Yeova Nĩwĩthĩĩtwe Aimanyĩsya Kuma Nĩ Mũnini

Ndanamba kũendeea, ekai nĩmũnenge ngewa yakwa kuma mwambĩĩo. Nasyaiwe ĩvindanĩ ya Kaũ wa Kelĩ wa Nthĩ Yonthe taoninĩ ya Calgary, nthĩ ya Canada. Myakanĩ ya 1940 yangĩe kũthela, vainia wa mũika weetawa Donald Fraser nĩwakũnangie mũomo witũ na Mami eetĩkĩla kwĩmanyĩsya Mbivilia. Mami nĩwendie ũwʼo, ĩndĩ nũndũ aĩ na mathĩna maingĩ mwa mwĩĩ, ndaĩ atonya kwĩanĩsya maũndũ maingĩ kĩkundinĩ. O na ũu wĩ o vo, nĩweekie maendeeo na avatiswa mwaka wa 1950. Ũndũ wa kũmakya nĩ kana myaka ĩlĩ ĩte mĩthelu ĩtina wa kũvatiswa, nĩwakwie. Ĩthe wakwa ndeemanyĩĩtye ũwʼo ĩvindanĩ yĩu, ĩndĩ nĩweetĩkĩlile mathiko matongoewʼe nĩ Ngũsĩ.

Mĩthenya mĩvũthũ ĩtina wa mathiko, mwĩĩtu-a-asa mũkũũ ũla waĩ mwĩtĩkĩwʼa mauta weetawa Alice nĩwanthokisye maũmbanonĩ ma kĩkundi. Nĩwambĩsĩ nũndũ nĩnaendaa nĩ na Mami maũmbanonĩ ma wikendi yĩla waĩ atonya kũthi maũmbanonĩ. Nĩnakũlilye Tata ethĩwa no nĩthi. Nĩweetĩkĩlile na atwʼa kũendanyʼa nakwa “ĩvinda o yĩu tũ” nĩ kana akatũngĩe mũvea mwana-a-asa ũla waumĩtye ũvoo mathikonĩ ma Mami. Ũtukũ ũsu nĩwʼo waĩ mũthenya wa mbee wa Tata kũthi ũmbanonĩ wa Sukulu ya Ũthũkũmi wa Kĩtheokulasi na Ũmbano wa Ũthũkũmi, na nĩwatanĩie mũno. Nĩwasomeete kũneena mbee wa andũ na nĩwendeeiwʼe mũno kwona ũndũ maũmbano matwaĩĩwʼe. Tata nĩwatwie kũendaa maũmbanonĩ asu kĩla kyumwa. Na o kavola kwa kavola, nĩwambĩĩie kũendaa maũmbanonĩ onthe.

Ĩvindanĩ yĩu, Mũsyaĩĩsya wa Sukulu ya Ũthũkũmi wa Kĩtheokulasi ambĩĩasya ũmbano kwa kũsoma masyĩtwa ma ana-a-asa ala meeyĩandĩkĩthĩtye sukulunĩ ĩsu, na kĩla ũmwe eetwa ĩsyĩtwa yake asũngĩaa, “Nĩ vo.” Ũtukũ ũmwe, nĩnakũlilye mwana-a-asa ũmwe ethĩwa ĩsyĩtwa yakwa no yĩsomwe ũmbanonĩ ũla waatĩĩe. Mwana-a-asa ũsu nĩwangathie ĩndĩ ndaangũlya kana nĩnaeleetwe ũndũ kĩu kyoonanasya.

Ndyeesĩ kana kũkũlya ĩsyĩtwa yakwa yĩsomwe ũmbanonĩ ũsu kwoonanasya kana nakũlasya numasye maũvoo maũmbanonĩ. Nyie nendaa ĩsyĩtwa yakwa yĩsomwe tũ! Kyumwa kĩla kyaatĩĩe, ĩsyĩtwa yakwa nĩyasomiwe na nasũngĩa nĩ mũtanu, “Nĩ vo.” Ĩtina wa maũmbano, ana-a-asa na eĩtu-a-asa nĩmangathie mũno. Ĩtina wa syumwa mbũthũ, nĩnanengiwe kĩanda kya kumya ũvoo o tondũ naweta mwambĩĩonĩ.

