Madya ya Kufwana na Inza Yau Takatuka Wapi?
LESTER BROWN, prezida ya Worldwatch Institute na Washington, D.C., ketuba nde: “Bikesa na beto ya kuluta mbote lenda fwana ve na kutanina kiteso ya madya yina beto vandaka na yau na kitini ya kuluta mingi ya mvu-nkama yai.” Zulunalu New Scientist kemonisa nde na luyantiku ya 1995, luta ya madya na inza ya mvimba kukitaka na kiteso ya yau mekitaka ntete ve, batone mafuku 255—luta ya mefwana na kudisa inza na bilumbu 48 mpamba. Na bamvula ya ntwala, ntangu luta ya madya vandaka na kiteso ya kudisa inza na bilumbu 60, ngika ya madya lendaka kumata dyaka. Kansi, ntangu yai Worldwatch kekwikila dyaka ve nde ntoto lenda buta dyaka yina yau mevidisaka.
Na nima ya bamvula tatu ya ntoto mebuta mbote ve, yika mpi mutindu bansi mingi ya kutoma keyonika madya sambu na kudisa bambisi, madya ya lufulu mebikala mingi ve sambu na luzingu ya bansukami. Zulunalu New Scientist kekebisa nde kana bantu kutula ve dikebi nswalu na mambu yai, bantu difunda mosi ya mafuku, yina kesadilaka 70 na kati ya nkama ya mbongo na bau sambu na kusumba madya, lenda banda kufwa na nzala.
Biblia yitaka kutuba nde na ntangu na beto, bantu tavanda na “nzala mingi mpenza” na ntoto. (Luka 21:11) Yau kele ve nde Nzambi ketulaka ve dikebi na dyambu yai. Ya kyeleka, dikebi na yandi sambu na bampasi ya bantu tamonika nsukansuka, ntangu Kimfumu na yandi tabaka mambu yonso ya ntoto na maboko. Na ntangu yina, ‘ntoto ta buta-buta bima.’ ‘Ntoto ta fuluka na ble mingi, bangumba ta fuluka na bima ya bilanga.’ (Nkunga 67:7; 72:16) Na ntangu yina, bangogo ya mbikudulu yai sambu na Ngangi talungana: “Na kusonga nde nge ke talaka ntoto, . . . ntoto [ke buta] bima mingi . . . Bilanga me fuluka na ble.”—Nkunga 65:9, 13, NW.
[Lupangu ya kele na lutiti 32]
Keti Nge Tazola Mvutukilu Mosi?
Keti balusilu yai ya kitoko kesepedisa nge? Keti nge kezola kuzaba inki mutindu kubaka mambote na yau? Na yau, yula Bambangi ya Yehowa na kusonga nge mambu mingi ya metala Paladisu yai ya lusilu na mbala ya nima ya bau takwisa na nzo na nge. Kana nge tazola nde muntu mosi kwisa na nzo na nge sambu na kulonguka Biblia ya ofele ti nge, songa Bambangi ya Yehowa to sonikila Association “Les Témoins de Jéhovah,” B.P.634 Limete, Kinshasa, Zaïre.