Endeea Kwĩka Maendeeo Ũvikĩĩe Kũvatiswa

1. (a) Nĩ moathimo amwe meva tũkwataa twavatiswa? (b) Twĩneenea kyaũ ĩsomonĩ yĩĩ?

WE NĨWĨYUMĨTYE ũmũthũkũme Yeova na ũkonanyʼa ũu kwa kũvatisĩwa kĩwʼũnĩ? Ethĩwa nĩwĩkĩte ũu, nũmũkũlĩtye Ngai aũnenge wasya mũtheu wa ngoo. (1 Vet. 3:21) Kwa kwĩka ũu, nĩwiĩe andũ ma mũika na ala manambĩĩie kũka maũmbanonĩ ma kĩkundi ngelekanyʼo nzeo. Kwoou wĩkĩte ũtwi mũseo ta kĩ! Nao nata ethĩwa ndũnamba kũvatiswa? Vate nzika, nũmwendete Yeova na nũkwenda kwĩka kwenda kwake. Nĩwĩsĩ kana kũvatiswa nĩ ĩtambya ya vata mũno nĩ kana Yeova akũekee na aikwĩtĩkĩla. (Meko 2:​38-40) Ĩndĩ o na vailye ũu, no wĩwʼe ũiemwa nĩ kwosa ĩtambya yĩu. Nĩ kyaũ kĩtonya kũũtetheesya? Ĩsomonĩ yĩĩ, nĩtũkwona (1) kĩla kĩtumaa amwe makũĩĩasya kũvatiswa, (2) ũseo wa kũlilikana kana mũthya wĩ vakuvĩ, na (3) moathimo ala ũkakwataa nũndũ wa kũendeea kwĩkĩa kĩthito ũvatiswe ũte kwananga ĩvinda.

NĨKĨ AMWE MAKŨĨĨASYA KŨVATISWA?

2. Nĩkĩ amwe makũĩĩasya kũvatiswa?

² Amwe makũĩĩasya kũvatiswa nũndũ wa wia. Kwa ngelekanyʼo, o na kau nĩmethĩawa mayenda kũmũthũkũma Yeova, nĩmakĩaa kwĩka ũu mayona ta matesa kũmwendeesya. Ethĩwa ũu nĩwʼo wĩwʼaa, no ũsome mĩsoa ya Mbivilia ĩla ĩtonya ũkũĩkĩĩthya kana Yeova ndendaa wĩke maũndũ ũteũvĩtanyʼa na kana akendeeawʼa nĩ ũthaithi waku wamũnenga kĩla kĩseo vyũ. (Sav. 103:​13, 14; Aks. 3:23) Na ethĩwa wĩkĩa kũvĩngwa, no ũmũkũlye aũnenge ũkũmbaũ o ta ũla waĩ na mũandĩki wa Savuli, ũla waandĩkie atĩĩ: “Yeova e ngalĩ yakwa; ndikakĩa: Mũndũ atonya kũmbĩka ata?”—Sav. 118:​6, BK.

3. Nĩ kyaũ kĩngĩ kĩtumaa amwe makũĩĩsya kũvatiswa? (O na ĩngĩ, sisya visa .)

³ Amwe ala mamwendete Yeova nĩmakũĩĩasya kũvatiswa nũndũ monaa ta mate na ũmanyi wĩanĩtye. Ĩndĩ no nginya wĩthĩwe wĩsĩ maũndũ onthe ala me Mbivilianĩ nĩ kana ũvatiswe? Aiee. Kwasũanĩa ngelekanyʼo yĩ Mbivilianĩ. Ĩtina wa kĩthingitho kya nthĩ kũthingithya yela yĩla mũtũmwa Vaũlo na Sila moovetwe, nĩmaumĩisye ũkũsĩ mũsungi wa yela yĩu vamwe na mũsyĩ wake. Nĩvatonyeka mũndũũme ũsu vamwe na andũ ma mũsyĩ wake makethĩwa mamanyie kana Ngai nĩwe weekie kyama kĩu nĩ kana athũkũmi make mathawʼe. Kwongela kĩu, ũtukũ ũsu nĩmeemanyĩisye maũndũ amwe ma vata ĩũlũ wa Yeova na Yesũ. Kĩu meemanyĩisye ũtukũ ũsu nĩkyatoetye kũtuma “mavatiswa vau kwa vau.” (Meko 16:​25-33) Ethĩwa nũmwĩsĩ Yeova, nũmwendete na ngoo yaku yonthe, nĩwĩmanyĩĩtye momanyĩsyo ma mũsingi ma Mbivilia, nĩwumbũlĩte naĩ syaku, na ũkatwʼa vyũ kwĩkala kwosana na myolooto yake, no ũvatiswe.—Mlko. 12:30.