Mwa natelemile mũno! Ĩvindanĩ yĩu, amanyĩwʼa maaĩle kumya maũvoo ma ũasa wa katĩkatĩ wa ndatĩka thanthatũ nginya nyanya. Vayethĩawa na kĩlungu kya kũsoma o Mbivilia tũ. Ĩthe wakwa nĩwandetheeisye kũmbanyʼa ũvoo ũsu na angũlya nĩũtũngĩlĩĩle mavinda 20 ndanamba kũthi kũumya. Ĩtina wa kumya ũvoo ũsu, nĩnanengiwe ũtao wa vata. Kwa myaka mingĩ, Yeova nũmanyĩĩtye atũmĩĩte Tata, ngelekanyʼo nzeo sya ana-a-asa na eĩtu-a-asa, na ũseũvyo wake.

YEOVA NĨWAENDEEIE KŨMANYĨSYA

Yĩla nambĩĩie kũtavanyʼa, ũla Alice namũweta mwambĩĩonĩ, nĩwamanyĩisye ũndũ ndonya kũtavanyʼa. Ĩvindanĩ yĩu, tweekĩawa vinya tũsomee mwene nyũmba maandĩko atatũ na ĩndĩ tũimũnenga ĩvuku. Ĩvinda yakwa ya kũtavya mwene nyũmba yavika, Alice nĩwatavasya mwene nyũmba we nĩwe ũũ, ayambĩĩsya ũneenanyʼa, na ĩndĩ ainthokya nĩsome ĩandĩko ya mbee. Kuma vau, nĩnaendeeasya ũneenanyʼa, ngasoma ĩandĩko ya kelĩ na ya katatũ, na ĩndĩ ndinengane ĩvuku. Ĩtina wa ĩvinda, nĩnesie kũmanya ũndũ ndonya kwambĩĩsya ũneenanyʼa. Na ĩtina wa Tata kũvatiswa mwaka wa 1954 ũithela, o nake nĩwamanyĩasya kũtavanyʼa. Nĩwatatie ũndũ ũtonya andetheesye kũmwenda Yeova o na kau andeaa e weka. Maũndũ ala wonaa me ma vata vyũ maĩ kũthi maũmbano na ũtavanyʼanĩ. Kĩla ĩvinda nĩneethĩawa nĩsĩ kana nĩtũũthi maũmbano onthe na ĩndĩ wikendi tũithi ũtavanyʼanĩ.

Ndyaĩ mũseo mũno kĩlasinĩ, ĩndĩ myaka 12 ĩla naĩ sukulu nĩneemanyĩisye maũndũ maingĩ ala ĩtina mesie kũndethya thayũnĩ. Kwa ngelekanyʼo, nĩneemanyĩisye maũndũ maingĩ masomonĩ ma Ĩsavu na Kĩsũngũ. Maũndũ ala neemanyĩisye kĩthyomonĩ kya Kĩsũngũ ĩũlũ wa ũndũ ndonya kũandĩka ngewa nĩmethĩĩtwe maindetheesya kĩandanĩ kĩla nĩ nakyo oyu Mũvĩanĩ wa Ũandĩki.

Kaingĩ, andũ nĩmangũlasya nĩkĩ nendete mbathi. Asyai makwa elĩ nĩmendete mbathi. Nĩ na myaka mũonza, nĩnaendie kũsomea kũkũna viano kwa ĩvinda yĩana ũna, ĩndĩ mwalimũ wakwa ndonaa ta ndonya. Eeie Tata nĩ kavaa ngaeka kwĩmanyĩsya. Nĩnĩeleawa nĩkĩ waisye ũu na kĩtumi nũndũ ĩvindanĩ yĩu ndyaĩ na wendi mwingĩ wa kwĩmanyĩsya kũkũna viano.

