Srukye Ke Oaru Kas Lun God

“A kut som liki ma lukma lun mwekin, tia fwafwasyesr in kiapu, a tia akikiapye kas lun God”​—2 KORINT 4:⁠2.

KE kas palu lulap lal ke pal in oasr tari lal in togusrai a ke saflaiyen akmwuk matu se inge, Jisus Kraist el fwak: “A mwosasu inge lun togusrai fwa sulkakinelik fwin fwalu nu fon tu in ma lo nu sin mutanfwal nu kemwa; a na safla e fwa tuku. El ouyepa sapkin nu sin met tumal lutlut lal: “Oru met in mutanfwal nu kemwa tu elos in met tumuk lutlut, . . . luti nu selos in liaung ma nu kemwa Nga sapkin nu sumwos.” (Mattu 24:14; 28:​19, 20) Akpayeye lun kas palu inge el siyuk ke orekma yok in leng a in simusla Baibel, in luti metu ke kalmen ma inge, a in kasrelos in orekmakin ma inge ke moul lalos. Fuka sie me sang yok na paye in wi epeis ke orekma se inge! Ke 1914, Baibel ku kutu ip ka orekla tari ke kas 570. Tusruktu mutamwauk ke pal ingo fokofoko ke kas a kas sasu sifwil toeni nu ka, a ke kas puspis pus liki leng se orekla a kitelik nu sin met.a

² Sie orekma upa nu sin kutena met leng in eis sie me rid ke kas se a langasla ma inge ke kas saye su oru met rid a met long in kalem ka. Kutu sin met leng ke Baibel elos oru orekma lalos ke moniyuk a elos arulanu taran meyen elos langasla Kas lun God. Kutu met leng elos pwar a lut na paye ke orekma upa su tuku ke leng. Saap elos nunkeyuk mu koanon Baibel oanu me usru saok na lun an’u. Nu sin kutu met leng, alu pa business lalos, a in simusla buk su akkalemye elos oanu met leng ku met kite pa inge ipen inkanek in suk mani. Ke ma inge, arulanu kalem la ma elos nunku el me purakak yok ke orekma lalos.

³ Sie me purakak nunuk pa ma New World Bible Translation Committee el fwak: “In langasla Ma Simusla Mutal ku in kalmekin ekula nu ke kas saye nunuk a ma Jeova God el fwak . . . Sie me purakak nunuk pa inge. Met leng ke orekma se inge, su sangeng a lungse Author Mutal lun Ma Simusla Mutal, el pulakin nu Sel sie kunokon yok in tafwela nunuk a kas Lal ke inkanek sumwos ke ku lal nu kemwa. Elos ouyepa pulakin kunokon nu sin met rid su suk a lalalfongi ke sie leng e Kas mutal lun God Ku Liki Ku ke molela lalos sifwanu. Ke kain in pulakin inge ke kunokon lalos paenang ke lusen yiu puspis committee se inge su mwolela tari moul lalos nu sin God elos orala New World Translation of the Holy Scriptures.” Nien sun lun committee se inge pa in orala sie leng ke Baibel su arulanu kalem a ku in srukye futoto lal ke Ma Simusla lun Hibru a Greek su ma inge ku in sang sie foundeson ke kapkapek lun etauk sumwos.

Mea Sikyuk ke En God?

⁴ Sie nu ke nien sun yok lun Baibel pa in kasru metu in etu God Paye. (Exodus 20:​2-7; 34:​1-7; Isaia 52:6) Jisus Kraist el luti met tumal lutlut lal in pre a siyuk tu in “akmutalyeyuk” en Papa tumal,” oru in mutal, ku nunkeyuk oanu ma mutal. (Mattu 6:⁠9) Oasr en God na paye su simusyukla ke Baibel pal 7,000 kutu. El lungse met nu kemwa in etu e se inge a oiye nu kemwa lun El su pangonyuk ke e se inge.​—Malakai 1:​11.

⁵ Met leng puspis lun Baibel elos akkalemye akfulat ke e mutal a el orekmakin ma inge pal nu kemwa ke orekma lalos. Kutu sin met leng elos insese in orekmakin Yahweh. Kutu selos sulela in orekmakin sie pang ke e mutal fwal nu ke kas lalos sifwanu tusruktu in pal se na ma elos orekmakin inge srakna ku in akilen fwal nu ke ma simusla ke text lun Hibru, sie pang su eteyuk ke sripen ma inge orekmakinyuk tari ke lusen yiu puspis. New World Translation of the Holy Scriptures el orekmakin Jehovah pal 7,210 ke text lal.