4. Nĩ ũndũ ũngĩ wĩva ũtumaa amwe makũĩĩsya kũvatiswa? (O na ĩngĩ, sisya visa.)

⁴ Amwe no mende kwĩka moalyũku nĩ kana mamwendeesye Ngai na maivatiswa, ĩndĩ masuanĩaa kwĩka ũu kwĩ vinya mũno. Nĩ wʼo kana nĩ ũndũ mũseo kũsũanĩa maũndũ ala mekwendeka ũtanamba kwĩka ũtwi o na wĩva. (Lũka 14:​27-30) Angĩ namo mathĩnĩkĩaa mũno maũndũ ala mekwendeka meyĩime nĩ kana methĩwe matonya kwĩka ũtwi wa kũmũthũkũma Ngai. Ũu nĩwʼo Candace, ũla waeeiwe ũwʼonĩ, weewʼaa yĩla wambĩĩie kũmanyĩwʼa Mbivilia ĩngĩ e mũndũ mũima. Aĩtye: “Nĩneesĩ kĩla naaĩle kwĩka nĩ kana nĩmwendeesye Yeova, ĩndĩ neewʼaa nditanĩa mũno mwĩkalĩle wakwa, o na kau no neesĩ ndwamwendeeasya Yeova. O na no neesĩ ndwĩĩthĩwa wĩ ũndũ wĩ laisi kũekana na maũndũ amwe neekaa.” Angĩ namo nĩmakĩaa mayona maivota kwĩthĩwa na mwĩkalĩle ũla Yeova wendaa andũ avatise methĩwe nawʼo. Methĩawa mayona kana mavatiswa, nĩmekwĩka naĩ ngito na maivetwa kĩkundinĩ. Ethĩwa maũndũ ta asu nĩmatumaa ũkũĩĩsya kũvatiswa, ũtonya kwĩka ata?

5. Nĩ kyaũ twaĩle kũsũanĩa mũno yĩla tũkwenda kwĩka ũtwi wa kũvatiswa? (Mathayo 13:​44-46)

⁵ Yĩla tũkwenda kũthooa kĩndũ, tũisiasya o thooa wakyo wĩ wʼoka, ĩndĩ nĩtũsiasya ũndũ ne kya vata mũno wĩana. Ethĩwa kĩndũ kĩu nĩ kya vata mũno kyaelekanwʼa na thooa wakyo, tũkothaa kũkĩthooa vau kwa vau. O ta ũu, yĩla tũũsũanĩa kũvatiswa, vandũ va kũsũanĩa mũno ĩũlũ wa moalyũku ala twaĩle kwĩka, nĩtwaĩle kũsũanĩa ũndũ kwĩthĩwa na ngwatanĩo nzeo vamwe na Yeova ne ũndũ wa vata mũno wĩana. Yesũ atũmĩie ngelekanyʼo ilĩ kumĩlya ũndũ ũsu nesa. (Soma Mathayo 13:​44-46.) Nthĩnĩ wa kĩla ngelekanyʼo, mũndũũme ũla ũwetetwe athooisye kyonthe kĩla waĩ nakyo nĩ kana ethĩwe atonya kũthooa kĩndũ kya vata kĩla waĩ anakyona. O naku nũkwatĩte kĩndũ kya vata mũno, nakyo nĩ ũwʼo ĩũlũ wa Ũsumbĩ. Ũkesa kwĩthĩwa ũyĩkũlya ethĩwa nĩ ũndũ wa vata kwĩkĩa kĩthito nĩ kana wĩkale kwosana na ũwʼo ũla wĩmanyĩĩtye, no ũsũanĩe nesa ĩũlũ wa ngelekanyʼo isu Yesũ wanenganie. No wĩkũlye-ĩ: ‘Nĩnĩyĩĩkĩĩthĩtye vyũ kana ũwʼo ũla ngwatĩte nĩ wa vata mũno? Nĩnonaa vata wa ngwatanĩo yakwa na Yeova, wĩkwatyo ũla ũnengete, o vamwe na ana-a-asa na eĩtu-a-asa mambendete?ʼ Mosũngĩo maku no maũtetheesye kũmanya kĩla waĩle kwĩka nĩ kana ũtwʼe kũvatiswa.

