Ya Kom Oaru Ke Ma Nukemwa?
“El su oaru ke ma srisrik el oaru pa ke ma lulap.”—LUK 16:10.
1. Mea sie inkanek su Jeova el oaru ka?
KE EKYEK lun kais sie len, ya kom liye pa ke lulin sak u el ekla? Aok, lul lun saku el ekyek pal nukemwa ke lupa a onange! Kaifweang yok a akwuk in mwolela lun metu ekyek pa pal nukemwa oana lulin sak u. Nu sin Jeova God fwin tuniyuk, el tia ekyek pal nukemwa. In sramsramkinul oana “Papa tumun kalem,” met tuma lutlut Jemes el fwak: “Yurol wangin mukuikui lun me lul.” (Jemes 1:17) Jeova el tia ekyek a el oana sie pal nukemwa, fwinne ke ma srisrik puspus. El “sie God oaru.”—Duteronomi 32:4.
2. (a) Efu ku kut enenu in tuni kut sifwana kut fwin oaru a paye? (b) Kusensiyuk puspus fuka ke oiyen oaru a paye kut e fwa aketeye?
2 Fuka Jeova el liye oiyen oaru lun met kulansap nukemwa lal? Ke inkanek oana sie su Devid el oru, el fwak kelos: “Mutuk fwa on fwin met oaru in fwal se inge, tu elos in muta yuruk. El su fwafwasryesr inkanek sumwosna el a fwa kulansap nu sik.” (Sam 101:6) Aok, Jeova el insemwomwo ke oaru lun met kulansap nukemwa lal. Ke sripe mwomwo inge, paenang met sap Poul el simusla: “A inge pa siyukyak ke met tutafpo, tu met in liyelos met oaru.” (1 Korint 4:2) Mea eneneyuk nu ke oiyen oaru? In an puspus fuka akwuk lun moul kut enenu in akkalemye ke oaru? Ma lane puspus fuka tuku ke “fwufwasryesr ke inkanek sumwosna”?
Mea Kalmen Oaru a Paye
3. Kut etu fuka kut fwin akkalemye oiyen oaru?
3 “Moses el oaru oana sie met kulansap,” Hibru 3:5 el fwak. Mea oru met palu Moses el oana sie met oaru? Ke pal se loom alu se ku tabernacle se el musaiyukla, “Moses el oru fwal nu ke ma nukemwa ma Jeova el sapkin nu sel. Oinge el orala.” (Exodus 40:16) Kut oana met su alu nu sin Jeova, kut enenu in akkalemye oiyen oaru lasr ke kut akos in kulansapul. Wekunang nu ke ma inge pa in oaru nu sin Jeova pal nukemwa fwinne kut sun ku pulakin me srife ku ma upa puspus. Tusruktu, oasr pa ma saye in etu ke oiyen oaru lasr a tia ke kutangla lasr mukena ke me sruf upa puspus. Jisus el fwak, “El su oaru ke ma srisrik el oaru pa ke ma lulap; a el su sesumwos ke ma srisrik el sesumwos pa ke ma lulap.” (Luk 16:10) Kut enenu in oaru pal nukemwa fwinne ke ma srisrik.
4, 5. Mea oaru lasr nu ke “ma srisrik” el akkalemye?
4 Akosten nu ke “ma srisrik” len nukemwa el yok sripe ke sripe luo. Ma se meet, ma inge akkalemye pulakin lasr nu ke ku mwolena lun Jeova. Nunku ke me srike su orek nu sin siyanyen se meet, Edam a If. Oasr sie masap tia upa su siyukyak selos. Elos ku in eis kain in mongo nukemwa nelos ke imae Eden, a elos tia ku in kang fwokin sak sefwanna, ke “sak in etu ma mwo a ma koluk.” (Genesis 2:16, 17) Oaru lalos in akos masap fusrasr se inge ku in akkalemye la siyanyen se meet inge fwa kasru kolyuk lun Jeova. In akos masap lun Jeova ke moul lasr len nukemwa ku in akkalemye la kut sang kasru nu ke akwuk mwolena lun Jeova.
