Naartumut itsuarneq

ITERITSI!-P AUSTRALIAMI ILANNGUTASSIORTUANIT

ATORTORISSAARUTIT atorlugit ullutsinni naartumik misissueqqissaarnikkut nakorsanut ajornarunnaarsimavoq meeqqap inunngunnginnerani timikkut sianissutsikkullu nappaataasa ilarpassuinik suussusersiineq. Nipip maligaasai atorlugit naartumik qinnguartaaneq aammalu naartup ernganik misissuineq ingammik atorneqartarput.

Nipip maligaasai atorlugit naartoq qinnguartarlugu pilatsinnertaqanngitsumik qarasaasiap assiliartaatigut takuneqarsinnaavoq. Naartup ernganik misissuinermi kapuut atorneqartarpoq naartup ernga tigulaariffigalugu, taamaalilluni paasiniarneqartarpoq meerassaq ajoquteqarsinnaanersoq, assersuutigalugu nappaammik Downs syndromimik taaguutilimmik.

Nakorsaanermut tunngasutigut atortorissaarutit tassungalu atatillugu narrulluni naartuersittarneq nakorsat akornanni ileqqussatigut ajornartorsiortitsilersimavoq.a Ajoraluartumik silarsuaq manna tatiginartunik maleruagassaqanngilaq ileqqussat inuunermillu najoqqutassiat eqqarsaatigissagaanni.

Teknologi ikiortigalugu narrulluni naartuersittarnerup nunat ilaanni inatsisigineqartut qaangersimavai. USA-mi ukiut kingulliit 15-t ingerlaneranni misissuinerni 13-ini assigiinngitsuni apersorneqartut 75-78-it procentii isumaqarput arnap naartuersinnissani qinersinnaasariaqaraa naartup ajoquteqarnissaa ilimagissallugu pissutissaqarluarpat. Nunat ilaanni naartup ’iloqiaasinnaaneranut ilimasuinnarneq’ naartuersissinnaanissamut naammattarpoq.

Australiami qanittukkut anaanaasoq nakorsani eqqartuussivimmut unnerluutigigamiuk taperserneqarpoq, naartuleqqammerluni aappaluararnini nakorsap paasisimanngimmagu. Arnaq naartuleqqammerluni taamatut nappaateqarpat meeraq innarluuteqarluni inunngorsinnaavoq. Anaanaq eqqartorneqartoq oqarsimavoq nakorsap kukkussutaa pisuulluni naartuersinnissaraluani akornuserneqarsimasoq.

Eqqartuussinerup tamatuma inatsisitigut ileqqussatigullu kinguneri eqqarsaatigalugit inatsisinik ilisimatooq Jennifer Fitzgerald Queensland Law Society Journal-mi 1995-imi apriilimoortumi ilanngutassiilluni ima nassuiaavoq: „[Arnaq naartusoq] meerartaarusunnerluni aalajangiisinnaatitaaginnarani aamma meeqqamik qanoq ittumik meerartaarusunnerluni aalajangiisinnaasariaqarpoq.“ Fitzgerald aperivoq innarluutit suut naartuersinnissamut patsisaasinnaasut. „Kakkivissakkut sippaq, qilaaq avissaangasoq, nakunganeq, Downs syndrom imaluunniit spina bifida [qiteqqakkut nakkartoorneq]?“ Nunat ilaanni angajoqqaat naartoq niviarsiaraappat naartuersinnissaq qinernerugajuppaat!