6. Nĩ kyaũ kĩtonya kũũtetheesya wĩthĩwe na ngoo nzeo?

⁶ Nthĩnĩ wa ngelekanyʼo ĩla Yesũ wanenganie ya mũvandi, nĩwaeleisye maũndũ amwe matonya kũsiĩĩa andũ kwĩka maendeeo ma kĩ-veva. Ĩndĩ o na vailye ũu, Yesũ nĩwoonanisye kana amwe nĩmewʼaa ũvoo wa Ũsumbĩ me “na ngoo nzeo” na maiwĩtĩkĩla. (Lũka 8:​5-15) Ethĩwa wĩĩwʼa ngoo yaku ta ĩaanĩkĩte, ndũkeyĩtũke. Ngai no aũtetheesye ‘ũkeseũvĩsya ngoo nzaũʼ yĩyũmbanĩtye kũmwĩwʼa. Kwoou mũkũlye aũtetheesye wololosye ngoo yaku nĩ kana ũwʼo wa Ũsumbĩ wĩane nthĩnĩ waku.—Esek. 18:​31, BK; 36:26.

7-8. Nĩkĩ andũ amwe ma mũika maemawa nĩ kwĩka maendeeo mavikĩĩe kũvatiswa? (O na ĩngĩ, sisya visa.)

⁷ Andũ amwe ma mũika mamwendete Yeova maemaa kwĩka maendeeo mavikĩĩe kũvatiswa nũndũ wa mawoni ma angĩ. Kwa ngelekanyʼo, alimũ amwe sukulu no matae amanyĩwʼa metĩkĩlane na mĩkalĩle ĩmwe o na kau nĩtonya kwĩthĩwa ĩtosanĩte na myolooto ya Ngai. Ĩndĩ ũtao ta ũsu no ũete mathĩna maingĩ. (Sav. 1:​1, 2; Nth. 7:​1-5) No wĩvathane na mĩisyo ĩsu waatĩĩa ngelekanyʼo ya mũandĩki wa Savuli, ũla weeie Yeova atĩĩ: “Nĩ na ũmanyi kũvĩtũka amanyĩsya makwa onthe; nũndũ mokũsĩ maku nĩ ũsũanĩo wakwa.”—Sav. 119:​99, BK.

⁸ Veonekana kana asyai amwe Ngũsĩ nĩmatumaa syana syoo ikũĩĩsya kũvatiswa. Asyai asu mathĩnĩkĩaa mũno kĩsomo kĩla syana syoo iũkwata na wĩa ũla ikathũkũma, kana makaema kũsyĩkĩa vinya syĩthĩwe na mĩvango ya kĩ-veva. Nao nata ethĩwa wĩwʼaa asyai maku ta matakwĩkĩaa vinya ũndũ vaĩle wĩke maendeeo ma kĩ-veva? Wĩona ata ũkaneenea ũndũ ũsu namo? Ĩthĩwa ũte na nzika kana ũkũũ waku ndwĩsa kũũsiĩĩa kwĩthĩwa na ngwatanĩo nzeo na Yeova.—Nth. 20:11.

