Igaffik nuannersuusinnaavoq

„IGAFFIMMIT aniniarit!“ Meerarpassuit perlilikummisaarlutik nerisassianik suli naammassinngitsunik ussiilaarniaraluit taama suannganneqartarput. Igaffimmilli anisiinnarnagit meeqqat tamaaneeqqunissaannut angajoqqaat pissutissaqarluaraluarput. Sooq? Igaffik ilinniartitsivissaqqissuummat.

Igaffik tassaavoq meeqqat sulinermut ajornartorsiutinillu aaqqiiniarnermut sungiusarfigisinnaasaat, allanik kiffartuussinermik suleqatiginninnermillu ilinniarfigisinnaasaat, imaqarluartumik oqaloqatigiinnerit pilerfigisinnaasaat, eqqissilluni najoqqutassianik nalilinnik meeqqanut pigiliutititsiniarfiusinnaasoq. Aap, sikaaviit, amusartut ilisiviillu ilinniagassanik nalilerujussuarnik imaqarput — nerinissamut tulliuttumut piareersarnermi ilinniartitsissutigineqarsinnaasunik.

Teknologiip qaammarsaanerullu nalaanni inuuvugut, imalu aperisoqarsinnaavoq: Sooq igaffik meeqqanik ilinniartitsivittut atussavarput? Akissut imaappoq: Ataatsimoorluni piffissaq atorumallugu. Angajoqqaarpassuit paasisimavaat iliuuserisinnaasartik pitsaanerpaaq tassaasoq meeqqat ilagalugit piffissamik — piffissarujussuarmik — atuineq.a Ajornartorsiutaaginnartarpoq piffissap sumit pissarsiarinissaa. Ilaasa angajoqqaat kajumissaartarpaat angerlarsimaffimmi angerlarsimaffiullu eqqaani suliarisartakkatik nalinginnaasut meeqqat peqataaffigisinnaasaattut taakkuninngalu ilinniartitsinermut periarfissatut atortarnissaat isumaliutigeqqullugu. Tamanna Guutip itsaq Israelimi angajoqqaanut peqqussutaanut matumunnga naapertuuppoq: „Oqaatsit taakku peqqussutillu ullumi ilinnut tunniussakka uummammiugiuassavatit. Qitornannut nangeqqittuartassavatit eqqartortarlugillu angerlarsimatillutit issiasaraangavit, angalaartaraangavit, innartaraangavit makittaraangavillu.“ — 5 Moses 6:6, 7.

Ullormut igaffimmiinngitsoortannginnatta, igaffik ilaqutariittut ataatsimoorfissatut atorluarsinnaavarput. Asiarnerit piffissaqalernissatsinnut, nukissaqalernissatsinnut akissaqalernissatsinnullu amerlasuutigut utaqqisittariaqartakkavut assiginagit nuannersumik kaalaarneq kinguartinneqarsinnaarpiartanngilaq. Aammalu igaffik meeqqanut kajungernartuusarpoq. Aammami sumi allami mianersorluni savimmik atortunillu allanik atuinissartik ilinniassagaluarpaat? Imaassinnaavoq meeqqat igaffimmi nuannisartillutik tukassaaringaatsiartoorsinnaasut. Aammali ilikkagaqartarput. Soorlu sunik?

Igaffimmi ’atuartitsineq’

Louise Smith, atuartitami sisamanik ukiullit akornanni igutsaap sukkuutaanit kaagilialiullaqqissutut ilisimaneqarnerusoq, ukiuni 17-ini meeqqanut minnernut iganermik ilinniartitsisutut sulinermini ima misilittagaqalersimavoq: „Nerisassat ilinniartitsinermi atortussaqqissuupput, meeqqat tamarmik tamakkununnga atassuteqarmata. Meeqqat mikisuunerminni qingarissuullutillu misikkarissuullutillu ooqattaarutigissuusaramik nerisassiorneq tiguartiffigilluinnartarpaat. Aammattaaq nerisassiornikkut nipinik, kisitsinermik ajornartorsiutinillu aaqqiisinnaassutsimik ilinniartinneqarsinnaapput.“ Nerisassanik assigiinngitsunik kueraasarnermikkut, sequtserisarnermikkut, qalipaajaasarnermikkut, nakkartitsisarnermikkut, aalaterisarnermikkut naqittaasarnermikkulluunniit assassorneq ilinniartarpaat, ataqatigiissitsisinnaassusiallu pitsaanerulertarpoq. Immikkoortiterineq (seqquluttut qaqqortarissallu immikkoortiterlugit) aamma angeqatigiissaarineq (uuttuutit angissusii malillugit immikkoortiterlugit) tassaapput ilisimasassat tunngaviusut matematikkimik ilinniarnermi ilisimassallugit pitsaasuusut. Nerisassiornermut najoqqutassamik malinninnikkut kisitsisinik uuttuutinillu atuineq, piffissamik naatsorsuineq, silatuumik eqqarsarneq attaveqatigiinnerlu sungiusarneqartarput. Igaffiullu silarsuaani imaannaanngitsumi ulorianartoqarsinnaasumilu isumannaassuseq, akisussaassutsimik misigineq, aaqqissuussineq suleqatigiinnerlu ilikkanngitsoorneqarsinnaanngillat.