Ĩtina wa myei mĩvũthũ, Tata nĩwamanthĩie mwalimũ ũngĩ. Ĩvindanĩ yĩĩ, nĩneemanyĩisye kũkũna viano o vamwe na kwina na naĩ mũseo kwa syonthe. Nĩ mũnini nainaa wasya wa soprano, na naĩ na wasya mũseo nũndũ nĩnasindie masindano kauta. Mũvango wakwa wa kũsomea mbathi waĩ kũkwata ndikilii na nditwʼĩka mwalimũ wa mbathi nĩ kana nĩkwate mbesa ianĩtye sya kũndetheesya ũthũkũminĩ wa ĩvinda yonthe. Nangĩe kũkwata ndikilii, nĩnamanyie kana naĩ nĩtũmĩe ĩvinda yingĩ mũno ndyĩmanyĩsya ĩũlũ wa mbathi na kwĩyũmbanĩsya mĩtiani. Kwoou twĩ mwaka wa 1963, nĩnatiie masomo na noosa ũvainia wa kĩla ĩvinda.

ŨVAINIA NŨETAE ŨTANU

Ĩtina wa kwĩthĩwa vainia wa kĩla ĩvinda kwa mwaka ũmwe, nĩnatũmiwe ta vainia wa mwanya taoninĩ ya Kapuskasing, ĩla yĩ kĩsionĩ kya Ontario. Natũmĩtwe kũu na Mwana-a-asa Daniel Skinner ũla wangũĩĩe na myaka mingĩ mũno. Nĩwamanyĩisye maũndũ maingĩ ĩũlũ wa ũndũ maũndũ matwaĩĩawʼa kĩkundinĩ. Nanyuviwe kũthũkũmaa Kamitiinĩ ya Ũthũkũmi ya Kĩkundi nĩ na myaka 20, na kwoou naĩ na maũndũ maingĩ ma kwĩmanyĩsya. Nĩndanaa mũno kwona oyu ũseũvyo ũendeee kũkindĩlĩĩla vata wa kũmanyĩsya ana-a-asa ma mũika. Meeyumya no matũmĩwe mũno nĩ Yeova o na me na myaka mĩnini!

Kwĩkala Kapuskasing mavinda amwe kũyaĩ laisi. Nĩasya ũu nũndũ ĩvinda ya mbevo nĩkwathithaa mũno. Nĩ na Dan twaendie vakuvĩ kĩla vandũ. Nĩ kĩandanĩ kĩu, ũndũ ũmwe katĩ wa maũndũ maingĩ ala mandanĩthisye nĩ kũkomana na Mwĩĩtu-a-asa Linda Cole, ũla wesie kũtwʼĩka Linda Splane.

Linda aĩ mũtavanyʼa wĩ kĩthito na aĩ na andũ aingĩ mendeeawʼa ala wasyokeaa. Aĩ mũlau, aneenasya angĩ nesa, na nĩwatũmĩaa ĩvinda yake vamwe na andũ. Inyia-ake, Goldie, aĩ mwĩĩtu-a-asa mũĩkĩĩku. Ĩthe wake, Allen, nĩwavĩngaa ũwʼo. O na kũtwʼĩka Allen nĩwavĩngaa ũwʼo, Goldie nĩwaendaa Nyũmbanĩ ya Ũsumbĩ kwondũ wa maũmbano e na Linda na ana-a-inyia, John na Gordon, mateũtĩĩa na nĩwamamanyĩasya kũtavanyʼa. O na ve ĩvinda Goldie, Linda, John, na Gordon maĩ mavainia. Ĩtina wa myaka mingĩ, Allen nĩweetĩkĩlile ũwʼo, atwʼĩka mũtavanyʼa wĩ kĩthito, na nĩwatũmĩawa mũno kĩkundinĩ.