9. Nĩkĩ amwe matonya kũkũĩĩsya kũvatiswa?

⁹ Amwe ala meanĩĩtye maũndũ ala mendekaa nĩ kana mũndũ avatiswe no makũĩĩsye kwĩka ũu nũndũ wa kwenda kũvatiswa mũthenya ũmwe na mũndũ ũngĩ. Kwa ngelekanyʼo, no mende kũvatiswa mũthenya ũmwe na mũnyanya kana o mũndũ ũngĩ wa mũsyĩ. Ũwʼo nĩ kana ti ũthũku kũvatiswa ĩvinda yĩmwe na andũ ala wendete. Ĩndĩ kwa wʼo kĩu nĩkyaĩle kũtuma ũkũĩĩsya kũvatiswa? Lilikana kana ũtwi wa kwĩyumya ũmũthũkũme Yeova wĩthĩawa wĩ waku mwene. Kĩla ala angĩ mekwĩka tikyo kyaĩle kũtuma ũtwʼa kũvatiswa kana ũlea kũvatiswa.—Alo. 14:12.

NĨKĨ NĨ ŨNDŨ MŨSEO KŨLILIKANAA KANA MŨTHYA WĨ VAKUVĨ?

10. Nĩkĩ amwe matonya kũkũĩĩsya kwĩka maendeeo ma kĩ-veva?

¹⁰ Eka o itumi isu twaneenea, amwe no makũĩĩsye kwĩka maendeeo ma kĩ-veva nũndũ wa kũsũanĩa kana ve na ĩvinda yingĩ mũthya ũikaavika. Ĩndĩ kũsũanĩa kwa nzĩa ĩsu nĩkwaĩle? Yesũ akanisye amanyĩwʼa make amea atĩĩ: “Ĩkalai mwĩyũmbanĩtye, nũndũ Mwana wa mũndũ akooka ĩsaa yĩla mũtataĩĩe.”—Lũka 12:40.

11. Kwosana na ĩandĩko ya Savuli 119:​60, yĩla twamũmanya Yeova nesa twĩwʼaa ata ĩũlũ wake?

¹¹ Twaĩle kwĩyumya tũmũthũkũme Yeova nũndũ nĩtũmwendete. O ũndũ twamwenda Ngai witũ wĩ wendo mũno wĩana, nowʼo twendaa mĩao yake, na tũitwʼa kũmĩatĩĩa na mĩtũkĩ yĩla twamĩmanya. (Soma Savuli 119:60.) Yakovo nĩwaumĩlilye ũndũ ũngĩ wa vata ũla waĩle kũtuma tũatĩĩa mĩao ya Yeova na mĩtũkĩ yĩla wawetie kana vai ũmwe witũ wĩsĩ ũndũ ũnĩ kũkethĩwa kũilye. Kwoou twaĩle kũtũmĩa kĩla mũthenya “kwĩka ũla waĩle,” na ũu nĩ kwasya, kwĩka kĩla Yeova wendaa twĩke.—Yak. 4:​13-17.

12. Ngelekanyʼo ĩla Yesũ wanenganie ya mũũnda wa mĩsavivũ yĩtũmanyĩsya kyaũ?

¹² O na vailye ũu, amwe no masũanĩe kana kũvatiswa oyu kana kwamba kweteelanga kũi kĩvathũkanyʼo. No malilikane ĩla ngelekanyʼo Yesũ wanenganie ya mũũnda wa mĩsavivũ na maisũanĩa ũũ, “Ĩndĩ we ndaisye kana ala mathũkũmie ĩsaa yĩmwe maĩviwe mbesa ianene na ala mathũkũmie mũthenya wʼonthe? Ũu nĩ wʼo. Ĩndĩ o na vailye ũu, kwoona kĩtumi kĩla athũkũmi ala mathũkũmie ĩsaa yĩmwe manenganie kya kũema kwambĩĩa wĩa tene. Maisye: “Nũndũ vaiĩ mũndũ ũnesa kũtũandĩka.” Ti aĩ athũkũmi asu maĩ atulu, ĩndĩ maemie kũlika wĩanĩ nũndũ mayanengetwe wĩa. Na ĩndĩ yĩla meetĩiwe wĩa, malikile mate kwananga ĩvinda. (Mt. 20:​1-16) O ta ũu ũmũnthĩ, Yesũ nũtwĩtĩte twĩthĩwe amanyĩwʼa make na tũitavanyʼa ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ. Twaĩle kwambĩĩa kwĩka kĩu Yesũ ũtũtavĩtye twĩke twakĩmanya oou.

