Kalem Mutal Akwanginye Losr!
“Jeova el fwa akkalemye losr luk.”—2 SAMUEL 22:29.
1. Fuka kalem el orekmakinyuk nu ke moul?
“GOD el fwak: ‘Lela in kalem.’ A na oasr kalem.” (Genesis 1:3) Ke kas lal ke pal inge, me sramsramkin ke pal in orekla lun buk lun Genesis su akkalemye la Jeova pa sropon kalem, fwin wangin kalem, wangin ma moul fwin fwalu. Jeova el ouyepa sropon kalem in ngun, su arulanu yok sripe in kurungin kut ke inkanek lun moul lasr. (Sam 43:3) Togusra Devid el akkalemye ke futoto inmaslon kalem in ngun a moul ke pal se el simusla: “Tu unon in moul oasr yurom; in kalem lom kut fwa liye kalem.”—Sam 36:9.
2. Oanu Poul el akkalemye, kalem el futoto nu ke mea?
2 Yiu 1,000 somla tokin pal lal Devid, met sap Poul el sramsram ke pal in orekla. Ke pal se el sim nu ke congregation fwin an Korint, el fwak: “Tu God el fwak: ‘Kalem fwa tolak in losr.’ ” Ke ma inge, Poul el akkalemye la kalem in ngun el kapsreni nu ke etauk su tuku sin Jeova ke pal se el tafwela in fwak: “Su tolak insiesr, in oasr kalem lun etauk lun mwolanu lun God in mutun Jisus Kraist.” (2 Korint 4:6) Fuka kalem inge sun kut?
Baibel—Sropon Kalem
3. Ke inkanek lun Baibel, kain in kalem fuka Jeova el wise?
3 Jeova el oru kalem lal ke inkanek lun Kas lal, Baibel. Ke ma inge, ke kut lutlut ke Baibel a eis etauk su tuku sin God, kut lela kalem lal in tol kut. Ke inkanek lun Baibel, Jeova el ase kalem nu ke akmwuk lal a el aketeye nu sesr ke inkanek in oru ma lungse lal. Ma inge ase nu sesr nien sun nu ke moul a in kasru kut in akfwalye me enenu lasr in ngun. (Ekklisiastis 12:1; Mattu 5:3) Jisus el akkalemye la kut enenu in nunku yok ke me enenu lasr in ngun, ke pal se el sramsram ke Ma Sap lal Moses, el fwak: “Ma simusla, ‘Metu fwa tia moul ke bred mukena, a ke kas nu kemwa su tuku liki oalin Jeova.’ ”—Mattu 4:4; Duteronomi 8:3.
4. Ke inkanek fuka Jisus el “kalem lun fwalu”?
4 Jisus el arulanu pengpeng ke kalem lun ngun. Aok, el sramsram kel sifwanu oanu “kalem lun fwalu” a fwak: “El su fwasr tukuk fwa tia fwasr in losu, a kalem lun moul fwa oan yurol.” (Jon 8:12) Kas inge kasru kut in etu ke kunokon yok lun Jisus in akkalemye ma paye lun Jeova nu sin metu. Kut fwin lungse in fwasr liki losr a fwasr in kalem lun God, kut enenu in porongo ke ma nu kemwa Jisus el fwak a fwasr tokin me srikasrak a me luti lal oanu ma Baibel el simusla.
5. Kain in kunokon fuka oasr yurin met tuma lutlut lun Jisus tokin mise lal?
5 Len na ekasr meet liki mise lal, Jisus, el sifwilpa sramsram kel sifwanu oanu kalem, el fwak nu sin met tuma lutlut lal: “Kitin pal srisrik na kalem oan yuromwos. Fwasr ke kalem oasr yuromwos, tu losr in tia sun komwosi; a el su fwasr in losru el tia etu yen el fwasr nu we. Ke kalem oasr yuromwos, komwos in lalalfongi kalem, tu komwos fwa ekla mwen nutin kalem.” (Jon 12:35, 36) Elos nu kemwa su ekla mwen nutin kalem elos lotela ke “me srikasrak lun kas sumwos” lun Baibel. (2 Timote 1:13, 14) Na elos orekmakin kas sumwos inge in purakak kutu met su oasr inse mwo in som liki losr a tuku nu ke kalem lun God.