Nĩ kana nĩmanyĩwʼe mũnango, twĩ mwakanĩ wa 1965 nĩnathokiwʼe Sukulu ya Ũthũkũmi wa Ũsumbĩ Mbetheli ya Canada kwa ĩvinda ya mwei ũmwe. Nĩ sukulunĩ ĩsu, nĩnathokiwʼe nusũsye vomũ ya kũthi Ngileati. Ndyaĩ naasũanĩa ĩũlũ wa ũmisonalĩ nũndũ noonaa ta ndatonya kwĩanĩsya kĩanda kĩu nesa. Ĩndĩ o na vailye ũu, nĩnausũisye vomũ ĩsu. Nĩnathokiwʼe kĩlasinĩ kya 42. Twĩ sukulu ĩsu, alimũ maitũ nĩmatũtavasya ũndũ tũendeee kĩ-veva. Livoti ya mbee ĩla nakwatie yambĩkĩie vinya nĩmanyĩsye maũndũ onthe ala naĩ ndonya kwĩmanyĩsya ĩũlũ wa ũseũvyo wa Yeova nĩ o sukulunĩ ĩsu. Ĩvindanĩ yĩu naĩ na myaka 21, na kwoou ũtao ũsu nĩwambaĩle vyũ.

Twĩ Ngileati nĩtwamanyĩiwʼe ũndũ tũtonya kũthũkũmana na isese sya letiũ, televiseni, na makaseti ma maũvoo. Nĩnatanĩie mũno kwĩmanyĩsya ĩũlũ wa maũndũ asu. Ndyeesĩ ũndũ kwĩmanyĩsya maũndũ asu kwesaa kwĩthĩwa kwĩ kwa vata mũno wĩana ĩvinda yũkĩte o tondũ ngũmũelesya.

NĨNATŨMIWE NTHĨ YA SENEGAL

Matukũ mavũthũ ĩtina wa kũmina Sukulu ya Ngileati, nĩ na Mwana-a-asa Michael Höhle nĩtwatũmiwe nthĩ ya Senegal, ĩla yĩ Africa. Ĩvindanĩ yĩu, kwaĩ na atavanyʼa ta 100 nthĩ ĩsu.

Ĩtina wa kwĩthĩwa kĩandanĩ kyakwa kwa myei mĩvũthũ, nĩnathokiwʼe nĩthũkũmae ovisinĩ wa ũvonge mũthenya ũmwe kwa kyumwa. Ovisi ũsu waĩ o lumu ĩmwe yaĩ nyũmbanĩ ya amisonalĩ. O na kũtwʼĩka ovisi ũsu waĩ mũnini mũno, Mwana-a-asa Emmanuel Paterakis ũla waĩ mũsyaĩĩsya wa ovisi wa ũvonge nĩwandilikanasya kana ovisi ũsu nĩwʼo waũngamĩe ũseũvyo wa Yeova nthĩ ĩsu. Ĩvinda yĩmwe, Mwana-a-asa Paterakis nĩwatwie kana nĩtwaĩle kũandĩka valũa wa kwĩkĩa amisonalĩ vinya. Ĩvindanĩ yĩu, vayaĩ nzĩa syĩ laisi sya kumĩthya kovi sya valũa, na kwoou twaandĩkĩie kĩla misonalĩ valũa wake na moko tũtũmĩĩte kyavuleta. Ũsu waĩ wĩa mwingĩ mũno nũndũ twaaĩle kũĩkĩĩthya kana vai ĩvĩtyo o na yĩmwe.

Mũthenya ũsu ĩ-ya-mawĩoo ndyĩyũmbanyʼa nĩnũke, Mwana-a-asa Paterakis nĩwanengie vaasya. Ambĩie, “David, ũseũvyo nĩwʼo wakũandĩkĩa.” Ĩtina, yĩla navingũie vaasya ũsu neethĩie nĩ valũa ũmwe katĩ wa ila naandĩkĩte. Ũndũ ũsu wamanyĩisye kũnengae ũseũvyo ndaĩa wĩthĩwe ovisi wa ũvonge nĩ mũnene kana nĩ mũnini.

Nĩnatumie ndũũ na atavanyʼa kauta kĩkundinĩ na nĩnatũmĩaa ĩvinda vamwe namo, na tweekaa ũu mũno mũno Wathanthatũ mawĩoo. Nĩnatanĩaa mũno mavinda ta asu. Na nginya ũmũnthĩ nĩtũneenaa namo. Nĩ Senegal nĩneemanyĩisye kĩthyomo kya French na nĩnĩthĩawa ndonya kũneena kĩthyomo kĩu yĩla nathokea movisi ma ũvonge ĩũlũ wa nthĩ ala makĩtũmĩaa.