13. Ngelekanyʼo ya mũka wa Loto ĩtonya kũtũmanyĩsya kyaũ?

¹³ Mũndũ o na wĩva ũla ũkũĩĩasya kwĩka maendeeo ma kĩ-veva nũtonya kwĩsa kũmanya kana ti ũndũ wĩ laisi kwĩka moalyũku nĩ kana amwendeesye Ngai ndatĩka ya mũthya. Yesũ nĩweesĩ kĩu na nĩkyo kĩtumi wakanisye amanyĩwʼa make amea ũũ: “Lilikanai mũka wa Loto.” (Lũka 17:​31-35) We nĩweesĩ nesa kana Ngai akilyĩ kwananga Sotomo na Ngomola, ĩndĩ veonekana kana ndendaa kumya ngoo yake syĩndũnĩ ila watiĩte ĩtina. (Mwa. 19:​23-26) Maũndũ ala mamũkwatie matũlilikanasya kana ĩvinda yĩla Yeova ũvathĩte ya andũ kwĩka moalyũku nĩ kana mamũthũkũme nĩ ĩnini. Na ĩvinda yĩu yathela, vaikethĩwa na mwanya ĩngĩ wa kwĩka moalyũku.—Lũka 13:​24, 25.

14. Mawathani ma Mbivilia ala makonetye mũthya wa nthĩ ĩno maĩle kũtuma wĩka ata?

¹⁴ Maũndũ ala maendeee kwĩkĩka ĩũlũ wa nthĩ kĩla mũthenya maendeee kwĩanĩsya mawathani ala me Mbivilianĩ makonetye mũthya wa nthĩ ĩno. O na ethĩwa maũndũ amwe katĩ wa asu mayĩkĩkĩte kĩsionĩ kĩla wĩkalaa, kwona mayĩkĩka isionĩ ingĩ mbingĩ ĩũlũ wa nthĩ kwaĩle kũtuma wĩka moalyũku ala mekwendeka na mĩtũkĩ nĩ kana ũvatiswe. Kwasũanĩa ngelekanyʼo ĩmwe ya ĩvindanĩ ya atũmwa. Mũtũmwa Vetelo athuthisye Aklĩsto methĩwe ‘me methoʼ nũndũ “mũthya wa maũndũ onthe [waĩ] mũthengeeu.” (1 Vet. 4:7) Vai nzika kana “mũthya” ũla wawetaa wakonetye kwanangwa kwa Yelusalemu vamwe na ĩkalũ yayo. Aklĩsto ala Vetelo waandĩkĩie mekalaa vaasa na Yelusalemu, na kwoou kwanangwa kwa ndũa ĩsu kũyesaa kwĩthĩwa kũmakonetye ĩmwe kwa ĩmwe. (1 Vet. 1:1) Ĩndĩ o na vailye ũu, kwona wathani ũsu ũianĩa kwesaa kũtuma matethĩwa na nzika o na vanini kana mawatho ala angĩ ma Yeova nĩmekwĩanĩa. O ta ũu, o ũndũ ũendeee kwona mawathani ala makonetye mũthya wa nthĩ ĩno maianĩa, kĩu kĩkatumaa ũendeea kwĩthĩwa wĩ metho kwa kũendeea kwĩka maendeeo nĩ kana ũvikĩĩe mũvango waku wa kũvatiswa.