6. Kain in ma paye fuka ke kalem a losr kut ku in koneak in 1 Jon 1:5?
6 Met sap Jon el simusla: “Tu God el kalem a wanginu losr oan in el.” (1 Jon 1:5) Loang akmwoye nu ke ma su tia oanu sie inmaslon kalem a losr. Kalem in ngun tuku sin Jeova, a losr in ngun tia oan in el. Ke ma inge, su sropon losr?
Sropon—Losr in Ngun
7. Su oasr kunokon la nu ke losr in ngun fwin fwalu nu fon, a kain in me purakak fuka oasr yurol?
7 Met sap Poul el sramsram ke “god lun fwal se inge.” Ke kas lal inge, el sramsram kel Setan su Devil. El ouyepa fwak la el inge “akkunye nunuk lun met silalalfongi, tu kalem lun mwosasu lun mwolanu lun Kraist, su luman God tia tololosyuk.” (2 Korint 4:4) Met puspis elos fwakak la elos lalalfongi god; tusruktu pus selos tia lalalfongi ke Devil. Efu? Elos srunga in lalalfongi la oasr kutu met koluk, su fukoko liki met, su purakak nunuk lalos. Fwinne ou inge, oanu Poul el akkalemye tari, la oasr Devil na paye a el purakak nunuk lun metu in tia liye kalem lun ma paye. Ku lun Setan in purakak nunuk lun met ku in liyeyuk ke me sramsram kel ke sie kas palu oanu “el . . . su keapella fwalu nu fon.” (Fwakyuk 12:9) Oanu fwako koluk ke orekma lun Setan, oanu ke luma su met palu Isaia el palye nu sin met nu kemwa sayen met su kulansap nu sin Jeova ku in liyeyuk ke pal inge: “Tu liye! losr e fwa afwunye fwalu, a losr matoltol mutanfwalu.”—Isaia 60:2.
8. Ke inkanek puspis fuka met nu kemwa su muta in losr in ngun elos fos ka?
8 Fwin losr na paye kom tia ku in liye kutena ma. Arulanu fwusesr nu sin sie met in tula ku fosak. In oupanu, elos nu kemwa su losr in ngun elos tia ku in akilen a tok elos fos in ngun. Ku in tula ku lalos in akilen ma paye a ma kikiap, ma mwo a ma koluk. Met palu Isaia el sramsram ke met su muta in losr ke pal se el simusla: “We nu selos su pangon ma koluk mwo, a ma mwo koluk, su filiye losr kalem, a kalem losu, su filiye men emem, a emem men!” (Isaia 5:20) Elos nu kemwa su muta in losr in ngun elos inge mokleyuk sin god lun losr, Setan su Devil, a tok elos tula liki sropon kalem a moul.—Efesus 4:17-19.
Losr nu ke Kalem—Ma Upa Su Met Enenu in Kutangla
9. Aketeye la fuka met koluk elos lungse losr na paye ku oapanu losr nu ke moul in ngun.
9 Job su oaru el akkalemye lungse lun met koluk ke losr paye ke pal se el fwak: “Mutun met kosro sano pa fongoeni, a fwak, ‘Wangin muta fwa liye yu!’ A el ekulla luman mutal.” (Job 24:15) Met koluk elos muta pa in losr in ngun, a kain in losr inge arulanu yok. Met sap Poul el akkalemye la kosro, pusrapasr, rapku, srui, wowon, a eis laesla, ma inge nu kemwa arulanu pengpeng inmaslon met nu kemwa su sremla ke losr inge. Tusruktu kutena met su tuku nu ke kalem lun Kas lun God ku in ekla. Kain in ekla inge ku in sikyuk paenang Poul el akkalemye ma inge ke leta lal nu sin met Korint. Met Kristian puspis fwin an Korint elos oru orekma lun losr meet liki elos ekla met Kristian, paenang Poul el fwak nu selos: “A kutu sumwos ou inge meet, a komwos aknasnasyeyuk tari, a komwos akmutalyeyuk tari, a komwos aksumwoyeyuk in en Leum Jisus Kraist, a in ngun lun God lasr.”—1 Korint 6:9-11.
