Igutsak imaluunniit qarasaasiaq?

IGUTSAK nalinginnaasoq qanoq piginnaaneqartigaa? Paasinarpoq igutsak qarasaasiamit ullumikkut pitsaanerpaamit piginnaaneqarneroqisoq. Igutsak taama mikitigigaluarluni tupinnartuliaavoq.

Silarsuarmi qarasaasiat pitsaanerpaartaasa ilaat 16 gigaflopsimik sukkassusilimmik suleriaaseqarpoq. Ulluinnarni oqaatsit atussagaanni tamanna isumaqarpoq qarasaasiap tamatuma kisitassat, soorlu kisitsisinik marlunnik katitsinerit, sekundimut 16 milliardit naammassisinnaagai. Tamatuma akerlianik missiliuunneqarpoq igutsaap qarasaani sulinerit innaallagissamut kemiimullu atasut sekundit tamaasa minnerpaamik 10 billioniusut. Ila, tupinnassusia!

Taamaattoq nukik igutsaap atortariaqagaa qarasaasiap atortariaqagaanit minneroqaaq. Atuagassiaq Byte naapertorlugu „igutsaap qarasaata 10 mikrowattimit minnerusoq atortarpaa. . . . Qarasaasianit pitsaanerpaanit ullumikkut pisiarineqarsinnaasunit arfineq-marloriaammik pitsaaneruvoq.“ Aap, igutsaat qarasaasa 10 millioninit amerlanerusut innaallagiaq qulliup 100 wattiusup nalinga atorlugu sulisinnaapput. Ullumikkut qarasaasiat pitsaanerpaat innaallagiaq 100 millionileriaammik annerusoq atortariaqarpaat taamatut amerlassusilinnik sulissagunik.

Igutsak aamma qarasaasianit sapinngisaqarneroqaaq. Qalippaatinik takusaqarsinnaavoq, naamasinnaassuseqarpoq, timmisinnaavoq, pisussinnaavoq napparisaarsinnaallunilu. Sammivissiorsinnaavoq naasut nektariannik ujarlertilluni, taavalu igutsaat inaannut utersinnaalluni igutsaqatini tungusunnitsuutip sumiiffianik paasitikkiartorlugit. Igutsaat aamma kemiimut tunngasunik ilisimasaqarluarput. Enzymit immikkut ittut atorlugit nektari tungusunnitsuutinngortittarpaat. Kutsuusaliortarput iniliornerminnut iniminnillu iluarsartuussinissaminnut atugassaminnik. Piaqqaminnut immikkut ittumik nerisassaliortarput, soorlu igutsaat iffiaannik dronningillu nerisassaannik gelée royalimik taaneqartartumik. Inertillu illersortarpaat alapernaarsuillutik akeraasut ingalassimatinniarlugit.

Ipeersaartuugamik igitassat eqqaasarput. Iniminni kissarsuseq aaqqissortarpaat ukiukkut eqimasunngorlutik katersuuttarlutik aasakkullu silaannarissartarlugu supoortillugu imerlu atorlugu. Iniminni amerlavallaaleraangamik nalusanngilaat ilaatik qimaguttariaqartut. Taamaattumik initoqqamut dronningimik nutaamik toqqaasarput, dronningitoqarlu igutsaallu sulisartut amerlasuut atatsimoorlutik aallartarput inissaminnik nutaamik pilersitsiniarlutik. Siullermilli alapernaarsuisut aallartitaasarput inissaqqissumik ujarlertinneqarlutik. Taakku uterpata nassaarisimasatillu pillugit ’oqaluttuareerpata’ igutsappassuit ’ilisimasortanit’ siulersorneqarlutik initaaminnut aallartarput.

Igutsaat uagutsinnut naleqqiullugit mikeqisut tamakku tamaasa suliarisarpaat avataanit ilitsersorneqarnatik ikiorneqarnatilluunniit. Namminersortuupput. Qarasaasialli pitsaanerpaat programmilerisunik, ingeniørinik teknikkerinillu amerlasuunik pisariaqarput. Taakku marluk imminnut naleqqiussassaanngillat! Igutsak taama mikitigigaluarluni tupinnartuliaavoq! (gE 8/2 1995)

[Qupp. 17-mi suminngaanneernera]

L. Fritz/H. Armstrong Roberts