⁶ Ke lusen yiu ekasr somla, fwinne met leng ke Baibel elos oru in on na en god lun met Pegan oanu Beal a Molech, tusruktu ke inkanek ma lulap elos etukla liki en God paye ke leng lalos ke Kas Lal. (Exodus 3:​15; Jeremaia 32:35) Ke me sramsram su oasr in Mattu 6:9 a Jon 17:​6, 26, sie Albanian version lun Baibel su met puspis orekmakin, el orekmakin kas Greek inge “em” (el sramsram ke en God pa inge) oanu “kom,” oanu text se inge el tia orekmakin en God. In Sam 83:18, The New English Bible a Today’s English Version elos tukeni eisla liki en God a kutena me sramsram su akkalemye la oasr en God. Fwinne e mutal el sikyuk ke leng matu puspis ke Ma Simusla lun Hibru nu ke kain in kas puspis, tusruktu ke leng sasu pal nu kemwa elos etukla liki e se inge ku orekmakin na ke marginal notation. Pa inge ma sikyuk ke kas English, oupanu ke kas puspis fwin an Europe, Africa, South America, India, a tuka puspis fwin an Pacific.

⁷ Kutu met leng ke Baibel ke kas Africa puspis elos alukela liki ma fwal. Elos tia ayaola e mutal mukena nu ke mwal, oanu God ku Leum, a elos ouyepa kapsreni sie kain in e su tuku ke alu lalos su elos lalalfongi. The New Testament and Psalms in Zulu (1986 version), mwal se inge God (uNkulunkulu) orekmakinyuk kais kutu pal in ayaola sie e (uMvelinqangi) su met Zulu elos lalalfongi la ma inge el sramsram ke ‘sou lulap su met srisrik ke sou se inge elos alu nu sel.’ Sie me lutlut ke sie magasin inge The Bible Translator, lun October 1992, el reporti la ke pal in akola ke Baibel se inge Chichewa su e fwa pangonyuk Buku Loyera, met leng elos orekmakin Chauta oanu sie e in ayaola en Jeova. Me lutlut inge el aketeye la Chauta, pa, “God su elos etu a alu pal nu kemwa.” Tusruktu, met puspis fwin an we elos ouyepa alu ke ma elos lalalfongi oanu ngun lun met mise. Ya kut ku in fwak la sumwos fwin sie met el oru me siyuk lal ke pre nu sin “El Su Fulat Liki,” a kutena e su el orekmakin ke “El Su Fulat Liki” inge oanu me ayaol fwal nu ke en Jeova, elos fwinne wi ke kutena alu? Mo na mo! (Isaia 42:8; 1 Korint 10:20) In ayaola en God nu ke ma se su oru metu in pulakin la ma elos lalalfongi ke mutamwauk me sumwos tia sang kasru nu selos in futoto nu sin God paye.

⁸ Ma inge nu kemwa tia ayaola ku kosroila akmwuk lun Jeova in oru e lal in eteyuk. Ke kas puspis fwin an Europe, Africa, Americas, Orient, a tuka puspis in mwea, srakna oasr Baibel puspis su oasr e mutal. Oasr pa 5,400,000 kutu Met Lo lun Jeova in an a territory 233 su tukeni kisekin sie billion aur kutu ke yiu se in fwakak nu sin kutu met akmwuk a en God paye. Elos orala a kitelik Baibel​—Baibel puspis su orekmakin e mutal​—ke kas puspis su orekmakinyuk sin 3,600,000,000 kutu met fwin fwalu, wekunang English, Chinese, Russian, Spanish, Portuguese, French, a Dutch. Elos ouyepa orala me rid puspis su sang kasru ke lutlut Baibel ke kas puspis su eteyuk sin met puspis fwin fwalu. Tia pat toko, God el oru orekma su ku in akpayeye na paye ma el fwakak tari nu sin mutanfwal nu kemwa “a elos fwa etu tu Nga Jeova.”​—Ezekiel 38:23.

Ke Pal Se Ma Lalalfongi lun Met Se El Orekma nu Ke Ma El Langasla

⁹ Sie kunokon yok oasr yurin met nu kemwa su langasla Kas lun God wikin met nu kemwa su luti ma inge. Oasr ma met sap Poul el fwak ke orekma lun forfor lal a elos nu kemwa su wilul: “A kut som liki ma lukma lun mekin, tia fwafwasryesr in kiapu, a tia akkikiapye kas lun God, a ke akkalemye lun paye kut sifwanu fwakutyung nu ke ella lun met nu kemwa ye mutun God.” (2 Korint 4:2) Kas se inge in akkikiapye, ku in kalmekin, in akkolukye, ma inge sikyuk fwin sie met el toeni ma saye ku ma munas. Met sap Poul el tia oanu met seperd suoaru fwin an Israel in len lal Jeremaia su Jeova el sang kai ke sripen elos luti ma elos sifwanu nunku a tia ma sin God. (Jeremaia 23:16, 22) Tusruktu mea sikyuk ke len lasr?