15. Twaĩle kwĩka ata twĩyũmbanĩsye mũthenya wa Yeova? (2 Vetelo 3:​10-13)

¹⁵ Valũanĩ wa kelĩ ũla Vetelo waveveewe kũandĩka, nĩwaeleisye ũndũ tũtonya kwĩyũmbanĩsya mũthenya wa Yeova. Aiandĩka valũa ũsu, mũthenya ũsu waĩ o vaasa kwa woni wa Aklĩsto ma ĩvinda ya atũmwa. Ĩndĩ o na vailye ũu, Vetelo ameie ‘maendeee kũũlilikana,ʼ kana kwa ndeto ingĩ, methĩwe na mea ma kũwona. (Soma 2 Vetelo 3:​10-13.) No tũendeee kũlilikana mũthenya ũsu kwa kwĩthĩwa twĩyũmbanĩtye na twĩ na mea ma kwona ũivika. Twonanasya twĩ na mea asu kwa kũendeea kwĩka “[maũndũ] ala makonetye mwĩkalĩle mũtheu na meko ala monanasya mũndũ nũmũkĩaa Ngai.” Kwasũanĩa ũndũ Yeova ũtonya kũtana mũno wĩana oona wĩ na “meko ala monanasya [kana] mũndũ nũmũkĩaa Ngai”! Vate nzika, akatana mũno oona ũyĩyumya ũmũthũkũme na ũivatiswa.

MOATHIMO MA KWOSA ĨTAMBYA YA KŨVATISWA ŨTE KWETEELA

16. Nĩ ĩvinda yĩva ĩseo vyũ ya kwĩka maendeeo ũvikĩĩe kũvatiswa? (2 Akolintho 6:​1, 2) (O na ĩngĩ, sisya visa.)

¹⁶ Ĩvinda yĩla ĩseo vyũ ya kwĩka maendeeo ũvikĩĩe kũvatiswa nĩ yu tũĩ. (Soma 2 Akolintho 6:​1, 2.) Ũla Mũethiovia mũvakũe nĩwamanyie kana aĩ na vata wa kwosa ĩtambya na mĩtũkĩ. Amina kũelewʼa ũvoo mũseo nĩ Vilivũ na oona vandũ vaseo ũtonya kũvatisĩwa oou, ndaambĩĩa kũsũanĩa ũũ: ‘Nĩenda kwamba kwĩmanyĩsya maũndũ maingangĩ ĩũlũ wa ũvoo mũseo. Tũikosa ndia ĩngĩ ya kĩwʼũ navu mbee.ʼ Vandũ va ũu, akũlilye Vilivũ, “Nĩ kyaũ kĩũnziĩĩa kũvatiswa?” (Meko 8:​26, 27, 35-39) Mwa ĩsu nĩ ngelekanyʼo nzeo ta kĩ! Ĩtina wa Mũethiovia ũsu kũvatiswa, “nĩwaendeeie na kyalo kyake atanĩte.”

17. Nĩ kyaũ tũte na nzika nakyo?

¹⁷ Ethĩwa nũkũĩĩsye kũvatiswa, ĩthĩwa ũte na nzika kana Yeova nĩwĩyũmbanĩtye kũũtetheesya wĩthĩwe na ngwatanĩo nzeo nake. (Alo. 2:4) No aũtetheesye ethĩwa nũũkĩa kũvatiswa, wĩĩwʼa ve vinya kwĩka ũu, kana ala angĩ nĩmeũtuma ũteka maendeeo. Wamina kũvatiswa, ũkeethĩawa na wasya mũseo wa ngoo, na kĩu kĩkaũtetheeasya kũmanya kana ‘maũndũ ala watiie ĩtinaʼ ti ma vata maelekanwʼa na moathimo ala ũkwataa nũndũ wa kũmũthũkũma Yeova. (Avi. 3:​8, 13) Na ĩndĩ no wĩthĩwe na mea ma kwona maũndũ “ala me mbee,” kana kwa ndeto ingĩ, kwona maũndũ ala Yeova wathĩte ala meyumasya mamũthũkũme na makavatiswa maianĩa.—Meko 3:19.