5 Ma se akluo, oiya lasr su kut akkalemye nu ke “ma srisrik” ku in kasre kut nu ke oiya fuka kut fwa akkalemye ke “ma lulap,” ku ke kut sun me srife upa ke moul lasr. Ke sie me pupulyuk, srike nunku ke ma su sikyak nu sel Daniel a nu sin met Hibru tolu su welul, Hanenaia, Misael, a Asaraia. Elos utukla nu in an Babulon oana met sruo in yea 617 B.C.E. Ke elos srakna fwusr, saap oasr ke yea 13 nu ke 19, elos filiyuki ke loom mwolena sel Togusra Nebukadnezzar. Ke loom inge, togusra el “pakiye nu selos len nu kemwa sie ipen me mongo eueu nen togusra, a ke wain su el nim, a tu elos fwa kiteyuk yea tolu; tu ke safla ka elos fwa tu ye mutun togusra.”—Daniel 1:3-5.
6. Kain in me srife fuka sonol Daniel a met Hibru tolu su welul ke loom sin togusra fwin an Babulon?
6 Tusruktu, mongo su togusra lun an Babulon el sang nu selos akkalemye sie ma upa nu sin met fwusr Hibru akosr inge. Mongo su Masap lal Moses el sapkin mu elos tia ku in kang oasr ke mongo yuyu nen togusra inge. (Duteronomi 14:3-20) Ikwen kosro su sra ka tia aksuroryeyuk la ke inkanek fwal, a fwin kangyuk kain in ikwen kosro inge ku in kunausla Masap lun God. (Duteronomi 12:23-25) Mongo inge ku pa in kisekinyuk nu ke ma srulela puspus, oana fasin ku oiya lun met Babulon meet liki elos kang mongo inge.
7. Mea akosten lal Daniel a lun met kawuk tolu lal akkalemye?
7 Paye la met nukemwa ke loom sin togusra fwin an Babulon elos tia nunku ke masap ke me mongo. Tusruktu, Daniel a met kawuk lal elos lungse in tia akfokfokyelos sifwana ke inkanek in kang mongo su Masap lun God el tia lela met Israel in kang. Oiyen paye a oaru lalos nu sin God weang pa nu ke ma sikyak inge. Paenang elos siyuk ke me mongo ke fwokin sak a kof mukena, a ma inge etukyang nu selos. (Daniel 1:9-14) Nu sin met puspus ke pal inge, luma su met fwusr akosr orala inge tia yok sripe nu selos. Tusruktu, akosten lalos nu sin God akkalemye la elos oasr oya ke kusensiyuk nu ke kolyuk lun Jeova.
8. (a) Me srife upa fuka ke oiyen oaru lun met fwusr Hibru tolu elos sun? (b) Mea fwokin me srife upa inge, mea ma inge akkalemye?
8 In akpayeye oiyen oaru nu ke ma srisrik kasrel Daniel a met kawuk tolu lal in muteng ke me srife upa. Ikasla Baibel nutumwos nu in sapta 3 ke buk lun Daniel, a komwos sifwana ridi la fuka moul lun met Hibru tolu inge sensenkinyuk a apkuran in sun mise ke elos srunga in epasr nu ke ma srulela gold inge su Togusra Nebukadnezzar el orala. Ke pal se elos utukla nu ye mutun togusra, elos akkalemye lulalfongi paye lalos, a elos fwak: “Fwin oinge, God lasr su kut kulansupu El ku in molikutla liki sie fwunyu su fururrur ke e; a El a fwa molikutla liki in poum, O togusra. A fwin tia, kom in etu, O togusra, tu kut fwa tia kulansupu god lom, ku alu nu ke me srulela se su kom tulokunak.” (Daniel 3:17, 18) Ya Jeova el molelosla? Met meun puspus su sisla mokul fwusr tolu inge nu in fwunyu su furrur ke e elos mise, a met Hibru tolu su oaru a paye inge elos ilme liki infwulwen e sa a elos moul—wangin ku lun e ke manolos! Oiyen oaru a paye lalos su akkalemyeyuk pal nukemwa kasrelos in akkalemye oaru a paye ke pal in me srife upa. Ya ma sikyak inge tia sang me pupulyuk nu ke yok sripaiyen oaru a paye fwinne ke ma srisrik?