¹⁰ Ke lusen Meun Lulap II, sie committee lun met luti ke alu a pastor puspis elos akesrui ke guferment lun Nazi fwin an Germany in orala sie ma sasu ke “Testament Sasu” in etukla liki kutena me sramsram mwo su orek sin met Ju a kutena akul su akkalemye la Jisus Kraist el tuku ke suo lun met Ju. Ke pal futoto somla, met leng puspis su orala The New Testament and Psalms: An Inclusive Version el aketeye ma saye, el srike in utukla liki me akpayeye nu kemwa su akkalemye la oasr kunokon lun met Ju ke mise lal Kraist. Met leng puspis inge elos ouyepa pulakin la mutan puspis su ridi Baibel elos fwa insemwomwo fwin God el pangpang Papa-Nine a tia Papa mukena a fwin pangpang Jisus Tulik nutul a tia Mwen nutul. (Mattu 11:27) Ke pal se ma elos oru ou inge, elos ouyepa etukla liki akmwuk ke pusisel lun mutan nu sin mokul tumal a akos lun tulik nu sin papa a nine. (Kolosse 3:​18, 20) Met nu kemwa su orala leng inge elos tia insese ke kaifweung lun met sap Poul in tia ‘akkikiapye kas lun God.’ Elos mulkunla kunokon lun met leng, a eis kunokon lun author, elos orala buk puspis a orekmakin Baibel oanu sie inkanek in akkeye ma elos nunku.

¹¹ Alu puspis lun Kristendom elos luti la sie ngunmoul el ngun se, a ma inge som liki mano ke pal in mise, a ma inge tia ku in mise. Tusruktu, leng puspis lun Baibel matu elos akkalemye la sie met el ngunmoul se, kosro nu kemwa elos ngunmoul, a ngun el ku in mise. (Genesis 12:5; 36:6; Oekyuk 31:28; Jemes 5:​20) Ma inge akmwekinye met kol lun alu..

¹² Ke pal inge version sasu puspis el aklosrye ma paye se inge. Elos tia lungse in langasla na paye kas Hibru inge neʹphesh (ngunmoul) ke kutu fus. In Genesis 2:​7, saap elos ku in fwak la met se meet el “mutamwauk in moul” (a elos tia orekmakin kas se inge “el ekla ngunmoul”). Ku saap elos orekmakin “ma orekla” a tia “ngunmoul” elos fwin sramsram ke moul lun kosro. (Genesis 1:​21) In Ezekiel 18:​4, 20, elos orekmakin “met” ku “met se” (a tia orekmakin “ngun”) su ku in mise. Kain in leng lalos inge saap fwal tari nu sin met leng. Tusruktu kasru fuka elos sang nu sin met pusisel su suk ma paye, su nunuk lalos akkolukyeyuk tari sin Kristendom ke me luti lalos su wangin in Baibelb

¹³ Ke sripen kaifweung lalos in akkeye ma elos lalalfongi la met mwo nu kemwa elos som nu in kosrao, met leng​—ku met luti ke alu su kalweni orekma lalos⁠—saap elos kaifweung pa in okanla ma Baibel el fwak ke akmwuk lun God fwin fwalu. In Sam 37:​11, version puspis lun Baibel akkalemye la met fwokpap elos fwa usru “an’u.” “An” inge tuku ke kas Hibru text inge (ʼeʹrets). Tusruktu, Today’s English Version (su orekmakinyuk sin met leng puspis nu ke kas puspis saye) el ekulla ma puspis. Fwinne version se inge lun Baibel el orekmakin kas Greek inge ge ke “fwalu” pal 17 ke Gospel lal Mattu, tusruktu in Mattu 5:5 el ayaola “fwalu” nu ke kas se inge “ma God el mwolela.” Kalemla met puspis ke alu elos nunku ke kosrao. Tia akkalemyeyuk nu selos ke oaru la, ke sramsram lal Fwin Eol, Jisus Kraist el fwak la met fwokpap, met inse pusisel elos fwa “usrui fwalu.”

¹⁴ Arulanu kalem la kutu leng ke Ma Simusla orekla in sang kasru nu sin met luti in eis mani yok. Paye, Baibel el fwak: “Fwal nu sin met orekma in eis me mol lal.” (1 Timote 5:​18) Tusruktu in 1 Timote 5:​17, su fwak la met elder su leumi mwo oanu fwal nu ke sunak lulap,” sunak lulap mukefwunnu su kutu selos nunku pa mani. (Srike liye 1 Piter 5:2.) Ke ma inge, The New English Bible el fwak la met elder inge nu kemwa fwal in eis me mol pal luo,” a Contemporary English Version el fwak la elos “fwal in eis me mol lalos pal luo.”

