Akilenye Kosro Lemnak Soko a Akul Lal

YA KOM engunkin in sang me top nu ke sie puzzle sakuruk? In oru oinge, kom ku in suk kutu me kasru su kom ku in koneak me top nu ka. In Kas lal, God el akkalemye kalmen kas in kasru su eneneyuk in lutlutkin ka numbu inge 666, ke kalmen e se inge, ku kalmen akul, lun kosro lemnak soko in Fwakyuk sapte 13.

Ke me lutlut inge, kut efwa liye inkanek akosr in sang me top nu ke​—kutena kusensiyuk su eneneyuk—​nu ke kalmeyen kosro soko inge. Kut efwa aketeye (1) la fuka e puspus in Baibel suleyukla kutu pal, (2) Mea se inge kosro lemnak?, (3) Mea kalmen 666 in oana “numbu lun met?” a (4) fuka saokiyen numbu se inge 6 a efu ku ma inge simusyukla pal tolu, oana 600 toeni 60 toeni 6, ku 666.​—Fwakyuk 13:18

E Puspis in Baibel​—Yok Kalmeya liki in Simla Mukena

E puspus in Baibel pal nu kemwa oasr kalme yok ka, yokna fwin ma tuku sin God. Ke sie pupulyuk, ke sripen Abram el fwa ekla papa tumun mutanfwal puspus, paenang God el ekulla en met patriark se inge nu ke Abraham, kalme pa “Papa tumun met puspus.” (Genesis 17:5) God el sapkin Joseph a Mary in pangon tulik natulos su fwa isusla oana Jisus, kalme pa “Jeova pa Molela.” (Mattu 1:21; Luk 1:31) In fwal nu ke e inge su yok kalmeye, ke inkanek lun orekma lun forfor lun Jisus a mise lal oana me kise, Jeova el oru molela lasr in paye.​—Jon 3:16.

Ke ma inge, numbu se inge—​ku e se inge su God el orekmakin oana 666 lumeyuk nu ke ma God el nunku ke oiya lun kosro lemnak soko inge. Aok, in kalem ke oiya puspus inge, kut enenu in etu ke kosro soko inge a lutlut ke orekma puspus lal.

Kosro Soko Akilenyukyuk Tari

In Baibel ke buk lal Daniel akkalemyeyuk ke etauk puspus su kalmekin nu ke kosro puspus su orekmakinyuk oana me pupulyuk. In Sapte 7 oasr me aketeye su arlana kalem ke “kosro lulap akosr”​—oana laion, bear, lepard, a soko kosro lemnak su me aksangeng oasr mwus mwusra lulap yuro. (Daniel 7:2-7) Daniel el fwak nu sesr la kosro inge aolyen “togusra puspus,” ku togusrai puspus lun politic, sie togusrai su karungin kolyuk lun togusrai in an puspus.​—Daniel 7:17, 23.

Ke kosro lemnak soko in Fwakyuk 13:1, 2, oasr buk se pangpang The Interpreter’s Dictionary of the Bible el akkalemye la kosro soko inge “sifwana akkalemyel ke oiya puspus lun kosro lemnak akosr ke arurumu lal Daniel. . . Paenang, ke kosro lemnak soko meet inge [lun Fwakyuk] el aolyen guferment nukemwa lun fwalu su lain God.” Kas in aketeye inge fwal nu ke ma simusyukla in Fwakyuk 13:7, su fwakak ke kosro lemnak: “A etukyung nu sel ku fwin sruf a fwil a loa a mutanfwal nukemwa.”

Baibel el fwak pa la “dragon [Setan] el sang nu sin kosro lemnak soko inge ku lal a tron lal a mwal lulap lal.” (Fwakyuk 12:9; 13:2) Ke sripe se inge, kolyuk lun metu tuku sin Devil, paenang oasr fwako akilenyuk ke oiya lun kosro soko inge, wikin oiya koluk lun dragon. (John 8:44) Ke sripen fwako koluk lun Devil inge, paenang wangin met ku u lun met ku in oakiya misla paye a moul mwomwo nu sin met nukemwa nu tok ma patpat.a​—Jon 12:31.

