka.
Apkurun in akpayeyuk kena lun metu in eis moul mwomwo ke fwal sasu lun God. (Sam 145:16) In pal sa fwalu nu fon fwa “nenela ke etauk lun Jeova.” (Isaia 11:9) Oiya mwo puspus lun ngun fwa yokyokelik. Lungse nu ke me kasrup a ma koluk fwa wanginla ke inkanek nu kemwa. (2 Piter 3:13) Ke ma inge, ma nu kemwa su oru moul lasr in insemwomwo—oana mano fukoko, orekma mwo, me akengan mwomwo, futoto mwomwo lun sou, a kamwuk futoto nu sin God pal nukemwa—e fwa me insemwomwo paye nu sin metu ma patpat.
[Pictures on page 4]
Fwalu lungse kom in moulkin sie moul su lungse in eis ma puspus
[Picture on page 5]
Me kasrup su koneyukyak in Baibel el arulanu yok sripe liki gold a silfer