sujunigssat avdlángortísínauviuk?

OK’ARTA ilaĸutarîgdluse asimut nuánâriarniartuse tusartusile silapilulísangatíneĸartoĸ. pilerssârutise avdlángortísángínerpisigik? silagssaĸ avdlángortísínáungilarse, iliûseĸarsínauvusile silapilugsiornavêrniardluse. avdlanik pilerssârusioruvse, ilaĸutarîgdluse nuánâriarsínauvuse nauk silapilugkaluartoĸ.

sujunigssat bîbilimilo sujuligtûtigineĸartut erĸarsautigalugit tamatumúnga ássingussumik píssuseĸarpoĸ. imáikame: bîbilime sujuligtûtit avĸutigalugit sujunigssame piumârtugssat nalúngíneĸarsínáuput. piumârtugssatdlo sujuligtûtigissaussut nunamut matumúnga agtûmássuteĸartut nauk uvagut avdlángortísínáungíkaluardlugit, tamavta ingmíkut pilerssârutivut avdlángortísínauvavut, taimailivdlutalo piumârtugssat atordlugit pivdluarnarnerussumik sujunigssaĸarsínauvdluta.

sujunigssavta bîbilime sujuligtûtigineĸartut átavigivdluínarpai. bîbilime sujuligtûtit ugpernássusiat ilungersortumik erĸarsautigiguvtigo ugpernerputdlo nâpertordlugo iliûseĸaruvta, sujunigssame atugagssavut pitsángorsarsínauvavut. ássersûtigalugo: Jehova Gûtip nuna erĸigsisimârfiussoĸ ajússuseĸángivfiussoĸ neriorssûtigâ. sujunigssamilo nuname tássane uvagut inôrĸuvâtigut. bîbilime agdlagsimavoĸ: „Assuarnaatsoq isiguuk! Taanna pilluarnermik siunissaqorpoq; . . . [kisianni guutiitsut] siunissaqartitaanngillat.“ (Tussiaat 37:10, 11, 37, 38) Gûtip neriorssûtai tatigisínauvavut? sujuligtût sujuligtuinerdlo sûnersut pâserĸâriartigik.

sujuligtût sujuligtuinerdlo sunáupat?

sujuligtût tássauvoĸ tusardliússaĸ avdlanit isumagssarsiaussoĸ; Gûtip súnîneragut oĸalungneruvoĸ. Expository Dictionary of New Testament Words Vinep atuagkiâ nâpertordlugo bîbilime sujuligtuineĸ imáipoĸ: „Gûtip erĸarsautainik únersũssutainigdlo oĸalungneĸ,“ „píssusigssamisôrtutigut nalúngíneĸarsínáungitsunik tusardlîneĸ“. ãmátaoĸ „piumârtugssanik sujumut oĸautigingningneĸ“ — tássauvdlune pisimassut pisimángíkatdlarnermingne agdlagángortut. oĸautsivdlo isumâ kingugdleĸ — piumârtugssanik sujuligtuineĸ — uvagut mãna soĸutigârput. sujuligtuineĸ taima ítoĸ perĸigsârnerussumik misigssoriartigo.

inuit sujunigssamik soĸutigissaĸartaraut. ilarpagssuisale sujuligtûteĸarfik erĸortutuaĸ — tássa bîbile — sumigínartarpât. ukiut untritigdlit ingerdlanerine, inuit milliûnigdlit piumârtugssat pâsiniartarpait uvdloríssat najorĸutaralugit sujuligtuissartut, erĸuiniartartut, takordlûissartut taimaeĸataitdlo sujunersiordlugit, sujuligtuiniartartutdlo taimáitut ugperfigalugit. suname pivdlugo inuit taima amerdlatigissut sujuligtuiniartut inuínait tatigissarpait kisiáne bîbilime sujuligtûtit pâsiniagkamingnik imaĸarsínaunerat ugperiumanago?

bîbilime sujuligtûtit ugpernássusiat

inuit sujunigssame píssusigssanik nâlagkersuisínáussuseĸángivigput, píssutsitdle ineriartortitdlugit iliûseĸarfigissardlugit. Gûtile avdlauvoĸ. táussuma piumârtugssanik sujuligtûtai mardluk píssutigalugit erĸordluartarput. sujugdlermik: Píngortitsissûgame Jehovap inuit ilisarai inuitdlo erĸarsautaisa suliaisalo kingunigssait erĸortumik sujuligtûtigisínauvdlugit. (5 Môrsase 31:21; Isaia 46:9, 10) áipagssânik: piumârtugssat píngíkatdlarneráne Gûtip ilusilersínauvai. tamáko mardluk píssutigalugit Gûtip sujunertarissâ nãmagsineĸartarpoĸ oĸausialo sujuligtûtaussoĸ ilumôrtutut aulajangiúneĸartardlune.

pruvfîte Esajas avĸutigalugo Jehovap uparuarpâ sujunigssame piumârtugssanik sujuligtuisínáussutse ilusilersuisínáussutsilo pruvfîtiorĸusersut taimailiorsínáungíneránut sanigdliutdlugo. oĸarpoĸ: „[uvanga tássauvunga erĸuiniartunik pivdlerortitsissunga] . . . kivfama oĸausianik aulajaisitsissunga arpârtuma pilerssârutât nãmagsivdlugo.“ — Isaia 44:25, 26.