“Pisen Met”

Kas in kasru aktolu in aketeye kalmen numbu inge 666 ku in koneakyuk ke kas inge “pisen met” ku oana The Amplified Bible el langasla oinge, “sie numbu lun met.” Kas inge tia ku in orekmakinyuk nu sin met se met se, ke sripen Setan​—a tia kutena met—​pa oasr ku fwin kosro lemnak soko inge.(Luk 4:5, 6; 1 Jon 5:19; Fwakyuk 13:2, 18) Ke luma saye, kosro lemnak soko inge oasr “numbu lun met,” ku akul kel, in kalmekinla oiya lal oapana metu, tia ngun ku dimon, a ma inge akilenyuk pa ke oiya puspus lun met. Kain in oiya fuka? Baibel el akkalemye, el fwak: “Tu met nu kemwa orek ma koluk, a tia sun mwolanu lun God.” (Rom 3:23) Ke ma inge, kosro lemnak soko su oasr “numbu lun met” yuro, kalmekin la guferment nu kemwa akkalemye oiya koluk nu sin metu, ke sripen ma koluk a oiya sesumwos.

Inge kut akilen tari ke kosro lemnak soko inge a kut kalem pa ka la mea God el nunku ke ma inge, kut ku in tuni pa ke ip safla lun ma lukma sakuruk lun​—numbu inge onkosr a la efu ku ma inge simusyukla ke luma tolu—​oana 666, ku 600 toeni 60 toeni 6.

Onkosr El Kalweniyuk Ke Pal Tolu​—Efu?

In Ma simusla, kutu numbu oasr kalme su yok sripe. Ke sie me pupulyuk, numbu inge itkosr, pal nu kemwa orekmakinyuk in lumeyuk nu ke ma su fwal, ku sumwos, ye mutun God. Ke sie pupulyuk, ‘len’ itkosr, ku lusen pal su orekmakinyuk sin God in orala ma nu kemwa, ke lusen pal inge God el aksafyela in orala ma orekla lal nu kemwa fwin fwalu. (Genesis 1:3-2:3) “Kas” lun God el oana silfer su “aknasnasyeyuk pal itkosr,” paenang aknasnasyeyukla na paye. (Sam 12:6; Soakas 30:5, 6) Naaman su oasr lepa kel el yuyu pal itkosr in Infwal Jordan, paenang tokin el oru ma inge el akkeyeyukla na paye.​—2 Tokusra 5:10, 14.

Numbu inge onkosr el srik liki itkosr. Ya ma inge tia sie akul fwal in lumeyuk nu ke ma sesumwos, ku ma koluk ye mutun God? Aok, fwal in oinge! (1 Kronikel 20:6, 7) Oayepa, numbu inge onkosr kalweniyuk pal tolu, oana 666, akkalemyeya na paye la pa inge oiyen orekma sesumwos. Sie pa me akpayeye la pa inge me aketeye sumwos ke numbu inge 666 pa “pisen met,” oana ma kut aketeye tari. Ke ma inge, me sramsram lun kosro lemnak soko inge, “pisen met” su oasr yuro, a numbu 666 inge fwal in sifwana akpayeye nu ke sie ma paye su tia ku in tafongla​—ma koluk upa a orekma sesumwos ye mutun Jeova God.

Me Akul Akilenyeyuk

Tia pat tokin numbu inge 666 akkalemyeyuk, Fwakyuk el akkalemye 144,000 met kulansap lun Lam, Jisus Kraist, su oasr yurolos el a en Papa tumal, Jeova, simusyukla fwin mutonsrolos. E luo inge su simusyukla fwin mutonsrolos orala me akul lalos oana met kulansap lun Jeova a lun Mwen natul, su elos insemwomwokin in orek ma lo nu ka. Ke inkanek sepana inge, elos su eis akul lun kosro lemnak soko inge oasr akkalemye la elos kulansap nu sin kosro lemnak soko inge. Paenang, akul inge, ke lepo leyot ku fwin mutonsro, orekmakinyuk nu ke me pupulyuk, oana sie me akul su akkalemye ke met su oasr akul yuro oana met su sang kasru a alu nu ke akwuk koluk lun kosro lemnak su oana ke politic lun fwalu. Nu selos su oasr akul yurolos elos sang nu sin “Cesar” ma su fwal in sang nu sin God. (Luk 20:25; Fwakyuk 13:4, 8; 14:1) Elos oru fuka ma inge? Ke pal elos oru alu in akfulat lalos elos oru ma inge nu ke akwuk lun politic, nu ke akwuk puspus lal, a nu ke ku lun military lal, su elos sang nu selos me fwinsrak a me molela lalos. Kutena kain in orekma in kulansap su elos oru nu sin God tuku na ke oalulos.