Twĩ mwakanĩ wa 1968, nĩ na Linda nĩtwatwie kũtwaana. Myei mĩvũthũ ĩla yaatĩĩe, nĩnatatie kũmantha wĩa ngathũkũmaa mĩthenya ĩmwe kwa kyumwa nĩ kana nĩ na Linda twĩthĩwe tũtonya kũendeea na ũvainia twĩ Senegal. Ĩndĩ ala maĩ na wĩa kũu maaĩle kũandĩka andũ ma kũu vandũ va ala maumĩte nthĩ ingĩ. Ĩtina, nĩnasyokie Canada, twatwaana na twanengwa kĩanda kya kwĩthĩwa twĩ mavainia ma mwanya taoninĩ nini ya Edmundston ĩla yĩ kĩsionĩ kya New Brunswick, kĩla kĩvakene na kĩsio kya Quebec.

TWĨ MAVAINIA KĨSIONĨ KYA NEW BRUNSWICK NA QUEBEC

Tũtanamba kũtũmwa taoninĩ ya Edmundston, kũyaĩ na mũtavanyʼa o na ũmwe ĩndĩ kwaĩ na o amanyĩwʼa avũthũ ma Mbivilia. Ndĩni ya Katholeki nĩyo yatongoeasya andũ vakuvĩ maũndũnĩ onthe ala mekwĩka. Vakuvĩ kĩla mũsyĩ waĩ na ũvano woonanĩtye kana Ngũsĩ sya Yeova iyĩtĩkĩlĩtwʼe. Ĩvindanĩ yĩu, movano ta asu mayatũtelemasya mũno ta ũmũnthĩ, na kwoou nĩtwaendaa kĩla mũsyĩ wĩthĩwe wĩ na ũvano ũsu kana ndwĩ nawʼo. Kĩla kyumwa ndĩni ya Katholeki nĩyeekĩaa kĩmanyĩthya ĩkasetinĩ ya maũvoo kĩla kyaasya atĩĩ: “Ekai tũmanthe Ngũsĩ sya Yeova nĩ kana tũimine vyũ.” Taoni ĩsu yaĩ o na Ngũsĩ sya Yeova inya, ila nĩ Victor na Velda Norberg, ala o namo matũmĩtwe taoninĩ ĩsu, na Linda, nakwa, na kwoou no tweesĩ nesa vyũ ala mawetawa.

Ndikolwa yĩla mũsyaĩĩsya wa mũthyũlũlũko watũthokeie ya mbee. Ĩtina wa kũmina kyumwa kĩima naitũ atwĩie, “Ũndũ ũla mũnene mũtonya kwĩanĩsya mwĩ kũũ nĩ kũtetheesya andũ methĩwe na woni wĩ kĩvathũkanyʼo ĩũlũ wa Ngũsĩ sya Yeova.” Kuma ĩvinda yĩu, ũsu nĩwʼo mũvango ũla mũnene tweethĩiwe nawʼo na nĩwaumĩlilye mosyao maseo. Na o kavola kwa kavola, andũ nĩmambĩĩie kwona kĩvathũkanyʼo kĩla kĩthĩawa vo katĩ wa ũndũ Ngũsĩ sya Yeova syĩthĩawa syĩnyivĩtye na ũndũ atongoi ma ndĩni ya Katholeki methĩawa na mĩyimbyo. Oyu nĩkwĩthĩawa na kĩkundi kĩnini taoninĩ ĩsu.

Ĩtina wa kwĩkala ta mwaka ũmwe taoninĩ ĩsu, nĩ na Linda nĩtwatũmiwe kĩkundinĩ kĩnene kĩla kyaĩ taoninĩ ya Quebec. Twekalile na ana-a-asa na eĩtu-a-asa ma kũu ala maĩ alau mũno kwa ĩvinda ya myei thanthatũ tũtanambĩĩa wĩa wa kũthyũlũlũka.