10, 11. (a) Jisus el akkalemye fuka nunuk yok lal nu sin met su el kasru in ku in sifwil liye? (b) Efu ku met puspis elos tia sulela kalem?
10 Ke pal se sie met el som liki losr nu ke kalem, mutal enenu kitin pal meet liki el pala na paye ke kalem. In an Bethsaida, Jisus el akkeye sie mokul kun tusruktu el tia silaklak oru ou inge. “A el srukye poun met kun se, a kololla liki sitiu, a ke el aniye mutal, a filiye paol nu fwel, el siyuk sel: ‘Ya kom liye kutena ma?’ A el ngetuk a fwak: ‘Nga liye metu; tu Nga liyelos oanu sak, fwafwasyesr.’ Na el sifwil filiye paol fwin mutal, a el suiye, a el kela, a liye ma nu kemwa kalem.” (Mark 8:23-25) Arulanu kalem, la Jisus el kakasrisrik in sifwil folokonang kalem nu ke mutun met kun se inge tu lan ku in pula meet. Kut ku in liye insemwomwo lun mokul se inge ke pal se el ku in sifwil liye.
11 Tusruktu, insemwomwo su mokul se inge el ku in pula srik liki insemwomwo lun met nu kemwa su eis kasru in kakasrisrik som liki, losr in ngun nu ke kalem lun ma paye. Ke pal se kut liye insemwomwo lalos, saap kut mutamwauk in nunku, le efu ku met puspis elos tia suk in tuku nu ke kalem. Jisus el ase nu sesr top: “A pa inge nununku, tu kalem summu nu fwalu, a met elos lungse losr yok liki kalem, tu orekma lalos koluk. Tu met e nu kemwa su orek ma koluk elos srunga kalem, a tia tuku nu ke kalem, saap kai orekma lalos.” (Jon 3:19, 20) Aok, met puspis elos lungse “orekma koluk”—oanu kosro, orekma silolel, kikiap, keapela kutu met, a pusrapasr—a losr in ngun lal Setan pa sie an mwomwo tu elos in ku in oru ma lungse lalos.
Kalem In Yokelik
12. Ke inkanek puspis fuka kut nu kemwa akinsemwomwoyeyuk ke kut eis kalem?
12 Ke sripen kut eis tari etauk ke kalem, paenang kain in ekla fuka kut ku in liye ke moul lasr? Kutupal arulanu mwo in esam a in akyokyelik kalem lasr in ngun. Kain in oiye koluk fuka kut sisla tari? Kain in ma upa fuka ke moul lasr kut aksumwosyela tari? Fuka plan lasr nu ke pal fwasru ekla? Ke ku lun Jeova a ke kasru lun ngun mutal lal, kut ku in tafwela in ekulla kutu oiye a akmwuk lun nunuk a ma inge akkalemye la kut loang yok nu ke kalem. (Efesus 4:23, 24) Poul el akkalemye ke inkanek inge: “Tu meet komwos losr, a inge komwos kalem in Leum. Komwos in fwafwasyesr oanu tulik nutin kalem, tu fwokin kalem on in mwo nu kemwa a sumwosmwos a paye.” (Efesus 5:8, 9) Lela moul lasr in oan ye koko lun kalem lun Jeova su ma inge ku in ase nu sesr fwinsrak a sie akmwuk mwo a ma inge me akinsemwomwoye moul lun met nu kemwa su raunikutla. A ke pal se kut oru kain in ekla inge, ma inge ku in orala me insemwomwo lulap nu sin Jeova!—Soakas 27:11.
13. Fuka kut ku in akkalemye insemwomwo lasr ke kalem lun Jeova, a mea ma inge su eneneyuk nu ke kain in orekma inge?
13 Kut akkalemye kulo lasr ke moul insemwomwo su kut eis ke kut orekmakin kalem lun Jeova—in sramsramkin ma kut lotela tari ke Baibel nu sin met in sou lasr, kamwuk, a met tulan lasr. (Mattu 5:12-16; 24:14) Nu selos nu kemwa su srunga in long, orekma in luti lasr wikin moul in Kristian mwomwo lasr el orekmakinyuk oanu me kai nu selos. Poul el aketeye: “Srike ma su akinsemwomwoye Leum; a komwos in tia kamwuk nu ke orekma lun losr, su wangin sripe, a mwo liki in kaelos.” (Efesus 5:10, 11) Kut enenu in pulaik kut fwin kasru kutu met in som liki losr a sulela kalem. Yok liki nu kemwa, kut enenu in akkalemye pakoten a nunuk yok nu sin kutu met a kena in akkalemye kalem lun ma paye nu selos ke me insemwomwo ma patpat lalos.—Mattu 28:19, 20.