Ke ma inge, Baibel el kaifwe nu sesr: “Nik komwos filiye lalalfongi lomwos in met fwisrak, ku in tulik nutin met su wangin kasru yuro. Mongol wanginla, a el folokla nu ke fwal lal; in len sana nunkal wanginla.” (Sam 146:3, 4) Elos nu kemwa su loang mwo nu ke me kai mwolanu inge tia pula me asor yok ke pal se gufernment puspus elos tia akpayeye mwolela lalos ku fwin met kol pengpeng lalos itukla kunokon mwomwo lalos.​—Soakas 1:33.

Ma inge tia kalmekin mu met Kristian paye elos tia oru me kasru lalos nu ke ma upa lun metu. Paenang, elos moniyuk na paye in sulkakin sie gufernment su ku in aksumwosye ma upa puspus lun metu​—Togusrai lun God, su elos kulansapu.​—Mattu 24:14.

Togusrai lun God​—Fwinsrak Sefwanna lun Metu

Ke pal se el muta fwin fwalu, Jisus el oakiya Togusrai lun God in pa sifwe yok se meet lun me sramsram lal. (Luk 4:43) Ke pre pengpeng lal, su kutu pal pangpang Pre lun Leum, Jisus el luti met kulansap lal nukemwa in pre ke Togusrai se inge in tuku a ke lungse lun God in orek fwin fwalu. (Mattu 6:9, 10) Togusrai se inge pa sie guferment su e fwa kol fwalu nu fon, tia in kutena siti lulap fwin fwalu mukena, a wekunang kosrao pa. Paenang, Jisus el pangon togusrai se inge oana “togusrai in kosrao.”​—Mattu 11:12.

Togusrai lun God mukena pa efwa oakiya misla nu sin met fwokpap nu kemwa. (Sam 37:11, 29; 46:8, 9) Jisus, su efwa Togusra lun togusrai se inge, fwa kunausulla Setan, ke sie orekma sakuruk su tia ku in orek sin kutena met. Fwinne ke asor, ku ngal, a mise e fwa wanginla pa. Fuka lupan mwolanu lun me fwinsrak inge nu selos su tia lela elos in eis akul lun kosro lemnak soko inge!​—Fwakyuk 21:3, 4.

[Footnote]

[Box on page 5]

Me Kasru nu ke Kalmeyen 666

1. E puspus in Baibel pal nu kemwa akkalemyeyeyuk ke oiyan sie met ku inkanek in moul lal, oana el Abraham, Jisus, a kutu pa met saye. Ke luma se pana inge, numbu lun kosro lemnak soko inge akkalemyeyuk ke el a ke oiya lal.

2. In Baibel ke buk lun Daniel, kosro lemnak puspus orekmakinyuk nu ke togusrai puspus lun metu, ku empire puspus. Kosro lemnak su akkalemyeyuk in Fwakyuk 13:1, 2 lumeyuk nu ke akwuk lun politic fwin fwalu nu fon, su Setan el sang ku lal nu ka a el karungin akwuk lalos.

3. Kosro lemnak su oasr yuro “oaoa lun met” ku “numbu lun met,” akkalemye la ma inge ma lun met a tia sin dimon. Paenang, oasr akkalemyeya la metu tia ku in kol ke sripen ma koluk a sesumwos su elos usru ka.

4. Ye mutan God, numbu se inge onkosr, su srik liki numbu inge itkosr, su Baibel akkalemye la numbu se inge fwal, ku sumwos, liki numbu onkosr su sesumwos. Me akul se inge 666 su kalweniyuk ke pal tolu akpayeye ke oiya sesumwos inge.

[Pictures on page 6]

Akpayeyuk tari la kolyuk lun metu tia ku in kutangla, su lumeyukla nu ke numbu inge 666

[Credit Line]

Tulik su masrinsral: UNITED NATIONS/Photo by F. GRIFFING