Myaka 14 ĩla yaatĩĩe, nĩtwathyũlũlũkile mĩthyũlũlũko kauta kĩsionĩ kya Quebec. Twatanĩie mũno ĩvinda yĩu. Wĩa wa kũtavanyʼa kũu waĩ na mosyao maseo. Kaingĩ weethĩaa andũ kauta ma mũsyĩ ũmwe mayĩmanyĩsya Mbivilia na mayĩka maendeeo nginya kũvatiswa.

NĨTŨLILIKANAA ANA-A-ASA NA EĨTU-A-ASA MAITŨ AĨKĨĨKU

Nĩ laisi kwenda ana-a-asa na eĩtu-a-asa ala mekalaa nthĩ ya Canada na maneenaa kĩthyomo kya French. Nĩasya ũu nũndũ mayĩthĩawa na ũseleke, na methĩawa me atanu. Ĩndĩ o na vailye ũu, ĩyaĩ laisi kwoo kwĩtĩkĩla ũwʼo, na ũvinganĩsya kuma kwa andũ ma mũsyĩ wĩthĩawa wĩ mwingĩ. Andũ amwe ma mũika nĩmakanawʼa nĩ asyai moo mate Ngũsĩ makamea atĩĩ: “Eka kwĩmanyĩsya na Ngũsĩ sya Yeova kana ume mũsyĩ.” Ĩndĩ o na vailye ũu, aingĩ nĩmaendeeaa kũlũmanyʼa na Yeova. No nginya Yeova ethĩwe atanĩthawʼa mũno nĩmo!

O na ĩngĩ, no nende kũneenea mavainia ma mwanya na ma kĩla ĩvinda ala mathũkũmie me aĩkĩĩku kwa myaka mingĩ Quebec. Aingĩ moo maumĩte isionĩ ingĩ sya Canada. Eka o kwĩmanyĩsya kĩthyomo kya French, yaĩ no nginya memanyĩsye syĩthĩo sya kũu na nzĩa ya kũsũanĩa ĩla andũ maĩ nayo nũndũ wa ndĩni ya Katholeki.

Kaingĩ, mavainia ma mwanya makothaa kũtũmwa isionĩ ila syĩ kũasa na taoni na ite na atavanyʼa. Nũndũ wa kĩmena kya andũ ma kũu, yaĩ ũndũ wĩ vinya kũkwata nyũmba tũtonya kwĩkala o na kũkwata wĩa wa kũthũkũma mĩthenya ĩmwe. O na ala maĩ manatwaanie o mĩtũkĩ, mekalaa nyũmbanĩ ĩmwe andũ ana, thanthatũ, kana nyanya nĩ kana maane ngalama. Ndwaĩ ũndũ wĩ laisi kwoo kwĩyĩĩvĩa nyũmba me oka. Mavainia asu maĩ na kĩthito kingĩ mũno. Yĩla maambĩĩa kwĩmanyĩsya Mbivilia na mũndũ, mekaa kyonthe kĩla matonya mamũtetheesye eane kĩ-veva. Nũndũ oyu kĩsio kya Quebec kĩthĩawa na atavanyʼa aingĩ ma kũu, mavainia aingĩ katĩ wa ala maĩ kũu nĩmathamĩĩe isionĩ ingĩ syĩ na vata mũnene wa atavanyʼa.

Yĩla twambĩĩie wĩa wa kũthyũlũlũka, nĩtwakothaa kũtavanyʼa na andũ ma mũika kĩla Wathanthatũ kwakya. Kĩu nĩkyatũtetheeasya kũmanya mawetu ala makomanaa namo. Andũ amwe ma mũika ala twatavanasya namo oyu mathũkũmaa ta amisonalĩ nthĩ ingĩ kana o iandanĩ ingĩ.

Ĩvindanĩ yĩu, ikundi imwe ila twathokeaa iyaĩ itonya kũũngamĩa ngalama sitũ, na nũndũ wa ũu, mavinda amwe mwei ũitwʼĩka nĩwathela, tweethĩawa na ũnyivu wa mbesa. Mavindanĩ asu nĩtwamwĩkwatasya Yeova vyũ nũndũ no we e weka weethĩawa esĩ ũndũ maũndũ maitũ mailye. Na mwa ndaatũsonokya ĩvinda o na yĩmwe! Kwoou mavinda onthe tweethĩawa tũtonya kuma kĩkundinĩ kĩmwe kũthi kĩla kingĩ.