Taran ke Kalem Kikiap!
14. Kut fwin sramsram ke kalem, kain in kas in sensen fuka kut enenu in loang nu ka?
14 Nu selos nu kemwa su muta in kof ke lusen aur lun losr, kutena kain in kalem el sie me insemwomwo in liyeyuk. In pal meeta, elos orekmakin e in fururrur ke an eoteot fulat in an England in akkalemye piye nien mwukla ke pal in paka. Met su sailor ke oak elos arulanu insemwomwokin me kol lun kalem inge su kasrelos in sun molsron su wangin me sensen ka. Tusruktu, kutu e inge orekla in keapela kutu met. Paenang elos tia sun molsron, a oak puspis tula a musalla ke an eoteot, a cargo lalos pusrapasrla. Ke fwal koluk inge, kut enenu in arulanu taran in eis kalem su orekla in kol kut nu ke tula lasr in ngun su lumeyuk nu ke oak. “Setan el sifwanu orel sie lipufon lun kalem,” ma inge akkalemyeyuk tari nu sesr. Ke sripe se inge, met kulansap lal, wekunang met luti kikiap, elos nu kemwa “met orekma kutasrik” su “ouyepa sifwanu oralos oanu met orekma lun ma sumwosmwos.” Kut fwin eis kas kikiap lun met inge nu kemwa, lalalfongi lasr ke Kas paye lun Jeova, Baibel, ku in munasla a lalalfongi lasr ku in wanginla.—2 Korint 11:13-15; 1 Timote 1:19.
15. Mea ma inge su ku in kasre kut in fwasr ke inkanek su kol nu ke moul?
15 Met sim lun Sam el simusla: “Kas lom lam nu ke niuk, a kalem nu ke inkanek luk.” (Sam 119:105) Aok, Jeova su sropon lungse el oru kalem lal in tolak inkanek ousriksrik su kol nu ke moul,’ su “lungse tu met e nu kemwa in moliyukla, a tuku in etu ma paye.” (Mattu 7:14; 1 Timote 2:4) Orekmakinyen ma sap lun Baibel fwa kurungin kut in tia som liki inkanek ousriksrik inge nu ke inkanek losr. Poul el simusla: “Baibel nu kemwa etuku ke Ngun lun God a oasr sripe in luti, in kai, in aksumwosye, a in aketeye ma sumwosmwos nu sin met.” (2 Timote 3:16) Ke kut kapkapek in ngun, kut nu kemwa eis lutlut ke Kas lun God. Ke inkanek lun kalem lun Kas lun God, kut ku in kai kut sifwanu, ku fwin eneneyuk, kut ku in eis kai su tuku sin met seperd kulang lun congregation. In oupanu, kut ku in aksumwosye ma puspis a kut ku in eis kai sumwosmwos ke fulpap in kasre kut in fwasr na ke inkanek su kol nu ke moul.
