Kuzê ki é kes 10 Mandamentu?
Respósta di Bíblia
Kes 10 Mandamentu é leis ki Deus daba nason di Israel di ténpu antigu. Kes lei li tanbê ta txomadu di kes 10 Palavra, ki é un traduson palavra pa palavra di aséreth haddevarím na ebraiku. Kes palavra li ta parse três bês na Pentateuku (Torá), ki é kes sinku primeru livru di Bíblia. (Ézudu 34:28; Deuteronómiu 4:13; 10:4) Kes palavra na gregu ki ten mésmu siginifikadu é déka (10) lógous (palavras). Palavra “Decálogo” na purtugês, ki krê fla “Dés Mandamentu”, ben di kes palavra li.
Deus skrebe kes 10 Mandamentu na dôs tábua di pédra i el da se proféta Muizés es na monti Sinai. (Ézudu 24:12-18) Nu ta atxa kes 10 Mandamentu na Ézudu 20:1-17 i na Deuteronómiu 5:6-21.
Pamodi ki alguns algen ta dividi kes 10 Mandamentu di manera diferenti?
Lisons ki sta na Novu Testamentu ki nu ta prende di kes 10 Mandamentu
Kes 10 Mandamentu
Adora sô Jeová. — Ézudu 20:3.
Ka bu faze idolatria. — Ézudu 20:4-6.
Ka bu uza nómi di Deus atoa. — Ézudu 20:7.
Guarda sábadu. — Ézudu 20:8-11.
Onra bu pai ku bu mai. — Ézudu 20:12.
Bu ka debe mata. — Ézudu 20:13.
Bu ka debe faze adultériu. — Ézudu 20:14.
Bu ka debe furta. — Ézudu 20:15.
Bu ka debe da tistimunhu falsu. — Ézudu 20:16.
Bu ka debe kubisa. — Ézudu 20:17.
Pamodi ki alguns algen ta dividi kes 10 Mandamentu di manera diferenti?
Bíblia ka ta da kada un di kes mandamentu un nunbru. Pur isu, alguns algen ten opinion diferenti sobri modi ki kes 10 Mandamentu ta divididu. Txeu algen ta konkorda ku manera ki kes 10 Mandamentu sta divididu na kel lista ki sta di riba. Má alguns algen ta dividi kes 10 Mandamentu di manera diferenti. Kes diferénsa sta na primeru, na sugundu i na désimu mandamentu.a
Kal ki éra obijetivu di kes 10 Mandamentu?
Kes 10 Mandamentu ta fazeba párti di kel Lei ki Deus daba nason di Israel através di Muizés. Kel Lei tinha más di 600 mandamentu i el ta fazeba párti di un kontratu entri Deus i nason di Israel di ténpu antigu. (Ézudu 34:27) Deus promete ma si povu di Israel obiba ku Lei di Muizés, es ta sérba abensuadu. (Deuteronómiu 28:1-14) Má kel obijetivu prinsipal di Lei éra pripara kes israelita pa resebe kel Misías ô Kristu ki prometedu. — Gálatas 3:24.
Kristons debe sigi kes 10 Mandamentu?
Nau. Deus da se Lei, ki ta inklui kes 10 Mandamentu, sô pa nason di Israel di ténpu antigu. (Deuteronómiu 5:2, 3; Salmu 147:19, 20) Kristons ka ten obrigason di sigi Lei di Muizés i ti kes kriston judeu “libertadu di Lei”. (Romanus 7:6)b Lei di Kristu, ki ta inklui tudu kuza ki Jizus manda ses disiplu pa faze, fika na lugar di Lei di Muizés. — Gálatas 6:2; Mateus 28:19, 20.
Kes 10 Mandamentu inda é inportanti?
Sin. Kes 10 Mandamentu ta mostra modi ki Deus ta pensa. Pur isu, é bon nu studa-s. (2 Timótiu 3:16, 17) Kes 10 Mandamentu ten bazi na prinsípius di kunfiansa ki nunka ka ta pasa prazu. (Salmu 111:7, 8) Na verdadi txeu di kes prinsípiu li é bazi di kel ki ta txomadu di Novu Testamentu. — Odja “Lisons ki sta na Novu Testamentu ki nu ta prende di kes 10 Mandamentu.”
Jizus inxina ma Lei di Muizés interu, ki ta inklui kes 10 Mandamentu, ten bazi na dôs mandamentu prinsipal. El fla: “‘Ama Jeová, bu Deus, di tudu bu korason, di tudu bu alma i di tudu bu menti.’ Kel-li é kel primeru mandamentu i kel más inportanti. Kel sugundu, sima kel-li, é: ‘Ama bu prósimu sima bu kabésa.’ Tudu Lei i Profétas ta dipende di kes dôs mandamentu li.” (Mateus 22:34-40) Kristons ka ten obrigason di sigi Lei di Muizés, má simé es debe ama Deus i otus algen. — Juan 13:34; 1 Juan 4:20, 21.
Lisons ki sta na Novu Testamentu ki nu ta prende di kes 10 Mandamentu
Lisons |
Testu na Novu Testamentu |
|---|---|
Adora sô Jeová |
|
Ka bu faze idolatria |
|
Ka bu uza nómi di Deus atoa |
|
Guarda sábadu |
|
Onra bu pai ku bu mai |
|
Bu ka debe mata |
|
Bu ka debe faze adultériu |
|
Bu ka debe furta |
|
Bu ka debe da tistimunhu falsu |
|
Bu ka debe kubisa |
a Tradison di judeus ta fla ma “Ézudu 20:2 é primeru mandamentu i ma versiklus 3 ti 6 é sô un mandamentu, kel-li krê fla kel sugundu mandamentu.” (Enciclopédia Judaica) Má katólikus ta intende ma Ézudu 20:1-6 é sô un mandamentu. Pur isu, kel órdi di ka uza nómi di Deus atoa ta bira sugundu mandamentu. Pa es kontinua ta ten kel mésmu nunbru di mandamentu, es ta dividi kel últimu mandamentu na dôs: bu ka debe kubisa mudjer di bu prósimu i bu ka debe kubisa kes kuza ki bu prósimu ten.
b Romanus 7:7 ta prova ma Lei di Muizés ta inkluiba kes 10 Mandamentu pamodi el ta uza kel désimu mandamentu pa da un izénplu di “Lei”.