MAŨNDŨ ALA NEEMANYĨISYE KUMA KWA ANA-A-ASA AĨKĨĨKU

O tondũ nĩwetie mwambĩĩonĩ, nĩnatethekie mũno nĩ masomo ala nakwatie nĩ Ngileati ĩũlũ wa kũneena na ala mathũkũmaa mĩvĩanĩ ya maũvoo. Ĩvindanĩ yĩu twaĩ Quebec, twaĩ na myanya mingĩ ya kumya ũkũsĩ letiũnĩ, televiseninĩ, na makasetinĩ ma maũvoo. Nakothaa kũtũmwa ngathũkũme na Mwana-a-asa Léonce Crépeault, ũla waĩ mũsyaĩĩsya wa kũthyũlũlũka o takwa na ũla weesĩ mũno kũthũkũmana na aandĩki ma maũvoo. Yĩla ũkũneena na anene ma isese sya maũvoo, vandũ va kũtata kwonanyʼa nĩwĩsĩ maũndũ maingĩ, ameaa atĩĩ: “Ithyĩ twĩ o atavanyʼa. Tũyĩsĩ maũndũ maingĩ ĩũlũ wa kũneena na andũ letiũnĩ kana televiseninĩ. O na ũu wĩ o vo, nĩtũnengiwe kĩanda kya kũmanyĩthya andũ ĩũlũ wa ũmbano mũnene wa Ngũsĩ sya Yeova. Kwoou nĩtũũtũnga mũvea nũndũ wa ũtethyo o na wĩva ũla mũũtũnenga.” Nũndũ wa wĩnyivyo wake, andũ aingĩ ala mathũkũmaa isesenĩ sya maũvoo nĩmetĩkĩlaa kũtũtetheesya.

Ĩtina wa ĩvinda, nĩnatũmiwe ngathũkũme na Mwana-a-asa Glen How, ũla waĩ wokili witũ makoaninĩ maĩ maito mũno na maĩ matonya kũneenewa mũno nĩ aandĩki ma maũvoo. Masomo ala nakwatie Ngileati o vamwe na ala nakwatie ndithũkũma na Léonce nĩmandethisye mũno. Kwa wʼo, kyaĩ kĩanda kya mwanya ta kĩ kũthũkũma na Mwana-a-asa How! We ndakĩĩaa kĩndũ yĩla ũkũtetea ũseũvyo kĩ-mĩao, ĩndĩ ũndũ ũla wa vata vyũ nĩ kana nĩwamwendete Yeova mũno.

Twĩ mwakanĩ wa 1985, nĩtwatũmiwe mũthyũlũlũkonĩ waĩ vakuvĩ na mũsyĩ kũla Tata wekalaa ngalĩko ya ũthũĩlonĩ wa sua ya Canada, na kĩu nĩkyatumie twĩthĩwa na mwanya wa kũmũsũvĩa. Ĩtina wa myei ĩtatũ, nĩwakwie. Twaendeeie kũthũkũma mĩthyũlũlũkonĩ ĩla yĩ ngalĩkonĩ ya ũthũĩlonĩ wa sua ya Canada nginya mwaka wa 1989, yĩla twathokiwʼe Mbetheli ya Amelika. Kwoou yu yaĩ no nginya tũtie wĩa wa kũthyũlũlũka, ũla twathũkũmĩte kwa ĩvinda ya vakuvĩ myaka 19. Myakanĩ ĩsu yonthe, nĩtwekalile mĩsyĩ maana maingĩ na twaĩsanĩa mavinda ngili mbingĩ na ana-a-asa na eĩtu-a-asa alau. Nĩtũũtũngĩa mũvea mũno onthe ala matũthokisye mĩsyĩ kwoo na twaĩsanĩa namo.