Oaru in Orekmakin Mwo “Me Kasrup lun Fwalu”
9. Mea context ku kutupa ke kas lun Jisus su simusyukla in Luk 16:10?
9 Meet liki el akkalemye akwuk mwo nu sin met su oaru ke ma srisrik el oaru pa ke ma lulap, Jisus el sang kas in kasru nu sin met su longol: “Komwos oru nu sumwos met kawuk ke ‘me kasrup lun fwal se inge’, tu, ke ma inge wanginla elos fwa eis komwos nu in loom kamwul.” Tokin el fwak ma inge el akkalemye pa ke oiyen oaru nu ke ma srisrik. Jisus el fwak pa: “Ke ma inge komwos fwin tia oaru ke me kasrup lun fwal se inge, su a fwa sot nu sumwos in liaung me kasrup paye? . . . Wangin met kulansap ku in kulansupu leum luo; tu el fwa srunga sie, a lungse siena; ku fwin tia oinge el fwa srukye sie, a pilesru siena. Komwos koflanu kulansupu God a mammon.”—Luk 16:9-13.
10. Fuka kut ku in akkalemye oiyen oaru paye lasr in orekmakin “me kasrup lun fwalu”?
10 In fwal nu ke context ke kas lun Jisus inge, in Luk 16:10 el orekmakinyuk nu ke “me kasrup lun fwalu,” su sramsramkin ke ma saok lasr. Ma inge pangonyuk mu ma sesumwos meyen me kasrup lun fwalu—oana mani—orekmakinyeya sin met sesumwos. Sayen ma inge, fwin oasr kena in eis me kasrup puspus ku in kol nu ke orekma sesumwos. Kut akkalemye oiyen oaru a paye lasr ke kut orekmakin lalmetmet nu ke inkanek in orekmakin ma saok lasr. Kut tia orekmakin ma saok lasr in akinsemwomwoye kut sifwana, a kut lungse in orekmakin ma inge in sang kasru orekma nukemwa lun Togusrai a in kasru met enenu puspus. Ke kut oaru a paye ke inkanek inge, kut akkalemye kawuk nu sin Jeova God a nu sin Jisus Kraist, su “in an muta kamwul ku loom kamwul” ma lalos. Elos fwa eis kut nu in an in muta inge, elos fwa use nu sesr moul ma patpat fwin fwalu a nu selos su oasr fwinsrak lalos in kosrao elos fwa eis moul ma patpat we.
11. Efu kut enenu in akkalemye nu sin met in loomu la kut eis me kasru nu ke orekma in luti su orek fwin fwalu nufon sin Met Lo lun Jeova?
11 Nunku pa, ke ma kut akkalemye nu sin met puspus su eis Baibel ku me rid su tuku ke Baibel ke kut fwakak peng mwo lun Togusrai a aketeye nu selos la kut eis pa me kasru lalos nu ke orekma in luti su orek fwin fwalu nu fon sin Met Lo lun Jeova. Ke inkanek inge ya kut akkalemye nu selos sie pal mwomwo elos in orekmakin ma saok lalos ke inkanek lalmetmet? Fwinne Luk 16:10 el sramsram yok ke orekmakinyen ma saok puspus, akwuk mwomwo su akkalemyeyuk ke fus inge ku pa in orekmakinyuk nu ke kutupa inkanek lun moul.
Oiya Paye ku Sumwos Arulanu Yok Sripe
12, 13. Ke oiya puspus fuka kut ku in akkalemye oiyen oaru paye lasr?