Illiamiitsilluni „nikanarnersaavoq“

Inuup timikkut kingornussaasa ilisimatuunit paasisaqarfigineqaraluttuinnarnerat naartullu illissami alliartorneranik paasisaqaraluttuinnarnerat meeraaqqanut suli inunngunngitsunut qanoq kinguneqassava? Naartoq ajoquteqalaaginnaraangat peerneqarnissaa qinerneqartalissava? Ukiuni qulilinni kingullerni naartuersinnerit amerlanerupput, ikinnerunatik. Naartuersinnerillu amerliartupiloormata ilaatigullu eqqartuussassanngortitaanermik kingunilimmik, soorlu assersuutigalugu qulaani eqqartorneqartoq, nakorsat ernumassuteqalerput. Taamaalisoqartillugu paasinartarpoq nakorsat imminnut illersortarnerat. Assersuutigalugu assigiinngitsunik misissuinissamik piumasaqarsinnaapput, anaanaasup meeqqalluunniit iluaqutissaat eqqarsaatiginagu, kisianni imminnut illersorumallutik. Fitzgerald naapertorlugu „naartunik misissuisarnerit amerlanerulernerannik aammalu naartuersinnerit amerlanerulernerannik kinguneqassaaq“. Nangilluni oqarpoq tamatuma ’inunnik immikkoortitsinissaq’ aallarnissagaa, ’nikanarnersaasut’ tassaassapput ’pinngitsoorneqarsinnaasut’.

Taavami arnaq naak naartuersinnissaminik neqeroorfigineqarsimagaluarluni imaluunniit allaat kajumissaarneqarsimagaluarluni, innarluutilimmik meerartaarpat? „Immaqa piffissaq nalliutissaaq,“ Fitzgerald oqarpoq, „angajoqqaat nalunaarfigineqartalerfissaat meeqqaminnut innarluutilimmut oqartussaasunit ikiorneqarsinnaanatik, naartuersinnissamut taarsiullugu inuuginnartinnissaa namminneq qinersimagamikku.“

Aammattaaq narrulluni naartuersinnerup innarluutilinnut oqariartuutigisinnaasai puiorneqassanngillat. Inuiaqatigiit naartut ajoqutillit ’igittalerpatigik’ innarluutillit misigilissannginnerpat allanut ajornartorsiutaaginnarlutik? Imminnullu akueriuminaatsinnertik suli ilungersunarnerusumik atulissannginnerpaat?

Ullutsinni inuiaqatigiit suliffissuarmi ajortortaajaasoq assigalugu naartunik kissaatigineqanngitsunik immikkoortitsisaramik Biibilip silarsuarmut ajortumut matumunnga ’ullussani kingullerni’ inuit qanoq ittuujumaartut pillugit allaatiginninneranut naleqqulluarput. Biibilimi siulittuutigineqarpoq inuit ingasattumik ’asanniuitsuussasut’. (2 Timûtiuse 3:1-5) Griikerit oqaasiata aʹstorgoi-p, ’asanniuitsoq’-mik nutserneqarsimasup naggataa-tungaa [-storgoi] isumaqarpoq ilaqutariit akornanni pissusissamisoortumik ataqatigiinneq, soorlu anaanap meeqqaminut asanninnera.

Silarsuarmi maani inuit tunngaveqanngitsumik inuusut ’mallisut aalatitaasut ajoqersuummillu nalinginnarmit anorlersumit angalatitaasut’ Guutip oqaasianik tatiginartunik maleruaasunit allaanerulluinnarput. (Evfisumiut 4:14) Tarnermut kitsatut Biibilip silarsuarmi, immatut mallersorsuartut ittumi, ileqqussatigut aalajaatsissinnaavaatigut. (Naleqqiuguk Eprîarinut agdlagkat 6:19.) Tassa arnap naartuminik annertuumik innarluutilimmik katatsisoorsinnaanera kristumiut paasivaat, taamaattorli naartoq uumatiinnarneqarnissaminut naammattumik peqqissuseqarnersoq paasiniaannarlugu misissortinnissaq assuarnartorujussuartut isigalugu.b — Naleqqiuguk 2 Moses 21:22, 23.

Piffissamik napparsimasoqarunnaarfissamik Guutip neriorsuutaa kristumiut assuarnaassutsiminnik aalajangiusimannittuarnissaminnut nakussatsissutigisarpaat. (Jesaja 33:24; 35:5, 6) Aap, naak innarluutillit ajornakusoortunik atugassaqartaraluartut taakkuninngalu isumaginnittut pilliuteqartariaqaraluartut ’Guutimik mianerinnittut pilluarlutik inuussapput’. — Nalunaajaasup oqaasii 8:12. (gE 8/8 96)

[Quppernerup ataani ilanngussat]