Soorunami aamma nerisassiorsinnaalernissap pingaaruteqassusia puiorneqassanngilaq. Meeqqat mikisuunerminniilli igaffimmi ikiuuttarsimagunik amerlasuutigut inuusuttuaranngornerminni tamakkiisumik nerisassiorsinnaanngoreertarput. Tamanna angajoqqaat ulapittut ilaannikkooriarlutik qujamasuutigisannginnerpaat? Kiisalu inuusuttut nerisassiorsinnaalernermikkut imminnut isumagisinnaalersarput, aammalu imminnut tatiginerulersarlutik — kingorna inersimasunngorlutik akisussaaffeqalerunik, katikkunik katinngikkunilluunniit, iluaqutigisassaminnik. — Naleqqiuguk Timûtiusimut agdlagkat sujugdlît 6:6.

Lee, 30-t qaangerlugit ukioqalernissani tikillugu aappaqanngitsuusimasoq, ima oqarpoq: „Arfinillit missaanni ukioqartunga anaanama igaffimmi suliassanik ajornannginnerusunik ilinniartilerpaanga. Aallaqqaataani kaageeraliornissara, kaagiliornissara allanillu sukkulinnik sananissara nuannarinerusarpara. Qulingiluanilli ukioqarninni ilaqutariinnut tamanut nerisassiorsinnaalerpunga, aalajangersimasumillu akuttussusilimmik taamaaliortalerlunga. Kingorna inersimasunngorama suli katinnanga paasivara illumi suliassanik assigiinngitsunik suliaqarsinnaaneq, ilaatigut nerisassiorsinnaaneq, qanoq inuunermut oqilisaataasartigisoq. Ilumoorlungalu oqarsinnaavunga tamanna maanna aappariinnitta ingerlalluarneranut pisooqataasorujussuusoq.“

Nerisassiorneq nuannersuuvoq!

Angajoqqaat meeqqamik igaffimmi ilinniartinnissaannut qanoq ilillutik piffissarsisinnaappat? Anaanaasoq ataaseq siunnersuivoq sapinngisamik akornusersuisoqarpallaannginnerani taamaaliortoqarsinnaasoq. Arlalinnik meeraqaruit immaqa ataasiakkaarlugit aallartitsissinnaavatit. Meeqqat allat sininneranni imaluunniit atuarneranni taamaaliorsinnaavutit. Kisimiillutit nerisassiortarninnit sivisunerusumik iganissarsi pilersaarusioruk. Igaffimmilu nuannisarnissarsi siunniusimajuk!

Aallaqqaataani meeraq mamarisaanik aalajangiisissinnaavat. Taava najoqqutassamik nalunanngitsumik sivisunngitsumillu suliarineqarsinnaasumik ujarlersinnaavusi, iluatsittumik suliarisinnaasaanik. Meeqqat utaqqikataqqunagu akussassinnik atortussassinnillu tigooqqaasissinnaavat. Akussasi agguataarlugit piareersarsinnaavasi nerisassiornersi sivitsorpallaaqqunagu.

Najoqqutassaq meerarlu atuarsiuk, qanorlu iliornissaanik ilitsersuuguk. Meeraq igaffimmi immikkut inissaleruk — immaqa niaquusamik allanillu atortulerlugu — saaliaqutserlugulu. Isumannaatsuutitsinissap pingaaruteqassusia aallaqqaataaniilli erseqqissartaruk igaffimmilu sianisuunik maleruagassaqartitsigit. — Takuuk ungalaluligaq „Ilinniagassaq siulleq — Isumannaassuseq.“

Tamanit pingaarnerpaamik, nerisassiorneq nuannersuutiguk. Meeqqat isiginnaaginnarteqinagu; errortorteriarlugu nerisassiornermut peqataatinniaruk. Nammineq paasiniaanissaanut misileraanissaanullu periarfissiguk, apeqquteqartittarullu. Nerisassiarsilu iluatsippallaanngikkaluarpat soqutigissanngilat. Meeqqavit nammineq sanaarigamiuk nerinngitsoornaviarunanngilaa!