12 Met sap Poul el simusla: “Komwos in pre kas, tu kut nunku tu oasr ella mwo yurosr, a kut kena tu orekma lasr nu sumwos in ma nu kemwa.” (Hibru 13:18) Wekunang nu ke “ma nukemwa” inge pa ke orekmakinyen mani lasr. Kut moli mise lasr a tax lasr ke inkanek paye. Efu? Kut oru ma inge ke sripen nunak a pulakin mwo lasr a yokna ke sripen lungse lasr nu sin God a in akkalemye akos nu ke masap lal. (Rom 13:5, 6) Oiya fuka kut fwa akkalemye kut fwin koneak ma se su tia ma lasr? Kut suk inkanek in folokonla ma inge nu sin met su la ma san. Kut fwin aketeye nu sin met la mea mokle kut in folokonla ma lun met inge, a fwako mwo lun ma inge pa oasr pal mwo in orekma lo!
13 Wekunang nu ke oiyen oaru a paye in ma nukemwa pa in akkalemye oaru paye ke niyen orekma lasr. Oiyen oaru paye ke orekma lasr el sang kasru mwomwo in akkalemye ke kain in God su kut kulansapu. Kut tia “pusrela” pal fwin kut akkalemye oiyen alsrangesr. A, kut kaifweang in alken ke orekma, oana kut orekma nu sin Jeova. (Efesus 4:28; Kolosse 3:23) Ke sie mutanfwal in an Europe el motkeyuk mu, sie tafwu tolu ke pisen met orekma su siyuk ke leta sin taktu in fulelosla in tia orekma ke sripen elos mas, tusruktu tia paye. Met kulansap paye lun God elos tia wi fwak ke kutena ma tia paye in suk inkanek in tia orekma. Ke pal puspus, Met Lo lun Jeova elos kilukyak ke orekma lalos ke sripen met kol lalos liye oiyen oaru paye lalos a elos alken ke orekma.—Soakas 10:4.
Oiyen Oaru nu ke Orekma Lasr in Luti Peng Mwo
14, 15. Mea kutu inkanek su kut ku in akpayeye nu sesr sifwana la kut oaru ke orekma in luti peng mwo oana met Kristian?
14 Kut e fwa akkalemye fuka oiyen oaru lasr nu ke orekma in luti peng mwo su utuku nu sesr? “A lela kut in kise nu sin God ke kaksak pal e nu kemwa Kel, oinge fwako lun ngoasro, su fwakak El” Baibel el fwak. (Hibru 13:15) Inkanek mwo emeet in akkalemye oiyen oaru lasr nu ke orekma in luti pa in wi pal nukemwa. Efu ku kut pilesru ke sie malem in tia wi orek ma lo kel Jeova a ke akwuk lal? Orekma lasr in wi pal nukemwa ke orekma in luti peng mwo kasre kut pa in akmwoye ku lasr a oiya mwo lasr in luti.
15 Sie pa inkanek in akkalemye oiyen oaru lasr nu ke orekma in luti peng mwo pa in orekmakin kas in kasru su oasr ke Tauer in San a Orekma lun Togusra Lasr. Ke kut akola a orekmakin kas in mutamwauk su oasr ke me rid natusr ku kutu pa kas in mutamwauk mwomwo, ya kut tia liye la orekma in luti lasr oasr fwako mwo puspus el yok liki meeta? Ke kut osun nu sin sie met su akkalemye insemwomwo lal nu ke peng mwo lun Togusrai, ya kut tia sa in akkeye insemwomwo lun met se inge? A fuka ke lutlut Baibel su kut mutamwuk in oru yurin met puspus su insemwomwo ka? Ya kut paye a oaru in oru lutlut Baibel yurolos pal nukemwa? In akpayeye oiyen oaru lasr ke orekma in luti peng mwo ku in kol kut a met puspus su long kut nu ke moul.—1 Timote 4:15, 16.
Karunginkut Pal nukemwa in Tia Ma lun Fwalu
16, 17. Ke inkanek puspus fuka kut ku in akkalemye la kut tia ma lun fwalu?