Gûte ’kivfame oĸausianik erĸûtitsissarame’, silarssuarme nâlagauvfît píssauniligssuit ineriartornerat ãmátaoĸ pisimassut túngavilerneĸarneránik kinguneĸartut bîbilime erĸortumik sujuligtûtigineĸarsimáput. tamána bîbilip atuagartâne Danielip agdlagâne, kapitalit áipãne, malungnangârpoĸ. Babylonip kúngiata Nebukadnezarip singnagtugkane erĸaisínáungisane erĸigsisimángíssutigeĸâ. agsut uvgûtigâ. ilisimassortaisa babylonimiûssut ilâtalũnît singnagtugaĸ oĸalugtuarisínáungilâ, sôrunamilo navsuiarsínaunago. pâtsivêrutdluínarput. Jehovap pruvfîtigingmane Danielip singnagtugaĸ oĸalugtuarâ navsuiardlugulo kúnge uivssũmivdlune tusarnârtitdlugo. Daniel oĸarpoĸ:

„ángigissaĸ tamána kúngip tusarumassâ ilisimatûtdlũnît ilisĩniusiortutdlũnît titagarsiortutdlũnît uvdloriarsiortutdlũnît kúngimut oĸautigisínáungilât; kisiáne ĸilangme Gûteĸarpoĸ ángigissanik ángîaissumik, táussuma kúnge Nipukánîtsare nalunaerfigisimavâ sunik uvdlugssane kingugdlerne piumârtugssanik.“ — Dâniale 2:27, 28.

tugdliutdlugo Danielip nâlagauvfît píssauniligssuit túngavilerneĸarnerat aseroriartorneratdlo ersserĸigsarpai. inûssaliarssuaĸ kúngip singnagtugâne takussaĸ ássersûtauvoĸ nâlagauvfingnut silarssuarme píssauniligssûssunut tuglerîârtunut, tássaussut Babylon (niaĸua kûltiussoĸ), Medo-Persia (kiatâ talîlo sîlviussut), Grækenland (ĸerĸa sivfiailo kángúsaussut), tauvalo tuluit amerikamiutdlo nâlagauvfigssuat silarssuarme píssauniligssuaĸ ilángutdlugo inuínait kátuvfê ingassagtumik nutâlerissut uvdlumíkut tákúsimassut nâlagauvfigssûp tamatuma pigissainĩtut oĸausigssaĸarfigissainĩtutdlo (isigai ilamíkut saviussut ilamíkut marraussut). naggatâtigut inuit nâlagkersuinerat Gûtip nâlagkersuinerata taorserpâ inûssaliarssuaĸ tamarme Gûtip nâlagauvfianit ĸilangmĩtumit (ujarak) seĸumisitauvdluínarmat. — Dâniale 2:36-45; ãmátaoĸ takûk Dâniale 8:19-25.

bîbilime sujuligtûtit angnikitsutigut erĸordluarnerat ãmalo takutíniardlugo, ássersût una erĸarsautigeriaruk: oĸarta inûp nuimassup inuit tutsãne nalunaeruteĸardlune piumârtugssat ukiume 2185-ime, ukiut 200-t matuma kingornagut, nagdliútugssat sujuligtûtigigai. sujuligtûtâta imarai:

◼ sákutût sorssũnerssuat: nâlagauvfît sorssũtut silarssuarme píssauniligssũngíkatdlarput akerarîgdlutik, sorssũneratalo kingunera uvdlunik nutânik pilersitsiumârpoĸ.

◼ sorssoriausiat: sorssungnermut túngassunik sanaortorneĸ angingârtoĸ, kûgssûp kûngnerata sangmivianik sangutitsissoĸ.

◼ ajugaussup arĸa: atermigut taineĸarpoĸ ukiunik 200-nik ajugauneĸ sujorĸutdlugo ukiunigdlo 130-nik inúngornera sujorĸutdlugo.

◼ inernera: ajorssartup nunâ atugagssailo.

sujuligtûtit tamáko tamarmik erĸûgpata, erĸũnerata inuit erĸarsartilísángínerpai sujuligtuissup táussuma sujuligtûtigissainik avdlanik?

tamatuma sujulîne agdlautigissavut ilumut pisimáput mediamiut persiamiutdlo Babylonimik ajorssartitsineránut atatitdlugo. ukiunik 200-nik tamána sujorĸutdlugo bîbilime pruvfîtip Esajasip máko sujuligtûtigai:

◼ sákutût sorssũnerssuat: medo-persiamiut babylonimiutdlo sorssũnerat. — Isaia 13:17, 19.