Ilaqutariittut ataatsimoorneq

Igaffimmeeqatigiittarnerup iluaqutissartaa pitsaanerpaaq nalunanngitsumik ilaqutariit ataasiussusiannut najoqqutassianullu pingaartunut attuumassuteqarpoq. Immaqa malugisimassavat ullumikkut ilaqutariit ilaat tamarmik immikkut ulapputeqangaaramik imminnut takorpiarneq ajortut. Taamaattoqartillugu angerlarsimaffik ’akunnittarfittuinnaq’ aammalu ’orsersortarfittuinnaq’ atorneqalersarpoq. Akerlianilli ilaqutariit nerisassioqatigiittartut nereqatigiillutillu errueqatigiinnissaat ilimanaateqarneruvoq. Taamatut sammisaqaqatigiittarnermikkut oqaloqatigiinnissaminnut, sunneqatigiinnissaminnut imminnullu samminissaminnut periarfissaqartassapput. „Erninnik oqaloqateqartarnerma nuannernersaat igaffimmi pisarput,“ anaanaq oqaluttuarpoq. Hermannilu, kristumiu ataataasoq, ima ilaliivoq: „Ukiuni arlalinni maskiinamik erruiveqanngilagut, taamaattumik assammik erruillutalu allarterisariaqartarpugut. Ernivut sinnerseraallutik allarterisitaasarput. Tamanna oqaloqatigiinnissamut periarfissatsialassuusarpoq.“

Aap, meeqqannik igaffimmeeqateqartarnerit — sapaatit-akunneri tamaasa, ukiut tamaasa — taakkua anersaakkut nalilinnik inuttullu pissutsinik Guutip pissusiisa assinginik ineriartortitsinissaannut tunngavissaalluarput. Ataatsimoornerni qasukkarsimanartuni taama ittuni angajoqqaat meeqqallu uummammit pisumik oqaloqatigiittarneri pisarput, tamaanilu angajoqqaat maligassiaat meeqqat uummataannik sunniiartuaartarpoq. Ilinniartitsineq taama ittoq meeqqap inuunini tamaat iluaqutigisinnaavaa, tassami Ussatit 22:6-imi ima allassimavoq: „Inuusuttoq ingerlavissaanik ajoqersuuguk, taava utoqqaliguni tamanna nigussanngilaa.“

Taamaattumik meeqqannut piffissaqarnerunissat eqqarsaatigigukku kaagiliorninni nerisassiorninniluunniit ikiuunnissaannik kajumissaarsinnaavatit. Meeqqavit igaffimmi suleqatigisarneratigut nerisarnissaat isumagiitigalugu ilinniartinnissaat isumagissavat.

[Quppernerup ataani ilanngussaq]

[Qupp. 18-mi ungalusaq]

Ilinniagassaq siulleq — Isumannaassuseq

Isumannaatsuutitsigit

• Ilumoorussisumik qunusaarerpalunngitsumilli, igaffimmi ulorianarsinnaasut nassuiaqqissaakkit, aqqusinermi angallaffioqisumi ulorianartut pillugit nassuiaasarnittut. Nammineq maligassiuilluarit.

• Meeqqat igaffimmi sulitillutik tamatigut inersimasumit nakkutigineqassapput. Atortunik atortorissaarutinillu, ingammik innaallagissamoortunik, aatsaat isumannaatsumik atuisinnaalerpata tamakkuninnga atuinissaat akueriuk.

• Igaffik torersuutiguk. Ingerlaannaq nakkaatitat userakkallu asattakkit atoriikkallu torersartarlugit. Uumasuutit allallu akornusersuisinnaasut nerisassiortillusi igaffimmit nigorsimatittakkit.

Assaat mianersuutikkit:

• Aalaterutit sequtserutillu innaallagissamoortut kiisalu foodprocessorit aatsaat inersimasumik najuuttoqaraangat atorneqarsinnaasariaqarput. Atortorissaarut aatsaat atorneqarluinnaleruni ikkunneqarlunilu ikinneqartariaqarpoq.

• Saviit ipissartakkit, saviit ikkiitsut assoruunnarnerusarmata taamaalillutillu sapangittoornissaat ilimanaateqarnerusarluni.

• Meeraq savimmik atuinissamik ilinnialeruni imaaliorsinnaavoq: (1) Savik tigummiviatigut tigujuk, (2) savik kilitassamut tutsiguk, (3) assappit aappaa saviup qaavanut tutsiguk, kiisalu (4) kilitsigit.

• Kitserivik atoruk. Meeqqap agguinerani aggugaa assakartooqqunagu marlunngorlugu aveqqaarneqarsinnaavoq maninnersaalu kitserivimmut tutsillugu.

Ikuallattoqarnissaa uusoqarnissaalu pinaveersaartikkit:

• Iffiorfik kissarsuutillu uutsivittai atorneqareerneranni tamatigut qaminneqartassapput. Allarutit, iganermut atuakkat tigulloqqutillu ikuallannartumiitinnaveersaakkit.

• Siatsiviup igaaqqalluunniit tigummivia kissarsuutip qeqqata tungaanut sammitiguk, sakanneqannginniassammat taamaalillunilu useraasoqannginniassammat.

• Meeraq kissarsuutip eqqaani suliaqartikkukku kissarsuummut qanillivallaarnani sulinissaa isumagiuk.

• Iga allaluunniit kissartoq iliffissaa piareeqqaartinnagu tigusassanngilat. Kissartumik tigummiarlutit pisuleraangavit igaffimmiittut allat ilisimateqqaartakkit, ingammik tunuanni ingerlaniaruit.