Srukye Oaru Kas lun God

¹⁵ Mea kalmen ma inge nu kemwa nu sin sie met su ridi Baibel a nu selos su orekmakin Baibel in luti kutu met? Ke kas puspis su orekmakin yok fwin fwalu, leng puspis su kom ku in sulela pus liki sie. Akkalemye liyaten ke sulela lom ke Baibel su kom lungse in orekmakin. (Soakas 19:8) Fwin sie leng el tianu oaru in aketeye ma ke God​—el fwin etukla liki en God ke Kas Lal ke kutena sripe​—ya el ouyepa akkolukye tari kutu text ke Baibel? Kom fwin alollo ke sie leng ku kas su orekmakinyuk, na kaifweung in srikeye ma inge ke kutu leng matu. Kom fwin sie met luti ke Kas lun God, sulela sie version su srukye a futoto nu ke text na paye lun Kas Hibru a kas Greek.

¹⁶ Kut nu kemwa enenu in kaifweung in oaru ke Kas lun God. Kut oru ou inge ke kut kurunganang koanon ma inge, paenang fwin kut ku in oru, lela kut in orekmakin kutu pal in ridi Baibel. (Sam 1:​1-3) Kut oru ou inge ke kut orekmakin na paye ke moul lasr ma nu kemwa el fwak, lutlut in orekmakin akmwuk a me srikaskrak su oasr ka ke pal se ma kut oru sulela mwo. (Rom 12:2; Hibru 5:​14) Kut akkalemye la kut oaru a akkeye Kas lun God ke pal se ma kut moniyuk in luti ma inge nu sin kutu met. Kut oru ou inge oanu sie met luti su arulanu kurunganang Baibel, in tia akkuye ku toeni kutena ma ka in akfwalye nu ke ma kut nunku. (2 Timote 2:15) Kutena ma su God el fwakak tari ma inge e fwa akpayeye. El arulanu oaru in akpayeye Kas lal. Lela kut nu kemwa in akkalemye oaru ke kut srukye ma inge.

[Footnotes]

Ya Kom Esam?

◻ Kain in nunuk saye fuka purakak met leng ke orekma in leng lalos ke Baibel in len lasr?

◻ Efu ku leng puspis ke len lasr su met puspis elos oru tia akkolukye akmwuk lun God fwin ke el sifwanu?

◻ Fuka kutu leng lun Baibel el aklosrye ma paye fwin ke ngunmoul, mise, a fwalu?

◻ Ke inkanek fuka kut ku in akkalemye la kut oaru na paye in srukye a akkeye Kas lun God?

[Study Questions]

1. (a) Mea ma inge su eneneyuk in akpayeye orekma su oasr in Mattu 24:14 a 28:​19, 20? (b) Mea lupan fwasrelik lun Baibel ke kain in kas puspis lun metu ke pal se ma len safla el mutamwauk?

2. Kain in nunuk puspis fuka oanu me purakak ke orekma ke Baibel oasr yurin met leng a met sim?

3. Mea New World Bible Translation Committee elos nunku ke orekma lalos?

4. Efu arulanu yok sripe in oasr en God ke Baibel?

5. Fuka met leng puspis orekmakin en God?

6. (a) Ke yiu ekasr somla, mea met leng elos oru fwin ke inkanek in orekmakin e mutal? (b) Fuka lupan orekma koluk se inge?

7. (a) Mea met leng puspis ke Baibel fwin an Africa elos oru fwin ke orekmakinyen e mutal? (b) Mea pulakin lom ke ma se inge?

8. Efu ku akmwuk lun God in eteyuk el tia som nu ke wangin?

9. Fuka Baibel el akkalemye kunokon yok su oasr yurin met nu kemwa su orekmakin Kas lun God?

10. (a) Fuka nunuk lalos sifwanu sayen oaru ke God purakak met leng puspis in len lasr? (b) Kain in orekma fuka su tia ma lalos elos oru?

11. Fuka me luti lun Kristendom el lain ma Baibel el fwak ke ngunmoul a mise?

12. Ke inkanek saye fuka kutu version lun Baibel el aklosrye ma paye lun Baibel?

13. Ke inkanek puspis fuka version puspis ke Baibel elos okanla akmwuk lun God fwin fwalu?

14. Kain in me purakak ke rapku fuka arulanu kalem ke kutu version lun Baibel?

15. Fuka kut ku in etu na paye leng ke Baibel su kut ku in orekmakin?

16. Fuka kut ku in akkalemye oaru ke inkanek lasr in orekmakin Kas lun God?

[Picture on page 26]

Leng fuka ke Baibel kom ku in orekmakin?