◼ sorssoriausiat: kûgssuaĸ igpiliugkap avatâtigut iterssaliatut imaligtut píssuseĸartoĸ parĸersarneĸarpoĸ; igdloĸarfingmut patdligtailissaussumut isâvfigtigut angmassutigut isãput. — Isaia 44:27-mît 45:2 ilángutdlugo.

◼ ajugaussup arĸa: Kyros persiamioĸ. — Isaia 45:1.

◼ inernera: Babylon kîsa piunêrutdluínarneĸásassoĸ. — Isaia 13:17-22.

sujuligtûtit tamáko tamarmik erĸûngmata, bîbilime sujuligtûtit avdlátaoĸ ugperísángínerpigit?

bîbilime sujuligtûtit avdlarpagssuit erĸûtdluínarsimáput. ássersûtigalugo taineĸarsínauvoĸ una: Messiasiúsagune Jesusip sujuligtûtit ikíngeĸissut erĸûtítariaĸarpai — erĸûtitdlugitdlugo. atuagkiamine Archaeology and Bible History-me professore J. P. Free Jesus Kristus pivdlugo ima agdlagpoĸ: „sujuligtûtit tamákua tamarmik inungme atausĩnarme nalautsorníkut erĸũsínaunigssât ima ilimanángitsigingmat tupingnáinartumik ugpernarsautauvoĸ inuínait silagssorigsut erĸoriainerínarisínáungivigkait.“ ĸularutigssáungilaĸ tauva, Jesus Messias pivdlugo Jehovap piumârtugssat ilumut sujuligtûtigigai. bîbilimile sujuligtûtit uvagut mãnákut ikiûtigisínaunerpavut?

sujuligtûtit mãnákutdlo pissut

sujunigssame piumârtugssanik pâsitĩnarnata, ãmátaoĸ bîbilime sujuligtûtit mãnákut pissut pâserĸuvdlugit ikiorpâtigut. ĸanoĸ ilivdlune? bîbilime sujuligtûtit ĸanga agdlagángortut pâsíssutigalugit mãnákut pissut pâsisínauvavut. silarssuarmilo píssutsinut mãnákut atũtunut sunarpiaĸ píssutaussoĸ pâsiguvtigo, ajornángínerussumik atorsínáusavavut.

pisimassut silarssuarmilo píssutsit ukiune untritilingne uvagut atugkavtíne atugaussut ukiut 1900-t matuma sujornagut bîbilime sujuligtûtigineĸarput. kinguârît 1914-imîtdle inûssut tamákua erĸũnerat atorpât silarssuaĸ tamákerdlugo sorssungneĸ, nunap sajugtarnere amerdlasût, kângnerssuit angnertût, nápâlanerit, inatsisaitsuliornerit sualugsiartornerat ersingârnerdlo misigalugit. (Lúkarse 21:10, 11) ãmátaoĸ píssuserissatut asangningnerup sákukitdlinerata ’Gûtilo kajumiginago nuánârutinut kajumigtut’ amerdlinerata kinguâgssiûtitigut kángunartuliornerit, nápautipiluit, nârtuersitsinerit avíneritdlo amerdlisĩnarpait. — 2 Timûtiuse 3:1-5.

uvdlumíkut pissartut tamáko bîbilime sujuligtûtigineĸáinángitdlat ãmátaordle ârĸĩssutigssât — Jehovap nâlagauvfia — sujuligtûtigineĸardlune.

bîbilime sujuligtûtit, naoralaortitsivigtut, sujunigssamut pitsaunerussumut avĸutigssiũsínauvãtigut nalunaerĸutât sianigiguvtigo. apustile Peter imáitumik sujúnersûteĸarpoĸ: „pruvfîtitdlo oĸausiat aulajaitdlivarput; iluartumigdlo piumârpuse, tamána nanerûtitut târtume ĸaumassutut ititdlugo sianiginiaruvsiuk.“ (2 Pîtruse 1:19) ivdlit bîbilime sujuligtûtit perĸigsârnerussumik misigssúsavigit? Jehovap nalunaiaissuisa ikiorumavãtit. bîbilime sujuligtûtit ’sianiginiarugkit’ sujunigssame soraiuitsumik iluaĸutigssat atorsínáusavatit. (wD 15/3 84)

[Qupp. 4-mi assiliartaq]

una atorung-naerdlune . . .una písaoĸ

„Nunarsuarmi tamarmi sorsunnerit soraarsippai.“ — Tussiaat 46:10

[Qupp. 5-mi assiliartaq]

una atorung-naerdlune . . .una písaoĸ

„iluaitsutdle nunamit pîarneĸásáput.“ „Naapertuilluarneq ulluini inerilluarsimassaaq.“ — ússatit 2:22; Tussiaat 72:7

[Qupp. 6-mi assiliartaq]

una atorung-naerdlune . . . una písaoĸ

„atdlarterumârpailo [Jehovap] nâlagaussup ĸuvdlît kĩnane tamane ítut.“ — Isaia 25:8