Insemwomwo In Fwafwasyesr ke Kalem
16. Fuka kut ku in akkalemye insemwomwo ke me sang lun Jeova nu ke kalem?
16 Fuka kut ku in akkalemye insemwomwo lasr ke me sang mwolanu lun Jeova ke kalem? Jon sapter 9 aketeye nu sesr ke pal se Jisus el akkeye sie mokul su isusla kun, mokul se inge lungse in akkalemye kulo lal. Ke inkanek fuka? El akkalemye lalalfongi lal nu sin Jisus oanu Mwen nutin God a el akkalemye nu sin met nu kemwa la el “sie met palu.” Sayen ma inge, el pulaik in kaskas lain kutena met su pilesru menmen lun Jisus. (Jon 9:17, 30-34) Met saap Piter el pangon met akmusrala nu kemwa in congregation lun met Kristian oanu “met su ma lun God mukena.” Efu? Meyen oasr yurolos ngun in sang kulo oanu mokul se inge su isusla kun a akkeyeyukla. Elos akkalemye kulo nu sin Jeova, El Su Akinsemwomwoyelos, ke pal se ‘elos fwakak mwo lal su pangnolos liki losr nu ke kalem sakuruk lal.’ (1 Piter 2:9; Kolosse 1:13) Elos nu kemwa su oasr fwinsrak in moul ma patpat fwin fwalu elos akkalemye pa kain in ngun in sang kulo inge, a elos sang kasru nu sin met lili akmusrala wielos ke orekma in sulkakin nu sin met nu kemwa “mwo” lun Jeova.” Sie me sang yok su God el sang nu sin met sesumwos!
17, 18. (a) Mea kunokon lun kais sie met? (b) In etawi Timote, mea kais sie met Kristian akkeyeyuk in fwasr liki?
17 In akkalemye insemwomwo yok ke kalem lun ma paye arulanu yok sripe. Esam la wangin sie inmaslosr etu ma paye ke pal in isusla. Kutu selos lotela ma inge ke pal se elos matu, a elos sa na akilen ku lun kalem in lain losr. Kutu selos engunkin moul insemwomwo lun sie sou ke sripen papa a nine elos muta in lalalfongi. Ke kain in met ou inge, saap arulanu fwusesr in tia aksaokye kalem. Sie Met Lo su papa a nine kiel oru kulansap lalos nu sin Jeova meet liki el isusla el fwak la el enenu pal loeloes a in kaifweung meet liki el srukye a in sroukye ma saok ke ma paye su lutiyuk nu sel ke el tulik me. (2 Timote 3:15) Met fwusr a met matu, kais sie sesr enenu in sroukye me insemwomwo yok ke ma paye su Jeova el akkalemye.
18 Mokul fwusr se inge Timote el eis lutlut ke “ma simusla mutal” ke el tulik me, tusruktu el ekla met matu in ngun ke pal se el kaifweung ke orekma lun forfor lun met Kristian. (2 Timote 3:15) Tok, el ekla sie met fwal in kasru akkeyel met sap Poul, su kaifwe nu sel: “Kom in akkeye kom tu God lan liye kom mwo, sie met orekma su tia enenu in mwekin, su orekmakin sumwosna kas lun God.” Lela kut nu kemwa, in oanu Timote, fwasr liki kutena ma su e paenang kut in mwekin—ku oru Jeova el an mwekin kasr!—2 Timote 2:15.
19. (a) Oanu Devid, mea kut nu kemwa enenu in fwak? (b) Mea ma inge su e fwa sramsramkinyuk ke me lutlut toko?
19 Oasr sripe yok lasr in kaksakin Jeova, su ase nu sesr kalem lun ma paye lal. Oanu Togusra Devid, kut ku in fwak: “Tu kom lam luk, O Jeova, a Jeova el e fwa akkalemye losr luk.” (2 Samuel 22:29) Fwinne ou inge, lela kut in tia nunku mu wanginla kutena me sensen nu sesr paenang kut tia taran, meyen ma inge ku in kol kut nu ke losr su kut nu kemwa moliyukla tari liki. Ke ma inge, me lutlut toko e fwa kasru kut in tuni insemwomwo lasr su kut akkalemye ke ma paye mutal in moul lasr.
Mea Kom Lotela Tari?
• Fuka Jeova el sang kalem in ngun?
• Kain in ma upa fuka ke losr in ngun su raunekutla ku in liyeyuk?
• Kain in me sensen fuka kut enenu in fwasr liki?
• Fuka kut ku in akkalemye insemwomwo lasr ke kalem lun ma paye?
[Picture on page 20]
Jeova sropon kalem na paye a kalem in ngun
[Picture on page 22]
Oanu Jisus ke el tia fuleak in akkeye sie mokul kun, ke ma inge el kasru kut in illa liki losr in ngun
[Picture on page 23]
Tafongla ke orekma kutasrik lun Setan nu ke kalem kikiap kol nu ke musalla in ngun su oanu oak soko su musalla