16 Ke el pre nu sin God, Jisus el fwak nu sin met tuma lutlut puspus lal: “Nga sang tari nu selos kas Lom; a fwalu srungalosla, meyen elos tia ma lun fwalu, aok oana Nga tia ma lun fwalu. Nga tia pre tu Kom fwa eselosla liki fwalu, a tu Kom fwa liyelosyung liki ma koluk. Elos tia ma lun fwalu, aok oanu Nga tia ma lun fwalu.” (Jon 17:14-16) Kut oru tari sulela lasr a kut arulanu lungse in tia ma lun fwalu pal nukemwa ke inkanek puspus, in tia wi ke kutena u lun politic, me akfulat puspus ke len, a ke fasin puspus, a ke orekma lun kosro. Tusruktu, oiya fuka kut fwa akkalemye nu ke ma srisrik puspus? Ya inkanek puspus lun fwalu akkolukye kut fwinne ke ma srisrik? Ke sie me pupulyuk, kut fwin tia taran, me yun lasr ku nuknuk lasr ku in alukela ma fwal ku ratratla! In akkalemye oiyen oaru lasr kut enenu in “mwo a efwal” ke me yun lasr ke nuknuk kut orekmakin a ke style ke aunsifesr. (1 Timote 2:9, 10) Aok, “ke kut tia oru kutena me tukulkul in kutena ma, tu in wangin metin orekma lasr. A in ma nukemwa fwakak kesr sifwana oana met orekma lun God.”—2 Korint 6:3, 4.
17 Ke sripen kut arulanu lungse in kaksakin Jeova, kut orekmakin nuknuk fwal ke kut wi ke meeting nukemwa lun congregation. Oiya inge paye pa ke kut wi ke assembly nukemwa a toeni lulap. Nuknuk lasr enenu in fwal a arulanu mwo. Oiya inge ku in sang ma lo nu sin met puspus su liye kut. Lipufon nukemwa elos loang mwo pa nu ke orekma lasr, oana ma elos oru nu sel Poul a nu sin met Kristian nukemwa su welul. (1 Korint 4:9) Paye la, kut enenu in orekmakin nuknuk fwal ku me yun mwo pal nukemwa. Nu sin kutu met, oiyen oaru nu ke sulela lasr ke nuknuk saap ma na srisrik ku tia yok sripe nu selos, tusruktu ye mutun God ma inge arulanu yok sripe.
Me Insemwomwo Puspus ke Oiyen Oaru
18, 19. Me insemwomwo puspus fuka tuku ke oiyen oaru?
18 Met Kristian paye elos sramsramkinyak oana “met tutafpo mwo in lungse lun God in oiya puspus.” In oana met kulansap ku met tutafpo lun God elos “fungfung nu ke ku su God El sang.” (1 Piter 4:10, 11) Sayen ma inge, in oana met tutafpo, utuku nu sesr ma su tia ma lasr sifwana—oana lungkulang lun God nu sesr, wekunang orekma lasr in luti peng mwo. In akpayeye nu sesr sifwana la kut met tutafpo mwomwo, kut fungfung nu ke ku su God el wise, el sang “yoklanu lun ku.” (2 Korint 4:7) Sie me akpa mwomwo pa inge in kasre kut in muteng ke kutena ma upa su kut ku in sun ke pal fwasru!
19 Met sim lun sam el fwak: “O lungsumwos Jeova, komwos met mwo Lal nu kemwa. Jeova El karunganang met oaru.” (Sam 31:23) Lela kut in akpayeye la kut sifwana oaru, a kut lulalfongi ke inkanek nukemwa la Jeova el “sie Met Lango nu sin met e nu kemwa, a paye El langolosla nu kemwa su lalalfongi.”—1 Timote 4:10.
Ya Kom Esam?
• Efu ku kut enenu in “oaru ke ma srisrik”?
• Fuka kut ku in akpayeye la kut oaru
in akkalemye oiya paye?
nu ke orekma in luti peng mwo?
in tia ma lun fwalu ke inkanek nukemwa pal nukemwa?
[Petsa ke sra 14]
Oaru ke ma srisrik, oaru pa ke ma lulap
[Petsa ke sra 15]
‘Komwos sifwana akkalemye oaru ke inkanek nukemwa’
[Petsa ke sra 15]
Sie inkanek mwo in akkalemye oiyen oaru pa in akola mwo nu ke orekma in luti peng mwo
[Petsa ke sra 16]
Akkalemye oiya mwo a efwal ke nuknuk a style ke aunsifesr