KŨTHŨKŨMA MBETHELĨ YA AMELIKA

Yĩla twavikie Brooklyn, nanengiwe kĩanda kya kũthũkũma Mũvĩanĩ wa Ũthũkũmi. Ndikaeka kũtũnga mũvea nũndũ wa maũndũ ala namanyĩĩiwʼe mũvĩanĩ ũsu. Ũndũ ũmwe neemanyĩisye nĩ kana ndyaĩle kũsũanĩa nĩnĩeleetwe ũndũ mũna ndanamba kũkwata ũvoo wʼonthe ĩũlũ wawʼo. Na ĩndĩ twĩ mwakanĩ wa 1998, nĩnathamĩĩiwʼe Mũvĩanĩ wa Kũandĩka vala nĩendeee kwĩmanyĩsya maũndũ maingĩ nginya ũmũnthĩ. Kwa myaka kauta, nĩnakwatie kĩanda kya mwanya kya kũtetheesya Mwana-a-asa John Barr, ũla waĩ mũvangĩthya Kamitiinĩ ya Ũandĩki. Ndikaeka kũtũnga mũvea nũndũ wa maũndũ ala wamanyĩisye na ĩvinda yĩla natũmĩie vamwe nake. Aĩ na nguma nzeo mũno sya Kĩklĩsto.

Nĩnĩtanĩaa mũno kũthũkũma vamwe na ana-a-asa na eĩtu-a-asa me wĩnyivyo ala mathũkũmaa Mũvĩanĩ wa Kũandĩka. Ũwʼo nĩ kana nĩmamũkũlasya Yeova mboyanĩ amatetheesye na nĩmethĩawa mesĩ kana maũndũ onthe ala meanĩasya kĩandanĩ kĩũ methĩawa matetheewʼe nĩ veva wake mũtheu, ĩndĩ ti inengo syoo ene.

Nĩ na Linda nĩtũkwatĩte kĩanda kya mwanya mũno kya kũthokea ana-a-asa na eĩtu-a-asa maitũ aĩkĩĩku nthĩnĩ wa nthĩ 110. Nĩtwĩyoneete ũndũ amisonalĩ, ala mathũkũmaa kamitiinĩ sya ovisi wa ũvonge, na athũkũmi angĩ ma ĩvinda yonthe methĩawa mamwendete Yeova mũno wĩana. O na nĩtwĩyoneete kĩthito kya ana-a-asa na eĩtu-a-asa ala methĩĩtwe malũmanĩtye na Yeova na kũvĩtya maũndũ ma Ũsumbĩ mbee o na kau nĩmakwatĩtwe nĩ maũndũ ta makaũ, mathĩna ma mbesa, na kũthĩnwʼa. Mwa no nginya Yeova ethĩwe amendete mũno!

Kwa myaka ĩsu yonthe, Linda ethĩĩtwe e ũtethyo mũnene mũno kwakwa nĩendeee kwĩanĩsya ianda syakwa. Nĩwendete andũ mũno na mavinda onthe ethĩawa aimantha nzĩa sya kũtetheesya angĩ. O na ĩngĩ, ethĩawa e mũseo mũno kwambĩĩsya ũneenanyʼa. Nũtetheesye andũ aingĩ kwĩmanyĩsya ũwʼo na akatetheesya angĩ ala mavoete makamũsyokea Yeova. Linda ethĩĩtwe e mũthĩnzĩo kuma kwa Yeova. O ũndũ tũendeee kũkũa, nĩtũtũngĩaa mũvea mũno ana-a-asa na eĩtu-a-asa ma mũika ala matũtetheeasya maũndũnĩ me kĩvathũkanyʼo.—Mlko. 10:29, 30.

Yĩla nasũanĩa ĩũlũ wa myaka ĩsu 80 mĩvĩtu, nĩnĩtũngaa mũvea. Nĩnĩtĩkĩlanaa na ndeto sya Mũandĩki wa savuli ũla waisye: “Ame Ngai, nũmanyĩĩtye kuma wana wakwa; na kũvika yu nĩnĩtavanĩtye mawĩa maku ma ũsengʼya.” (Sav. 71:17, BK) Nĩndwʼĩte kũendeea kwĩka ũu ĩvinda yonthe yĩla nĩ thayũ.